SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO KIÊN GIANG KỲ THI HSG ĐỒNG BẰNG SÔNG CỬU LONG
TRƯỜNG THPT CHUYÊN HÙYNH MẪN ĐẠT LẦN THỨ 16 - NĂM HỌC 2008-2009

ĐÁP ÁN ĐỀ NGHỊ MÔN ĐỊA LÝ
Thời gian làm bài 180 phút


Câu 1: (3.0 điểm)
Độ cao Mặt Trời lúc chính trưa ở một thành phố B vào ngày 22/6/2008 là 82059`, và giờ của thành phố B chậm hơn giờ của thành phố A là 2 giờ 17 phút nhưng nhanh hơn giờ kinh tuyến gốc (Grin-uych) là 4 giờ 53 phút. Hãy xác định tọa độ địa lí của thành phố A và B. Biết rằng cả 2 thành phố A và B nằm trên cùng một vĩ độ và trong vùng nội chí tuyến.
Đáp án
Câu 1: (3.0 điểm)
- Vĩ độ của thành phố B:
Thành phố B nằm ở bán cầu Bắc, bởi vì ngày 22/6 có góc nhập xạ lớn 66033` và nằm trong vùng nội chí tuyến.
B = α - (900- h0)
= 23027` - ( 900 - 82059` )
= 16026` B (1.0 điểm)
- Kinh độ thành phố B:
Thành phố B nằm ở bán cầu Đông, bởi vì có giờ sớm hơn với giờ ở kinh tuyến gốc:
(B = 4 giờ 53 phút x 150
= 73015` Đ
- Tọa độ địa lí thành phố B (16026` B, 73015` Đ) (1.0 điểm)
- Thành phố A nằm trên cùng một vĩ độ và trong vùng nội chí tuyến nên vĩ độ của thành phố B cũng chính là vĩ độ của thành phố A: 16026` B
Thành phố A cũng nằm ở bán cầu Đông, bởi vì có giờ nhanh hơn thành phố B, vậy kinh độ của thành phố A:
(A = (4 giờ 53 phút + 2 giờ 17 phút) x 150
= 7 giờ 10 phút x 150
= 107030` Đ
- Tọa độ địa lí thành phố A (16026` B, 107030` Đ ) (1.0 điểm)

Câu 2: (2.0 điểm)
Nêu đặc điểm của ngành công nghiệp nhẹ và công nghiệp thực phẩm? Vì sao hai ngành này phân bố nhiều ở các nước đang phát triển.

Đáp án
Câu 2 (2.0 điểm)
Đặc điểm chung của ngành công nghiệp nhẹ và công nghiệp thực phẩm:
+ Gồm nhiều ngành khác nhau, đa dạng về sản phẩm và trình độ kĩ thuật (0.25 điểm)
+ Sản phẩm các ngành phục vụ cho nhu cầu sinh hoạt và đời sống hằng ngày của con người. (0.25 điểm)
+ Một số ngành có nguồn gốc từ sản xuất thủ công dần dần được cơ khí và hiện đại hóa. (0.25 điểm)
+ Nguồn lao động này không đòi hỏi khắt khe về giới tính và kỹ thuật. (0.25 điểm)
b) Hai ngành này phân bố ở khắp các nước đang phát triển vì:
+ Nguồn nguyên liệu tại chỗ phong phú. (0.25 điểm)
+ Dân số đông, nguồn lao động dồi dào, tiền lương thấp, thị trường tiêu thụ rộng lớn, ngoài ra còn có thị trường nước ngoài... (0.5 điểm)
+ Vốn đầu tư ít, thu hồi vốn nhanh, mang lại hiệu quả kinh tế cao cho các ngành khác.(0.25 điểm)

Câu 3 ( 3.0 điểm )
So sánh sự giống nhau và khác nhau về tự nhiên giữa hai đồng bằng: Đồng bằng sông Hồng và đồng bằng sông Cửu Long.

Đáp án
* Giống nhau (1.0 điểm)
+ Là 2 đồng bằng rộng nhất nước do các con sông bồi đắp.
+ Hình thành trên các vùng sụt lún ở hạ lưu các con sông, bờ biển bằng phẳng.
+ Địa hình tương đối bằng phẳng thuận lợi cho cơ giới hóa.
+ Đất phù sa màu mỡ, thuận lợi cho sản xuất nông nghiệp.
* Khác nhau (2.0 điểm)
+ ĐBSH ở phía Bắc nước ta, được bồi đắp bởi hệ thống sông Hồng và sông Thái Bình; còn ĐBSCL ở phía Nam nước ta, được bồi đắp bởi phù sa sông Tiền và sông Hậu.
+ Diện tích của ĐBSH (15.000km2) ít hơn ĐBSCL (40.000 km2) khoảng 2.67 lần.
+ Địa hình của ĐBSH cao ở phía Tây và Tây Bắc, thấp dần ra biển và bị chia cắt thành nhiều ô; còn ĐBSCL địa hình thấp và bằng phẳng hơn.
+ ĐBSH có hệ thống đê; còn ĐBSCL không có hệ thống đê nhưng mạng lưới kênh rạch chằng chịt nên về mùa lũ, nước ngập trên diện rộng.
+ ĐBSH được khai thác từ lâu đời và có biến đổi mạnh, còn ĐBSCL mới được khai thác gần