PHÒNG GD- ĐT YÊN LẠC

ĐỀ THI KSCL HSG MÔN NGỮ VĂN LỚP 8
NĂM HỌC 2010 - 2011
(Thời gian 120 phút không kể thời gian giao đề)

Câu1.
Bài thơ “Đi đường” của Hồ Chí Minh có mấy lớp nghĩa.Hãy nêu vắn tắt nội dung
của từng lớp nghĩa đó?
Câu 2.
Dưới đây là hai câu thơ Tế Hanh miêu tả người dân làng chài:
Dân chài lưới làn da ngăm rám nắng,
Cả thân hình nồng thở vị xa xăm;
Theo em, cách miêu tả ở hai câu thơ đó có gì khác nhau? Cách miêu tả ở câu dưới có
hiệu quả nghệ thuật đặc biệt gì?
Câu 3. Vẻ đẹp tâm của người tù cách mạng qua hai bài thơ: “Khi con tu hú”- Tố Hữu,
“Ngắm trăng” – Hồ Chí Minh?
(Cán bộ coi thi không giải thích gì thêm)

http://violet.vn/nguyenthienhuongvp77

ĐÁP ÁN NGỮ VĂN 8

Câu1 ( 2 điểm).
Bài thơ “ Đi đường” của Hồ Chí Minh có hai lớp nghĩa.
- Lớp nghĩa thứ nhất nói về sự gian khổ,khó khăn và niềm hạnh phúc của người đi
đường.Họ phải vượt qua hết lớp núi này đến lớp núi khác;nhưng khi đã lên đến đỉnh cao
chót vót thì sẽ thu được muôn trùng núi sông vào trong tầm mắt.
( 1điểm)
- Lớp nghĩa thứ hai ,chính là lớp nghĩa mang tính triết lí.Mỗi con người sống cũng như
đi trên con đường vậy.Phải đi thì mới thấy hết được sự gian lao,vất vả ;nhưng đằng sau
những gian lao ấy là thành công ,là cái đích mà mình cần đến.
( 1điểm).
Câu 2.( 2 điểm)
Hai câu thơ đều miêu tả nguời dân làng chài nhưng cách miêu tả ở mỗi câu lại khác
nhau.
- Câu 1 – Dân chài lưới làn da ngăm rám nắng,tác giả miêu tả một đặc điểm có thật và
nổi bật ở những người dân chài lưới.Vì hàng ngày lao động trên mặt biển ,dưới ánh nắng
mặt trời chói chang ,nên họ có làn da ngăm rám nắng ( tả thực).(0,75 điểm)
- Câu 2 – Cả thân hình nồng thở vị xa xăm; là một sáng tạo độc đáo của tác giả .Bằng
sự tài hoa nhất là tình cảm gắn bó thiết tha với con người quê hương ,tác giả đã phát
hiện được cái vô hình trong cái hữu hình .Câu thơ miêu tả và phát hiện được vẻ đẹp
cường tráng của những người dân làng chài – đứa con của biển khơi thấm đẫm sự mặn
mòi ,xa xăm ,khoáng đạt của biển cả.Nếu câu thứ nhất được miêu tả bằng thị giác thì câu
thứ hai được miêu tả bằng tâm hồn nhà thơ.(1,25điểm)
Câu 3.( 6 điểm)
Mở bài. ( 0,5 điểm)
Học sinh cần giới thiệu được :
Những nét thật cơ bản về hai tác giả,hai tác phẩm và khẳng định được đây là hai
sáng tác đặc săc nhất về hình ảnh người tù cách mạng trong các sáng tác thuộc dòng văn
học cách mạng Việt Nam trước cách mạng nói riêng và thơ ca cách mạng nói chung.
Thân bài. ( 4,5 điểm)
Xuất phát từ nội dung và nghệ thuật của hai bài thơ ,học sinh có thể làm nổi bật vẻ đẹp
tâm hồn của những người tù cách mạng qua hai bài thơ như sau:
- Tình yêu thiên nhiên đất nước ,yêu cái đẹp luôn thường trực trong trái tim những
người tù mà ở đây là ( Hồ Chí Minh,Tố Hữu ) .Có lẽ bởi trước hết họ là nhà thơ ,là
những người nghệ sỹ biết trân trọng và sáng tạo nên cái đẹp.
+ Ở bài thơ “ Khi con tu hú” là bức tranh thiên nhiên đồng quê vô cùng khoáng
đạt ,thanh bình ,nên thơ.Có bầu trời xanh lồng lộng.Có sắc vàng của bắp ,sắc đào của
nắng.Có cánh chim tu hú chao liệng….
+ Ở bài thơ “ Ngắm trăng” lại là vẻ đẹp của đem trăng,của vầng trăng- người bạn cố
tri với nhà thơ,người tù Hồ Chí Minh từ thuở nào.Đêm trăng đẹp đến “khó hững hờ''.Đó
cũng là một lý do khiến nhà thơ – người tù không ngủ được.Đó cũng là vẻ đẹp của một
con người thi sỹ nhưng lại là chiến sỹ.
http://violet.vn/nguyenthienhuongvp77

( 1,5 điểm)

- Vẻ đẹp thứ hai đó là khát vọng tự do.
Đúng như Hồ Chí Minh từng nói “ Thân thể ở trong lao-Tinh thần ở ngoài lao”.Sống
trong giam hãm ,ngục tù nhưng tâm hồn luôn hướng ngoại ,luôn muốn “vượt ngục”,
“đạp tan phòng” để đến với tự do,đến với con đường cách mạng còn dang dở.
( 1,5 điểm)
- Thứ ba đó là vẻ đẹp của ý chí cách mạng,tinh thần lạc quan yêu đời.
Vượt qua mọi khó nhăn gian khổ ,thiếu thốn,giam cầm,tra tấn của trốn lao tù,người
tù cách mạng không hề bi quan thoái bộ .Ngược lại họ luôn nghĩ về ,tìm về với cuộc
sống ,với cái đẹp,đến với con đường cách mạng mà họ đã lựa chọn.Con đường ấy đầy
gian khổ hy sinh nhưng là con đường chính nghĩa ,con đường vinh quang.Với Hồ Chí
Minh ,ở trong tù nhưng người luôn tin tưởng vào tương lai tốt đẹp,cách mạng sẽ thành
công.Với Tố Hữu “Tiếng chim tu hú ngoài trời cứ kêu” như một lời thúc giục tranh
đấu khát vọng tranh đấu.
( 1,5 điểm)
Kết bài (0,5 điểm)
Khẳng định được hình tượng người tù cách mạng ,với những vẻ đẹp tầm hồn của
họ luôn là hình ảnh đẹp nhất ,đáng ngợi ca nhất cho thế hệ trẻ đương thời và cả thế hệ
trẻ hôm nay.Vì thế ,những bài thơ như vây khiến những ai đã từng đọc một lần không
thể nào quên ,không thể không tự hào và ngưỡng mộ.
* Trình bày sạch sẽ, diễn đạt trôi chảy ( 0,5 điểm).
Lưu ý:
- Học sinh có thể gộp ý thứ hai và ý thứ ba làm một .Người chấm có thể linh
hoạt để cho điểm sao cho phù hợp.
- Để làm sáng tỏ mỗi ý học sinh phải trích dẫn được những câu thơ đặc sắc
trong từng bài thơ.
- Tuỳ theo nội dung ,khả năng trình bày,diễn đạt,ngữ pháp,chính tả….mà trừ
điểm học sinh .
Hết

http://violet.vn/nguyenthienhuongvp77