CÂU HỎI TỔNG HỢP
Câu 1
a) Giải thích tại sao lượng mưa phân bố không đều trên Trái Đất.
b) Chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời có tác động như thế nào đến hoạt động của frông? Tại sao khí hậu nhiệt đới gió mùa có thời tiết diễn biến thất thường?
Giải thích tại sao lượng mưa phân bố không đều trên Trái Đất.
- Lượng mưa trên Trái Đất phân bố không đều theo vĩ độ, vị trí gần hay xa đại dương, độ cao địa hình...

- Có nhiều nhân tố tác động (khí áp, frông, gió, dòng biển, địa hình...).
- Mỗi nhân tố có sự tác động khác nhau ở các nơi trên Trái Đất (phân tích).

- Mối quan hệ giữa các nhân tố với nhau tác động đến lượng mưa không giống nhau (dẫn chứng).
Chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời có tác động như thế nào đến hoạt động của frông? Tại sao khí hậu nhiệt đới gió mùa có thời tiết diễn biến thất thường?
- Tác động:
+ Chuyển động của Trái Đất quanh Mặt Trời gây ra hiện tượng chuyển động biểu kiến hằng năm của Mặt Trời, kéo theo chuyển động của các khối khí và frông.
+ Về mùa hạ, các frông chuyển dịch về phía cực; ngược lại về mùa đông, chuyển dịch về phía xích đạo.

- Khí hậu nhiệt đới gió mùa chịu sự chi phối của gió mùa. Hoạt động thất thường của các loại gió mùa tác động đến sự thất thường của khí hậu.

Câu 2. Tại sao tự nhiên là một trong các nhân tố tác động đến phân bố dân cư?
- Tác động trực tiếp đến con người (phân tích).

- Tác động gián tiếp về mặt kinh tế - xã hội (phân tích).

Câu 3.
a) Tại sao ở khu vực chí tuyến có nhiệt độ trung bình năm cao hơn ở Xích đạo và càng về vĩ độ cao thì biên độ nhiệt năm càng lớn, sự chênh lệch độ dài ngày đêm càng nhiều?
b) Giải thích nguyên nhân làm cho phân bố đất trên lục địa cũng tuân theo phân bố của khí hậu và sinh vật.
Tại sao ở khu vực chí tuyến có nhiệt độ trung bình năm cao hơn ở Xích đạo và càng về vĩ độ cao thì biên độ nhiệt năm càng lớn, sự chênh lệch độ dài ngày đêm càng nhiều?

- Ở Xích đạo: Không khí nhiều hơi nước, nhiều mây; chủ yếu là đại dương, mưa lớn. Ở chí tuyến: Không khí khô, ít mây; diện tích lục địa lớn.

- Càng về vĩ độ cao, chênh lệch góc nhập xạ và chênh lệch thời gian chiếu sáng giữa ngày và đêm trong năm càng lớn.

- Càng về vĩ độ cao, chênh lệch diện tích được chiếu sáng và khuất trong tối càng nhiều (do đường sáng tối chênh với trục Trái Đất càng lớn).

Giải thích nguyên nhân làm cho phân bố đất trên lục địa cũng tuân theo phân bố của khí hậu và sinh vật.

- Có nhiều nhân tố tác động đến sự hình thành đất, nhưng khí hậu và sinh vật tác động mạnh mẽ.

- Tác động của khí hậu (nhiệt, ẩm).

- Tác động của sinh vật (thực vật, vi sinh vật, động vật).

Câu 4.
a) Nhận xét và giải thích chế độ mưa ở mỗi địa điểm theo bảng số liệu:
Bảng 1. Lượng mưa các tháng (mm) của một số địa điểm

Tháng
Địa điểm
I
II
III
IV
V
VI
VII
VIII
IX
X
XI
XII

Lạng Sơn
 24
41
53
96
165
200
258
255
164
 79
 34
 23

Quảng Trị
157
66
66
58
111
 81
 80
110
436
621
491
281

Cần Thơ
 12
 2
10
50
177
206
227
217
273
277
155
 41

b) Tại sao cả hai loại gió đều gặp dãy Trường Sơn Nam, nhưng gió tây nam (từ vịnh Bengan đến) gây ra hiện tượng phơn khô nóng, còn gió mùa Tây Nam (Tín phong bán cầu Nam) lại gây mưa ở cả hai sườn núi?
- Nhận xét (ở mỗi địa điểm, làm rõ cụ thể các ý):
+ Thời gian mùa mưa, mùa khô.
+ Lượng mưa (năm, mùa, tương quan hai mùa).
+ Các tháng mưa cực đại, cực tiểu.

- Giải thích:
+ Lạng Sơn: do hoạt động của gió mùa và dải hội tụ nhiệt đới (phân tích).
+ Quảng Trị: do bức chắn của địa hình đối với các luồng gió, dải hội