Mở đầu

Theo truyền thuyết, vào một ngày đẹp trời của năm 1666, khi Niu-tơn đang ngồi
suy nghĩ dưới bóng mát của một cây táo thì thấy một quả táo chín rơi. Theo em,
hiện tượng này đã làm ông nảy sinh ý tưởng gì về lực?
Trả lời:
Hiện tượng này đã làm ông nảy sinh ý tưởng gì về lực đó là mọi vật đều chịu một
lực hút của Trái Đất.

I. Lực hút của Trái Đất

1. Tìm thêm ví dụ về lực hút của Trái Đất
2. Lực nào sau đây là lực hút của Trái Đất?
 Lực làm cho chiếc thuyền nổi trên mặt nước
 Lực kéo chiếc thuyền bị nước tràn vào chìm xuống
 Lực đẩy thuyền đi theo dòng nước
3. Các lực vẽ trong một mặt phẳng đứng dưới đây, lực nào có thể là lực hút của
Trái Đất? Vì sao?

Khoa học tự nhiên lớp 6

Bài 43: Trọng lựợng lực hấp dẫn –

Hướng dẫn soạn bài 43: Trọng lượng lực hấp dẫn – Khoa học
tự nhiên lớp 6
1. Ví dụ về lực hút của Trái Đất:
 Cầm viên phấn và thả tay từ trên cao, viên phấn sẽ rơi xuống đất.
2. Lực hút của Trái Đất là:
 Lực kéo chiếc thuyền bị nước tràn vào chìm xuống
3. Lực C có thể là lực hút của Trái Đất vì lực hút của Trái Đất có phương thẳng
đứng, chiều từ trên xuống dưới.

II. Trọng lượng và lực hút của Trái Đất

Hãy dự đoán trọng lượng của một vật quanh em, rồi dùng lực kế kiểm tra.

III. Trọng lượng và khối lượng

Trong các nội dung sau đây, nội dung nào phù hợp với khối lượng, với lực hút
của Trái Đất, trọng lượng?
a. Có đơn vị đo là niuton
b. Có đơn vị đo là kilogam
c. Có phương và chiều
d. Đo bằng lực kế
e. Đo bằng cân
g. Không có phương và chiều

Hướng dẫn soạn bài 43: Trọng lượng lực hấp dẫn
Khối lượng:
b. Có đơn vị đo là kilogam
e. Đo bằng cân
g. Không có phương và chiều
Lực hút của Trái Đất, trọng lượng:
a. Có đơn vị đo là niuton
c. Có phương và chiều
d. Đo bằng lực kế

IV. Lực hấp dẫn

1. Trái đất hút quả táo thì quả táo có hút Trái Đất không? Nếu có thì lực này gọi
là gì?
2. Trang phục của các nhà tu hành vĩ trụ có khối lượng khoảng 50 kg. Taị sao họ
vẫn có thể di chuyển dễ dàng trên Mặt Trăng?
Trả lời:
 1. Trái đất hút quả táo thì quả táo hút Trái Đất.
Lực này gọi là lực hấp dẫn.
2. Vì trên Mặt Trăng, mọi vật chịu lực hấp dẫn nhỏ hơn nhiều lần so với trên Trái
Đất.
Tìm hiểu thêm trang 150 KHTN lớp 6: Biết cường độ trường hấp dẫn ở bề mặt Mặt
Trăng bằng 1/6 cường độ trường hấp dẫn ở bề mặt Trái Đất. Một vật ở Trái Đất có
khối lượng 90kg. Ở Mặt Trăng, vật này có trọng lượng bao nhiêu niuton?
Trả lời:

Vận dụng 3 trang 152 KHTN lớp 6: Em hãy thực hiện một thí nghiệm để chứng minh
được độ giãn của lò xo treo thẳng đứng tỉ lệ với khối lượng của vật treo vào nó.
Trả lời:
- Dụng cụ làm thí nghiệm gồm: 1 lò xo, các quả nặng kim loại có cùng khối lượng 50g,
thước có độ chia nhỏ nhất là 1mm.
- Tiến hành thí nghiệm:
+ Bước 1: Điều chỉnh để lò xo treo thẳng đứng, có thể đọc rõ độ chia trên thước.
+ Bước 2: Đầu tiên, đánh dấu vị trí đầu dưới của lò xo.
+ Bước 3: Treo một quả kim loại vào đầu dưới của lò xo, chiều dài của lò xo tăng thêm
một đoạn. Phần tăng thêm đó được gọi là độ giãn của lò xo. Đọc và ghi kết quả vào
bảng.
+ Bước 4: Lần lượt treo thêm các quả kim loại vào đầu dưới của lò xo. Ghi lại các kết
quả vào bảng.
Bảng: Kết quả đo độ giãn của lò xo
Lần đo
Khối lượng của
Chiều dài
Chiều dài của lò
Độ
vật treo (kg)
ban đầu
xo khi treo vật
dãn
của lò xo
(m)
của
(m)
lò xo
(m)
1
0,05
0,115
0,015
2
0,1
0,13
0,03
0,1
3
0,15
0,145
0,045
4
0,2
0,16
0,06
Ta thấy:

Vậy độ dãn của lò xo treo thẳng đứng tỉ lệ với khối lượng của vật treo vào nó.
Câu 14: Nếu treo quả cân 1kg vào một cái “cân lò xo” của cân có độ dài
10cm. Nếu treo quả cân 0,5kg thì lò xo có độ dài 6cm. Hỏi nếu treo quả cân
200g thì lò xo sẽ có độ dài bao nhiêu?






A. 7,6 cm
B. 5 cm
C. 3,6 cm
D. 2,5 cm

Đổi: `200g = 0,2 kg`
Treo thêm `0,5 kg` thì lò xo dài thêm là:
`10-6=4(cm)`
Độ dài ban đầu của lò xo là:
`6-4=2(cm)`
Treo `0,2 kg` thì lò xo dài thêm là:
`4 : 0,5 . 0,2=1,6(cm)`
Nếu treo vật nặng `200 g` thì lò xo dài:
`1,6 +2=3,6(cm)`
Vậy: Nếu treo quả cân `200 g` thì lò xo sẽ có độ dài `3,6cm`
Câu 13: Khi treo một vật thẳng đứng vào lực kế, ta thấy số chỉ của lực kế là
150N. Khối lượng của vật đó là:





A. 15 kg
B. 150 g
C. 150 kg
D. 1,5 kg

* Đáp án
A

* Hướng dẫn giải

Số chỉ của lực kế khi treo vật là trọng lượng của vật ⇒ P = 150N
Ta có: P = 10.m = 150 ⇒ m = 15 kg
⇒ Đáp án A
Câu 14: Nếu treo quả cân 1kg vào một cái “cân lò xo” của cân có độ dài
10cm. Nếu treo quả cân 0,5kg thì lò xo có độ dài 6cm. Hỏi nếu treo quả cân
200g thì lò xo sẽ có độ dài bao nhiêu?



A. 7,6 cm
B. 5 cm

C. 3,6 cm
D. 2,5 cm
Câu 15: Các lực vẽ trong một mặt phẳng dưới đây, lực nào có thể là lực hút
của Trái Đất?



 
A. Hình 1
B. Hình 2
C. Hình 3
D. Hình 4
Câu 16: Khi treo 4 quả nặng vào lò xo, người ta đo được chiều dài của nó là
12cm. Tính chiều dài tự nhiên của lò xo















A. 3cm
B. 8cm
C. 10cm
D. 12cm

Treo một quả nặng thì lò xo dãn 0,5 cm
Nên để lò xo dãn 1,5 cm thì cần treo vào lò xo số quả nặng là : 1,5 : 0,5 = 3 (quả)
Khi treo 4 quả nặng thì độ dãn của lò xo là :
4 x 0,5 = 2 cm
Chiều dài tự nhiên của lò xo là : 12 – 2 = 10 cm.

Câu 17: Một lò xo xoắn có độ dài ban đầu là 20cm. Khi treo một quả cân thì
độ dài của lò xo là 22cm. Nếu treo ba quả cân như thế thì lò xo bị dãn ra so
với ban đầu một đoạn là:
A. 4cm
B. 6cm
C. 24cm
D. 26cm
Câu 18: Lần lượt treo vào lò xo các vật có khối
lượng m1�1, m2�2, m3�3 thì lò xo dãn ra như hình vẽ. Hãy so sánh các
khối lượng m_1, m_2, m_3





 





A. m1>m2>m3�1>�2>�3
B. m1=m2=m3�1=�2=�3
C. m1D. m2>m1>m3

Câu 19: Treo thẳng đứng một lò xo, đầu dưới gắn với một quả cân 100g thì lò
xo có độ dài là 11cm; nếu thay bằng quả cân 200g thì lò xo có độ dài là
11,5cm. Hỏi nếu treo quả cân 500g thì lò xo có độ dài bao nhiêu?





A. 12cm
B. 12,5cm
C. 13cm
D. 13,5cm

Đáp án
C

- Hướng dẫn giải
Fdh1Fdh2=Δl1Δl2⇔P1P2=Δl1Δl2⇔m1m2=Δl1Δl2⇔m1m2=l1−l0l2−l0⇔100200=11−l011,5−l0

⇔l0=10,5cm��ℎ1��ℎ2=Δ�1Δ�2⇔�1�2=Δ�1Δ�2⇔�1�2=Δ�1
Δ�2⇔�1�2=�1−�0�2−�0⇔100200=11−�011,5−�0⇔�0=10,5��
Khi treo quả cân m3�3= 500g
m1m3=l1−l0l3−l0⇔100500=11−10,5l3−10,5⇔l3=13cm
Câu 20: Chiều dài ban đầu của lò xo là 25cm, khi ta tác dụng lên lò xo một
lực thì chiều dài của nó là 27 cm. Cho biết lò xo bị dãn hay bị nén và dãn hay
nén một đoạn bao nhiêu?





A. lò xo bị nén 2cm
B. lò xo bị dãn 2 cm
C. lò xo bị dãn 7cm
D. lò xo bị nén 7cm