Đề cương sinh 8 học kỳ 2

- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn: tự làm
Người gửi: nga nguyen
Ngày gửi: 09h:56' 17-04-2023
Dung lượng: 185.5 KB
Số lượt tải: 209
Nguồn: tự làm
Người gửi: nga nguyen
Ngày gửi: 09h:56' 17-04-2023
Dung lượng: 185.5 KB
Số lượt tải: 209
Số lượt thích:
0 người
0000ĐỀ CƯƠNG SINH 8 KỲ 2
CHƯƠNG 7 : BÀI TIẾT
Câu 1: Vai trò của bài tiết; Các cơ quan thực hiện bài tiết; các sản phẩm bài tiết; Các cơ
quan của hệ bài tiết nước tiểu.
*Vai trò của bài tiết:
- Bài tiết giúp cơ thể thải các chất cặn bã và các chất độc hại ra môi trường ngoài.
- Nhờ hoạt động bài tiết mà tính chất môi trường bên trong luôn ổn định tạo điều kiện thuận lợi
cho các hoạt động TĐC diễn ra bình thường.
*Các cơ quan thực hiện bài tiết và các sản phẩm bài tiết:
+ Bài tiết khí CO2 của hệ hô hấp(phổi).
+ Bài tiết mồ hôi của da.
+ Bài tiết chất thải của hệ bài tiết nước tiểu(thận).
*Các cơ quan của hệ bài tiết nước tiểu:
- Hệ bài tiết nước tiểu gồm: + Thận
+ Ống dẫn nước tiểu
+ Bóng đái
+ Ống đái
- Thận gồm hai triệu đơn vị chức năng để lọc máu và hình thành nước tiểu.
- Mỗi đơn vị chức năng gồm:
+ Cầu thận
+ Nang cầu thận
+ Ống thận
Câu 2: Trình bày quá trình tạo thành nước tiểu ở các đơn vị chức năng của thận ? Thực
chất của quá trình tạo thành nước tiểu là gì ?
- Sự tạo thành nước tiểu gồm 3 quá trình:
+ Qua trình lọc máu ở cầu thận: Kết quả tạo ra nước tiểu đầu trong nang cầu thận.
+ Quá trình hấp thụ lại ở ống thận: nước tiểu đầu được hấp thụ lại nước và các chất cần thiết
(chất dinh dưỡng, các ion cần cho cơ thể...).
+ Quá trình bài tiết tiếp (ở ống thận): Hấp thụ chất cần thiết, bài tiết tiếp chất thừa, chất thải tạo
thành nước tiểu chính thức.
- Thực chất của quá trình tạo thành nước tiểu là quá trình lọc máu và thải bỏ các chất cặn bã,
các chất độc, các chất thừa ra khỏi cơ thể để duy trì ổn định môi trường bên trong.
Câu 3: Em hãy nêu các thói quen sống khoa học để bảo vệ hệ bài tiết nứơc tiểu tránh tác
nhân có hại?
- Thường xuyên giữ vệ sinh cho toàn cơ thể cũng như cho hệ bài tiết nước tiểu: Hạn chế tác hại
của vi sinh vật gây bệnh.
- Không ăn quá nhiều prôtêin, quá mặn, quá chua, quá nhiều chất tạo sỏi: Tránh cho thận làm
việc quá nhiều và hạn chế khả năng tạo sỏi.
- Không ăn thức ăn thừa, ôi, thiu và nhiễm chất độc hại: Hạn chế tác hại của các chất độc.
- Uống đủ nước: Tạo điều kiện cho quá trình lọc máu được thuận lợi.
- Đi tiểu đúng lúc, không nên nhịn lâu: Hạn chế khả năng tạo sỏi.
C©u 5: Sù th¶i níc tiÓu diÔn ra nh thÕ nµo?
- Sù t¹o thµnh níc tiÓu diÔn ra liªn tôc nhng sù bµi tiÕt níc tiÓu ra khái c¬ thÓ l¹i gi¸n ®o¹n, cã sù
kh¸c nhau ®ã lµ do: M¸u lu«n tuÇn hoµn qua cÇu thËn nªn níc tiÓu h×nh thµnh liªn tôc, nhng níc
tiÓu chØ ®îc bµi tiÕt ra ngoµi c¬ thÓ khi lîng níc tiÓu trong bãng ®¸i lªn ®Õn 200ml …
- Níc tiÓu chÝnh thøc ®îc ®æ vµo bÓ thËn, qua èng dÉn níc tiÓu xuèng tÝch tr÷ ë bãng ®¸i, råi ®îc
th¶i ra ngoµi nhê ho¹t ®éng cña c¬ vßng èng ®¸i, c¬ bãng ®¸i vµ c¬ bông.
C©u 6: Thµnh phÇn níc tiÓu ®Çu kh¸c víi m¸u ë chç nµo? Níc tiÓu chÝnh thøc kh¸c víi níc
tiÓu ®Çu ë chç nµo ? Tại sao chúng ta không nên nhịn tiểu lâu?.
* Sù kh¸c biÖt trong thµnh phÇn níc tiÓu ®Çu vµ m¸u:
1
- Níc tiÓu ®Çu kh«ng cã c¸c tÕ bµo m¸u vµ pr«tªin.
- M¸u cã c¸c tÕ bµo m¸u vµ pr«tªin.
* Sù kh¸c biÖt trong thµnh phÇn gi÷a níc tiÓu ®Çu vµ níc tiÓu chÝnh thøc lµ:
ChØ tiªu so s¸nh
íc tiÓu ®Çu
Níc tiÓu chÝnh thøc
Nång ®é c¸c chÊt hoµ tan
Lo·ng h¬n
§Ëm ®Æc h¬n
C¸c chÊt cÆn b· vµ ®éc h¹i
Ýt h¬n
NhiÒu h¬n
C¸c chÊt dinh dìng
NhiÒu h¬n
GÇn nh kh«ng cßn.
* Không nhịn tiểu lâu vì: Để quá trình tạo thành nước tiểu được diễn ra liên tục, hạn chế sự tạo
sỏi ở bóng đái.
CHƯƠNG 8 : DA
Câu 1 : Trình bày đặc điểm cấu tạo và chức năng của da ?
- Da cấu tạo gồm 3 lớp: + Lớp biểu bì gồm tầng sừng và tầng tế bào sống.
+ Lớp bì gồm sợi mô liên kết và các cơ quan.
+ Lớp mớ dưới da gồm các tế bào mỡ.
Chức năng của da:
- Bảo vệ cơ thể: chống các yếu tố gây hại của môi trường như: sự va đập, sự xâm nhập của vi
khuẩn, chống thấm nước thoát nước. Đó là do đặc điểm cấu tạo từ các sợi của mô liên kết, lớp
mỡ dưới da và tuyến nhờn. Chất nhờn do tuyến nhờn tiết ra còn có tác dụng diệt khuẩn. Sắc tố
da góp phần chống tác hại của tia tử ngoại.
- Điều hoà thân nhiệt: nhờ sự co dãn của mao mạch dưới da, tuyến mồ hôi, cơ co chân lông, lớp
mỡ dưới da chống mất nhiệt.
- Nhận biết kích thích của môi trường: nhờ các cơ quan thụ cảm.
- Tham gia hoạt động bài tiết qua tuyến mồ hôi.
- Da còn là sản phẩm tạo nên vẻ đẹp của con người.
Câu 2: Muốn phòng chống bệnh ngoài da ta cần phải làm gì?Da có phản ứng như thế nào
khi trời nóng quá hay lạnh quá?
* Muốn phòng chống tốt các bệnh ngoài da ta cần phải:
- Vệ sinh cơ thể thường xuyên, giữ cho da luôn sạch sẽ.
- Tránh làm da bị xây xát, tổn thương, hạn chế vi khuẩn xâm nhập vào cơ thể.
- Luôn giữ vệ sinh nguồn nước, vệ s nơi ở, nơi công cộng và môi trường xung quanh sạch sẽ.
- Khi mắc bênh cần chữa trị kịp thời bằng những loại thuốc đặc trị theo hướng dẫn của bác sỹ.
* Da có phản ứng như thế nào khi trời nóng quá hay lạnh:
- Khi trời nóng, mao mạch dưới da dãn ra, tuyến mồ hôi tiết nhiều mồ hôi,
- Khi trời lạnh, mao mạch dưới da co lại, cơ chân lông co.
CHƯƠNG 9 : THẦN KINH VÀ GIÁC QUAN
Câu 1: Nơrôn là gì ? Cấu tạo nơrôn ? Chức năng của nơrôn ?
Norôn là đơn vị cấu tạo nên hệ thần kinh.
Cấu tạo nơrôn: gồm có:
- Thân hình sao, chứa nhân
- Sợi nhánh từ thân phát đi nhiều tua ngắn phân nhánh
- Sợi trục là một tua dài, bên ngoài có bao miêlin, tận cùng sợi trục là các cúc xináp là nơi tiếp
giáp giữa các nơrôn này với nơron khác hoặc với các cơ quan.
Chức năng của nơron: có 2 chức năng là cảm ứng và dẫn truyền xung thần kinh.
C©u 2: Tr×nh bµy c¸c bé phËn cña hÖ thÇn kinh vµ thµnh phÇn cÊu t¹o cña chóng díi d¹ng
s¬ ®å? Ph©n biÖt chøc n¨ng cña hÖ thÇn kinh sinh dìng vµ hÖ thÇn kinh vËn ®éng?
* C¸c bé phËn cña hÖ thÇn kinh vµ thµnh phÇn cÊu t¹o cña chóng:
N·o bé
ChÊt x¸m
2
Bé phËn trung ¬ng
HÖ thÇn kinh
Bé phËn ngo¹i biªn
Tuû sèng
D©y thÇn kinh
ChÊt tr¾ng
Bã sîi
c¶m gi¸c
Bã sîi
VËn ®éng
H¹ch thÇn kinh
* Ph©n biÖt chøc n¨ng cña hÖ thÇn kinh sinh dìng vµ hÖ thÇn kinh vËn ®éng:
- HÖ thÇn kinh vËn ®éng: ®iÒu khiÓn ho¹t ®éng cña hÖ c¬ x¬ng, lµ ho¹t ®éng cã ý thøc.
- HÖ thÇn kinh sinh dìng ®iÒu hoµ ho¹t ®éng cña c¸c c¬ quan néi t¹ng, lµ ho¹t ®éng kh«ng cã ý
thøc.
C©u 4: Nªu cÊu t¹o ngoµi vµ cÊu t¹o trong cña tuû sèng?
* CÊu t¹o ngoµi:
- Tuû sèng ®îc b¶o vÖ trong cét sèng, tõ ®èt sèng cæ I ®Õn ®èt sèng th¾t lng II, dµi 50cm, cã 2
phÇn ph×nh cæ vµ phÇn ph×nh th¾t lng.
- Tuû sèng ®îc bäc trong líp mµng tuû gßm mµng cøng, mµng nhÖn vµ mµng nu«i.
* CÊu t¹o trong:
- Gåm chÊt x¸m ë gi÷a vµ bao quanh lµ chÊt tr¾ng.
- ChÊt x¸m lµ c¸c c¨n cø cña c¸c ph¶n x¹ kh«ng ®iÒu kiÖn vµ chÊt tr¾ng lµ c¸c ®êng dÉn truyÕn
däc nèi c¸c c¨n cø trong tuû sèng víi nhau vµ víi n·o bé.
C©u 5: Tr×nh bµy cÊu t¹o vµ chøc n¨ng cña d©y thÇn kinh tuû? T¹i sao nãi d©y thÇn kinh
tuû lµ d©y pha?
* CÊu t¹o d©y thÇn kinh tñy :
Cã 31 ®«i d©y thÇn kinh tñy lµ c¸c d©y pha gåm cã c¸c bã sîi thÇn kinh híng t©m( c¶m gi¸c) vµ
c¸c bã sîi thÇn kinh li t©m (vËn ®éng) ®îc nèi víi tñy qua c¸c rÔ sau vµ rÔ tríc.
* Chøc n¨ng cña d©y thÇn kinh :
- RÔ tríc dÉn truyÒn xung thÇn kinh vËn ®éng tõ trung ¬ng tíi c¬ quan ®¸p øng.
- RÔ sau dÉn truyÒn xung thÇn kinh c¶m gi¸c tõ c¬ quan thô c¶m vÒ trung ¬ng thÇn kinh.
* Nãi d©y thÇn kinh tuû lµ d©y pha v× : d©y thÇn kinh tuû bao gåm c¸c bã sîi c¶m gi¸c vµ bã sîi
vËn ®éng ®îc liªn hÖ víi tuû sèng qua rÔ sau vµ rÔ tríc. RÔ sau lµ rÔ c¶m gi¸c, rÔ tríc lµ rÔ vËn
®éng.
C©u 7: LËp b¶ng so s¸nh cÊu t¹o vµ chøc n¨ng cña trô n·o, n·o trung gian vµ tiÓu n·o?
Gi¶i thÝch v× sao ngêi say rîu thêng cã hiÖn tîng ch©n nam ®¸ ch©n chiªu?
* LËp b¶ng so s¸nh cÊu t¹o vµ chøc n¨ng cña trô n·o, n·o trung gian, tiÓu n·o:
C¸c bé
Trô n·o
N·o trung gian
TiÓu n·o
phËn
§Æc ®iÓm
CÊu t¹o
Chøc n¨ng
- Gåm: hµnh n·o, cÇu
n·o vµ n·o gi÷a.
- ChÊt tr¾ng bao ngoµi
vµ chÊt x¸m ë trong lµ
c¸c nh©n x¸m.
§iÒu khiÓn ho¹t ®éng
cña c¸c c¬ quan sinh dìng: tuÇn hoµn, h« hÊp,
tiªu ho¸, ...
- Gåm: ®åi thÞ vµ vïng
díi ®åi.
- §åi thÞ vµ c¸c nh©n
x¸m vïng díi ®åi lµ
chÊt x¸m
§iÒu khiÓn qu¸ tr×nh
trao ®æi chÊt vµ ®iÒu hoµ
th©n nhiÖt.
- Vá chÊt x¸m ë ngoµi .
- ChÊt tr¾ng lµ c¸c ®êng
dÉn truyÒn liªn hÖ gi÷a tiÓu
n·o víi c¸c phÇn kh¸c cña
hÖ thÇn kinh.
§iÒu hoµ vµ phèi hîp c¸c
ho¹t ®éng phøc t¹p vµ gi÷
th¨ng b»ng cho c¬ thÓ.
* Gi¶i thÝch:
Ngêi say rîu thêng cã hiÖn tîng ch©n nam ®¸ ch©n chiªu do rîu ®· ng¨n c¶n, øc chÕ sù dÉn
truyÒn qua xinap gi÷a c¸c tÕ bµo cã liªn quan ®Õn tiÓu n·o khiÕn sù phèi hîp c¸c ho¹t ®éng phøc
t¹p vµ gi÷ th¨ng b»ng c¬ thÓ bÞ ¶nh hëng.
C©u 8: Tr×nh bµy cÊu t¹o ngoµi vµ cÊu t¹o trong cña ®¹i n·o? Nªu râ c¸c ®Æc ®iÓm cÊu t¹o
vµ chøc n¨ng cña ®¹i n·o ngêi, chøng tá sù tiÕn ho¸ cña ngêi so víi c¸c ®éng vËt kh¸c
trong líp Thó?
3
*CÊu t¹o ngoµi cña ®¹i n·o:
- R·nh liªn b¸n cÇu chia ®¹i n·o lµm 2 nöa.
- R·nh s©u chia b¸n cÇu ®¹i n·o lµm 4 thuú lµ thuú tr¸n, thuú chÈm, thuú ®Ønh vµ thuú th¸i d¬ng.
- Khe vµ r·nh t¹o thµnh khóc cuén n·o lµm t¨ng diÖn tÝch bÒ mÆt n·o.
* CÊu t¹o trong cña ®¹i n·o gåm:
- ChÊt x¸m t¹o thµnh vá n·o lµ trung t©m cña c¸c ph¶n x¹ cã ®iÒu kiÖn.
- ChÊt tr¾ng n»m gi÷a vá n·o lµ nh÷ng ®êng thÇn kinh nèi c¸c phÇn cña vá n·o víi nhau vµ vá
n·o víi c¸c phÇn díi cña hÖ thÇn kinh. Trong chÊt tr¾ng cßn cã c¸c nh©n nÒn.
*C¸c ®Æc ®iÓm cÊu t¹o vµ chøc n¨ng cña ®¹i n·o ngêi, chøng tá sù tiÕn ho¸ cña ngêi so víi c¸c
®éng vËt kh¸c trong líp Thó lµ:
- Khèi lîng n·o so víi c¬ thÓ ë ngêi lín h¬n c¸c ®éng vËt thuéc líp Thó.
- Vá n·o cã nhiÒu khe vµ r·nh lµm t¨ng bÒ mÆt chøa c¸c n¬ron (khèi lîng chÊta x¸m lín).
- ë ngêi, ngoµi c¸c trung khu vËn ®éng vµ c¶m gi¸c nh c¸c ®éng vËt thuéc líp Thó, cßn cã c¸c
trung khu c¶m gi¸c vµ vËn ®éng ng«n ng÷ (nãi, viÕt, hiÓu tiÕng nãi, hiÓu ch÷ viÕt).
C©u 9: Tr×nh bµy sù gièng vµ kh¸c nhau vÒ mÆt cÊu tróc vµ chøc n¨ng gi÷a 2 ph©n hÖ giao
c¶m vµ ®èi giao c¶m
* Sù gièng vµ kh¸c nhau vÒ mÆt cÊu tróc vµ chøc n¨ng gi÷a 2 ph©n hÖ giao c¶m vµ ®èi giao c¶m:
- Gièng nhau: vÒ mÆt cÊu t¹o ®Òu gåm cã 2 bé phËn lµ:
+ Bé phËn trông ¬ng n»m trong n·o vµ trong tuû sèng.
+ Bé phËn ngo¹i biªn lµ c¸c d©y thÇn kinh vµ h¹ch thÇn kinh:
. H¹ch thÇn kinh lµ n¬i chuyÓn tiÕp n¬ron.
. N¬ron tríc h¹ch lµ sîi trôc cã bao miªlin.
. N¬ron sau h¹ch lµ sîi trôc kh«ng cã baomiª lin.
ChØ tiªu so s¸nh
Ph©n hÖ giao c¶m
Ph©n hÖ ®èi giao c¶m
CÊu t¹o
Trung ¬ng
C¸c nh©n x¸m n»m ë sõng
C¸c nh©n x¸m ë trô n·o vµ
bªn tuû sèng
®o¹n cïng tuû sèng
Ngo¹i biªn gåm:
- H¹ch thÇn kinh
- Chuçi h¹ch n»m gÇn cét
- H¹ch n»m gÇn c¬ quan phô
sèng, xa c¬ quan phô tr¸ch. tr¸ch.
- Sîi trôc ng¾n.
- N¬ron tríc h¹ch
- Sîi trôc dµi.
- N¬ron sau h¹ch
- Sîi trôc dµi.
- Sîi trôc ng¾n.
Chøc n¨ng
Cã t¸c dông ®èi l¹p víi
Cã t¸c dông ®èi víi ph©n hÖ
ph©n hÖ ®èi giao c¶m.
giao c¶m.
Câu 10: Trình bày sự giống nhau và khác nhau về mặt cấu trúc và chức năng giữa hai
phân hệ giao cảm và đối giao cảm trong hệ thần kinh sinh dưỡng ?
Đặc điểm so sánh
Phân hệ giao cảm
Phân hệ đối giao cảm
Giống
Điều hoà hoạt động của các cơ quan nội tạng.
Chức năng
nhau
Chức năng:
- Chức năng đối lập với phân hệ - Chức năng đối lập với phân
đối giao cảm
hệ giao cảm
Cấu tạo:
- Các nhân xám nằm ở sừng bên - Các nhân xám nằm ở trụ
Trung ương:
tuỷ sống( từ đốt tuỷ ngực I đến não và đoạn cùng tuỷ sống.
Khác
đốt tuỷ thắt lưng III)
nhau
Ngoại biên gồm:
- Hạch thần kinh - Chuỗi hạch nằm gần cột sống xa - Hạch nằm gần cơ quan phụ
- Nơron trước cơ quan phụ trách.
trách
hạch
- Sợi trục ngắn
- Sợi trục dài
- Nơ ron sau hạch - Sợi trục dài
- Sợi trục ngắn
MẮT
C©u 11: M« t¶ cÊu t¹o cña cÇu m¾t nãi chung vµ mµng líi nãi riªng?
a. CÊu t¹o cña cÇu m¾t bao gåm :
- Mµng bäc gåm :
+ Mµng cøng : phÝa tríc lµ mµng gi¸c.
4
-
-
+ Mµng m¹ch : phÝa tríc lµ lßng ®en.
+ Mµng líi gåm:. TÕ bµo nãn . TÕ bµo que
- M«i trêng trong suèt:
+ Thuû dÞch+ ThÓ thuû tinh+ DÞch thuû tinh
b. CÊu t¹o cña mµng líi
* Mµng líi cã chøa c¸c tÕ bµo thô c¶m thÝnh gi¸c bao gåm:
- TÕ bµo nãn: tiÕp nhËn kÝch thÝch ¸nh s¸ng m¹nh vµ mµu s¾c.
- TÕ bµo que: tiÕp nhËn ¸nh s¸ng yÕu, gióp nh×n râ vÒ ban ®ªm.
* §iÓm vµng lµ n¬i tËp trung tÕ bµo nãn.
* §Óm mï lµ n¬i kh«ng cã tÕ bµo thô c¶m thÞ gi¸c.
Câu 12: Nêu các tật của mắt ? Nguyên nhân và cách khắc phục ? Biện pháp bảo vệ mắt?
Các tật của mắt
Nguyên nhân
Cách khắc phục
- Bẩm sinh: Cầu mắt dài
- Đeo kính mặt lõm (kính cận).
Cận thị là tật mà mắt
- Do không giữ đúng khoảng cách - Giữ đúng khoảng cách trong vệ
chỉ có khả năng nhìn
khi đọc sách (đọc gần) => thể thuỷ sinh học đường.
gần
tinh quá phồng.
- Bẩm sinh: Cầu mắt ngắn.
- Đeo kính mặt lồi (kính viễn).
Viễn thị là tật mắt chỉ
- Do thể thuỷ tinh bị lão hoá (người
có khả năng nhìn xa
già) => không phồng được.
Biện pháp bảo vệ mắt:
+ Giữ mắt sạch sẽ: rửa mắt bằng nước muối loãng, nhỏ thuốc mắt.
+ Ăn uống đủ Vitamin. + Khi ra đường nên đeo kính. + Đọc sách đúng tư thế
C©u 13 : CËn thÞ lµ do ®©u ? lµm thÕ nµo ®Ó nh×n râ? T¹i sao ngêi giµ thêng ph¶i ®eo kÝnh
l·o? T¹i sao kh«ng nªn ®äc s¸ch ë n¬i thiÕu ¸nh s¸ng, trªn tµu xe bÞ xãc nhiÒu?
- CËn thÞ do 2 nguyªn nh©n sau:
+ BÈm sinh: do cÇu m¾t dµi
+ Do kh«ng gi÷ kho¶ng c¸ch ®óng khi ®äc s¸ch (®äc qu¸ gÇn).
- §Ó nh×n râ: ®eo kÝnh cËn (kÝnh mÆt lâm).
- Ngêi giµ thêng ph¶i ®eo kÝnh l·o v×: thuû tinh thÓ bÞ l·o ho¸ mÊt kh¶ n¨ng ®iÒu tiÕt.
-Kh«ng nªn ®äc s¸ch ë n¬i thiÕu ¸nh s¸ng, trªn tµu xe bÞ xãc nhiÒu v×: kho¶ng c¸ch tõ s¸ch tíi
m¾t kh«ng ®¶m b¶o (hoÆc qu¸ gÇn hoÆc qu¸ xa).
C©u 14: Nªu râ nh÷ng hËu qu¶ cña bÖnh ®au m¾t hét vµ c¸ch phßng tr¸nh?
- HËu qu¶:
Khi hét vì lµm thµnh sÑo
l«ng quÆm
®ôc mµng gi¸c
mï loµ.
- C¸ch phßng tr¸nh:
+ Gi÷ vÖ sinh m¾t: röa m¾t thêng xuyªn b»ng níc muèi lo·ng, kh«ng dïng chung kh¨n mÆt.
+ Dïng thuèc theo chØ dÉn cña b¸c sÜ.
TAI
Câu 15: Tai có cấu tạo như thế nào ?
- Cấu tạo của tai.
Tai ngoài:
+ Vành tai: hứng sang âm.
+ Ống tai: hướng sóng âm.
+ Màng nhĩ: Khuếch đại âm.
Tai giữa:
+ Chuỗi xương tai: Truyền sóng âm.
+ Vòi nhĩ: Cân bằng áp suất 2 bên màng nhĩ.
Tai trong:
+ Bộ phận tiền đình: Thu nhận thông tin về vị trí và sự chuyển động của cơ thể trong không
gian.
+ Ốc tai: Thu nhận kích thích sóng âm. Cấu tạo ốc tai: ốc tai xoắn 2 vòng rưỡi gồm: ốc tai xương
(ở ngoài), ốc tai màng (ở trong), màng tìên đình (ở trên), màng cơ sở (ở dưới)
5
- Có cơ quan coóc ti chứa các tế bào thụ cảm thính giác
C©u15: Tr×nh bµy cÊu t¹o cña èc tai vµ qu¸ tr×nh thu nhËn sãng ©m? V× sao ta cã thÓ x¸c
®Þnh ®îc ©m ph¸t ra tõ bªn ph¶i hay bªn tr¸i?
a. CÊu t¹o cña èc tai: èc tai xo¾n 2 vßng rìi gåm:
+ èc tai x¬ng (ë ngoµi).
+ èc tai mµng (ë trong) ggåm:
. Mµng tiÒn ®×nh (ë trªn).
. Mµng c¬ së (ë díi).
b. C¬ chÕ truyÒn ©m vµ s thu nhËn c¶m gi¸c ©m thanh:
Sóng âm truyền vào tai trong làm rung lớp màng nhĩ chuỗi xương tai Tai trong rung động
ngoại dịch, nội dịch tác động đền tế bào phụ cảm thính giác của cơ quan Coocti nằm trên
màng cơ sở làm các tế bào hưng phấn chuyển thành xung thần kinh đến dây thần kinh thính
giác vùng thính giác ở thùy thái dương cho ta nhận biết về âm thanh đã phát ra.
c. Ta cã thÓ x¸c ®Þnh ®îc ©m ph¸t ra tõ bªn ph¶i hay bªn tr¸i lµ v×: ta nghe b»ng 2 tai:
NÕu ë bªn ph¶i th× sãng ©m truyÒn ®Õn tai ph¶i tríc tai tr¸i vµ ngîc l¹i.
Câu 16 : vệ sinh tai
Không nên dùng que nhọn hoặc vật sắc để ngoáy tai hay lấy ráy tai. Nên dùng tăm bông để
rửa sạch tai.
Tránh viêm họng ở trẻ em.
Tránh những nơi có tiếng ồn, tiếng động mạnh.
C©u 17: Ph©n biÖt PXC§K vµ PXK§K? Nªu râ ý nghÜa cña sù h×nh thµnh vµ øc chÕ
PXC§K ®èi víi ®êi sèng con ngêi vµ ®éng vËt? LÊy VD vÒ sù h×nh thµnh 1 PXC§K vµ nªu
râ nh÷ng ®iÒu kiÖn ®Ó sù h×nh thµnh cã kÕt qu¶?
a. Ph©n biÖt PXC§K vµ PXK§K:
- PXK§K lµ ph¶n x¹ sinh ra ®· cã, kh«ng cÇn ph¶i häc tËp.
- PXC§K lµ ph¶n x¹ ®îc h×nh thµnh trong ®êi sèng c¸ thÓ, lµ kÕt qu¶ cña qu¸ tr×nh häc tËp, rÌn
luyÖn.
b. ý nghÜa cña sù h×nh thµnh vµ øc chÕ PXC§K ®èi víi ®êi sèng con ngêi vµ ®éng vËt lµ:
- ®¶m b¶o sù thÝch nghi víi m«i trêng vµ ®iÒu kiÖn sèng lu«n thay ®æi.
- H×nh thµnh thãi quen vµ tËp qu¸n tèt ®èi víi con ngêi vµ ®éng vËt.
c. LÊy VD vÒ PXC§K:
Khi cho gµ ¨n kÕt hîp víi tiÕng gâ mâ, lµm nhiÒu lÇn nh vËy ë gµ h×nh thµnh PXC§K lµ: “TiÕng
gâ mâ lµ tÝn hiÖu gäi ¨n”, nªn khi nghe mâ lµ gµ ch¹y vÒ ¨n. Së dÜ nh vËy lµ do gi÷a vïng thÝnh
gi¸c vµ vïng ¨n uèng cña vá n·o ®· h×nh thµnh ®êng liªn hÖ thÇn kinh t¹m thêi. Tuy nhiªn, nÕu
gâ mâ gµ ch¹y vÒ mµ kh«ng ®îc ¨n nhiÒu lÇn th× vÒ sau cã tiÕng mâ gµ còng kh«ng ch¹y vÒ n÷a.
§ã lµ do ®êng liªn hÖ thÇn kinh t¹m thêi gi÷a vïng thÝnh gi¸c vµ vïng ¨n uèng kh«ng ®îc cñng
cè ®· mÊt.
§iÒu kiÖn cÇn ®Ó h×nh thµnh ®îc ph¶n x¹ lµ:
- Ph¶i cã sù kÕt hîp gi÷a kÝch thÝch cã ®iÒu kiÖn (tiÕng gäi gµ) víi kÝch thÝch kh«ng ®iÒu kiÖn
(thøc ¨n). KÝch thÝch cã ®iÒu kiÖn ph¶i t¸c ®éng tríc kichs thÝch kh«ng ®iÒu kiÖn mét thêi gian
ng¾n.
- Qu¸ tr×nh kÕt hîp ®ã ph¶i ®îc lÆp ®i lÆp l¹i nhiÒu lÇn.
C©u 18: Nªu râ ý nghÜa cña giÊc ngñ? Muèn ®¶m b¶o giÊc ngñ tèt cÇn nh÷ng ®iÒu kiÖn g×?
- ý nghÜa:
Ngñ lµ qu¸ tr×nh øc chÕ cña bé n·o ®¶m b¶o sù phôc håi kh¶ n¨ng lµm viÖc cña hÖ thÇn kinh.
- BiÖn ph¸p ®Ó cã giÊc ngñ tèt: + C¬ thÓ s¶ng kho¸i.+ Chç ngñ thuËn tiÖn.+ Kh«ng dïng chÊt
kÝch thÝch nh chÌ, cµ phª, thuèc l¸,…
C©u 19: Trong vÖ sinh hÖ thÇn kinh cÇn quan t©m tíi nh÷ng vÊn ®Ò g×? V× sao?
* Trong vÖ sinh hÖ thÇn kinh cÇn quan t©m tíi nh÷ng vÊn ®Ò sau:
- ®¶m b¶o giÊc ngñ h»ng ngµy ®Ó phôc håi kh¶ n¨ng lµm viÖc cña hÖ thÇn kinh sau mét ngµy lµm
viÖc c¨ng th¼ng.
- Gi÷ cho t©m hån ®îc thanh th¶n, tr¸nh suy nghÜ lo ©u.
- X©y dùng mét chÕ ®é lµm viÖc vµ nghØ ngh¬i hîp lý.
- Tr¸nh l¹m dông c¸c chÊt kÝch thÝch vµ øc chÕ thÇn kinh nh: r¬u, níc chÌ, cµ phª, thuèc l¸, ma
tuý, …
* V×:
6
- c¬ thÓ con ngêi lµ mét khèi thèng nhÊt, mäi ho¹t ®éng ®Òu chÞu sù ®iÒu khiÓn, ®iÒu hoµ, phèi
hîp cña hÖ thÇn kinh. Søc khoÎ con ngêi phô thuéc vµo tr¹ng th¸i hÖ thÇn kinh. V× vËy cÇn gi÷
g×n vµ b¶o vÖ hÖ thÇn kinh tr¸nh g©y t¸c ®éng xÊu ®Õn ho¹t ®éng cña hÖ thÇn kinh.
- C¸c chÊt kÝch kÝch thÝch nh rîu sÏ lµm cho ho¹t ®éng cña vá n·o bÞ rèi lo¹n trÝ nhí kÐm, cßn níc chÌ cµ phª g©y khã ngñ.
- C¸c chÊt g©y nghiÖn nh thuèc l¸: lµm cho c¬ thÓ suy yÕu, dÔ m¾c c¸c bªnh ung th. Kh¶ n¨ng
lµm viÖc trÝ ãc gi¶m, trÝ nhí kÐm. Cßn ma tuý th× lµm suy yÕu nßi gièng, c¹n kiÖt kinh tÕ, l©y
nhiÔm HIV, mÊt nh©n c¸ch,…
Câu 20: Nêu ý nghĩa của giấc ngủ? Nêu các biện pháp để có giấc ngủ tốt ?
Ngủ là một nhu cầu sinh lý của cơ thể, bản thân của giấc ngủ là một quá trình ức chế tự nhiên có
tác dụng bảo vệ và phục hồi khả năng làm việc của hệ thần kinh.
Biện pháp để có giấc ngủ sâu: Ngủ đúng giờ, cơ thể sảng khoái làm việc và nghỉ ngơi hợp lý,
sống thanh thản, tránh lo âu phiền muộn, tránh sử dụng các chất kích thích có hại cho hệ thần
kinh.
Câu 21: Phân biệt phản xạ có điều kiện và phản xạ không điều kiện ?
Phản xạ không điều kiện
Phản xạ có điều kiện
Là phản xạ sinh ra đã có, không cần phải học Là phản xạ được hình thành trong đời sống cá
tập
thể, là kết quả của quá trình học tập, rèn luyện.
Có tính chất loài và di truyền được
Có tính chất cá thể và không di truyền được
Có tính bền vững, tồn tại suốt đời
Có tính tạm thời, có thể mất đi nếu không được
củng cố.
Xảy ra tương ứng với kích thích
Xảy ra bất kì không tương ứng với kích thích.
Trung ương thần kinh nằm ở trụ não và tuỷ Trung ương thần kinh nằm ở lớp vở đại não
sống
VD: Phản xạ khóc, cười, chớp mắt...
VD: Qua ngã tư thấy đèn đỏ dừng xe trước
vạch kẻ.
Câu 22: Tiếng nói và chữ viết có vai trò gì trong đời sống con người ?
1. Tiếng nói và chữ viết là tín hiệu gây ra các phản xạ có điều kiện cấp cao.
- Tiếng nói và chữ viết giúp mô tả sự vật, hiện tượng. Khi con người đọc, nghe có thể tưởng
tượng ra.
- Tiếng nói và chữ viết là kết quả của quá trình học tập (đó là các PXCĐK).
2. Tiếng nói và chữ viết là phương tiện để con người giao tiếp, trao đổi kinh nghiệm với nhau.
Câu 23: Nêu những biện pháp giữ gìn và bảo vệ hệ thần kinh? Muốn có giấc ngủ tốt cần
những điều kiện gì?
* Biện pháp giữ gìn và bảo vệ hệ thần kinh:
- Tránh những tác động có ảnh hưởng xấu đến hoạt động của hệ thần kinh
- Đảm bao giấc ngủ hằng ngày
- Giữ cho tâm hồn thanh thản, tránh những suy nghĩ âu lo
- Xây dựng 1 chế độ làm việc và nghỉ ngơi hợp lí
* Muốn có giấc ngủ tốt cần những điều kiện:
- Đi ngủ đúng giờ
- Đánh răng, rửa mặt trước khi ngủ, chuẩn bị cho giấc ngủ
- Đảm bảo không khí yên tĩnh
- Tránh mọi kích thích có ảnh hưởng tới giấc ngủ
CHƯƠNG 10 : NỘI TIẾT
Câu 1 : So sánh tuyến nội tiết và tyuến ngoại tiết ? Tại sao nói tuyến tụy là một tuyến pha ?
Giống nhau: Cùng là các tuyến có các tế bào tuyến (tế bào tiết), có khả năng tiết ra
các chất tiết của cơ thể để thực hiện một nhiệm vụ nhất định.
Khác nhau:
7
Tuyến nội tiết
- Không có ống dẫn.
- Chất tiết ra được thẳng vào nơi để
tới cơ quan đích
Tuyến ngoại tiếp
- Có ống dẫn
- Đưa các chất tiết tứ tuyến ra ngoài
Tuyến tụy là một tuyến pha vì nó có cả 2 hoạt động ngoại tiết và nội tiết
C©u 2: Nªu tính chất vai trß cña hoocmon, tõ ®ã x¸c ®Þnh tÇm quan träng cña hÖ néi tiÕt?
1. Tính chất của hoocmon:
- Mỗi hoocmon chỉ ảnh hưởng đến một hoặc một số cơ quan xác định.
- Có hoạt tính sinh học cao.
- Không mang tính đặc trưng cho loài.
2Vai trß cña hoãc m«n ®èi víi c¬ thÓ lµ:
+ Duy tr× tÝnh æn ®Þnh cña m«i trêng bªn trong c¬ thÓ.
+ §iÒu hßa c¸c qu¸ tr×nh sinh lÝ diÔn ra b×nh thêng.
3.tÇm quan träng cña hÖ néi tiÕt: s¶n phÈm tiÕt cña tuyÕn néi tiÕt lµ Hoãc m«n cã ho¹t tÝnh sinh
häc cao, chØ cÇn mét lîng nhá còng lµm ¶nh hëng râ rÖt ®Õn qu¸ tr×nh sinh lÝ, ®Æc biÖt lµ qu¸
tr×nh trao ®æi chÊt, qu¸ tr×nh chuyÓn hãa trong c¸c c¬ quan diÔn ra b×nh thêng .
Câu 3: Tuyến yên: vị trí, cấu tạo và vai trò?
- Tuyến yên nằm ở nền sọ, có liên quan tới vùng dưới đồi.
- Gồm 3 thuỳ: truỳ trước, thuỳ giữa, thuỳ sau.
- Chức năng:
+ Thuỳ trước: Tiết hoocmon kích thích hoạt động của nhiều tuyến nội tiết khác, ảnh hưởng đến
sự tăng trưởng, sự trao đổi glucozơ, chất khoáng.
+ Thuỳ sau: tiết hoocmon điều hoà trao đổi nước, sự co thắt các cơ trơn (ở tử cung).
+ Thuỳ giữa; chỉ phát triển ở trẻ nhỏ, có tác dụng đối với sự phân bố sắc tố da.
- Hoạt động của tuyến yên chịu sự điều khiển trực tiếp hoặc gián tiếp của hệ thần kinh.
Câu 4: Tuyến giáp: vị trí, cấu tạo và vai trò?
- Tuyến giáp nằm trước sụ giáp của thanh quản, nặng 20 – 25 gam.
- Tiết hoocmon tirỗin (có thành phần chủ yếu là iốt), có vai trò quan trọng trong trao đổi chất và
quá trình chuyển hoá các chất trong tế bào.
- Bệnh liên quan đến tuyến giáp: bệnh bướu cổ, bệnh bazơđô (nguyên nhân, hậu quả SGK).
- Tuyến giáp và tuyến cận giáp có vai trò trao đổi muối canxi và photpho trong máu.
Câu 5: Trình bày chức năng của các hooc môn tuyến tuỵ ?
- Chức năng của tuyến tuỵ:
+ Chức năng ngoại tiết: tiết dịch tuỵ (do các tế bào tiết dịch tuỵ).
+ Chức năng nội tiết: do các tế bào đảo tuỵ thực hiện.
- Tế bào anpha tiết glucagôn.
- Tế bào bêta tiết insulin.
Vai trò của các hoocmon tuyến tuỵ:
- Vai trò của các Hoóc môn: điều hoà lượng đường huyết luôn ổn định -> đảm bảo hoạt động
sinh lý của cơ thể diễn ra bình thường.
- Cơ chế điều hoà
+Khi lượng đường trong máu tăng Kích thích tb tiết Insulin có tác dụng chuyển Glucôzơ
thành Glicôgen
+Khi lượng đường trong máu giảm Kích thích tb : Tiết glucagôn có tác dụng chuyển
Glicôgen thành Glucôzơ
Câu 6: Vai trò của tuyến trên thân?
- Vị trí; tuyến trên thận gồm 1 đôi, nằm trên đỉnh 2 quả thận.
Cấu tạo và chức năng:
8
- Phần vỏ: tiết các hoocmon điều hoad các muối natri, kali. điều hoà đường huyết, làm thay đổi
các đặc tính sinh dục nam.
- Phần tuỷ: tiết ađrênalin và noađrênalin có tác dụng điều hoà hoạt động tim mạch và hô hấp,
cùng glucagôn điều chỉnh lượng đường trong máu.
Câu 7: Phân biệt bệnh bướu cổ do thiếu iốt với bệnh bazơđô. Tại sao nói tuyến tụy là tuyến
pha?
* Phân biệt bệnh bướu cổ do thiếu iốt với bệnh bazơđô
Bệnh bướu cổ
Bệnh bazơđô
Nguyên
- Do thiếu iốt trong khẩu phần ăn Tuyến giáp hoạt động mạnh tiết
nhân
nên tirôxin không tiết ra được, nhiều tirôxin làm tăng cường qúa
tuyến yên tiết hoocmôn thúc đẩy trình TĐC, tăng tiêu dùng ôxi
tuyến giáp phải hoạt động mạnh
Hậu quả - Tuyến nở to – bệnh bướu cổ...
- Nhịp tim tăng, hồi hộp, căng thẳng,
vàcáchkh - Tăng cường sử dụng muối iốt
mất ngủ, suốt cân, , lồi mắt...
ắc phục
- Hạn chế thức ăn có nhiều muối iốt.
* Tuyến tụy là tuyến pha: Tuyến tụy vừa làm chức năng nội tiết(tiết ra hooc môn điều hòa đường
huyết) vừa làm chức năng ngoại tiết(tiết ra dịch để tiêu hóa thức ăn)
Câu 8: Trình bày cơ chế điều hòa lượng đường trong máu của tuyến tụy? Nguyên nhân
của bệnh tiểu đường là gì?
* Cơ chế điều hòa lượng đường trong máu:
- Trong đảo tụy có 2 loại tế bào là anpha và beta: TB anpha tiết glucagon tb beta tiết insulin.
- Tỉ lệ đường huyết trong máu luôn ổn định là 0.12%
+ Nếu tỉ lệ đường huyết trong máu>0.12% kích thích TB beeta tiết insulin chuyển glucozo thành
glicpgen làm giảm lượng đường trong máu xuống múc 0.12%
+ Nếu tỉ lệ đường huyết trong máu<0.12% kích thích TB anpha tiết glucagon chuyển glicpgen
thành glucozo làm tăng lượng đường trong mau lên mức 0.12%
* Nguyên nhân của bệnh tiểu đường: là do sự rối loạn trong hoạt động của tuyến tụy không sản
sinh ra đủ insulin và do tế bào không tiếp nhận được
C©u 9: Tr×nh bµy s¬ ®å qu¸ tr×nh ®iÒu hoµ lîng ®êng trong m¸u, ®¶m b¶o gi÷ gluc«z¬ ë
møc æn ®Þnh nhê c¸c hoocmon cña tuyÕn tuþ?
Khi ®êng huyÕt t¨ng
Khi ®êng huyÕt gi¶m
(+)
(+)
(-)
(-)
§¶o tuþ
TÕ bµo
TÕ bµo
Insunlin
Glucag«n
Gluc«z¬
Glic«gen
§êng huyÕt gi¶m xuèng
møc b×nh thêng
Gluc«z¬
§êng huyÕt t¨ng lªn
møc b×nh thêng
(-): KÝch thÝch
(+): K×m h·m
C©u 10: Tr×nh bµy c¸c chøc n¨ng cña tinh hoµn vµ buång trøng? Nguyªn nh©n dÉn tíi
nh÷ng biÕn ®æi c¬ thÓ ë tuæi dËy th× ë nam vµ n÷ lµ g×? Trong nh÷ng biÕn ®æi ®ã biÕn ®æi
nµo lµ quan träng cÇn lu ý?
a. Chøc n¨ng cña tinh hoµn vµ buång trøng:
* Tinh hoµn:
- S¶n sinh ra tinh trïng.
- TiÕt hoocmon sinh dôc nam Testosteron.
9
* Buång trøng:
- S¶n sinh trøng .
- TiÕt hoocmon sinh dôc n÷ ¥strogen.
b. Nguyªn nh©n dÉn tíi nh÷ng biÕn ®æi c¬ thÓ ë tuæi dËy th× ë nam vµ n÷ lµ:
- §èi víi nam: la hoocmon sinh dôc nam Testosteron.
- §èi víi n÷: lµ hoocmon sinh dôc n÷ ¥strogen.
c. Trong nh÷ng biÕn ®æi ®ã, biÕn ®æi quan träng ®¸ng lu ý lµ nh÷ng biÕn ®æi chøng tá ®· cã kh¶
n¨ng sinh s¶n nh xuÊt tinh lÇn ®Çu ë nam vµ hµnh kinh lÇn ®Çu ë n÷.
C©u 12: LËp b¶ng tæng kÕt vai trß cña c¸c tuyÕn néi tiÕt ®· häc theo mÉu b¶ng 56.2? * LËp b¶ng:
STT TuyÕn néi tiÕt
Vai trß
1
TuyÕn yªn
Lµ tuyÕn quan träng nhÊt tiÕt c¸c hoocmon kÝch thÝch ho¹t ®éng cña
nhiÒu tuyÕn néi tiÕt kh¸c. §ång thêi tiÕt c¸c hoocmon cã ¶nh hëng ®Õn
sinh trëng, trao ®æi gluc«z¬, c¸c chÊt kho¸ng, níc vµ co th¾t c¬ tr¬n.
2
TuyÕn gi¸p
Cã vai trß quan träng trong chuyÓn hãa vËt chÊt vµ n¨ng lîng cña c¬
thÓ.
3
TuyÕn cËn gi¸p Cïng víi tuyÕn gi¸p cã vai trß ®iÒu hoµ trao ®æi Ca vµ P trong m¸u.
CHƯƠNG 11 : SINH SẢN
Câu 1 : Tinh trùng được tạo ra như thế nào? Sự rụng trứng là gì ? Hiện tượng kinh nguyệt
là gì ?
Tinh trùng được sản sinh trong ống sinh tinh, từ các tế bào mầm, trải qua quá trình phân
chia giảm nhiễm, tinh trùng bắt đầu được tinh hoàn tạo ra từ lúc có thể trước vào tuổi dậy thì .
Khi trứng chín bao noãn vỡ ra để trứng thoát ra ngoài đó là sự rụng trứng.
Khi trứng chín, hoócmôn buồng trứng làm lớp niêm mạc ở tử cung trở nên xốp và xung
huyết, chuẩn bị cho trứng được thụ tinh đến làm tổ, nếu trứng không được thụ tinh thì thể vàng
sẽ thoái hóa sau 14 ngày và lớp niêm mạc sẽ bung ra, gây hiện tượng kinh nguyệt.
Câu 2: Sự thụ tinh và thụ thai là gì ? Nếu những hậu quả của việc có thai sớm và ngoài ý
muốn ở tuổi vị thành niên ?
Sự thụ tinh và thụ thai:
Sự thụ tinh: là quá trình tinh trùng kết hợp với trứng tạo thành hợp tử.
Sự thụ thai: Là quá trình trứng đã thụ tinh bám được và làm tổ trong lớp niêm mạc tử cung.
Những hậu quả của việc có thai sớm: Làm tăng nguy cơ tử vong ở bà mẹ và trẻ sinh ra thường
nhẹ cân, tỉ lệ sẩy thai, đẻ con non cao do tử cung chưa phát triển nay đầy đủ để mang thai đủ
tháng, thường hay bị sót nhau, làm băng huyết bị nhiễm khuẩn và sẽ dẫn đến vô sinh, ảnh hưởng
đến học tập đến gia đình và xã hội và tương lai công việc sau này
C©u 3: AIDS lµ g×? Nguyªn nh©n dÉn tíi AIDS lµ g×? KÓ tªn nh÷ng con ®êng l©y nhiÔm
HIV/AIDS? Phßng tr¸nh l©y nhiÔm HIV b»ng c¸ch nµo? Cã nªn c¸ch li ngêi bÖnh ®Ó khái
bÞ l©y nhiÔm kh«ng?
- ADIS lµ h«i chøng suy gi¶m miÔn dÞch m¾c ph¶i do bÞ l©y nhiÕm HIV, lµm c¬ thÓ mÊt kh¶ n¨ng
chèng bÖnh vµ ch¾c ch¾n dÉn tíi tö vong.
- Nguyªn nh©n: lµ do mét lo¹i virut g©y suy gi¶m miÔn dÞch ë ngêi (HIV) ®îc truyÒn tõ ngêi
bÖnh ®Õn c¸c ngêi kh¸c trong céng ®ång.
- C¸c con ®êng l©y nhÔm:
+ Qua quan hÖ t×nh dôc.
+ Qua truyÒn m¸u vµ tiªm chÝch ma tuý.
+ Qua nhau thai (mÑ m¾c truyÒn cho con qua nhau thai).
- C¸c biÖn ph¸p phßng tr¸nh :
+ CÇn chñ ®éng phßng tr¸nh bÞ l©y nhiÔm (kh«ng tiªm chÝch, kh«ng quan hÖ t×nh dôc mÊt an
toµn, kh«ng sö dông chung ®å víi ngêi bÞ nhiÔm HIV,….)
+ Chó ý kh«ng lµm l©y nhiÔm HIV cho ngêi kh¸c (nÕu ®· bÞ nhiÔm HIV).
- Kh«ng nªn xa l¸nh ngêi nhiÔm HIV / ADIS lµ v×: trong c¸c sinh ho¹t b×nh thêng (kh«ng tiªm
chÝch vµ truyÒn m¸u) th× ngêi bÖnh kh«ng truyÒn HIV sang ngêi lµnh (®Ó g©y bÖnh). MÆt kh¸c,
còng cÇn ®éng viªn an ñi ngêi bÖnh sèng cã Ých qu·ng ®êi cßn l¹i. Tuy nhiªn, cÇn chó ý kh«ng
sö dông chung ®å dïng cña ngêi nhiÔm HIV.
Câu 4: Vì sao mang thai ở tuổi còn quá trẻ là nguyên nhân làm tăng nguy cơ tử vong? Hậu
quả của việc nạo phá thai là gì?
10
- Hậu quả của việc nạo phá thai: dính buồng tử cung, tắc vòi trứng gây vô sinh hoặc chữa ngoài
dạ con, tổn thương thành tử cung có thể để lại sẹo. Sẹo trên thành tử cung là nguyên nhân gây vỡ
tử cung khi chuyển dạ ở lần sinh tiếp theo.
- Mang thai ở tuổi còn quá trẻ là nguyên nhân làm tăng nguy cơ tử vong vì:
+ Tỉ lệ sẩy thai, đẻ non cao do tử cung chưa phát triển đầy đủ để mang thai và thường sót rau,
băng huyết, nhiễm khuẩn.
+ Nếu sinh con thì con sinh ra thường nhẹ cân, tỉ lệ tử vong cao.
CÂU 5 :
a, . ý nghiã của việc tránh thai là gì?
Ý nghĩa của việc tránh thai:
+Việc thực hiện kế hoạch hoá gia đình: Đảm bảo sức khoẻ cho người mẹ và chất lượng cuộc
sống.
+Đối với học sinh (tuổi vị thành niên) có con sớm ảnh hưởng tới sức khoẻ, học tập và tinh
thần.
b, . Những nguy cơ có thai ở tuổi vị thành niên:
Có thai ở tuổi vị thành niên là nguyên nhân tăng nguy cơ tử vong và gây nhiều hậu quả xấu.
c,. cơ sở khoa học của các biện pháp tránh thai:
-Nguyên tắc tránh thai:
+Ngăn trứng chín và rụng.
+Tránh không để tinh trùng gặp trứng.
+Chống sự làm tổ của trứng đã thụ tinh.
-Phương tiện tránh thai: Bao cao su, thuốc tránh thai, vòng tránh thai.
Câu 6 .Các bộ phận của cơ quan sinh dục nam:
Cơ quan sinh dục nam gồm:
+Tinh hoàn: là nơi sản xuất tinh tr...
CHƯƠNG 7 : BÀI TIẾT
Câu 1: Vai trò của bài tiết; Các cơ quan thực hiện bài tiết; các sản phẩm bài tiết; Các cơ
quan của hệ bài tiết nước tiểu.
*Vai trò của bài tiết:
- Bài tiết giúp cơ thể thải các chất cặn bã và các chất độc hại ra môi trường ngoài.
- Nhờ hoạt động bài tiết mà tính chất môi trường bên trong luôn ổn định tạo điều kiện thuận lợi
cho các hoạt động TĐC diễn ra bình thường.
*Các cơ quan thực hiện bài tiết và các sản phẩm bài tiết:
+ Bài tiết khí CO2 của hệ hô hấp(phổi).
+ Bài tiết mồ hôi của da.
+ Bài tiết chất thải của hệ bài tiết nước tiểu(thận).
*Các cơ quan của hệ bài tiết nước tiểu:
- Hệ bài tiết nước tiểu gồm: + Thận
+ Ống dẫn nước tiểu
+ Bóng đái
+ Ống đái
- Thận gồm hai triệu đơn vị chức năng để lọc máu và hình thành nước tiểu.
- Mỗi đơn vị chức năng gồm:
+ Cầu thận
+ Nang cầu thận
+ Ống thận
Câu 2: Trình bày quá trình tạo thành nước tiểu ở các đơn vị chức năng của thận ? Thực
chất của quá trình tạo thành nước tiểu là gì ?
- Sự tạo thành nước tiểu gồm 3 quá trình:
+ Qua trình lọc máu ở cầu thận: Kết quả tạo ra nước tiểu đầu trong nang cầu thận.
+ Quá trình hấp thụ lại ở ống thận: nước tiểu đầu được hấp thụ lại nước và các chất cần thiết
(chất dinh dưỡng, các ion cần cho cơ thể...).
+ Quá trình bài tiết tiếp (ở ống thận): Hấp thụ chất cần thiết, bài tiết tiếp chất thừa, chất thải tạo
thành nước tiểu chính thức.
- Thực chất của quá trình tạo thành nước tiểu là quá trình lọc máu và thải bỏ các chất cặn bã,
các chất độc, các chất thừa ra khỏi cơ thể để duy trì ổn định môi trường bên trong.
Câu 3: Em hãy nêu các thói quen sống khoa học để bảo vệ hệ bài tiết nứơc tiểu tránh tác
nhân có hại?
- Thường xuyên giữ vệ sinh cho toàn cơ thể cũng như cho hệ bài tiết nước tiểu: Hạn chế tác hại
của vi sinh vật gây bệnh.
- Không ăn quá nhiều prôtêin, quá mặn, quá chua, quá nhiều chất tạo sỏi: Tránh cho thận làm
việc quá nhiều và hạn chế khả năng tạo sỏi.
- Không ăn thức ăn thừa, ôi, thiu và nhiễm chất độc hại: Hạn chế tác hại của các chất độc.
- Uống đủ nước: Tạo điều kiện cho quá trình lọc máu được thuận lợi.
- Đi tiểu đúng lúc, không nên nhịn lâu: Hạn chế khả năng tạo sỏi.
C©u 5: Sù th¶i níc tiÓu diÔn ra nh thÕ nµo?
- Sù t¹o thµnh níc tiÓu diÔn ra liªn tôc nhng sù bµi tiÕt níc tiÓu ra khái c¬ thÓ l¹i gi¸n ®o¹n, cã sù
kh¸c nhau ®ã lµ do: M¸u lu«n tuÇn hoµn qua cÇu thËn nªn níc tiÓu h×nh thµnh liªn tôc, nhng níc
tiÓu chØ ®îc bµi tiÕt ra ngoµi c¬ thÓ khi lîng níc tiÓu trong bãng ®¸i lªn ®Õn 200ml …
- Níc tiÓu chÝnh thøc ®îc ®æ vµo bÓ thËn, qua èng dÉn níc tiÓu xuèng tÝch tr÷ ë bãng ®¸i, råi ®îc
th¶i ra ngoµi nhê ho¹t ®éng cña c¬ vßng èng ®¸i, c¬ bãng ®¸i vµ c¬ bông.
C©u 6: Thµnh phÇn níc tiÓu ®Çu kh¸c víi m¸u ë chç nµo? Níc tiÓu chÝnh thøc kh¸c víi níc
tiÓu ®Çu ë chç nµo ? Tại sao chúng ta không nên nhịn tiểu lâu?.
* Sù kh¸c biÖt trong thµnh phÇn níc tiÓu ®Çu vµ m¸u:
1
- Níc tiÓu ®Çu kh«ng cã c¸c tÕ bµo m¸u vµ pr«tªin.
- M¸u cã c¸c tÕ bµo m¸u vµ pr«tªin.
* Sù kh¸c biÖt trong thµnh phÇn gi÷a níc tiÓu ®Çu vµ níc tiÓu chÝnh thøc lµ:
ChØ tiªu so s¸nh
íc tiÓu ®Çu
Níc tiÓu chÝnh thøc
Nång ®é c¸c chÊt hoµ tan
Lo·ng h¬n
§Ëm ®Æc h¬n
C¸c chÊt cÆn b· vµ ®éc h¹i
Ýt h¬n
NhiÒu h¬n
C¸c chÊt dinh dìng
NhiÒu h¬n
GÇn nh kh«ng cßn.
* Không nhịn tiểu lâu vì: Để quá trình tạo thành nước tiểu được diễn ra liên tục, hạn chế sự tạo
sỏi ở bóng đái.
CHƯƠNG 8 : DA
Câu 1 : Trình bày đặc điểm cấu tạo và chức năng của da ?
- Da cấu tạo gồm 3 lớp: + Lớp biểu bì gồm tầng sừng và tầng tế bào sống.
+ Lớp bì gồm sợi mô liên kết và các cơ quan.
+ Lớp mớ dưới da gồm các tế bào mỡ.
Chức năng của da:
- Bảo vệ cơ thể: chống các yếu tố gây hại của môi trường như: sự va đập, sự xâm nhập của vi
khuẩn, chống thấm nước thoát nước. Đó là do đặc điểm cấu tạo từ các sợi của mô liên kết, lớp
mỡ dưới da và tuyến nhờn. Chất nhờn do tuyến nhờn tiết ra còn có tác dụng diệt khuẩn. Sắc tố
da góp phần chống tác hại của tia tử ngoại.
- Điều hoà thân nhiệt: nhờ sự co dãn của mao mạch dưới da, tuyến mồ hôi, cơ co chân lông, lớp
mỡ dưới da chống mất nhiệt.
- Nhận biết kích thích của môi trường: nhờ các cơ quan thụ cảm.
- Tham gia hoạt động bài tiết qua tuyến mồ hôi.
- Da còn là sản phẩm tạo nên vẻ đẹp của con người.
Câu 2: Muốn phòng chống bệnh ngoài da ta cần phải làm gì?Da có phản ứng như thế nào
khi trời nóng quá hay lạnh quá?
* Muốn phòng chống tốt các bệnh ngoài da ta cần phải:
- Vệ sinh cơ thể thường xuyên, giữ cho da luôn sạch sẽ.
- Tránh làm da bị xây xát, tổn thương, hạn chế vi khuẩn xâm nhập vào cơ thể.
- Luôn giữ vệ sinh nguồn nước, vệ s nơi ở, nơi công cộng và môi trường xung quanh sạch sẽ.
- Khi mắc bênh cần chữa trị kịp thời bằng những loại thuốc đặc trị theo hướng dẫn của bác sỹ.
* Da có phản ứng như thế nào khi trời nóng quá hay lạnh:
- Khi trời nóng, mao mạch dưới da dãn ra, tuyến mồ hôi tiết nhiều mồ hôi,
- Khi trời lạnh, mao mạch dưới da co lại, cơ chân lông co.
CHƯƠNG 9 : THẦN KINH VÀ GIÁC QUAN
Câu 1: Nơrôn là gì ? Cấu tạo nơrôn ? Chức năng của nơrôn ?
Norôn là đơn vị cấu tạo nên hệ thần kinh.
Cấu tạo nơrôn: gồm có:
- Thân hình sao, chứa nhân
- Sợi nhánh từ thân phát đi nhiều tua ngắn phân nhánh
- Sợi trục là một tua dài, bên ngoài có bao miêlin, tận cùng sợi trục là các cúc xináp là nơi tiếp
giáp giữa các nơrôn này với nơron khác hoặc với các cơ quan.
Chức năng của nơron: có 2 chức năng là cảm ứng và dẫn truyền xung thần kinh.
C©u 2: Tr×nh bµy c¸c bé phËn cña hÖ thÇn kinh vµ thµnh phÇn cÊu t¹o cña chóng díi d¹ng
s¬ ®å? Ph©n biÖt chøc n¨ng cña hÖ thÇn kinh sinh dìng vµ hÖ thÇn kinh vËn ®éng?
* C¸c bé phËn cña hÖ thÇn kinh vµ thµnh phÇn cÊu t¹o cña chóng:
N·o bé
ChÊt x¸m
2
Bé phËn trung ¬ng
HÖ thÇn kinh
Bé phËn ngo¹i biªn
Tuû sèng
D©y thÇn kinh
ChÊt tr¾ng
Bã sîi
c¶m gi¸c
Bã sîi
VËn ®éng
H¹ch thÇn kinh
* Ph©n biÖt chøc n¨ng cña hÖ thÇn kinh sinh dìng vµ hÖ thÇn kinh vËn ®éng:
- HÖ thÇn kinh vËn ®éng: ®iÒu khiÓn ho¹t ®éng cña hÖ c¬ x¬ng, lµ ho¹t ®éng cã ý thøc.
- HÖ thÇn kinh sinh dìng ®iÒu hoµ ho¹t ®éng cña c¸c c¬ quan néi t¹ng, lµ ho¹t ®éng kh«ng cã ý
thøc.
C©u 4: Nªu cÊu t¹o ngoµi vµ cÊu t¹o trong cña tuû sèng?
* CÊu t¹o ngoµi:
- Tuû sèng ®îc b¶o vÖ trong cét sèng, tõ ®èt sèng cæ I ®Õn ®èt sèng th¾t lng II, dµi 50cm, cã 2
phÇn ph×nh cæ vµ phÇn ph×nh th¾t lng.
- Tuû sèng ®îc bäc trong líp mµng tuû gßm mµng cøng, mµng nhÖn vµ mµng nu«i.
* CÊu t¹o trong:
- Gåm chÊt x¸m ë gi÷a vµ bao quanh lµ chÊt tr¾ng.
- ChÊt x¸m lµ c¸c c¨n cø cña c¸c ph¶n x¹ kh«ng ®iÒu kiÖn vµ chÊt tr¾ng lµ c¸c ®êng dÉn truyÕn
däc nèi c¸c c¨n cø trong tuû sèng víi nhau vµ víi n·o bé.
C©u 5: Tr×nh bµy cÊu t¹o vµ chøc n¨ng cña d©y thÇn kinh tuû? T¹i sao nãi d©y thÇn kinh
tuû lµ d©y pha?
* CÊu t¹o d©y thÇn kinh tñy :
Cã 31 ®«i d©y thÇn kinh tñy lµ c¸c d©y pha gåm cã c¸c bã sîi thÇn kinh híng t©m( c¶m gi¸c) vµ
c¸c bã sîi thÇn kinh li t©m (vËn ®éng) ®îc nèi víi tñy qua c¸c rÔ sau vµ rÔ tríc.
* Chøc n¨ng cña d©y thÇn kinh :
- RÔ tríc dÉn truyÒn xung thÇn kinh vËn ®éng tõ trung ¬ng tíi c¬ quan ®¸p øng.
- RÔ sau dÉn truyÒn xung thÇn kinh c¶m gi¸c tõ c¬ quan thô c¶m vÒ trung ¬ng thÇn kinh.
* Nãi d©y thÇn kinh tuû lµ d©y pha v× : d©y thÇn kinh tuû bao gåm c¸c bã sîi c¶m gi¸c vµ bã sîi
vËn ®éng ®îc liªn hÖ víi tuû sèng qua rÔ sau vµ rÔ tríc. RÔ sau lµ rÔ c¶m gi¸c, rÔ tríc lµ rÔ vËn
®éng.
C©u 7: LËp b¶ng so s¸nh cÊu t¹o vµ chøc n¨ng cña trô n·o, n·o trung gian vµ tiÓu n·o?
Gi¶i thÝch v× sao ngêi say rîu thêng cã hiÖn tîng ch©n nam ®¸ ch©n chiªu?
* LËp b¶ng so s¸nh cÊu t¹o vµ chøc n¨ng cña trô n·o, n·o trung gian, tiÓu n·o:
C¸c bé
Trô n·o
N·o trung gian
TiÓu n·o
phËn
§Æc ®iÓm
CÊu t¹o
Chøc n¨ng
- Gåm: hµnh n·o, cÇu
n·o vµ n·o gi÷a.
- ChÊt tr¾ng bao ngoµi
vµ chÊt x¸m ë trong lµ
c¸c nh©n x¸m.
§iÒu khiÓn ho¹t ®éng
cña c¸c c¬ quan sinh dìng: tuÇn hoµn, h« hÊp,
tiªu ho¸, ...
- Gåm: ®åi thÞ vµ vïng
díi ®åi.
- §åi thÞ vµ c¸c nh©n
x¸m vïng díi ®åi lµ
chÊt x¸m
§iÒu khiÓn qu¸ tr×nh
trao ®æi chÊt vµ ®iÒu hoµ
th©n nhiÖt.
- Vá chÊt x¸m ë ngoµi .
- ChÊt tr¾ng lµ c¸c ®êng
dÉn truyÒn liªn hÖ gi÷a tiÓu
n·o víi c¸c phÇn kh¸c cña
hÖ thÇn kinh.
§iÒu hoµ vµ phèi hîp c¸c
ho¹t ®éng phøc t¹p vµ gi÷
th¨ng b»ng cho c¬ thÓ.
* Gi¶i thÝch:
Ngêi say rîu thêng cã hiÖn tîng ch©n nam ®¸ ch©n chiªu do rîu ®· ng¨n c¶n, øc chÕ sù dÉn
truyÒn qua xinap gi÷a c¸c tÕ bµo cã liªn quan ®Õn tiÓu n·o khiÕn sù phèi hîp c¸c ho¹t ®éng phøc
t¹p vµ gi÷ th¨ng b»ng c¬ thÓ bÞ ¶nh hëng.
C©u 8: Tr×nh bµy cÊu t¹o ngoµi vµ cÊu t¹o trong cña ®¹i n·o? Nªu râ c¸c ®Æc ®iÓm cÊu t¹o
vµ chøc n¨ng cña ®¹i n·o ngêi, chøng tá sù tiÕn ho¸ cña ngêi so víi c¸c ®éng vËt kh¸c
trong líp Thó?
3
*CÊu t¹o ngoµi cña ®¹i n·o:
- R·nh liªn b¸n cÇu chia ®¹i n·o lµm 2 nöa.
- R·nh s©u chia b¸n cÇu ®¹i n·o lµm 4 thuú lµ thuú tr¸n, thuú chÈm, thuú ®Ønh vµ thuú th¸i d¬ng.
- Khe vµ r·nh t¹o thµnh khóc cuén n·o lµm t¨ng diÖn tÝch bÒ mÆt n·o.
* CÊu t¹o trong cña ®¹i n·o gåm:
- ChÊt x¸m t¹o thµnh vá n·o lµ trung t©m cña c¸c ph¶n x¹ cã ®iÒu kiÖn.
- ChÊt tr¾ng n»m gi÷a vá n·o lµ nh÷ng ®êng thÇn kinh nèi c¸c phÇn cña vá n·o víi nhau vµ vá
n·o víi c¸c phÇn díi cña hÖ thÇn kinh. Trong chÊt tr¾ng cßn cã c¸c nh©n nÒn.
*C¸c ®Æc ®iÓm cÊu t¹o vµ chøc n¨ng cña ®¹i n·o ngêi, chøng tá sù tiÕn ho¸ cña ngêi so víi c¸c
®éng vËt kh¸c trong líp Thó lµ:
- Khèi lîng n·o so víi c¬ thÓ ë ngêi lín h¬n c¸c ®éng vËt thuéc líp Thó.
- Vá n·o cã nhiÒu khe vµ r·nh lµm t¨ng bÒ mÆt chøa c¸c n¬ron (khèi lîng chÊta x¸m lín).
- ë ngêi, ngoµi c¸c trung khu vËn ®éng vµ c¶m gi¸c nh c¸c ®éng vËt thuéc líp Thó, cßn cã c¸c
trung khu c¶m gi¸c vµ vËn ®éng ng«n ng÷ (nãi, viÕt, hiÓu tiÕng nãi, hiÓu ch÷ viÕt).
C©u 9: Tr×nh bµy sù gièng vµ kh¸c nhau vÒ mÆt cÊu tróc vµ chøc n¨ng gi÷a 2 ph©n hÖ giao
c¶m vµ ®èi giao c¶m
* Sù gièng vµ kh¸c nhau vÒ mÆt cÊu tróc vµ chøc n¨ng gi÷a 2 ph©n hÖ giao c¶m vµ ®èi giao c¶m:
- Gièng nhau: vÒ mÆt cÊu t¹o ®Òu gåm cã 2 bé phËn lµ:
+ Bé phËn trông ¬ng n»m trong n·o vµ trong tuû sèng.
+ Bé phËn ngo¹i biªn lµ c¸c d©y thÇn kinh vµ h¹ch thÇn kinh:
. H¹ch thÇn kinh lµ n¬i chuyÓn tiÕp n¬ron.
. N¬ron tríc h¹ch lµ sîi trôc cã bao miªlin.
. N¬ron sau h¹ch lµ sîi trôc kh«ng cã baomiª lin.
ChØ tiªu so s¸nh
Ph©n hÖ giao c¶m
Ph©n hÖ ®èi giao c¶m
CÊu t¹o
Trung ¬ng
C¸c nh©n x¸m n»m ë sõng
C¸c nh©n x¸m ë trô n·o vµ
bªn tuû sèng
®o¹n cïng tuû sèng
Ngo¹i biªn gåm:
- H¹ch thÇn kinh
- Chuçi h¹ch n»m gÇn cét
- H¹ch n»m gÇn c¬ quan phô
sèng, xa c¬ quan phô tr¸ch. tr¸ch.
- Sîi trôc ng¾n.
- N¬ron tríc h¹ch
- Sîi trôc dµi.
- N¬ron sau h¹ch
- Sîi trôc dµi.
- Sîi trôc ng¾n.
Chøc n¨ng
Cã t¸c dông ®èi l¹p víi
Cã t¸c dông ®èi víi ph©n hÖ
ph©n hÖ ®èi giao c¶m.
giao c¶m.
Câu 10: Trình bày sự giống nhau và khác nhau về mặt cấu trúc và chức năng giữa hai
phân hệ giao cảm và đối giao cảm trong hệ thần kinh sinh dưỡng ?
Đặc điểm so sánh
Phân hệ giao cảm
Phân hệ đối giao cảm
Giống
Điều hoà hoạt động của các cơ quan nội tạng.
Chức năng
nhau
Chức năng:
- Chức năng đối lập với phân hệ - Chức năng đối lập với phân
đối giao cảm
hệ giao cảm
Cấu tạo:
- Các nhân xám nằm ở sừng bên - Các nhân xám nằm ở trụ
Trung ương:
tuỷ sống( từ đốt tuỷ ngực I đến não và đoạn cùng tuỷ sống.
Khác
đốt tuỷ thắt lưng III)
nhau
Ngoại biên gồm:
- Hạch thần kinh - Chuỗi hạch nằm gần cột sống xa - Hạch nằm gần cơ quan phụ
- Nơron trước cơ quan phụ trách.
trách
hạch
- Sợi trục ngắn
- Sợi trục dài
- Nơ ron sau hạch - Sợi trục dài
- Sợi trục ngắn
MẮT
C©u 11: M« t¶ cÊu t¹o cña cÇu m¾t nãi chung vµ mµng líi nãi riªng?
a. CÊu t¹o cña cÇu m¾t bao gåm :
- Mµng bäc gåm :
+ Mµng cøng : phÝa tríc lµ mµng gi¸c.
4
-
-
+ Mµng m¹ch : phÝa tríc lµ lßng ®en.
+ Mµng líi gåm:. TÕ bµo nãn . TÕ bµo que
- M«i trêng trong suèt:
+ Thuû dÞch+ ThÓ thuû tinh+ DÞch thuû tinh
b. CÊu t¹o cña mµng líi
* Mµng líi cã chøa c¸c tÕ bµo thô c¶m thÝnh gi¸c bao gåm:
- TÕ bµo nãn: tiÕp nhËn kÝch thÝch ¸nh s¸ng m¹nh vµ mµu s¾c.
- TÕ bµo que: tiÕp nhËn ¸nh s¸ng yÕu, gióp nh×n râ vÒ ban ®ªm.
* §iÓm vµng lµ n¬i tËp trung tÕ bµo nãn.
* §Óm mï lµ n¬i kh«ng cã tÕ bµo thô c¶m thÞ gi¸c.
Câu 12: Nêu các tật của mắt ? Nguyên nhân và cách khắc phục ? Biện pháp bảo vệ mắt?
Các tật của mắt
Nguyên nhân
Cách khắc phục
- Bẩm sinh: Cầu mắt dài
- Đeo kính mặt lõm (kính cận).
Cận thị là tật mà mắt
- Do không giữ đúng khoảng cách - Giữ đúng khoảng cách trong vệ
chỉ có khả năng nhìn
khi đọc sách (đọc gần) => thể thuỷ sinh học đường.
gần
tinh quá phồng.
- Bẩm sinh: Cầu mắt ngắn.
- Đeo kính mặt lồi (kính viễn).
Viễn thị là tật mắt chỉ
- Do thể thuỷ tinh bị lão hoá (người
có khả năng nhìn xa
già) => không phồng được.
Biện pháp bảo vệ mắt:
+ Giữ mắt sạch sẽ: rửa mắt bằng nước muối loãng, nhỏ thuốc mắt.
+ Ăn uống đủ Vitamin. + Khi ra đường nên đeo kính. + Đọc sách đúng tư thế
C©u 13 : CËn thÞ lµ do ®©u ? lµm thÕ nµo ®Ó nh×n râ? T¹i sao ngêi giµ thêng ph¶i ®eo kÝnh
l·o? T¹i sao kh«ng nªn ®äc s¸ch ë n¬i thiÕu ¸nh s¸ng, trªn tµu xe bÞ xãc nhiÒu?
- CËn thÞ do 2 nguyªn nh©n sau:
+ BÈm sinh: do cÇu m¾t dµi
+ Do kh«ng gi÷ kho¶ng c¸ch ®óng khi ®äc s¸ch (®äc qu¸ gÇn).
- §Ó nh×n râ: ®eo kÝnh cËn (kÝnh mÆt lâm).
- Ngêi giµ thêng ph¶i ®eo kÝnh l·o v×: thuû tinh thÓ bÞ l·o ho¸ mÊt kh¶ n¨ng ®iÒu tiÕt.
-Kh«ng nªn ®äc s¸ch ë n¬i thiÕu ¸nh s¸ng, trªn tµu xe bÞ xãc nhiÒu v×: kho¶ng c¸ch tõ s¸ch tíi
m¾t kh«ng ®¶m b¶o (hoÆc qu¸ gÇn hoÆc qu¸ xa).
C©u 14: Nªu râ nh÷ng hËu qu¶ cña bÖnh ®au m¾t hét vµ c¸ch phßng tr¸nh?
- HËu qu¶:
Khi hét vì lµm thµnh sÑo
l«ng quÆm
®ôc mµng gi¸c
mï loµ.
- C¸ch phßng tr¸nh:
+ Gi÷ vÖ sinh m¾t: röa m¾t thêng xuyªn b»ng níc muèi lo·ng, kh«ng dïng chung kh¨n mÆt.
+ Dïng thuèc theo chØ dÉn cña b¸c sÜ.
TAI
Câu 15: Tai có cấu tạo như thế nào ?
- Cấu tạo của tai.
Tai ngoài:
+ Vành tai: hứng sang âm.
+ Ống tai: hướng sóng âm.
+ Màng nhĩ: Khuếch đại âm.
Tai giữa:
+ Chuỗi xương tai: Truyền sóng âm.
+ Vòi nhĩ: Cân bằng áp suất 2 bên màng nhĩ.
Tai trong:
+ Bộ phận tiền đình: Thu nhận thông tin về vị trí và sự chuyển động của cơ thể trong không
gian.
+ Ốc tai: Thu nhận kích thích sóng âm. Cấu tạo ốc tai: ốc tai xoắn 2 vòng rưỡi gồm: ốc tai xương
(ở ngoài), ốc tai màng (ở trong), màng tìên đình (ở trên), màng cơ sở (ở dưới)
5
- Có cơ quan coóc ti chứa các tế bào thụ cảm thính giác
C©u15: Tr×nh bµy cÊu t¹o cña èc tai vµ qu¸ tr×nh thu nhËn sãng ©m? V× sao ta cã thÓ x¸c
®Þnh ®îc ©m ph¸t ra tõ bªn ph¶i hay bªn tr¸i?
a. CÊu t¹o cña èc tai: èc tai xo¾n 2 vßng rìi gåm:
+ èc tai x¬ng (ë ngoµi).
+ èc tai mµng (ë trong) ggåm:
. Mµng tiÒn ®×nh (ë trªn).
. Mµng c¬ së (ë díi).
b. C¬ chÕ truyÒn ©m vµ s thu nhËn c¶m gi¸c ©m thanh:
Sóng âm truyền vào tai trong làm rung lớp màng nhĩ chuỗi xương tai Tai trong rung động
ngoại dịch, nội dịch tác động đền tế bào phụ cảm thính giác của cơ quan Coocti nằm trên
màng cơ sở làm các tế bào hưng phấn chuyển thành xung thần kinh đến dây thần kinh thính
giác vùng thính giác ở thùy thái dương cho ta nhận biết về âm thanh đã phát ra.
c. Ta cã thÓ x¸c ®Þnh ®îc ©m ph¸t ra tõ bªn ph¶i hay bªn tr¸i lµ v×: ta nghe b»ng 2 tai:
NÕu ë bªn ph¶i th× sãng ©m truyÒn ®Õn tai ph¶i tríc tai tr¸i vµ ngîc l¹i.
Câu 16 : vệ sinh tai
Không nên dùng que nhọn hoặc vật sắc để ngoáy tai hay lấy ráy tai. Nên dùng tăm bông để
rửa sạch tai.
Tránh viêm họng ở trẻ em.
Tránh những nơi có tiếng ồn, tiếng động mạnh.
C©u 17: Ph©n biÖt PXC§K vµ PXK§K? Nªu râ ý nghÜa cña sù h×nh thµnh vµ øc chÕ
PXC§K ®èi víi ®êi sèng con ngêi vµ ®éng vËt? LÊy VD vÒ sù h×nh thµnh 1 PXC§K vµ nªu
râ nh÷ng ®iÒu kiÖn ®Ó sù h×nh thµnh cã kÕt qu¶?
a. Ph©n biÖt PXC§K vµ PXK§K:
- PXK§K lµ ph¶n x¹ sinh ra ®· cã, kh«ng cÇn ph¶i häc tËp.
- PXC§K lµ ph¶n x¹ ®îc h×nh thµnh trong ®êi sèng c¸ thÓ, lµ kÕt qu¶ cña qu¸ tr×nh häc tËp, rÌn
luyÖn.
b. ý nghÜa cña sù h×nh thµnh vµ øc chÕ PXC§K ®èi víi ®êi sèng con ngêi vµ ®éng vËt lµ:
- ®¶m b¶o sù thÝch nghi víi m«i trêng vµ ®iÒu kiÖn sèng lu«n thay ®æi.
- H×nh thµnh thãi quen vµ tËp qu¸n tèt ®èi víi con ngêi vµ ®éng vËt.
c. LÊy VD vÒ PXC§K:
Khi cho gµ ¨n kÕt hîp víi tiÕng gâ mâ, lµm nhiÒu lÇn nh vËy ë gµ h×nh thµnh PXC§K lµ: “TiÕng
gâ mâ lµ tÝn hiÖu gäi ¨n”, nªn khi nghe mâ lµ gµ ch¹y vÒ ¨n. Së dÜ nh vËy lµ do gi÷a vïng thÝnh
gi¸c vµ vïng ¨n uèng cña vá n·o ®· h×nh thµnh ®êng liªn hÖ thÇn kinh t¹m thêi. Tuy nhiªn, nÕu
gâ mâ gµ ch¹y vÒ mµ kh«ng ®îc ¨n nhiÒu lÇn th× vÒ sau cã tiÕng mâ gµ còng kh«ng ch¹y vÒ n÷a.
§ã lµ do ®êng liªn hÖ thÇn kinh t¹m thêi gi÷a vïng thÝnh gi¸c vµ vïng ¨n uèng kh«ng ®îc cñng
cè ®· mÊt.
§iÒu kiÖn cÇn ®Ó h×nh thµnh ®îc ph¶n x¹ lµ:
- Ph¶i cã sù kÕt hîp gi÷a kÝch thÝch cã ®iÒu kiÖn (tiÕng gäi gµ) víi kÝch thÝch kh«ng ®iÒu kiÖn
(thøc ¨n). KÝch thÝch cã ®iÒu kiÖn ph¶i t¸c ®éng tríc kichs thÝch kh«ng ®iÒu kiÖn mét thêi gian
ng¾n.
- Qu¸ tr×nh kÕt hîp ®ã ph¶i ®îc lÆp ®i lÆp l¹i nhiÒu lÇn.
C©u 18: Nªu râ ý nghÜa cña giÊc ngñ? Muèn ®¶m b¶o giÊc ngñ tèt cÇn nh÷ng ®iÒu kiÖn g×?
- ý nghÜa:
Ngñ lµ qu¸ tr×nh øc chÕ cña bé n·o ®¶m b¶o sù phôc håi kh¶ n¨ng lµm viÖc cña hÖ thÇn kinh.
- BiÖn ph¸p ®Ó cã giÊc ngñ tèt: + C¬ thÓ s¶ng kho¸i.+ Chç ngñ thuËn tiÖn.+ Kh«ng dïng chÊt
kÝch thÝch nh chÌ, cµ phª, thuèc l¸,…
C©u 19: Trong vÖ sinh hÖ thÇn kinh cÇn quan t©m tíi nh÷ng vÊn ®Ò g×? V× sao?
* Trong vÖ sinh hÖ thÇn kinh cÇn quan t©m tíi nh÷ng vÊn ®Ò sau:
- ®¶m b¶o giÊc ngñ h»ng ngµy ®Ó phôc håi kh¶ n¨ng lµm viÖc cña hÖ thÇn kinh sau mét ngµy lµm
viÖc c¨ng th¼ng.
- Gi÷ cho t©m hån ®îc thanh th¶n, tr¸nh suy nghÜ lo ©u.
- X©y dùng mét chÕ ®é lµm viÖc vµ nghØ ngh¬i hîp lý.
- Tr¸nh l¹m dông c¸c chÊt kÝch thÝch vµ øc chÕ thÇn kinh nh: r¬u, níc chÌ, cµ phª, thuèc l¸, ma
tuý, …
* V×:
6
- c¬ thÓ con ngêi lµ mét khèi thèng nhÊt, mäi ho¹t ®éng ®Òu chÞu sù ®iÒu khiÓn, ®iÒu hoµ, phèi
hîp cña hÖ thÇn kinh. Søc khoÎ con ngêi phô thuéc vµo tr¹ng th¸i hÖ thÇn kinh. V× vËy cÇn gi÷
g×n vµ b¶o vÖ hÖ thÇn kinh tr¸nh g©y t¸c ®éng xÊu ®Õn ho¹t ®éng cña hÖ thÇn kinh.
- C¸c chÊt kÝch kÝch thÝch nh rîu sÏ lµm cho ho¹t ®éng cña vá n·o bÞ rèi lo¹n trÝ nhí kÐm, cßn níc chÌ cµ phª g©y khã ngñ.
- C¸c chÊt g©y nghiÖn nh thuèc l¸: lµm cho c¬ thÓ suy yÕu, dÔ m¾c c¸c bªnh ung th. Kh¶ n¨ng
lµm viÖc trÝ ãc gi¶m, trÝ nhí kÐm. Cßn ma tuý th× lµm suy yÕu nßi gièng, c¹n kiÖt kinh tÕ, l©y
nhiÔm HIV, mÊt nh©n c¸ch,…
Câu 20: Nêu ý nghĩa của giấc ngủ? Nêu các biện pháp để có giấc ngủ tốt ?
Ngủ là một nhu cầu sinh lý của cơ thể, bản thân của giấc ngủ là một quá trình ức chế tự nhiên có
tác dụng bảo vệ và phục hồi khả năng làm việc của hệ thần kinh.
Biện pháp để có giấc ngủ sâu: Ngủ đúng giờ, cơ thể sảng khoái làm việc và nghỉ ngơi hợp lý,
sống thanh thản, tránh lo âu phiền muộn, tránh sử dụng các chất kích thích có hại cho hệ thần
kinh.
Câu 21: Phân biệt phản xạ có điều kiện và phản xạ không điều kiện ?
Phản xạ không điều kiện
Phản xạ có điều kiện
Là phản xạ sinh ra đã có, không cần phải học Là phản xạ được hình thành trong đời sống cá
tập
thể, là kết quả của quá trình học tập, rèn luyện.
Có tính chất loài và di truyền được
Có tính chất cá thể và không di truyền được
Có tính bền vững, tồn tại suốt đời
Có tính tạm thời, có thể mất đi nếu không được
củng cố.
Xảy ra tương ứng với kích thích
Xảy ra bất kì không tương ứng với kích thích.
Trung ương thần kinh nằm ở trụ não và tuỷ Trung ương thần kinh nằm ở lớp vở đại não
sống
VD: Phản xạ khóc, cười, chớp mắt...
VD: Qua ngã tư thấy đèn đỏ dừng xe trước
vạch kẻ.
Câu 22: Tiếng nói và chữ viết có vai trò gì trong đời sống con người ?
1. Tiếng nói và chữ viết là tín hiệu gây ra các phản xạ có điều kiện cấp cao.
- Tiếng nói và chữ viết giúp mô tả sự vật, hiện tượng. Khi con người đọc, nghe có thể tưởng
tượng ra.
- Tiếng nói và chữ viết là kết quả của quá trình học tập (đó là các PXCĐK).
2. Tiếng nói và chữ viết là phương tiện để con người giao tiếp, trao đổi kinh nghiệm với nhau.
Câu 23: Nêu những biện pháp giữ gìn và bảo vệ hệ thần kinh? Muốn có giấc ngủ tốt cần
những điều kiện gì?
* Biện pháp giữ gìn và bảo vệ hệ thần kinh:
- Tránh những tác động có ảnh hưởng xấu đến hoạt động của hệ thần kinh
- Đảm bao giấc ngủ hằng ngày
- Giữ cho tâm hồn thanh thản, tránh những suy nghĩ âu lo
- Xây dựng 1 chế độ làm việc và nghỉ ngơi hợp lí
* Muốn có giấc ngủ tốt cần những điều kiện:
- Đi ngủ đúng giờ
- Đánh răng, rửa mặt trước khi ngủ, chuẩn bị cho giấc ngủ
- Đảm bảo không khí yên tĩnh
- Tránh mọi kích thích có ảnh hưởng tới giấc ngủ
CHƯƠNG 10 : NỘI TIẾT
Câu 1 : So sánh tuyến nội tiết và tyuến ngoại tiết ? Tại sao nói tuyến tụy là một tuyến pha ?
Giống nhau: Cùng là các tuyến có các tế bào tuyến (tế bào tiết), có khả năng tiết ra
các chất tiết của cơ thể để thực hiện một nhiệm vụ nhất định.
Khác nhau:
7
Tuyến nội tiết
- Không có ống dẫn.
- Chất tiết ra được thẳng vào nơi để
tới cơ quan đích
Tuyến ngoại tiếp
- Có ống dẫn
- Đưa các chất tiết tứ tuyến ra ngoài
Tuyến tụy là một tuyến pha vì nó có cả 2 hoạt động ngoại tiết và nội tiết
C©u 2: Nªu tính chất vai trß cña hoocmon, tõ ®ã x¸c ®Þnh tÇm quan träng cña hÖ néi tiÕt?
1. Tính chất của hoocmon:
- Mỗi hoocmon chỉ ảnh hưởng đến một hoặc một số cơ quan xác định.
- Có hoạt tính sinh học cao.
- Không mang tính đặc trưng cho loài.
2Vai trß cña hoãc m«n ®èi víi c¬ thÓ lµ:
+ Duy tr× tÝnh æn ®Þnh cña m«i trêng bªn trong c¬ thÓ.
+ §iÒu hßa c¸c qu¸ tr×nh sinh lÝ diÔn ra b×nh thêng.
3.tÇm quan träng cña hÖ néi tiÕt: s¶n phÈm tiÕt cña tuyÕn néi tiÕt lµ Hoãc m«n cã ho¹t tÝnh sinh
häc cao, chØ cÇn mét lîng nhá còng lµm ¶nh hëng râ rÖt ®Õn qu¸ tr×nh sinh lÝ, ®Æc biÖt lµ qu¸
tr×nh trao ®æi chÊt, qu¸ tr×nh chuyÓn hãa trong c¸c c¬ quan diÔn ra b×nh thêng .
Câu 3: Tuyến yên: vị trí, cấu tạo và vai trò?
- Tuyến yên nằm ở nền sọ, có liên quan tới vùng dưới đồi.
- Gồm 3 thuỳ: truỳ trước, thuỳ giữa, thuỳ sau.
- Chức năng:
+ Thuỳ trước: Tiết hoocmon kích thích hoạt động của nhiều tuyến nội tiết khác, ảnh hưởng đến
sự tăng trưởng, sự trao đổi glucozơ, chất khoáng.
+ Thuỳ sau: tiết hoocmon điều hoà trao đổi nước, sự co thắt các cơ trơn (ở tử cung).
+ Thuỳ giữa; chỉ phát triển ở trẻ nhỏ, có tác dụng đối với sự phân bố sắc tố da.
- Hoạt động của tuyến yên chịu sự điều khiển trực tiếp hoặc gián tiếp của hệ thần kinh.
Câu 4: Tuyến giáp: vị trí, cấu tạo và vai trò?
- Tuyến giáp nằm trước sụ giáp của thanh quản, nặng 20 – 25 gam.
- Tiết hoocmon tirỗin (có thành phần chủ yếu là iốt), có vai trò quan trọng trong trao đổi chất và
quá trình chuyển hoá các chất trong tế bào.
- Bệnh liên quan đến tuyến giáp: bệnh bướu cổ, bệnh bazơđô (nguyên nhân, hậu quả SGK).
- Tuyến giáp và tuyến cận giáp có vai trò trao đổi muối canxi và photpho trong máu.
Câu 5: Trình bày chức năng của các hooc môn tuyến tuỵ ?
- Chức năng của tuyến tuỵ:
+ Chức năng ngoại tiết: tiết dịch tuỵ (do các tế bào tiết dịch tuỵ).
+ Chức năng nội tiết: do các tế bào đảo tuỵ thực hiện.
- Tế bào anpha tiết glucagôn.
- Tế bào bêta tiết insulin.
Vai trò của các hoocmon tuyến tuỵ:
- Vai trò của các Hoóc môn: điều hoà lượng đường huyết luôn ổn định -> đảm bảo hoạt động
sinh lý của cơ thể diễn ra bình thường.
- Cơ chế điều hoà
+Khi lượng đường trong máu tăng Kích thích tb tiết Insulin có tác dụng chuyển Glucôzơ
thành Glicôgen
+Khi lượng đường trong máu giảm Kích thích tb : Tiết glucagôn có tác dụng chuyển
Glicôgen thành Glucôzơ
Câu 6: Vai trò của tuyến trên thân?
- Vị trí; tuyến trên thận gồm 1 đôi, nằm trên đỉnh 2 quả thận.
Cấu tạo và chức năng:
8
- Phần vỏ: tiết các hoocmon điều hoad các muối natri, kali. điều hoà đường huyết, làm thay đổi
các đặc tính sinh dục nam.
- Phần tuỷ: tiết ađrênalin và noađrênalin có tác dụng điều hoà hoạt động tim mạch và hô hấp,
cùng glucagôn điều chỉnh lượng đường trong máu.
Câu 7: Phân biệt bệnh bướu cổ do thiếu iốt với bệnh bazơđô. Tại sao nói tuyến tụy là tuyến
pha?
* Phân biệt bệnh bướu cổ do thiếu iốt với bệnh bazơđô
Bệnh bướu cổ
Bệnh bazơđô
Nguyên
- Do thiếu iốt trong khẩu phần ăn Tuyến giáp hoạt động mạnh tiết
nhân
nên tirôxin không tiết ra được, nhiều tirôxin làm tăng cường qúa
tuyến yên tiết hoocmôn thúc đẩy trình TĐC, tăng tiêu dùng ôxi
tuyến giáp phải hoạt động mạnh
Hậu quả - Tuyến nở to – bệnh bướu cổ...
- Nhịp tim tăng, hồi hộp, căng thẳng,
vàcáchkh - Tăng cường sử dụng muối iốt
mất ngủ, suốt cân, , lồi mắt...
ắc phục
- Hạn chế thức ăn có nhiều muối iốt.
* Tuyến tụy là tuyến pha: Tuyến tụy vừa làm chức năng nội tiết(tiết ra hooc môn điều hòa đường
huyết) vừa làm chức năng ngoại tiết(tiết ra dịch để tiêu hóa thức ăn)
Câu 8: Trình bày cơ chế điều hòa lượng đường trong máu của tuyến tụy? Nguyên nhân
của bệnh tiểu đường là gì?
* Cơ chế điều hòa lượng đường trong máu:
- Trong đảo tụy có 2 loại tế bào là anpha và beta: TB anpha tiết glucagon tb beta tiết insulin.
- Tỉ lệ đường huyết trong máu luôn ổn định là 0.12%
+ Nếu tỉ lệ đường huyết trong máu>0.12% kích thích TB beeta tiết insulin chuyển glucozo thành
glicpgen làm giảm lượng đường trong máu xuống múc 0.12%
+ Nếu tỉ lệ đường huyết trong máu<0.12% kích thích TB anpha tiết glucagon chuyển glicpgen
thành glucozo làm tăng lượng đường trong mau lên mức 0.12%
* Nguyên nhân của bệnh tiểu đường: là do sự rối loạn trong hoạt động của tuyến tụy không sản
sinh ra đủ insulin và do tế bào không tiếp nhận được
C©u 9: Tr×nh bµy s¬ ®å qu¸ tr×nh ®iÒu hoµ lîng ®êng trong m¸u, ®¶m b¶o gi÷ gluc«z¬ ë
møc æn ®Þnh nhê c¸c hoocmon cña tuyÕn tuþ?
Khi ®êng huyÕt t¨ng
Khi ®êng huyÕt gi¶m
(+)
(+)
(-)
(-)
§¶o tuþ
TÕ bµo
TÕ bµo
Insunlin
Glucag«n
Gluc«z¬
Glic«gen
§êng huyÕt gi¶m xuèng
møc b×nh thêng
Gluc«z¬
§êng huyÕt t¨ng lªn
møc b×nh thêng
(-): KÝch thÝch
(+): K×m h·m
C©u 10: Tr×nh bµy c¸c chøc n¨ng cña tinh hoµn vµ buång trøng? Nguyªn nh©n dÉn tíi
nh÷ng biÕn ®æi c¬ thÓ ë tuæi dËy th× ë nam vµ n÷ lµ g×? Trong nh÷ng biÕn ®æi ®ã biÕn ®æi
nµo lµ quan träng cÇn lu ý?
a. Chøc n¨ng cña tinh hoµn vµ buång trøng:
* Tinh hoµn:
- S¶n sinh ra tinh trïng.
- TiÕt hoocmon sinh dôc nam Testosteron.
9
* Buång trøng:
- S¶n sinh trøng .
- TiÕt hoocmon sinh dôc n÷ ¥strogen.
b. Nguyªn nh©n dÉn tíi nh÷ng biÕn ®æi c¬ thÓ ë tuæi dËy th× ë nam vµ n÷ lµ:
- §èi víi nam: la hoocmon sinh dôc nam Testosteron.
- §èi víi n÷: lµ hoocmon sinh dôc n÷ ¥strogen.
c. Trong nh÷ng biÕn ®æi ®ã, biÕn ®æi quan träng ®¸ng lu ý lµ nh÷ng biÕn ®æi chøng tá ®· cã kh¶
n¨ng sinh s¶n nh xuÊt tinh lÇn ®Çu ë nam vµ hµnh kinh lÇn ®Çu ë n÷.
C©u 12: LËp b¶ng tæng kÕt vai trß cña c¸c tuyÕn néi tiÕt ®· häc theo mÉu b¶ng 56.2? * LËp b¶ng:
STT TuyÕn néi tiÕt
Vai trß
1
TuyÕn yªn
Lµ tuyÕn quan träng nhÊt tiÕt c¸c hoocmon kÝch thÝch ho¹t ®éng cña
nhiÒu tuyÕn néi tiÕt kh¸c. §ång thêi tiÕt c¸c hoocmon cã ¶nh hëng ®Õn
sinh trëng, trao ®æi gluc«z¬, c¸c chÊt kho¸ng, níc vµ co th¾t c¬ tr¬n.
2
TuyÕn gi¸p
Cã vai trß quan träng trong chuyÓn hãa vËt chÊt vµ n¨ng lîng cña c¬
thÓ.
3
TuyÕn cËn gi¸p Cïng víi tuyÕn gi¸p cã vai trß ®iÒu hoµ trao ®æi Ca vµ P trong m¸u.
CHƯƠNG 11 : SINH SẢN
Câu 1 : Tinh trùng được tạo ra như thế nào? Sự rụng trứng là gì ? Hiện tượng kinh nguyệt
là gì ?
Tinh trùng được sản sinh trong ống sinh tinh, từ các tế bào mầm, trải qua quá trình phân
chia giảm nhiễm, tinh trùng bắt đầu được tinh hoàn tạo ra từ lúc có thể trước vào tuổi dậy thì .
Khi trứng chín bao noãn vỡ ra để trứng thoát ra ngoài đó là sự rụng trứng.
Khi trứng chín, hoócmôn buồng trứng làm lớp niêm mạc ở tử cung trở nên xốp và xung
huyết, chuẩn bị cho trứng được thụ tinh đến làm tổ, nếu trứng không được thụ tinh thì thể vàng
sẽ thoái hóa sau 14 ngày và lớp niêm mạc sẽ bung ra, gây hiện tượng kinh nguyệt.
Câu 2: Sự thụ tinh và thụ thai là gì ? Nếu những hậu quả của việc có thai sớm và ngoài ý
muốn ở tuổi vị thành niên ?
Sự thụ tinh và thụ thai:
Sự thụ tinh: là quá trình tinh trùng kết hợp với trứng tạo thành hợp tử.
Sự thụ thai: Là quá trình trứng đã thụ tinh bám được và làm tổ trong lớp niêm mạc tử cung.
Những hậu quả của việc có thai sớm: Làm tăng nguy cơ tử vong ở bà mẹ và trẻ sinh ra thường
nhẹ cân, tỉ lệ sẩy thai, đẻ con non cao do tử cung chưa phát triển nay đầy đủ để mang thai đủ
tháng, thường hay bị sót nhau, làm băng huyết bị nhiễm khuẩn và sẽ dẫn đến vô sinh, ảnh hưởng
đến học tập đến gia đình và xã hội và tương lai công việc sau này
C©u 3: AIDS lµ g×? Nguyªn nh©n dÉn tíi AIDS lµ g×? KÓ tªn nh÷ng con ®êng l©y nhiÔm
HIV/AIDS? Phßng tr¸nh l©y nhiÔm HIV b»ng c¸ch nµo? Cã nªn c¸ch li ngêi bÖnh ®Ó khái
bÞ l©y nhiÔm kh«ng?
- ADIS lµ h«i chøng suy gi¶m miÔn dÞch m¾c ph¶i do bÞ l©y nhiÕm HIV, lµm c¬ thÓ mÊt kh¶ n¨ng
chèng bÖnh vµ ch¾c ch¾n dÉn tíi tö vong.
- Nguyªn nh©n: lµ do mét lo¹i virut g©y suy gi¶m miÔn dÞch ë ngêi (HIV) ®îc truyÒn tõ ngêi
bÖnh ®Õn c¸c ngêi kh¸c trong céng ®ång.
- C¸c con ®êng l©y nhÔm:
+ Qua quan hÖ t×nh dôc.
+ Qua truyÒn m¸u vµ tiªm chÝch ma tuý.
+ Qua nhau thai (mÑ m¾c truyÒn cho con qua nhau thai).
- C¸c biÖn ph¸p phßng tr¸nh :
+ CÇn chñ ®éng phßng tr¸nh bÞ l©y nhiÔm (kh«ng tiªm chÝch, kh«ng quan hÖ t×nh dôc mÊt an
toµn, kh«ng sö dông chung ®å víi ngêi bÞ nhiÔm HIV,….)
+ Chó ý kh«ng lµm l©y nhiÔm HIV cho ngêi kh¸c (nÕu ®· bÞ nhiÔm HIV).
- Kh«ng nªn xa l¸nh ngêi nhiÔm HIV / ADIS lµ v×: trong c¸c sinh ho¹t b×nh thêng (kh«ng tiªm
chÝch vµ truyÒn m¸u) th× ngêi bÖnh kh«ng truyÒn HIV sang ngêi lµnh (®Ó g©y bÖnh). MÆt kh¸c,
còng cÇn ®éng viªn an ñi ngêi bÖnh sèng cã Ých qu·ng ®êi cßn l¹i. Tuy nhiªn, cÇn chó ý kh«ng
sö dông chung ®å dïng cña ngêi nhiÔm HIV.
Câu 4: Vì sao mang thai ở tuổi còn quá trẻ là nguyên nhân làm tăng nguy cơ tử vong? Hậu
quả của việc nạo phá thai là gì?
10
- Hậu quả của việc nạo phá thai: dính buồng tử cung, tắc vòi trứng gây vô sinh hoặc chữa ngoài
dạ con, tổn thương thành tử cung có thể để lại sẹo. Sẹo trên thành tử cung là nguyên nhân gây vỡ
tử cung khi chuyển dạ ở lần sinh tiếp theo.
- Mang thai ở tuổi còn quá trẻ là nguyên nhân làm tăng nguy cơ tử vong vì:
+ Tỉ lệ sẩy thai, đẻ non cao do tử cung chưa phát triển đầy đủ để mang thai và thường sót rau,
băng huyết, nhiễm khuẩn.
+ Nếu sinh con thì con sinh ra thường nhẹ cân, tỉ lệ tử vong cao.
CÂU 5 :
a, . ý nghiã của việc tránh thai là gì?
Ý nghĩa của việc tránh thai:
+Việc thực hiện kế hoạch hoá gia đình: Đảm bảo sức khoẻ cho người mẹ và chất lượng cuộc
sống.
+Đối với học sinh (tuổi vị thành niên) có con sớm ảnh hưởng tới sức khoẻ, học tập và tinh
thần.
b, . Những nguy cơ có thai ở tuổi vị thành niên:
Có thai ở tuổi vị thành niên là nguyên nhân tăng nguy cơ tử vong và gây nhiều hậu quả xấu.
c,. cơ sở khoa học của các biện pháp tránh thai:
-Nguyên tắc tránh thai:
+Ngăn trứng chín và rụng.
+Tránh không để tinh trùng gặp trứng.
+Chống sự làm tổ của trứng đã thụ tinh.
-Phương tiện tránh thai: Bao cao su, thuốc tránh thai, vòng tránh thai.
Câu 6 .Các bộ phận của cơ quan sinh dục nam:
Cơ quan sinh dục nam gồm:
+Tinh hoàn: là nơi sản xuất tinh tr...
 









Các ý kiến mới nhất