ĐỀ CƯƠNG LỊCH SỬ 6 - KỲ II

Bài 17: Cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng (năm 40)

1. Nước Âu Lạc từ thế kỉ II TCN dến thế kỉ I có gì đổi thay?
A. Tình hình Âu Lạc:
- Năm 179 TCN Triệu Đà sáp nhập Âu Lạc vào Nam Việt, chia Âu Lạc thành 2 quận: Giao Chỉ, Cửu Chân.
- Năm 111 TCN nhà Hán chiếm Âu Lạc, chia âu Lạc làm 3 quận Giao Chỉ, Cửu Chân, Nhật Nam gộp với 6 quận của Trung Quốc
+Châu: Thứ sử
+Quận: Thái thú, đô úy
+ Huyện: Lạc tướng
B. Chính sách thống trị của phong kiến phương Bắc:
- Áp bức bóc lột bằng tô thuế và cống nạp.
- Cho người Hán sang ở lẫn với người Việt bắt dân ta theo phong tục tập quán của họ. Đồng hóa dân tộc ta.
2. Cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng bùng nổ:
a) Nguyên nhân:
- Chính sách cai trị tàn bạo của nhà Hán
- Thi Sách bị nhà Hán giết hại
b) Mục tiêu: Giành độc lập dân tộc, nối nghiệp vua Hùng
c) Diễn biến:
- Mùa xuân năm 40, Hai Bà Trưng dựng cờ khởi nghĩa ở Hát Môn (Hà Nội)
- Nghĩa quân nhanh chóng làm chủ Mê Linh, Cổ Loa và Luy Lâu.
- Tô Định hoảng sợ chạy về nước.
d) Kết quả: Giành thắng lợi, độc lập dân tộc.
..................................................................................
Bài 18: Trưng Vương và cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Hán.
1. Hãy nêu rõ những việc làm của Hai Bà Trưng sau khi giành lại được độc lập?
(Đề 2017 – 2018)
Những việc làm của Hai Bà Trưng:
+ Sau khi đánh đuổi được quân đô hộ, Trưng Trắc được suy tôn làm vua (Trưng Vương), đóng đô ở Mê Linh và phong chức tước cho những người có công, thành lập chính quyền tự chủ.
+ Các Lạc tướng được giữ quyền cai quản các huyện. Bãi bỏ các luật pháp hà khắc cùng các thứ lao dịch nặng nề của chính quyền đô hộ cũ. Xá thuế hai năm liền cho dân.
+ Bãi bỏ luật pháp người Hán, xá thuế hai năm liền cho dân.
b) Những việc làm đó có ý nghĩa như thế nào?
- Ý nghĩa: Khẳng định chủ quyền dân tộc, góp phần nâng cao ý chí đấu tranh bảo vệ độc lập của nhân dân.
c) Việc nhân dân ta lập đền thờ Hai Bà Trưng và các vị tướng ở khắp nơi nói lên điều gì?
Điều đó thể hiện: + Lòng yêu mến, kính trọng và biết ơn của toàn dân tộc ta đối với các anh hùng đã hi sinh vì sự bền vững của nền độc lập dân tộc
+ Biết ơn các anh hùng, người có công với đất nước là một nét đẹp lâu đời của văn hoá Việt Nam vẫn đang được bảo tồn, phát huy trong cuộc sống ngày nay.
2. Cuộc kháng chiến chống quân xâm lược Hán năm (42-43) diễn ra như thế nào?
- Thời gian kháng chiến: 4/42 – 11/43
- Mã Viện chỉ huy hai đạo quân gồm: 2 vạn quân tinh nhuệ, 2 ngàn xe thuyền các loại và nhiều loại dân phu.
* Những trận đánh chính:
- Quân ta tấn công Hợp Phố, quân ta dũng cảm chiến đấu và rút khỏi Hợp Phố.
- Tại Lãng Bạc chiến đấu diễn ra quyết liệt, quân ta lùi về giữ Mê Linh, Cổ Loa, Cấm Khê.
Tháng 3/42 Hai Bà Trung hi sinh trên đất Cấm Khê.
- Màu thu năm 44 Mã Viện thu quân về nước
* Ý nghĩa:
Thể hiện ý chí kiên cường bất khuất của dân tộc
.........................................................................................................

Bài 19: Từ sau Trung Vương dến trước Lý Nam Đế (I- VI)

1. Chế độ cai trị của các triều dại phong kiến phương Bắc đối với nước ta từ
thế kỉ I – VI. (Đề năm 2019 - 2020)
* Những chính sách cai trị nước ta
- Sau khi đàn áp được cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng, nhà Hán vẫn giữ nguyên châu Giao.
- Đến đầu thế kỉ III, nhà Ngô (thời Tam quốc) tách châu Giao thành Quảng Châu (thuộc Trung Quốc) và Giao Châu (Âu Lạc cũ).
- Từ sau cuộc khởi nghĩa Hai Bà Trưng, nhà Hán đưa người Hán sang thay người Việt làm Huyện lệnh, trực tiếp cai quản các huyện.
- Nhân dân Giao Châu vẫn phải chịu nhiều thứ thuế (nhất là thuế muối, thuế sắt).
- Nhân dân phải lao dịch và cống nộp (các sản vật quý, sản phẩm thủ công và cả thợ khéo).
- Tăng cường việc đưa người Hán sang Giao Châu, buộc dân