TRƯỜNG THPT......................
ĐỀ THI CHÍNH THỨC

KÌ THI THỬ TỐT NGHIỆP THPT NĂM 2026
MÔN: NGỮ VĂN
Thời gian làm bài 120 phút, không kể thời gian phát đề

Họ, tên thí sinh...........................................................................
Số báo danh................................................................................
I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)
Đọc văn bản sau:
Ngày 4/12/2017, Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ1 cùng đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Hà Tĩnh tiếp xúc
cử tri huyện Đức Thọ. Một vấn đề được cử tri quan tâm là đề xuất cải tiến chữ viết của PGS.TS Bùi Hiển
gây xôn xao dư luận thời gian qua.
Ông Võ Công Hàm, Bí thư Huyện ủy Đức Thọ bày tỏ, đa số cử tri không đồng tình với đề xuất này vì
không cần thiết, gây lãng phí, tốn kém cho xã hội.
Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ cho biết, Chính phủ, Bộ Giáo dục và Đào tạo không có chủ trương đổi
mới chữ viết tiếng Việt. Chính phủ tôn trọng tự do ngôn luận, sự khác biệt và sáng tạo của mỗi cá nhân.
“Mọi người nên có cái nhìn công bằng, cần có cách ứng xử với những đề xuất, sáng tạo có ích cho cộng
đồng”, ông Huệ nói.
Trước đó tại hội thảo về ngôn ngữ vào tháng 7 ở Quy Nhơn (Bình Định), PGS.TS Ngữ văn Bùi Hiển
(nguyên Hiệu phó Đại học sư phạm Ngoại ngữ Hà Nội) công bố công trình cải tiến chữ quốc ngữ chưa hoàn
thiện. So với bảng hiện hành, bảng mới do PGS Hiền đề xuất bổ sung 4 chữ cái La tinh F, J, W, Z và bỏ chữ
Đ trong bảng chữ cái tiếng Việt hiện hành. Giá trị âm vị của 11 chữ cái hiện có cũng được thay đổi. Cụ thể,
C sẽ được thay cho Ch, Tr; D = Đ, G = G, F = Ph; K = C, Q, K; Q = Ng, Ngh; R = R; S = S; X = Kh; W =
Th; Z = D, Gi, R. Ông đồng thời tạo thêm một chữ cái mới cho âm vị “nhờ” (nh). Như vậy, từ Giáo dục sẽ
được viết mới thành Záo zụk, tiếng Việt thành tiếq Việt…
Đề xuất này đã nhận được nhiều ý kiến trái chiều. Bộ Giáo dục và Đào tạo khẳng định không dự kiến
cải tiến chữ viết trong giai đoạn này.
(Theo báo Vnexpress.net ngày 4/12/2017)
Trả lời các câu hỏi sau:
Câu 1. Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn trích?
Câu 2. Theo đoạn trích, PGS Bùi Hiền đề xuất bổ sung và bỏ chữ cái nào?
Câu 3. Nêu tác dụng của biện pháp liệt kê trong câu sau: So với bảng hiện hành, bảng mới do PGS Hiền đề
xuất bổ sung 4 chữ cái La tinh F, J, W, Z và bỏ chữ Đ trong bảng chữ cái tiếng Việt hiện hành. Giá trị âm vị
của 11 chữ cái hiện có cũng được thay đổi. Cụ thể, C sẽ được thay cho Ch, Tr; D = Đ, G = G, F = Ph; K =
C, Q, K; Q = Ng, Ngh; R = R; S = S; X = Kh; W = Th; Z = D, Gi, R.
Câu 4. Theo anh/chị, nếu bảng chữ cái này được thông qua, chúng ta sẽ có lợi và có hại như thế nào?
Câu 5. Theo anh/chị, cần có những giải pháp nào để vừa giữ gìn sự trong sáng của tiếng Việt, vừa tiếp nhận
có chọn lọc những yếu tố mới có thể làm phong phú thêm ngôn ngữ dân tộc?
II. VIẾT (6,0 điểm)
Câu 1. (2,0 điểm). Viết một đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ), trình bày suy nghĩ của anh/chị về cách
cải tiến chữ viết của PGS Bùi Hiền được nêu ở phần đọc hiểu.
Câu 2. (4,0 điểm).
Từ việc đề xuất cải tiến chữ viết gây nhiều tranh luận, anh/chị hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 600
chữ) bày tỏ quan điểm về giải pháp để thực hiện việc cải cách các lĩnh vực Chính trị, Y tế, Giáo dục, Quốc
phòng – An ninh trong giai đoạn hiện nay.
---------------HẾT--------------Thí sinh không được sử dụng tài liệu.
Giám thị không giải thích gì thêm.
1

Phó Thủ tướng Vương Đình Huệ (nhiệm kỳ 2016 – 2021) sau đó được bầu làm Chủ tịch Quốc hội khoá XV (từ 2021 – 2024).

Trang 1

TRƯỜNG THPT......................
ĐÁP ÁN – HƯỚNG DẪN CHẤM

KÌ THI TỐT NGHIỆP THPT NĂM 2026
MÔN: NGỮ VĂN
Hướng dẫn chấm gồm 02 trang, 07 câu

HƯỚNG DẪN CHUNG:
- Giám khảo cần nắm vững yêu cầu của Hướng dẫn chấm để đánh giá tổng quát bài làm của học sinh, tránh cách chấm
đếm ý cho điểm.
- Giám khảo cần chủ động, linh hoạt trong việc vận dụng đáp án và thang điểm. Không yêu cầu học sinh diễn đạt
nguyên văn đáp án. Học sinh có cách lập luận khác với đáp án nhưng phù hợp vẫn cho điểm tối đa.
- Hướng dẫn làm tròn: Làm tròn đến hàng trục (sau dấu phẩy 01 số). VD: 4,75 ≈ 4,8. 5,75 ≈ 5,8. 7,25 ≈ 7,3.
ĐÁP ÁN CHÍNH THỨC:
CÂU
NỘI DUNG
ĐIỂM
PHẦN I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)
Câu 1
Phương thức biểu đạt chính là: Nghị luận
0,5
Hướng dẫn chấm: Học sinh trả lời đúng: 0,5 điểm; học sinh trả lời sai hoặc
không trả lời: 0 điểm.
Câu 2
Theo đoạn trích, PGS Bùi Hiền đề xuất:
+ Bổ sung các chữ cái F, J, W, Z
0,25
+ Bỏ chữ cái Đ
0,25
Hướng dẫn chấm: Học sinh trả lời theo đáp án.
Câu 3
Biện pháp tu từ liệt kê: C sẽ được thay cho Ch, Tr; D = Đ, G = G, F = Ph; K =
0,25
C, Q, K; Q = Ng, Ngh; R = R; S = S; X = Kh; W = Th; Z = D, Gi, R.
Hướng dẫn chấm: Học sinh phải nêu chính xác từng chữ, từng dấu chấm hoặc
dấu phẩy
Tác dụng:
0,75
+ Làm rõ, cụ thể những thay đổi trong bảng chữ cái theo đề xuất của PGS Bùi
Hiền.
+ Giúp người đọc hình dung và so sánh với bảng chữ cái hiện hành.
Hướng dẫn chấm: Ý 1 được 0,25; ý 2 được 0,5.
Câu 4
Nếu bảng chữ cái này được thông qua, chúng ta sẽ:
+ Có lợi: Có thể giúp tiếng Việt gần hơn với cách phát triển, dễ dàng hơn trong
0,5
việc hội nhập quốc tế.
+ Có hại: Gây xáo trộn trong hệ thống chữ viết, tạo ra khó khăn trong việc học
0,5
tập và sử dụng tiếng Việt, làm mất tính truyền thống vẻ vang của các ngôn ngữ.
Hướng dẫn chấm: Đây là dạng câu hỏi mở, học sinh có thể trả lời khác với đáp
án nhưng có tính hợp lý vẫn cho điểm tối đa
Câu 5
Các giải pháp:
+ Cần nghiên cứu kỹ lưỡng, đánh giá toàn diện của các nhà nghiên cứu học, các
0,5
chuyên gia văn hóa và sự góp ý của người dân.
+ Cần giữ gìn giá trị truyền thống và bản sắc văn hóa của tiếng Việt, đồng thời
0,25
tiếp thu những nét mới của văn hóa nước ngoài.
+ Cần có lộ trình thay đổi phù hợp, tránh làm xáo trộn văn hóa cộng đồng.
0,25
Hướng dẫn chấm: Đây là dạng câu hỏi mở, học sinh có thể trả lời khác với đáp
án nhưng có tính hợp lý vẫn cho điểm tối đa
PHẦN II. VIẾT (6,0 điểm)
Câu 1
a. Đảm bảo cấu trúc, bố cục: Đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ)
0,25
b. Đúng vấn đề nghị luận: Suy nghĩ về cách cải tiến chữ viết của PGS Bùi Hiền
0,25
được nêu ở phần đọc hiểu.
c. Thí sinh trình bày theo các ý sau:
- Giới thiệu ngắn gọn về vấn đề cải tiến chữ viết của PGS Bùi Hiền.
0,25
- Đánh giá tính khả thi của đề xuất. (Có thể nêu ra các tiến bộ, các thay đổi
0,25
trong giao tiếp và học tập).
Trang 2

Câu 2

TỔNG

- Phân tích tác động đến văn hoá và nhận diện bản sắc văn hóa dân tộc; các ý
kiến trái chiều của toàn dân. (Cần chỉ ra việc thay đổi chữ viết làm thay đổi như
thế nào đến nền văn hoá Việt Nam nói chung).
- Nêu ra ý kiến cá nhân về việc cần cải tiến chữ viết hay không và sự khuyến
khích từ cộng đồng.
d. Chính tả, ngữ pháp: Thí sinh trình bày khoa học, không gạch, tẩy xoá, đúng
ngữ pháp tiếng Việt.
e. Sáng tạo: Trình bày logic, sáng tạo, biết kết hợp các lý lẽ, dẫn chứng từ văn
học và đời sống.
Hướng dẫn chấm:
Đạt yêu cầu nội dung và hình thức 2,0 điểm. Cơ bản đạt yêu cầu 1,0 – 1,5 điểm.
Chưa đạt yêu cầu 0,5 điểm. Không làm bài 0 điểm.
a. Đảm bảo cấu trúc, bố cục: Bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ)
b. Đúng vấn đề nghị luận: Vai trò và ý nghĩa của việc cải cách các lĩnh vực
Chính trị, Y tế, Giáo dục, Quốc phòng – An ninh trong giai đoạn hiện nay.
c. Thí sinh trình bày theo các ý sau:
c1. Mở bài: Dẫn dắt giới thiệu vấn đề nghị luận
c2. Thân bài:
* LĐ1: Chính trị: Thí sinh tự trình bày thêm các dẫn chứng.
- Chuyển đổi số quy trình hành chính công
- Tăng cường phân cấp, phân quyền, tinh gọn bộ máy chính quyền
- Đẩy mạnh phòng, chống tham nhũng, lãng phí
* LĐ2: Y tế: Thí sinh tự trình bày thêm các dẫn chứng.
- Phát triển y tế từ xa (telemedicine).
- Tăng cường đầu tư cho y tế dự phòng
- Đổi mới cơ chế tài chính trong y tế
* LĐ3: Giáo dục: Thí sinh tự trình bày thêm các dẫn chứng.
- Đổi mới chương trình và phương pháp giảng dạy
- Nâng cao chất lượng đội ngũ giáo viên
- Phát triển giáo dục nghề nghiệp
* LĐ4: Quốc phòng – An ninh: Thí sinh tự trình bày thêm các dẫn chứng.
- Hiện đại hóa Quân đội, Công an
- Tăng cường tiềm lực An ninh mạng
- Tăng cường hợp tác Quốc tế và Quốc phòng, An ninh
c3. Kết bài: Khẳng định lại vấn đề.
d. Chính tả, ngữ pháp: Thí sinh trình bày khoa học, không gạch, tẩy xóa, đúng
ngữ pháp tiếng Việt
e. Sáng tạo: Trình bày logic, sáng tạo, biết kết hợp các lý lẽ, dẫn chứng từ văn
học và đời sống.
Hướng dẫn chấm: Đạt yêu cầu nội dung và hình thức 3,5 – 4,0 điểm. Đạt yêu
cầu 2,5 – 3,0 điểm. Chưa đạt yêu cầu 0,5 – 1,0 điểm. Không làm bài 0 điểm.
PHẦN I, II

0,25

0,25
0,25
0,25

0,25
0,25

0,5
0,5

0,5

0,5

0,5

0,5
0,25
0,25

10,0

---------------HẾT---------------

Trang 3