KHẢO SÁT ĐỘI TUYỂN HỌC SINH GIỎI LỚP 7 LẦN 3
NĂM HỌC 2025 - 2026

Môn: Ngữ văn
Thời gian 120 phút(không kể thời gian giao đề)
(Đề gồm 03 trang)
ĐỀ BÀI

PHẦN I: ĐỌC - HIỂU ( 6,0 điểm)
Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi từ câu 1 đến câu 5
MẸ VÀ QUẢ- Nguyễn Khoa Điềm
Những mùa quả mẹ tôi hái được
Mẹ vẫn trông vào tay mẹ vun trồng
Những mùa quả lặn rồi lại mọc
Như mặt trời, khi như mặt trăng.
Lũ chúng tôi từ tay mẹ lớn lên
Còn những bí và bầu thì lớn xuống
Chúng mang dáng giọt mồ hôi mặn
Rỏ xuống lòng thầm lặng mẹ tôi.
Và chúng tôi, một thứ quả trên đời
Bảy mươi tuổi mẹ đợi chờ được hái
Tôi hoảng sợ ngày bàn tay mẹ mỏi
Mình vẫn còn một thứ quả non xanh?
1982
Câu 1. (1.0 điểm): Văn bản trên sáng tác theo thể thơ nào? Phương thức biểu đạt
chính là gì?
Câu 2. (1.0 điểm): Từ “quả” trong những câu thơ nào được dùng với ý nghĩa tả thực?
Từ “quả” trong những câu thơ nào được dùng với ý nghĩa tượng trưng?
Câu 3. (1.0 điểm): Nêu tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong hai dòng thơ
sau:
Những mùa quả lặn rồi lại mọc
Như mặt trời, khi như mặt trăng.
Câu 4. (1.0 điểm): Em hiểu hai dòng thơ sau như thế nào?
“Tôi hoảng sợ ngày bàn tay mẹ mỏi
Mình vẫn còn một thứ quả non xanh
Câu 5. (2.0 điểm): Qua văn bản trên, em nhận ra thông điệp gì quí giá?
PHẦN II. VIẾT (14.0 điểm):
Câu 1. (4.0 điểm): Từ văn bản ở phần Đọc hiểu, hãy viết đoạn văn (khoảng 200 chữ)
bàn về vấn đề: Làm thế nào để mỗi người không phải hối tiếc vì chưa kịp yêu thương cha
mẹ?
Câu 2. (10.0 điểm): Bàn về nhân vật trong tác phẩm văn học, có ý kiến cho rằng:
“Nhà văn sáng tạo nhân vật để gửi gắm tư tưởng, tình cảm và quan niệm của mình về cuộc
đời”.

Hãy phân tích nhân vật bé Chuyên trong truyện “” Bông hoa nước'' để làm sáng tỏ ý kiến
trên.

BÔNG HOA NƯỚC
(Lược một đoạn: Chuyên ngủ mơ thấy bà. Bà bảo với cô bé là ai dũng cảm sẽ hái
được bông hoa kì diệu nở từ trong lòng nước. Nó định đưa tay hái thì giật mình tỉnh giấc bởi
tiếng mẹ gọi …)
Chuyên giật mình tỉnh giấc.
- Chuyên ơi! Chuyên!
Từ trên giường, tiếng mẹ nó gọi. Nó tỉnh ngủ hẳn.
- Mẹ gọi con à?
- Dậy đi, mẹ đau quá, dậy giúp mẹ.
Chuyên vội vàng ngồi dậy. Nó tụt khỏi giường và đến bên giường mẹ.
- Mẹ làm sao thế mẹ? Chuyên lo lắng hỏi?
- Có lẽ mẹ sắp sinh em bé - Mẹ nói và thở nặng nhọc - con lấy quần áo và áo mưa cho mẹ.
- Đi đâu? Chuyên hoảng hốt.
- Mẹ phải đến trạm xá. Con giúp mẹ đi.
Chuyên hấp tấp chuẩn bị quần áo và áo mưa cho mẹ. Mẹ gượng ngồi dậy khoác áo
mưa và nói:
- Con dưa mẹ đi!
- Vâng!
Chuyên trả lời mà người nó run bần bật vì sợ hãi. Bên ngoài, gió như một cái roi khổng
lồ đang quất nát cây cối. Khi hai mẹ con Chuyên vừa bước đến cửa thì mẹ kêu lên và quỳ
xuống. Chuyên hoảng hốt ôm lấy mẹ
- Mẹ ơi! Mẹ làm sao thế?
- Mẹ... mẹ đau quá! - Mẹ hổn hển - Con ơi...
- Mẹ! - Chuyên khi kêu lên. Nó vừa sợ vừa thương mẹ. Mẹ cố đứng lên. Nhưng mẹ như không
thể nào bước đi được. Mẹ ôm bụng và thở, mồ hôi tứa đầy trên trán.
- Mẹ không thể đi được... con ạ.
- Làm thế nào bây giờ hở mẹ? [...]
- Mẹ không thể đến trạm xá được. Giọng mẹ yếu ớt, đứt quãng. Con phải đến trạm xá gọi bà
Quy đến đỡ cho mẹ...
Nghe mẹ nói vậy, Chuyên run lên. Nó không thể nào đến đỏ được. Nó chỉ là cô bé gái
chín tuổi. Làm sao nó dám đi một đoạn đường gần một ki-lô-mét trong đêm bão lớn như thế
này. Không có ai giúp nó lúc này. Nhà nó ở cách làng quá xa. Bố nó thầu khu đất này để làm
lò gạch. Tháng này bắt đầu tháng mưa bão, bổ Chuyển không làm gạch, mà ra thị xã làm
thuê. Chuyên ngồi bên mép giường hoang mang. Đôi mắt nó mở to hoảng sợ.
- Mẹ chết mất con ơi - Mẹ kêu lên và vật văn trên giường - Con đi đi, đi gọi bà Quy... Nghe
đến đó, Chuyên òa khóc. Nó khóc vì sợ hãi, vì lo sợ mẹ nó và vì bất lực. - Con đi đi. Đừng sợ
- Mẹ Chuyên gượng ngồi dậy - Con mặc áo mưa vào. Nào đi đi, con. Chuyên vẫn ngồi bất
động và nức nở. Cơn đau sinh nở làm mặt mẹ bạc trắng và méomó. Tóc mẹ rũ rượi.
- Mẹ sắp sinh bé. Nếu không có bà đỡ em con... em con... chết mất, Chuyên ơi!

Chuyên nín. Nó bàng hoàng nhìn mẹ. Bao tháng ngày rồi, nó mong đợi ngày em nó ra đời.
Nó ao ước một đứa em. "Em con... chết mất". Câu nói đó của mẹ làm nó chợt trở nên cứng
rắn
- Con sẽ đi. Con đi ngay.
Chuyên nói và hấp tấp đứng dậy. Nó khoác áo mưa và đội chiếc mũ lá của bố nó.
- Hãy giúp mẹ... dừng sợ... con nhé!
Chuyên bậm môi, gật đầu. Nó bước ra cửa. Gió ùa vào như xô ngã nó. Ngọn đèn phụt tắt
-Mẹ!
Chuyên kêu lên. Nó nhắm mắt lại. Chỉ chốc lát, mưa đã hắt ướt đẫm chiếc áo mưa của
nó. - Đi đi con - Giọng mẹ nó từ bóng tối vọng ra - Đừng sợ. Hãy vì em bé của con.
Nó bước ào ra sân. Gió như nhấc bổng nó lên. Cây cối gào thét trong vườn. Khi bước
lên trên mặt đê, nó như ngạt đi vì gió. Nếu không có chớp, nó không thể nhìn thấy mặt đê.
Cả thế gian mênh mông tối đen và mưa gió gào rú như chỉ có một mình nó. Một mình đứa bé
gái chín tuổi nhỏ nhoi, bấm chân, chuệch choạng bước. Đã mấy lần nó định quay ngoặt chạy
và về nhà. Những lúc đó, hình ảnh mẹ nó và gương mặt nhợt nhạt, méo mó giọng nói hổn
hển "Em con... chết mất" lại hiện về.
Chuyên đã đến trạm xá lúc nào mà nó cũng không biết. Khi chớp lóe lên thì nó nhận
ra trạm xá xã đã ở trước mặt. Nó sướng đến lạnh người. Nó quáng quàng chạy vào sân trạm
xá. Khu nhà chìm trong mưa.
[...] Đến gần trưa thì bố nó về. Khi bố vừa xuất hiện ở cửa thì nó kêu lên "Bố! Mẹ sinh em bé
rồi" và ngất đi. Nó đã quá mệt mỏi và sợ hãi.
Và giấc mơ đêm qua lại trở về với nó. Nó từ từ đưa tay vào lòng nước. Nơi đang tỏa
ra một thứ ánh sáng diệu kỳ. Những ngón tay bé bỏng của nó chạm vào bông hoa nước.(…)
(Nguyễn Quang Thiều, Tuyển tập, NXB Văn học,
1917)
Chú thích: Nguyễn Quang Thiều là một trong những nhà văn tiêu biểu của văn học
Việt Nam hiện đại, nổi bật với phong cách trữ tình, giàu chất thơ và triết lý sâu sắc. Truyện
ngắn Bông hoa nước là một trong những tác phẩm ấn tượng của ông, kể về hành trình nội
tâm của một con người giữa cuộc đời đầy biến động. Thông qua hình tượng dòng sông, bông
hoa nước và hành trình của nhân vật, tác phẩm đã truyền tải những thông điệp ý nghĩa về con
người, ký ức và sự cứu rỗi tâm hồn.
-----Hết-----

Họ và tên thí sinh: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Số báo danh: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .
Chữ ký giám thị 1: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . Chữ ký giám thị 2: . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . . .