A. LÝ THUYẾT
a . Công thức tính nguyên tử khối trung bình



Trong đó:
là nguyên tử khối trung bình
A1, A2..: là số khối mỗi đồng vị.
(Nếu x1, x2…: là phần trăm số nguyên tử mỗi đồng vị => x1 +x2 + ..+ xn = 100%
(Nếu x1, x2 …: là số nguyên tử mỗi đồng vị => x1 +x2 + ..+ xn = tổng số nguyên tử.
(Nếu 1 nguyên tố chỉ có 2 đồng vị X1, X2 => gọi % đồng vị 1 là a thì % đồng vị 2 là 100 - a % hay 1-a

b. Chú ý :
- A = n + p
- Từ tỉ lệ nguyên tử ta co thể tính được % số nguyên tử :
Vd :……………………………………………..
- Kí hiệu nguyên tử:
A X trong đó: X : là kí hiệu hóa học của nguyên tố.
Z : là số proton (Z = số p = số e, ĐTHN là Z+) A : là số khối (A = Z + N)
B. BÀI TẬP VẬN DỤNG .
I. TÍNH THEO CÔNG THỨC
1. Tính số khối trung bình khi biết từ % số lượng và số khối các đồng vị
PP: Tìm số khối A và x của mỗi đồng vị
- Thay vào công thức =>

1. Nguyên tố argon có 3 đồng vị:
. Xác định nguyên tử khối trung bình của Ar.
Giải :

2. Trong tự nhiên brom có hai đồng vị bền :
chiếm 50,69% số nguyên tử và
chiếm 49,31% số nguyên tử. Hãy tìm nguyên tử khối trung bình của brom.
3. Trong tự nhiên, nguyên tố clo có hai đồng vị là
chiếm 75,53% và
chiếm 24,47%.
a) Tính nguyên tử khối trung bình của clo.
4. a) Cho 2 đồng vị hiđro với tỉ lệ % số nguyên tử :
(99,9%),
(0,1%). Hãy tính nguyên tử khối trung bình của hiđro.
5. Cho thành phần phần trăm các đồng vị của 2 nguyên tố Ar, K là







99,63% 0,31% 0,06% 93,26% 6,73% 0,01%
a) Tính nguyên tử khối trung bình của Ar và K.
b) Giải thích tại sao Ar có số hiệu nguyên tử nhỏ hơn K nhưng lại có khối lượng nguyên tử trung bình lớn hơn.
6. Tính nguyên tử khối trung bình của các nguyên tố sau, biết trong tự nhiên chúng có các đồng vị là:


ĐS: a) 58,74 ; b) 16,00 ; c) 55,97 ; d) 207,20
2. Tính % khi biết số khối trung bình và số khối của các đồng vị
PP: - Đặt ẩn số
lập phương trình theo

lập thêm phương trình nữa x1+x2 = 100 ( hoặc bằng số nguyên tử )
giải hệ pt.
làm theo yêu cầu bài toán.
1. Đồng có 2 đồng vị
và
. Nguyên tử khối trung bình của đồng là 63,54. Xác định thành phần % của đồng vị
.
Giải : Đặt % của đồng vị
là x, ta có phương trình:
63x + 65(1 – x) = 63,54 ( x = 0,73
Vậy
% = 73%
2. Tính % số nguyên tử mỗi đồng vị của các nguyên tố sau:
a.
và
,

b.
và
,

c.
và
, và

3. Nguyên tố đồng có hai đồng vị là
và
Nguyên tử khối trung bình của đồng bằng 63,54.
a) Xác định số proton, nơtron trong mỗi đồng vị.
b) Tính thành phần phần trăm mỗi đồng vị.
3. Tính số khỗi của đồng vị khi biết phần trăm số lượng và số khối trung bình
PP: - Đặt ẩn số
Tìm số khối Ai và xi của các đồng vị.
Lập pt dựa vào

Giải pt và làm theo yêu cầu bài toán.
1. Tính số khối đồng vị còn lại của các nguyên tố sau biết mỗi nguyên tố có hai đồng vị bền:
a.
( 27% ),
b.
( 75,8 % ) ,

2. Brom có hai đồng vị, trong đó đồng vị 79Br chiếm 54,5%. Xác định số khối đồng vị còn lại, biết
. ( ĐS: 81 )
3. Biết rằng nguyên tố agon có ba đồng vị khác nhau, ứng với số khối 36, 38 và A. Phần trăm các đồng vị tương ứng lần lượt bằng : 0,34%