CHUYÊN ĐỀ: ĐỒ THỊ
Dạng 1. CO2 tác dụng với dung dịch Ba(OH)2 hoặc Ca(OH)2
Ví dụ minh họa
* Mức độ vận dụng
Ví dụ 1: Cho từ từ chất X vào dung dịch Y, sự biến thiên lượng kết tủa Z tạo thành trong thí nghiệm được
biểu diễn trên đồ thị sau:

Thí nghiệm nào sau đây ứng với thí nghiệm trên?
A. Cho từ từ đến dư dung dịch NaOH vào dung dịch AlCl3.
B. Cho từ từ đến dư khí CO2 vào dung dịch Ba(OH)2.
C. Cho từ từ đến dư khí CO2 vào dung dịch hỗn hợp gồm Ba(OH)2 và NaOH.
D. Cho từ từ đến dư dung dịch NaOH vào dung dịch Zn(NO3)2.
Ví dụ 2: Hòa tan hoàn toàn 11,2 gam CaO và H2O, thu được dung dịch X. Sục khí CO2 vào dung dịch X,
qua quá trình khảo sát người ta lập đồ thị của phản ứng như sau:

Giá trị của x là
A. 0,025.

B. 0,020.
C. 0,050.
D. 0,040.
(Đề thi thử THPT Quốc Gia lần 1 – THPT Long Phu – Vĩnh Long, năm 2016)

Ví dụ 3: Hấp thụ hết 1,6V lít khí CO2 (đktc) vào dung dịch chứa 0,42 mol Ca(OH)2. Kết quả thí nghiệm
được biểu diễn bằng đồ thị sau:

Giá trị của V là
A. 7,84.
B. 5,60.
C. 6,72.
D. 8,40.
Ví dụ 4: Thổi khí CO2 vào dung dịch chứa 0,02 mol Ba(OH) 2, thu được m gam kết tủa. Biết số
Giá trị của m là
1

A.
C.

B.
D.

Bài tập vận dụng
Câu 1: Sục từ từ CO2 vào dung dịch Ba(OH)2 0,1M, sự biến thiên khối lượng kết tủa theo thể tích CO2 được
biểu diễn bằng đồ thị sau:

 
Để tạo thành 15,76 gam kết tủa theo đồ thị trên, cần sục vào dung dịch Ba(OH) 2 0,1M một thể tích CO2 (ở
đktc) là:
A. 1,792 lít hoặc 2,688lít.   
B. 1,792 lít.
C. 2,688 lít.       
D. 1,792 lít hoặc 3,136 lít. 
Câu 2: Sục từ từ CO2 vào V lít dung dịch Ca(OH)2 0,5M. Kết quả thí nghiệm biểu diễn trên đồ thị sau:

Giá trị của V là
A. 0,10.
B. 0,05.

C. 0,20.
D. 0,80.
(Đề thi thử THPT Quốc Gia lần 1 – THPT Hòa Đà – Bình Thuận, năm 2017)
Câu 3: Sục từ từ khí CO2 vào dung dịch chứa Ca(OH)2, kết quả thí nghiệm được biểu diễn trên đồ thị sau:

Tỉ lệ a : b là
A. 2 : 1.
C. 8 : 5.

B. 5 : 2.
D. 3 : 1.
(Đề thi thử THPT Quốc Gia lần 1 – THPT Nguyễn Văn Linh – Bình Thuận, năm 2017)
Câu 4: Sục CO2 vào 200 gam dung dịch Ca(OH)2, kết quả thí nghiệm được biểu diễn bằng đồ thị sau:

2

Nồng độ phần trăm chất tan trong dung dịch sau phản ứng là
A. 34,05%.
B. 30,45%.
C. 35,40%.
D. 45,30%.
Câu 5: Cho m gam hỗn hợp X gồm Ba, BaO, Ba(OH) 2 có cùng số mol vào nước, thu được 500 ml dung
dịch Y và a mol H2. Hấp thụ 3,6a mol CO2 vào 500 ml dung dịch Y, kết quả thí nghiệm được biểu diễn bằng
đồ thị sau:

Giá trị của m là
A. 41,49.
B. 36,88.
C. 32,27.
D. 46,10.
Câu 6: Cho 5,6 lít hỗn hợp X gồm N2 và CO2 (đktc) đi chậm qua dung dịch Ca(OH) 2 để phản ứng xảy ra
hoàn toàn. Kết quả thí nghiệm được biểu diễn trên đồ thị sau:

Tỉ khối hơi của hỗn hợp X so với hiđro lớn nhất gần giá trị nào nhất sau đây?
A. 20.
B. 16.
C. 18.
D. 19.
Câu 7: Sục từ từ khí CO2 vào dung dịch chứa Ca(OH)2, kết quả thí nghiệm được biểu diễn trên đồ thị sau:

Tỉ lệ a : b là
A. 3 : 1.

B. 5 : 2.

C. 8 : 5.

D. 2 : 1.
3

Câu 8: Sục từ từ khí CO2 vào dung dịch Ca(OH)2 cho đến khi phản ứng kết thúc. Kết quả thí nghiệm được
thể hiện trên đồ thị sau:

Giá trị của x trong đồ thị trên là
A. 0,3.
B. 0,4.
C. 0,2.
D. 0,5.
Câu 9: Sục từ từ khí CO2 vào 400 gam dung dịch Ba(OH) 2. Kết quả thí nghiệm được biểu diễn trên đồ thị
sau:

Sau khi phản ứng kết thúc, dung dịch thu được có nồng độ phần trăm khối lượng là
A. 50,64%.
B. 42,46%.
C. 64,51%.
D. 70,28%.
Câu 10. Sục CO2 vào dung dịch Ca(OH)2 ta quan sát hiện tượng theo đồ thị hình bên(số liệu tính theo đơn vị
mol).
nCaCO

3

a

0,5a
0

Giá trị của x là
A. 1,8 mol.

1,5

x

B. 2,2 mol.

n CO2

C. 2,0 mol.

D. 2,5 mol.

Dạng 2. CO2 tác dụng với dung dịch chứa hỗn hợp các bazơ NaOH (hoặc KOH) và Ba(OH) 2 (hoặc
Ca(OH)2)
Ví dụ minh họa
* Mức độ vận dụng
Ví dụ 1: Cho từ từ chất X vào dung dịch Y, sự biến thiên lượng kết tủa Z tạo thành trong thí nghiệm được
biểu diễn trên đồ thị sau:

4

Phát biểu sau đây đúng là
A. X là dung dịch NaOH; Y là dung dịch gồm HCl và AlCl3; Z là Al(OH)3.
B. X là dung dịch NaOH; Y là dung dịch AlCl3; Z là Al(OH)3.
C. X là khí CO2; Y là dung dịch Ca(OH)2; Z là CaCO3.
D. X là khí CO2; Y là dung dịch gồm NaOH và Ca(OH)2; Z là CaCO3.
Ví dụ 2: Cho m gam hỗn hợp Na và Ca vào một lượng nước dư thu được dung dịch X và V lít khí (đktc).
Sục từ từ đến dư khí CO2 vào dung dịch X, kết quả thí nghiệm được biểu diễn trên đồ thị sau:

Giá trị của m là
A. 8,6.
B. 6,3. C. 10,3.

D. 10,9.
(Đề thi thử THPT Quốc Gia lần 1 – THPT Bỉm Sơn – Thanh Hóa, năm 2017)
Ví dụ 3: Khi sục từ từ đến dư CO 2 vào dung dịch hỗn hợp gồm a mol NaOH và b mol Ca(OH) 2, kết quả thí
nghiệm được biểu diễn trên đồ thị sau:

Tỉ lệ a : b là
A. 4 : 5.
B. 5 : 4.

C. 9 : 5.
D. 4 : 9.
(Đề thi thử THPT Quốc Gia lần 1 – THPT Lý Thường Kiệt – Bình Thuận, năm 2017)
Ví dụ 4: Sục V lít khí CO 2 (đktc) vào dung dịch chứa hỗn hợp Ba(OH) 2 và KOH, kết quả thí nghiệm được
biểu diễn bằng đồ thị sau:

5

Giá trị của V bằng bao nhiêu để thu được kết tủa cực đại?
A.
B.
C.
D.
Ví dụ 5: Cho m gam hỗn hợp gồm Na, Na 2O, Ba, BaO vào lượng nước dư, thu được dung dịch X và a mol
khí H2. Sục khí CO2 đến dư vào dung dịch X, phản ứng được biểu diễn theo đồ thị sau:

Giá trị m là
A. 21,4.

B. 22,4.
C. 24,2.
D. 24,1.
(Đề thi thử THPT Quốc Gia lần 1 – THPT Chu Văn An – Quảng Trị, năm 2017)

Bài tập vận dụng
Câu 1: Sục khí CO2 vào V ml dung dịch hỗn hợp NaOH 0,2M và Ba(OH) 2 0,1M. Đồ thị biểu diễn khối
lượng kết tủa theo số mol CO2 phản ứng như sau:

Giá trị của V là
A. 150.

B. 250.

C. 400.

D. 300.

(Đề thi THPT Quốc Gia năm 2016)
Câu 2: Sục khí x mol khí CO 2 vào dung dịch X chứa hỗn hợp Ca(OH) 2 và NaOH, kết quả thí nghiệm được
biểu diễn bằng đồ thị sau:

6

Giá trị của x là
A. 0,64.
B. 0,58.
C. 0,68.
D. 0,62.
Câu 3: Khi sục từ từ đến dư CO2 vào dung dịch có chứa 0,1 mol NaOH, x mol KOH và y mol Ba(OH) 2. Kết
quả thí nghiệm thu được biểu diễn trên đồ thị sau:

 
Giá trị của x, y, z lần lượt là:
A. 0,6; 0,4 và 1,5.
B. 0,3; 0,6 và 1,2.
C. 0,2; 0,6 và 1,25.    D. 0,3; 0,6 và 1,4.
(Đề thi thử THPT Quốc Gia lần 2 – THPT Nguyễn Thái Học – Khánh Hòa, năm 2016)
Câu 4: Cho m gam hỗn hợp Na và Ca vào một lượng nước dư thu được dung dịch X và V lít khí (đktc). Sục
từ từ đến dư khí CO2 vào dung dịch X, kết quả thí nghiệm được biểu diễn trên đồ thị sau:

Giá trị của V là
A. 3,36.
B. 4,48.

C. 2,24.
D. 5,6.
(Đề thi thử THPT Quốc Gia lần 1 – THPT Bỉm Sơn – Thanh Hóa, năm 2017)
Câu 5: Cho m gam hỗn hợp Na và Ba vào nước dư, thu được V lít khí H 2 (đktc) và dung dịch X. Hấp thu
khí CO2 từ từ đến dư vào dung dịch X. Lượng kết tủa được thể hiện trên đồ thị như sau:

7

Giá trị của m và V lần lượt là
A. 32 và 6,72.
B. 16 và 3,36.
C. 16 và 6,72.
D. 32 và 3,36.
(Đề thi thử THPT Quốc Gia lần 1 – THPT Tuy Phong – Bình Thuận, năm 2017)
Câu 6: Hòa tan hoàn toàn m gam hỗn hợp Na và Ba vào nước, thu được dung dịch X. Sục khí CO 2  vào
dung dịch X. Kết quả thí nghiệm thu được biểu diễn trên đồ thị sau:

Giá trị của m và x lần lượt là
A. 80 và 1,3.   
B. 228,75 và 3,25.
C. 200 và 2,75.     
D. 200,0 và 3,25.
(Đề thi thử THPT Quốc Gia lần 1 – THPT chuyên KHTN Hà Nội, năm 2017)
Câu 7: Hấp thụ hết a mol khí CO2 vào dung dịch chứa hỗn hợp KOH và Ba(OH) 2. Kết quả thí nghiệm được
biểu diễn theo sơ đồ sau:

Khi a = 1, lọc bỏ kết tủa sau đó cô cạn dung dịch rồi nung chất tạo thành ở nhiệt độ cao đến khối lượng
không đổi thu được m gam chất rắn. Giá trị của m là
A. 47,3. 
B. 34,1. 
C. 42,9.  
D. 59,7.
(Đề thi thử THPT Quốc Gia lần 1 – Sở Giáo dục và Đào tạo Nam Định, năm 2016)
Câu 8: Sục V lít khí CO2 (đktc) vào dung dịch chứa hỗn hợp Ba(OH)2 và KOH, kết quả thí nghiệm được
biểu diễn bằng đồ thị sau:

8

Giá trị của V bằng bao nhiêu để thu được kết tủa cực đại?
A.
B.
C.
D.
Câu 9: Cho từ từ khí CO2 vào dung dịch hỗn hợp KOH và Ba(OH)2. Kết quả thí nghiệm được biểu diễn trên
đồ thị sau:

Giá trị của x là
A. 0,12 mol.
B. 0,13 mol.
C. 0,11 mol.
D. 0,10 mol.
Câu 10: Cho m gam hỗn hợp Na và Ba vào nước dư, thu được V lít khí H 2 (đktc) và dung dịch X. Hấp thu
khí CO2 từ từ đến dư vào dung dịch X. Lượng kết tủa được thể hiện trên đồ thị như sau:

Giá trị của m và V lần lượt là:
A. 16 và 3,36.
B. 22,9 và 6,72.
C. 36,6 và 8,96.
D. 32 và 6,72.
Câu 11: Sục từ từ khí CO2 đến dư vào dung dịch X (chứa m (gam) NaOH và a mol Ca(OH) 2). Kết quả thí
nghiệm được biểu diễn trên đồ thị sau:

Giá trị của m và a lần lượt là:
A. 36 và 1,2.
B. 48 và 0,8.

C. 36 và 0,8.

D. 48 và 1,2.
9

Câu 12: Cho từ từ x mol khí CO 2 vào 500 gam dung dịch hỗn hợp KOH và Ba(OH) 2. Kết quả thí nghiệm
được biểu diễn trên đồ thị sau:

Tổng nồng độ phần trăm khối lượng của các chất tan trong dung dịch sau phản ứng là
A. 55,45%.
B. 45,11%.
C. 51,08%.
D. 42,17%.
Câu 13: Sục từ từ khí CO2 vào dung dịch hỗn hợp gồm KOH và Ca(OH)2, ta có kết quả thí nghiệm được
biểu diễn trên đồ thị sau:

Giá trị của x là
A. 0,11.
B. 0,10.
C. 0,12.
D. 0,13.
Câu 14: Cho a mol Na và b mol Ba vào 200 ml dung dịch BaCl 2 0,3M, thu được dung dịch X. Dẫn từ từ tới
dư khí CO2 vào dung dịch X, kết quả thí nghiệm được biểu diễn trên đồ thị sau:

Giá trị của a là
A. 0,18.
B. 0,24.
C. 0,06.
D. 0,12.
Câu 15. Sục khí CO2 vào V lít dung dịch hỗn hợp NaOH 0,2 M và Ba(OH) 2 0,1M. Đồ thị biểu diễn khối
lượng kết tủa theo số mol CO2 như sau:

m BaCO

3

0

0,03

Giá trị của V là
A. 300.

10

B. 250.

0,13
C. 400.

nCO2
D. 150.

Câu 16. Sục khí CO2 vào V ml dung dịch hỗn hợp NaOH 0,2 M và Ba(OH)2 0,1M. Đồ thị biểu diễn khối
lượng kết tủa theo số mol CO2 như sau:
mol BaCO3

mol CO2
0,03

A. 300.

0,13

B. 250.

.
Câu 17.
Hòa tan hết 6 gam Ca vào dung dịch NaOH thu
được dung dịch M. Sục từ từ x mol CO2 vào
dung dịch M thu được kết quả như đồ thị hình
vẽ. Giá trị của x là
A. 0,41.
B. 0,40.
C. 0,26.
D. 0,25.

Giá trị của V là
C. 400.

n

D. 150.

CaCO3

n

0,07
0

a

a + 0,18

CO2

x

Câu 18. Hỗn hợp A gồm Na, Na2O, KOH và Ba; trong đó phần trăm khối lượng oxi là 7,462%. Hòa tan m
gam A vào nước thu được dung dịch B và 3,136 lít H 2 (đktc). Sục từ từ khí CO 2 vào dung dịch B ta có đồ thị
biểu diễn sự phụ thuộc số mol kết tủa vào số mol CO2 như sau:

Phần trăm khối lượng KOH trong hỗn hợp A gần nhất với:
A. 11,5%.
B. 12,0%.
C. 13,1%.
D. 12,5%.
Câu 19. Khi sục từ từ đến dư CO 2 vào dung dịch có chứa 0,1 mol KOH, x mol NaOH và y mol Ca(OH) 2.
Kết quả thí nghiệm thu được biểu diễn trên đồ thị sau:
Số mol ↓

Giá trị của (x + y + z) là
A. 2,3.
B. 2,5.
C. 2,0.
D. 2,1.
Dạng 3. Muối cacbonat
Câu 1: Cho từ từ dung dịch HCl vào dung dịch có chứa 0,15 mol Na 2CO3 và 0,1 mol KHCO3. Số mol khí
CO2 thu được phụ thuộc vào số mol HCl được biểu diễn trên đồ thị sau (coi khí CO2 không tan trong nước):

11

Tỉ lệ z : y là
A. 5 : 1.
B. 4 : 1.
C. 5 : 2.
D. 9 : 2.
Câu 2: Nhỏ từ từ dung dịch HCl vào dung dịch chứa x mol NaOH, y mol KOH và z mol K 2CO3. Số mol khí
CO2 thu được phụ thuộc vào số mol HCl được biểu diễn trên đồ thị sau (coi khí CO2 không tan trong nước):

Tổng (x + y) có giá trị là
A. 0,05.
B. 0,20.
C. 0,15.
D. 0,25.
Câu 3: Cho từ từ dung dịch HCl vào dung dịch có chứa a mol Na 2CO3 và b mol NaHCO3. Số mol khí CO2
thu được phụ thuộc vào số mol HCl được biểu diễn trên đồ thị sau (coi khí CO2 không tan trong nước):

Giá trị của x là
A. 0,350.
B. 0,250.
C. 0,375.
D. 0,325.
Câu 4: Cho từ từ dung dịch HCl vào dung dịch có chứa a mol Na 2CO3 và b mol NaHCO3. Số mol khí CO2
thu được phụ thuộc vào số mol HCl được biểu diễn trên đồ thị sau (coi khí CO2 không tan trong nước):

Tỉ lệ của a : b là
A. 4 : 3.
B. 3 : 4.
C. 7 : 3.
D. 3 : 1.
Câu 5. Cho m gam hỗn hợp gồm Na, Na2O, Ba và BaO vào nước dư, thu được 0,08 mol khí H 2 và dung dịch
X. Sục 0,36 mol khí CO2 vào X, thu được dung dịch Y. Cho từ từ dung dịch HCl 1M vào Y, sự phụ thuộc số
mol khí CO2 và thể tích dung dịch HCl 1M được biểu diễn theo đồ thị sau:
12

Số mol CO2

Giá trị m là
A. 27,56.
B.0,16
29,48. 0,40
C.Thể
30,60.
D. 28,68.
tích dung dịch HCl
1M
Câu 6. Nhỏ rất từ từ dung dịch HCl vào dung dịch chứa a mol KOH,(lít)
b mol NaOH và c mol K 2CO3, kết quả
thí nghiệm được biểu diễn trên đồ thị sau:

n CO2
0

nHCl
0,6

0,8

Tổng (a + b) có giá trị là
A. 0,8.
B. 0,4.
C. 0,2.
D. 0,6.
Câu 7. Nhỏ rất từ từ dung dịch HCl vào dung dịch chứa a mol KOH, b mol NaOH và c mol K 2CO3, kết quả
thí nghiệm được biểu diễn trên đồ thị sau:
Số mol CO2
Tổng (a + b) có giá trị là
A. 0,2.
B. 0,3.
C. 0,1.
D. 0,4.
0

0,3

0,4

Số mol HCl

13