ĐỀ HSG
Nghệ thuật không phải là điều bạn thấy mà là điều bạn làm cho người khác thấy (Edgar Degas). Bằng việc phân tích một số tác phẩm đã học và đọc thêm, anh chị hãy bình luận ý kiến trên.
Dàn bài chi tiết:
Đặt vấn đề
Nghệ thuật đến với cuộc đời và tô điểm cho vẻ đẹp cuộc đời. Nghệ sĩ chuyển tải thông điệp đến với công chúng, theo con đường riêng của mình như thế nào? Ý kiến của Edga Degas là một gợi ý
Giải quyết vấn đề
Tổng:
A1. Nghệ thuật không phải là điều bạn thấy:
Nghệ thuật là một hình thái ý thức xã hội
Nghệ thuật có chất liệu, phương tiện đặc thù – với văn chương là yếu tố ngôn từ nghệ thuật
Nghệ thuật phản ánh hiện thực khách quan thông qua lăng kính chủ quan của người nghệ sĩ – vai trò chủ thể sáng tạo, nhân tố có tính định hướng cho người đọc tiếp cận với nghệ thuật
A2. Nghệ thuật là điều bạn làm cho người khác thấy
Hiện thực được tái hiện phản ánh bản chất của tồn tại khách quan thông qua quan sát, cảm nhận, ghi chép và tái hiện của nhà văn
Nghệ thuật hướng tới các giá trị chân – thiện – mỹ giúp nhận thức – giáo dục tư tưởng tình cảm và nâng cao năng lực thẩm mỹ
Phân:
Thấy trong thơ (nghệ thuật thể hiện nội dung – tư tưởng – cảm xúc… như thế nào?)
Thấy trong truyện
Thấy trong kịch

Hợp:
Yêu cầu đối với nhà văn – quá trình sáng tạo
Yêu cầu đối với bạn đọc – quá trình tiếp nhận
Bản thân rút ra việc cảm thụ tác phẩm
Kết thúc vấn đề
Sức sống của một tác phẩm nghệ thuật - sáng tạo của nhà văn
Bài làm chi tiết
Ai đã từng được chiêm ngưỡng bức trang nàng Mona Lisa của danh họa Leonard de Vinci chắc hẳn sẽ không thể nào quên nụ cười bất tử thể hiện niềm kiêu hãnh làm người. Ai dã từng nghe bản nhạc Asturias sẽ cảm thấy như được sống trong không gian rực lửa và say đắm của đất nước Tây Ban Nha. Tự thân những đường nét trong bức tranh, những thanh âm trong bản nhạc chỉ là những gì mắt thấy tai nghe cụ thể, còn điều hiện lên trong tâm trí chúng ta chính là món quà mà người nghệ sĩ ban tặng cho công chúng. Edgar Degas thật có lý khi cho rằng Nghệ thuật không phải là điều bạn thấy mà là điều bạn làm cho người khác thấy.
Nghệ thuật là một hình thái ý thức xã hội, có mặt khi xã hội được hình thành, phản chiếu nhận thức, tình cảm con người muốn gửi gắm. Bằng những con đường khác nhau, nghệ thuật chinh phục chúng ta theo quy luật của Cái Đẹp, thỏa mãn nhu cầu tinh thần của mỗi người. Văn chương là một hình thái ý thức xã hội đặc biệt, có khả năng bao quát trọn vẹn từng phương diện của đời sống xã hội, giúp chúng ta hướng đến những giá trị Chân – Thiện – Mĩ của cuộc sống một cách trọn vẹn. Là sản phẩm của hiện thực khách quan, văn chương đem lại nhận thức về bản chất của các sự vật hiện tượng, giúp chúng ta “hiểu biết – khám phá – sáng tạo” lại thực tại. Tất nhiên, để đến được với cuộc đời, thế giới nghệ thuật do nhà văn tạo ra phải thật sự có sức cuốn hút mạnh mẽ đối với người thưởng thức. Nhà văn là người quan sát, cảm nhận và thể hiện trong tác phẩm của mình những điều mà họ quan tâm nhất, gửi gắm quan niệm sống, quan niệm nghệ thuật về thế giới, truyền cảm hứng trực tiếp đến bạn đọc. Tôi tự hỏi, nếu không có một hiện thực phong phú muôn màu muôn vẻ, nhà văn chỉ đóng cửa tưởng tượng những gì hình thành trong đầu mình, liệu có được một tác phẩm nghệ thuật giúp cho bạn đọc thấy – thấu hiểu những gì diễn ra xung quanh mình? Điều nhà văn giúp bạn đọc “thấy” không phải là hiện thực bên ngoài được bê nguyên xi vào tác phẩm, mà trải qua sự gạn lọc, suy ngẫm sâu sắc của nhà văn. Nam Cao và nhiều nhà văn chân chính từng nói: “Sống đã… hãy viết văn!”. Có nghĩa là nhà văn phải trải lòng, sống qua nghìn khuôn khổ cuộc đời, hiểu rõ và cảm thông trước vui buồn nhân thế. Một chiếc lá thường xuân thôi có gì mà khiến ta xúc động đến thế, vậy mà qua “Chiếc lá cuối cùng”, nhà văn Mỹ O. Henry đã cho ta thấy hình ảnh sự sống mong manh nhưng kiên cường trong chiếc lá. Và tuyệt vời hơn thế nữa, đó là câu chuyện về lòng vị tha, đức hi sinh, vực dậy một sự sống héo úa và một tinh thần rệu rã. Chiếc lá cuối cùng kia lưu dấu ấn bất tử của nghệ thuật vì cuộc đời, vì con người. Giản dị vậy thôi mà bao thế hệ