Ma trận
TT

Kĩ
năng

Nội dung/đơn vị
kiến thức

1

Đọc
hiểu

Văn bản/ đoạn trích
- Thơ Đường luật
- Sử thi

2

Viết

- Viết bài phân tích
đánh
giá
văn
bản/đoạn trích thơ
Đường luật/ sử thi.
- Viết bài luận
thuyết phục người
khác từ bỏ thói
quen hay quan
niệm.
Tổng
Tỉ lệ %
Tỉ lệ chung

Nhận biết
TNK
TL
Q

Mức độ nhận thức
Thông hiểu
Vận dụng
TNK
TNK
TL
TL
Q
Q

Vận dụng cao
TNK
TL
Q

2

2

2

1

0

1

0

0

0

1*

0

1*

0

1*

0

1*

10
20
10
30
30%
40%
70%

0

25

0

1

25%

30%

5%

5

Tổng
%
điểm

60

40

100

Bản đặc tả minh họa
TT
Kĩ
Đơn vị kiến
năng thức/Kĩ
năng
Đọc
hiểu

Thơ Đường
luật

Văn bản/
đoạn trích sử
thi

Mức độ đánh giá

Nhận biết:
- Nhận diện được tri thức liên quan
đến thể loại thơ Đường luật.
- Nhận biết được từ ngữ, vần, nhịp,
đối, các biện pháp tu từ trong bài
thơ.
- Nhận biết được bố cục, những
hình ảnh tiêu biểu được sử dụng
trong bài thơ.
- Nhận biết được nhân vật trữ tình,
chủ thể trữ tình trong bài thơ.
Thông hiểu:
- Hiểu và lí giải được tình cảm, cảm
xúc của nhân vật trữ tình, chủ thể
trữ tình được thể hiện qua ngôn ngữ
văn bản.
Vận dụng:
- Rút ra được bài học cho bản thân.
- Rút ra được chủ đề, thông điệp
của văn bản.
Nhận biết:
- Nhận diện được tri thức liên quan
đến thể loại sử thi.
- Nhận biết được không gian, thời
gian trong sử thi
- Nhận biết được đặc điểm của cốt
truyện, câu chuyện, nhân vật trong
sử thi
- Nhận biết được người kể chuyện;
điểm nhìn, lời người kể chuyện, lời
nhân vật, ... trong sử thi.
- Nhận biết được đề tài, các chi tiết
tiêu biểu
- Nhận biết được bối cảnh lịch sử văn hoá được thể hiện trong sử thi.
Thông hiểu:
- Tóm tắt được cốt truyện.
- Hiểu và phân tích được nhân vật
trong sử thi; lí giải được vị trí, vai
trò, ý nghĩa của nhân vật trong tác
phẩm.
2

Số câu hỏi theo mức độ nhận thức
Nhận
biết

Thông
hiểu

Vận
dụng

2 câu
TN
02 câu
TL

2 câu TN
01 câu
TL

1 câu
TL

Vận
dụng
cao

2

Viết

Viết
bài
phân
tích
đánh giá tác
phẩm/ đoạn
trích văn học
(Thơ Đường
luật/Sử thi)

- Nêu được chủ đề, tư tưởng, thông
điệp mà văn bản; phân tích được
một số căn cứ để xác định chủ đề.
- Lí giải được tác dụng của việc
chọn nhân vật người kể chuyện; lựa
chọn điểm điểm nhìn, lời người kể
chuyện, lời nhân vật, ... trong sử
thi.
- Lí giải được ý nghĩa, tác dụng của
đề tài, các chi tiết tiêu biểu, đặc
trưng của truyện thần thoại, sử thi.
Vận dụng:
- Rút ra được bài học về cách nghĩ,
cách ứng xử do văn bản gợi ra. Nêu
được ý nghĩa hay tác động của tác
phẩm văn học đối với quan niệm,
cách nhìn, cách nghĩ và tình cảm
của bản thân.
- Vận dụng những hiểu biết về bối
cảnh lịch sử – văn hoá được thể
hiện trong văn bản để lí giải ý
nghĩa, thông điệp của văn bản.
Nhận biết:
1*
- Xác định được cấu trúc bài văn
nghị luận phân tích, đánh giá một
tác phẩm/ đoạn trích văn học.
- Xác định được kiểu bài phân tích,
đánh giá một tác phẩm/ đoạn trích
văn học; vấn đề nghị luận (chủ đề,
những đặc sắc về hình thức nghệ
thuật và tác dụng của chúng)
- Giới thiệu tác giả, tác phẩm, đoạn
trích.
Thông hiểu:
- Diễn giải những đặc sắc về nội
dung và nghệ thuật của tác phẩm/
đoạn trích văn học.
- Lí giải được một số đặc điểm của
thể loại qua tác phẩm/ đoạn trích.
- Phân tích cụ thể, rõ ràng về tác
phẩm/ đoạn trích văn học (chủ đề,
những nét đặc sắc về hình thức
nghệ thuật và tác dụng của chúng)
với những cứ liệu sinh động.
Vận dụng:
3

1*

1*

1

- Vận dụng các kĩ năng dùng từ,
viết câu, các phép liên kết, các
phương thức biểu đạt, các thao tác
lập luận để phân tích, cảm nhận về
nội dung, nghệ thuật của tác phẩm/
đoạn trích văn học.
- Nhận xét về nội dung, nghệ thuật
của tác phẩm/ đoạn trích văn học;
vị trí, đóng góp của tác giả.
Vận dụng cao:
- So sánh với các tác phẩm/ đoạn
trích khác; liên hệ với thực tiễn;
vận dụng kiến thức lí luận văn học
để đánh giá, làm nổi bật vấn đề
nghị luận.
- Có sáng tạo trong diễn đạt, lập
luận làm cho lời văn có giọng điệu,
hình ảnh, bài văn giàu sức thuyết
phục.
Viết bài luận
thuyết phục
người khác
từ bỏ một
thói
quen
hay
quan
niệm

1*
Nhận biết:
- Xác định được cấu trúc bài luận
thuyết phục người khác từ bỏ một
thói quen hay một quan niệm.
- Nêu được thói quen hay quan
niệm cần từ bỏ.
- Chỉ ra được các biểu hiện hoặc
khía cạnh của thói quen hay quan
niệm cần từ bỏ.
Thông hiểu:
- Phân tích tác động tiêu cực của
thói quen hay quan niệm cần từ bỏ
đối với cá nhân và cộng đồng.
Vận dụng:
- Nêu được những giải pháp mà
người được thuyết phục có thể thực
hiện để từ bỏ một thói quen hay
quan niệm không phù hợp.
Vận dụng cao:
- Đánh giá được ý nghĩa của việc
thuyết phục người khác từ bỏ một
thói quen hay một quan niệm

4

1*

1*

1

5

ĐỀ THAM KHẢO ÔN TẬP KIỂM TRA CUỐI KÌ I
MÔN NGỮ VĂN 10
I. ĐỌC HIỂU (6,0 điểm).
Đọc đoạn trích sau:
[…] - Hỡi ngài Pô-li-phem to lớn, vừa rồi ngài tỏ ý muốn biết tên tuổi quang vinh của tôi, vậy tôi xin phép được
xưng danh. Nhưng về phần ngài, dù sao ngài cũng nên ban cho tôi một tặng vật để tỏ lòng hiếu khách như ngài vừa
mới nhắc chứ! Tôi chắc ngài sẽ không quên. Tên tôi là: "Chẳng Có Ai". Cha mẹ tôi và anh em bạn hữu của tôi đều
gọi tôi là thằng "Chẳng Có Ai". Ô-đi-xê nói xong, Pô-li-phem đáp lại bằng một giọng lạnh lùng, tàn nhẫn:
- Này… Này… "Chẳng Có Ai" nghe đây. Ta sẽ ăn thịt nhà ngươi cuối cùng sau khi các bạn ngươi không còn
đứa nào để thịt nữa. Đó là tặng phẩm của ta để tỏ lòng mến khách!
Nói xong hắn lảo đảo chuyện choạng rồi nằm vật xuống đất, mặt tái đi, mắt đờ ra. Bỗng hắn ngóc đầu dậy, ợ ợ
mấy tiếng rồi nôn thốc, nôn tháo rượu, thịt người vung vãi lênh láng khắp cả trên nền hang. Pô-li-phem đã say
quá. Nôn được một cái nhẹ cả người, hắn lăn ra ngủ, ngủ như chết.
Ô-đi-xê lập tức cùng anh em vùi chiếc cọc nhọn vào bếp lửa khi chiếc cọc nhọn đã bốc cháy đỏ rực, Ô-đi-xê lôi
nó ra và chàng cùng với anh em khiêng nó đến bên gã khổng lồ Pô-li-phem không một hiệu lệnh nhưng mọi người
đều hành động nhịp nhàng và ăn khớp với nhau. Chiếc cọc được đung đưa hai nhịp để lấy đà. Đến nhịp thứ ba nó
lao thẳng vào con mắt độc nhất của gã khổng lồ. Ô-đi-xê cố dùng hết sức để xoáy chiếc cọc. Chiếc cọc nóng bỏng
xoáy sâu vào con mắt độc nhất của Pô-li-phem. Máu vọt ra. Con ngươi và lông mi cháy gặp máu rít lên những
tiếng xèo xèo như sắt nung trong lò rèn đem nhúng vào nước lạnh.
Pô-li-phem thét lên một tiếng khủng khiếp. Tiếng thét như sấm đập vào vách vang rền rĩ, vang vọng ra khắp
xung quanh nghe rùng mình sởn gáy. Lập tức cả năm người chạy giạt vào một góc hang. Pô-li-phem rút chiếc cọc
nóng bỏng đẫm máu ra khỏi tròng mắt lẳng mạnh đi. Hắn loạng choạng đứng dậy, gào thét, gọi tên những gã Xiclốp ở hang lân cận. Nghe tiếng gọi, các gã khổng lồ thuộc dòng giống Xi-clốp vội chạy đến đứng xa xa vây trước
cửa hang, cất tiếng nói như sấm, hỏi:
- Này hỡi, Pô-li-phem! Làm sao đêm hôm khuya khoắt mà anh lại thét chúng ta kinh khủng như thế? Anh đã
đánh thức chúng tôi dậy vì chuyện gì thế? Phải chăng có kẻ nào dùng mưu lừa anh hoặc dùng sức mạnh đánh anh
để cướp đàn súc vật béo mập của anh?
Từ cuối hang, Pô-li-phem rên rỉ trả lời:
Các bạn ơi! Kẻ nào cưỡng bức tôi, cướp đàn súc vật của tôi ư? Không! Không phải đâu! "Chẳng Có Ai" dùng
mưu hại tôi chứ không dùng sức mạnh cưỡng bức tôi. […]
(Trích Ô-đi-xê của Hô-me-rơ)
Lựa chọn đáp án đúng:
Câu 1. Nhân vật chính trong đoạn trích trên là ai?
A. Ô-đi-xê
B. Pô-li-phem
C. Xi-clốp
D. “Chẳng Có Ai”
Câu 2. Đoạn trích trên dùng lời kể chuyện ở ngôi thứ mấy?
A. Ngôi thứ nhất
B. Ngôi thứ hai
C. Ngôi thứ ba
D. Cả A và B
Câu 3. Sự kiện trung tâm của đoạn trích trên là gì?
A. Ô-đi-xê nói tên tuổi cho Pô-li-phem biết
B. Ô-đi-xê đòi Pô-li-phem phải tỏ lòng hiếu khách đối với mình
C. Ô-đi-xê cùng các bạn của mình tìm cách trốn khỏi hang
D. Ô-đi-xê cùng các bạn của mình dùng cọc nhọn để đâm vào mắt Pô-li-phem
Câu 4. Trong đoạn trích, nhân vật Ô-đi-xê được khắc họa với vẻ đẹp gì?
A. Vẻ đẹp sức mạnh
B. Vẻ đẹp trí tuệ
C. Vẻ đẹp ngoại hình
D. Vẻ đẹp phẩm chất
Trả lời câu hỏi/ Thực hiện các yêu cầu:
Câu 5. Đoạn trích thuộc thể loại truyện gì?
Câu 6. Anh/chị hãy chỉ ra cảm hứng chủ đạo của đoạn trích trên?
Câu 7. Chi tiết nào trong truyện khiến bạn thích thú nhất? Vì sao?
Câu 8. Từ câu chuyện trên, anh/chị rút ra bài học gì cho bản thân?
II. LÀM VĂN (4,0 điểm)
Bạn hãy viết bài văn nghị luận phân tích, đánh giá nội dung và nghệ thuật đoạn truyện trên.
6

HƯỚNG DẪN CHẤM
Phần Câu Nội dung
I
ĐỌC HIỂU
1
A
2
C
3
D
4
B
5
Sử thi
6
Cám hứng chủ đạo là cảm hứng ngợi ca: ngợi ca vẻ đẹp trí tuệ, sự khôn ngoan
của người anh hùng Ô-đi-xê trong cuộc chiến với bọn khổng lồ Xi-clốp.
7
Học sinh tự do lựa chọn chi tiết, miễn là có lí giải thuyết phục.
Tham khảo: chi tiết xưng tên mình là “Chẳng Có Ai”. Vì nó thể hiện trí tuệ, sự
khôn ngoan của Ô-đi-xê, gây ra sự hiểu nhầm giữa những kẻ khổng lồ, và ngăn
chặn được hành động truy tìm và báo thù từ chúng.
8
- Câu chuyện về trí tuệ và sự khôn ngoan Ô-đi-xê vượt qua thử thách – thoát khỏi
tay bọn khổng lồ ăn thịt một mắt Xíc-lốp.
- Bài học rút ra: Học sinh rút ra bài học có ý nghĩa với bản thân: Luôn bình tĩnh,
tỉnh táo và hành động sáng suốt trước mọi tình huống; dũng cảm, đoàn kết và
trách nhiệm…
- Lí giải hợp lí, thuyết phục
II
VIẾT
a. Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận văn học
b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận
Nội dung và nghệ thuật của đoạn truyện
c. Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm
HS có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần giới thiệu được vấn đề cần bàn
luận, nêu rõ lí do và quan điểm của bản thân, hệ thống luận điểm chặt chẽ, lập
luận thuyết phục, sử dụng dẫn chứng thuyết phục.
Sau đây là một hướng gợi ý:
1. Giới thiệu sử thi Ô-đi-xê và tác giả Hô-me-rơ, vấn đề nghị luận
2. Nội dung đoạn truyện:
- Câu chuyện kể về người anh hùng Ô-đi-xê trong cuộc chiến với bọn khổng lồ
Xi-clốp.
+ Tình huống: Ô-đi-xê và đồng đội rơi vào tay bọn khổng lồ một mắt Xíc-lốp.
+ Cách xử trí của Ô-đi-xê: đặt tên mình là “Chẳng Có Ai”, dùng cọc đâm vào mắt
tên khổng lồ. Qua cách xử lí bọn khổng lồ Xi-clop cho thấy Ô-đi-xê là người
nhạy bén, thông minh, xử lí tốt vấn đề và là điểm tựa tinh thần cho cả đội. Đó là
bản lĩnh của người anh hùng, người thủ lĩnh trước khó khăn thử thách.
- Cảm hứng chủ đạo: ngợi ca sự dũng cảm, vẻ đẹp trí tuệ, sự khôn ngoan của
người anh hùng.
3. Đặc sắc nghệ thuật: Tác phẩm chứa đựng những đặc trưng của sử thi.
- Nghệ thuật xây dựng nhân vật: đặt nhân vật vào tình huống thử thách để nhân
vật bộc lộ phẩm chất của mình; khắc hoạ nhân vật thông qua lời nói và hành
động.
- Sử dụng thủ pháp cường điệu, so sánh kết hợp các chi tiết tả thực.
- Lời kể: ngôi thứ ba từ điểm nhìn bên ngoài.
- Giọng điệu ngợi ca thể hiện niềm cảm xúc ngưỡng mộ, tự hào.
7

Điểm
6,0
0.5
0.5
0.5
0.5
0.5
0.5
1.0

2.0

4,0
0,25
0,5
2.5

d. Chính tả, ngữ pháp
0,25
Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt.
e. Sáng tạo: Bài viết có giọng điệu riêng; cách diễn đạt sáng tạo, văn phong trôi 0,5
chảy.
Tổng điểm
10.0

8