ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP HỌC KÌ II
MÔN: LỊCH SỬ


Câu 1: Tình hình Việt Nam đến giữa thế kỷ XIX trước khi thực dân Pháp xâm lược?
- Chính trị: Giữa thế kỉ XIX Việt Nam là một quốc gia có độc lập chủ quyền; chế độ phong kiến đang khủng hoảng suy yếu nghiêm trọng.
- Kinh tế:
+ Nông nghiệp sa sút, ruộng đất rơi vào tay địa chủ, cường hào; hiện tượng dân lưu tán trở nên phổ biến; đê điều không được chăm sóc; nạn mất mùa đói kém xảy ra thường xuyên
+ Công thương nghiệp đình đốn; xu hướng độc quyền công thương của Nhà nước kìm hãm sự phát triển của sản xuất và thương mại; chính sách bế quan tỏa cảng của nhà Nguyễn khiến nước ta bị cô lập với thế giới bên ngoài.
- Quân sự lạc hậu, chính sách đối ngoại sai lầm gây ra mâu thuẫn , làm rạn nứt khối đại đoàn kết dân tộc.
- Xã hội: nhiều cuộc khởi nghĩa chống triều đình nổ ra như: khởi nghĩa Phan Bá Vành ở Nam Định, Thái Bình (1821), của Lê Duy Lương ở Ninh Bình (1833), Lê Văn Khôi ở Gia Định (1833), của Nông Văn Vân ở Tuyên Quang, Cao Bằng (1833-1835)....

Câu 2: Kế hoạch đánh chiếm từng gói nhỏ được thực dân Pháp triển khai như thế nào từ năm 1859 đến năm 1873?
-Sau khoảng thời gian diễn ra chiến sự ở Đà Nẵng (1858), nhận thấy không thể chiếm được Đà Nẵng, Pháp quyết định đưa quân vào Gia Định vì từ Gia Định chúng có thể sang Cam-pu-chia một cách dễ dàng.
-Ngày 17-2-1859, Pháp nổ súng đánh thành. Quân đội triều đình tan rã nhanh chóng. Trái lại, các đội dân binh chiến đấu rất dũng cảm, làm cho kế hoạch “đánh nhanh thắng nhanh” của Pháp bị thất bại, buộc Pháp phải chuyển sang kế hoạch “chinh phục từng gói nhỏ”.
-Ngày 23-2-1861, quân Pháp mở cuộc tấn công vào Đại đồn Chí Hoà, sau đó chúng chiếm luôn Định Tường (12-4-1861), Biên Hoà (18-12-1861), Vĩnh Long (23-3-1862).
-Quân ta chiến dấu rất anh dũng, lập nhiều chiến công. Giữa lúc phong trào kháng chiến của nhân đang ngày một dâng cao, khiến quân giặc vô cùng bối rối thì triều đình Huế kí với pháp Hiệp ước Nhâm Tuất (5-6-1862).
-Ngày 20-6-1867, quân Pháp kéo đến trước thành Vĩnh Long ép Phan Thanh Giản ( giữ chức Kinh lược sứ của triều đình) phải nộp thành không điều kiện.
-Từ ngày 20 đến 24-6-1867, thực dân Pháp đã chiếm gọn ba tỉnh miền Tây Nam Kì (Vĩnh Long, An Giang, Hà Tiên) mà không tốn một viên đạn.
-Sau đó, Pháp tiến hành bình định Nam Kì.





Câu 3: Những chuyển biến về cơ cấu kinh tế và xã hội Việt Nam trong cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất của thực dân Pháp?
*Những chuyển biến về kinh tế:
- Sau khi dập tắt phong trào Cần Vương thực dân Pháp đã căn bản hoàn thành quá trình bình định ở VN. Vì vậy năm 1897 toàn quyền P.Đu-me đã thiết kế và tiến hành cuộc khai thác thuộc địa lần thứ nhất ở Việt Nam nhằm vơ vét tối đa sức người, sức của của nhân dân Việt Nam.
-Chính sách khai thác của thực dân Pháp:
+ Nông nghiệp: đẩy mạnh cướp đoạt ruộng đất
+ Công nghiệp: tập trung khai thác mỏ (than đá, thiếc, kẽm...) và những cơ sở phục vụ đời sống: điện, nước, bưu điện...
+ Thương nghiệp: độc chiếm thị trường, nguyên liệu, thu thuế...
+ Giao thông vận tải: xây dựng hệ thống GTVT(đường bộ, đường sắt, đường thuỷ...) phục vụ cho việc khai thác, quân sự...
- Tác động tích cực: những yếu tố của nền sản xuất TBCN được du nhạp vào Việt Nam, của cải vật chất sản xuất được nhiều hơn.
-Tác động tiêu cực:
+ Tài nguyên thiên nhiên nước ta bị khai thác cạn kiệt.
+ Nông nghiệp: chậm phát triển, nông dân bị mất ruộng đất và bị bóc lột tàn nhẫn.
+ Công nghiệp: phát triển nhỏ giọt, thiếu hẳn công nghiệp nặng.
+ Việt Nam trở thành thị trường tiêu thụ hàng hoá của Pháp.
* Những chuyển biến về xã hội: cuộc khai thác thuộc địa lần thứ I của thực dân Pháp đã làm phân hoá khá sâu sắc những giai cấp xã hội cũ, đồng thời làm nảy sinh những lực lượng xã hội mới:
- Giai cấp cũ:
+ Địa chủ phong kiến: - Làm tay