SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TỈNH QUẢNG NINH


ĐỀ THI CHÍNH THỨC

HƯỚNG DẪN CHẤM THI TUYỂN SINH
LỚP 10 PHỔ THÔNG NĂM 2015
Môn thi: Ngữ văn (chuyên)
(Dành cho thí sinh thi vào trường THPT chuyên Hạ Long)
(Hướng dẫn này có 03 trang)


Câu
Sơ lược lời giải
Điểm

Câu 1
(2,0 điểm)
1. Những từ gạch chân được sử dụng theo phép liên kết
- Phép lặp: từ Đá, Người, Sự sống.
- Phép thế: từ Người thay thế cho từ Tạo hóa.
0,5


2. Chỉ ra và phân tích hiệu quả nghệ thuật của biện pháp tu từ từ vựng
- Biện pháp tu từ: nhân hóa Thiên nhiên thông minh, tạo nên thế giới…
- Hiệu quả nghệ thuật: khiến thiên nhiên vô tri trở nên sống động, có hồn; tạo cách nói giàu hình ảnh, gợi cảm.
0,5


3. Viết đoạn văn từ 5 đến 7 câu bày tỏ cảm nghĩ về điều mà Nguyên Ngọc gửi gắm
- Nhà văn khẳng định vẻ đẹp, sức hấp dẫn riêng mà Tạo hóa đã ban tặng cho thắng cảnh Hạ Long.
- Thí sinh bộc lộ niềm tự hào, tình yêu và ý thức được trách nhiệm bảo vệ, tôn vinh những cảnh đẹp của quê hương đất nước.
(Nếu thí sinh viết nhiều đoạn văn thì chỉ chấm đoạn văn đầu tiên; nếu viết không đúng hình thức một đoạn văn hoặc không đáp ứng dung lượng theo yêu cầu thì trừ 0,25 điểm).
1,0

Câu 2
(3,0 điểm)
2.1. Yêu cầu về kĩ năng
Thí sinh biết cách viết bài văn nghị luận xã hội về một vấn đề được đặt ra trong một văn bản văn học; diễn đạt trong sáng, mạch lạc, có cảm xúc; dẫn chứng phù hợp, thuyết phục; không mắc lỗi chính tả, dùng từ, đặt câu.
(Nếu không có dẫn chứng xác thực, phù hợp thì trừ 0,5 điểm).



2.2. Yêu cầu về kiến thức
Thí sinh có thể trình bày theo nhiều cách nhưng cần làm rõ được các yêu cầu cơ bản sau:



2.2.1. Mở bài
Giới thiệu vấn đề nghị luận.
0,25


2.2.2. Thân bài



a. Giải thích
- Ý nghĩa đoạn thơ: khẳng định mỗi người bạn mang đến cho chúng ta những điều tuyệt diệu (thêm cách nhìn - thêm một con mắt; thêm nhiều cảm rung; cuộc sống thêm phong phú, rộng mở, tươi đẹp - trời cũng thêm nhiều màu sắc / đất cũng thêm chiều mênh mông).
- Quan niệm về tình bạn: là mối quan hệ tốt đẹp của con người trên cơ sở gắn bó thân thiết, thấu hiểu, sẻ chia.
0,5


b. Bàn luận
- Tình bạn giúp cho cuộc sống con người thêm phong phú, đẹp đẽ vì:
+ Có thêm bạn, ta có thêm cách nhìn đa chiều về cuộc sống, con người.
+ Có thêm bạn, tâm hồn thêm nhạy cảm, sâu sắc.
+ Có thêm bạn, cuộc sống phong phú, rộng mở hơn.

0,75



- Để có tình bạn đẹp:
+ Cần sống chân thành, ngay thẳng, biết trân trọng, quan tâm, chia sẻ, hết lòng với bạn bè.
+ Nên nghiêm khắc với chính mình và độ lượng bao dung với bạn để gìn giữ tình bạn lâu dài.
0,5





- Phê phán: Tình bạn vụ lợi, giả tạo, không chân thành; những người ích kỷ, không gắn bó với bạn bè, tự cô lập chính mình.
0,25


c. Rút ra bài học
- Nhận thức được ý nghĩa tốt đẹp của tình bạn.
- Biết tạo dựng và vun đắp những tình bạn đẹp.
0,5


2.2.3. Kết bài
Khẳng định vấn đề nghị luận.
0,25

Câu 3
(5,0 điểm)
3.1. Yêu cầu về kĩ năng
Biết cách làm bài nghị luận văn học dạng cảm thụ đối sánh hai đoạn thơ; cảm thụ sâu sắc, tinh tế, thuyết phục; bố cục sáng rõ, lập luận mạch lạc; diễn đạt trong sáng, có cảm xúc; không mắc lỗi về chính tả, dùng từ, đặt câu.



3.2. Yêu cầu về kiến thức
Thí sinh có thể trình bày theo nhiều cách nhưng cần làm rõ được các ý cơ bản sau:



3.2.1. Mở bài
- Giới thiệu tác giả, tác phẩm của hai đoạn thơ.
-