MỤC LỤC
Trang
PHẦN 1. ĐỀ THI VÀ ĐÁP ÁN HỌC SINH GIỎI KHU VỰC DUYÊN HẢI VÀ
ĐỒNG BẰNG BẮC BỘ
1.1 KHỐI 10
1. Trường THPT Chuyên Lương Văn Tụy ................................................................ 2
2. Trường THPT Chuyên Lê Hồng Phong ................................................................ 11
3. Trường THPT Chuyên Hạ Long ........................................................................... 19
4. Trường THPT Chuyên Biên Hòa .......................................................................... 28
5. Trường THPT Chuyên Nguyễn Bỉnh Khiêm ........................................................ 38
6. Trường THPT Chuyên Quốc Học Huế ................................................................. 44
7. Trường THPT Chuyên Bắc Giang ........................................................................ 53
8. Trường THPT Chuyên Bắc Ninh .......................................................................... 60
9. Trường THPT Chuyên Nguyễn Trãi ..................................................................... 66
10. Trường THPT Chuyên Thái Bình ....................................................................... 74
11. Trường THPT Chu Văn An................................................................................. 82
12. Trường THPT Chuyên Vĩnh Phúc ...................................................................... 89
13. Trường THPT Chuyên Hưng Yên....................................................................... 94
14. Trường THPT Chuyên Hoàng Văn Thụ ............................................................ 101
15. Trường THPT Chuyên Lào Cai ......................................................................... 110
16. Đề thi chính thức năm 2017 – 2018 ................................................................... 117
17. Trường THPT Chuyên Lê Quý Đôn .................................................................. 124
18. Trường THPT Chuyên Vĩnh Phúc ..................................................................... 134
19. Trường THPT Chuyên Quốc Học Huế .............................................................. 141
20. Trường THPT Chuyên Bắc Giang ..................................................................... 150
21. Trường THPT Chuyên Trần Phú ....................................................................... 157
22. Trường THPT Chu Văn An................................................................................ 163
23. Trường THPT Chuyên Hoàng Văn Thụ ............................................................ 172
24. Trường THPT Chuyên Nguyễn Bỉnh Khiêm ..................................................... 178
25. Trường THPT Chuyên Thái Bình ...................................................................... 188
26. Trường PT Vùng Cao Việt Bắc.......................................................................... 195
27. Trường THPT Chuyên Nguyễn Tất Thành ........................................................ 202
28. Trường THPT Chuyên Biên Hòa ....................................................................... 208
29. Trường THPT Chuyên Bắc Ninh ....................................................................... 220
30. Trường THPT Chuyên Hưng Yên...................................................................... 227
31. Trường THPT Chuyên Lào Cai ......................................................................... 234
32. Trường THPT Chuyên Lương Văn Tụy ............................................................ 240
33. Trường THPT Chuyên Lê Hồng Phong ............................................................. 247
34. Đề thi chính thức năm 2014 – 2015 ................................................................... 255
35. Trường THPT Chuyên Nguyễn Trãi .................................................................. 265
36. Trường THPT Chuyên Quốc Học Huế .............................................................. 273
37. Trường THPT Chuyên Bắc Giang ..................................................................... 283
38. Trường THPT Chuyên Bắc Ninh ....................................................................... 290
39. Trường THPT Chu Văn An................................................................................ 300
40. Trường THPT Chuyên Thái Bình ...................................................................... 306
41. Trường PT Vùng Cao Việt Bắc.......................................................................... 314
1

42. Trường THPT Chuyên Vĩnh Phúc ..................................................................... 322
43. Trường THPT Chuyên Nguyễn Tất Thành ........................................................ 333
44. Đề thi chính thức năm 2013 ............................................................................... 337
1.2. KHỐI 11
44. Trường THPT Chuyên Bắc Giang ..................................................................... 338
45. Trường THPT Chu Văn An................................................................................ 349
46. Trường THPT Chuyên Biên Hòa ....................................................................... 355
47. Trường THPT Chuyên Nguyễn Bỉnh Khiêm ..................................................... 365
48. Trường THPT Chuyên Thái Bình ...................................................................... 377
49. Trường PT Vùng Cao Việt Bắc.......................................................................... 386
50. Trường THPT Chuyên Vĩnh Phúc ..................................................................... 394
51. Trường THPT Chuyên Nguyễn Tất Thành ........................................................ 400
52. Trường THPT Chuyên Hạ Long ........................................................................ 411
53.Trường THPT Chuyên Bắc Ninh ........................................................................ 419
54. Trường THPT Chuyên Lào Cai ......................................................................... 426
55. Trường THPT Chuyên ĐH SP Hà Nội .............................................................. 433
56. Trường THPT Chuyên Hưng Yên...................................................................... 443
57. Trường THPT Chuyên Lê Quý Đôn .................................................................. 451
58. Trường THPT Chuyên Lê Hồng Phong ............................................................. 460
59. Trường THPT Chuyên Lương Văn Tụy ............................................................ 468
60. Trường THPT Chuyên Bắc Giang ..................................................................... 476
61. Trường THPT Chuyên Bắc Ninh ....................................................................... 485
62. Trường THPT Chu Văn An................................................................................ 493
63. Trường THPT Chuyên Lê Quý Đôn .................................................................. 500
64. Trường THPT Chuyên Biên Hòa ....................................................................... 509
65. Trường THPT Chuyên Nguyễn Trãi .................................................................. 518
66. Trường THPT Chuyên ĐHSP Hà Nội ............................................................... 526
67. Trường THPT Chuyên Thái Bình ...................................................................... 534
68. Trường THPT Chuyên Hoàng Văn Thụ ............................................................ 544
69. Trường THPT Chuyên Hưng Yên...................................................................... 550
70. Trường THPT Chuyên Lào Cai ......................................................................... 558
71. Trường THPT Chuyên Lê Hồng Phong ............................................................. 567
72. Trường THPT Chuyên Lương Văn Tụy ............................................................ 576
73. Trường THPT Chuyên Nguyễn Bỉnh Khiêm ..................................................... 584
74. Trường THPT Chuyên Lê Khiết ........................................................................ 594
75. Trường THPT Chuyên Thái Bình ...................................................................... 601
76. Trường PT vùng cao Việt Bắc ........................................................................... 610
77. Trường THPT Chuyên Vĩnh Phúc ..................................................................... 619
78. Trường THPT Chuyên Nguyễn Tất Thành ........................................................ 628
79. Đề thi chính thức năm 2015 ............................................................................... 635

PHẦN 2. ĐỀ THI VÀ ĐÁP ÁN HỌC SINH GIỎI TRẠI HÈ HÙNG VƯƠNG
2.1. KHỐI 10
2

80. Trường THPT Chuyên Cao Bằng ...................................................................... 637
81. Trường THPT Chuyên Hoàng Văn Thụ ............................................................ 646
82. Trường THPT Chuyên Chu Văn An .................................................................. 655
83. Trường THPT Chuyên Lào Cai ......................................................................... 661
84. Trường THPT Chuyên Bắc Giang ..................................................................... 668
85. Trường THPT Chuyên Bắc Cạn......................................................................... 677
86. Trường THPT Chuyên Cao Bằng ...................................................................... 685
87. Trường THPT Chuyên Hà Giang ....................................................................... 689
88. Trường THPT Chuyên Hoàng Văn Thụ ............................................................ 697
89. Trường THPT Chuyên Lê Quý Đôn .................................................................. 703
90. Trường THPT Chuyên Hùng Vương ................................................................. 712
91. Trường THPT Chuyên Sơn La ........................................................................... 721
92. Trường THPT Chuyên Thái Nguyên ................................................................. 726
93. Trường THPT Chuyên Tuyên Quang ................................................................ 733
94. Trường PT Vùng Cao Việt Bắc.......................................................................... 739
95. Trường THPT Chuyên Vĩnh Phúc ..................................................................... 747
96. Trường THPT Chuyên Bắc Giang ..................................................................... 755
97. Trường THPT Chuyên Bắc Cạn......................................................................... 763
98. Trường THPT Chuyên Cao Bằng ...................................................................... 769
99. Trường THPT Chuyên Lê Quý Đôn .................................................................. 774
100. Đề thi chính thức năm 2019 ............................................................................. 783
101. Trường THPT Chuyên Bắc Cạn....................................................................... 794
102. Trường THPT Chuyên Cao Bằng .................................................................... 802
103. Trường THPT Chuyên Lê Quý Đôn ................................................................ 809
104. Trường THPT Chuyên Lê Quý Đôn (Lai Châu).............................................. 816
105. Trường THPT Chuyên Chu Văn An ................................................................ 823
106. Trường THPT Chuyên Lào Cai ....................................................................... 833
107. Trường THPT Chuyên Hùng Vương ............................................................... 846
108. Trường THPT Chuyên Thái Nguyên ............................................................... 853
109. Trường THPT Chuyên Tuyên Quang .............................................................. 864
110. Đề thi chính thức năm 2017 ............................................................................. 876
111. Đề thi chính thức năm 2016 ............................................................................. 887
112. Đề thi chính thức năm 2015 ............................................................................. 896
2.2. KHỐI 11
113. Đề thi chính thức năm 2019 ............................................................................. 907
114. Trường THPT Chuyên Bắc Cạn....................................................................... 919
115. Trường THPT Chuyên Cao Bằng .................................................................... 928
116. Trường THPT Chuyên Lê Quý Đôn ................................................................ 936
117. Trường THPT Chuyên Chu Văn An ................................................................ 946
118. Trường THPT Chuyên Lào Cai ....................................................................... 956
119. Trường THPT Chuyên Hùng Vương ............................................................... 964
120. Trường THPT Chuyên Thái Nguyên ............................................................... 972
121. Trường THPT Chuyên Tuyên Quang .............................................................. 983
122. Trường THPT Chuyên Vĩnh Phúc ................................................................... 992
123. Trường PT Vùng Cao Việt Bắc....................................................................... 1004
3

124. Trường THPT Chuyên Yên Bái ...................................................................... 1014
125. Đề chính thức năm 2017 ................................................................................. 1024
126. Trường THPT Chuyên Bắc Giang .................................................................. 1034
127. Trường THPT Chuyên Lê Quý Đôn ............................................................... 1047
128. Trường THPT Chuyên Hoàng Văn Thụ ......................................................... 1053
129. Trường THPT Chuyên Vĩnh Phúc .................................................................. 1063
130. Trường THPT Chuyên Cao Bằng ................................................................... 1073
131. Trường THPT Chuyên Sơn La ........................................................................ 1080
132. Trường THPT Chuyên Hà Giang .................................................................... 1089
133. Trường THPT Chuyên Lương Văn Tụy ......................................................... 1101
134. Trường THPT Chuyên Bắc Cạn...................................................................... 1113
135. Trường THPT Chuyên Hạ Long ..................................................................... 1120
136. Đề chính thức năm 2016 ................................................................................. 1126
137. Trường THPT Chuyên Cao Bằng ................................................................... 1136
138. Trường THPT Chuyên Lê Quý Đôn ............................................................... 1145
139. Trường THPT Chuyên Nguyễn Tất Thành ..................................................... 1153
140. Trường THPT Chuyên Hùng Vương .............................................................. 1159
141. Trường THPT Chuyên Lào Cai ...................................................................... 1168
142. Đề thi chính thức năm 2015 ............................................................................ 1181
143. Trường THPT Chuyên Vĩnh Phúc .................................................................. 1190
144. Trường THPT Chuyên Tuyên Quang ............................................................. 1197
145. Trường THPT Chuyên Thái Nguyên .............................................................. 1203
146. Trường THPT Chuyên Lê Quý Đôn ............................................................... 1210
147. Đề thi chính thức năm 2014 ............................................................................ 1218
FILE WORD ĐẦY ĐỦ 147 ĐỀ THI CÓ ĐÁP ÁN NHƯ MỤC LỤC
QUÝ THẦY CÔ VUI LÒNG LIÊN HỆ ZALO 0975219981 HIẾU
PHÍ CHỈ 500K (chỉ 3400đ/ 1 đề thi)

4

VẬT LÝ KHỐI 10
HỌC SINH GIỎI
KHU VỰC DUYÊN HẢI - ĐỒNG BẰNG BẮC BỘ

5

SỞ GD&ĐT NINH BÌNH

ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI KHU VỰC

TRƯỜNG THPT CHUYÊN

DUYÊN HẢI & ĐỒNG BẰNG BẮC BỘ
Năm 2016 - Môn:Vật lí 10

LƯƠNG VĂN TỤY
ĐỀ GIỚI THIỆU

Thời gian làm bài: 180 phút

Bài 1. (5 điểm )
Hai vật có cùng khối lượng m được gắn vào hai
đầu một thanh nhẹ hình thước thợ, với cạnh OA =2.OB.
Thanh có thể quay xung quanh một trục đi qua đỉnh O và
vuông góc với mặt phẳng hình vẽ. Ban đầu thanh được
giữ ở vị trí OA nằm ngang như hình vẽ, rồi sau đó buông
ra nhẹ nhàng. Xác định lực do thanh tác dụng lên trục
quay ngay sau khi thanh được buông ra. Lấy gia tốc
trọng trường g, bỏ qua mọi ma sát.
Bài 2. ( 5 điểm)

A

o

B

Một quả cầu bán kính R, khối lượng M được đặt trên mặt bàn nằm ngang.Từ đỉnh A
của quả cầu, một vật nhỏ khối lượng m trượt không ma sát với vận tốc
A
ban đầu bằng 0.
a) Quả cầu được gắn cố định trên bàn.Vật sẽ rời mặt cầu ở độ cao nào
so với mặt bàn và góc chạm mặt bàn là bao nhiêu?

R

•

O

b) Quả cầu nằm tự do trên mặt bàn nhẵn.Xác định tỉ số m/M để vật nhỏ
rời mặt cầu tại tại độ cao 7R/4 bên trên mặt bàn.
Bài 3. ( 4 điểm)
Một thanh cứng không đồng chất chiều dài L, khối lượng M. Mật độ khối lượng theo
chiều dài bằng kx, với: k là hằng số; x là khoảng cách tới đầu O của thanh
* 0
1.Xác định giá trị của k và vị trí khối tâm C của thanh theo M và L.
2.Tính mômen quán tính của thanh đối với trục đi qua đầu O và
vuông góc với thanh.
3. Thanh có thể quay xung quanh trục nằm ngang O. Một viên đạn
nhỏ khối lượng m bay với vận tốc v theo phương ngang cắm vào đầu B.
C
Xác định:
*
a) Tốc độ góc của thanh ngay sau va chạm.
b) Giá trị của m để thanh mang viên đạn quay trọn vòng quanh O và
B
điều kiện của vận tốc v khi đó.
Lấy gia tốc trọng trường g, bỏ qua mọi ma sát.
Bài 4. (4 điểm)
Một bình hình trụ đặt thẳng đứng có một pittông khối lượng M, diện tích S. Bên
dưới pittông có một mol khí lý tưởng đơn nguyên tử, bên ngoài là không khí. Lúc đầu
pittông có độ cao 2h so với đáy. Khí được làm lạnh chậm cho đến khi pittông xuống một
đoạn h. Sau đó người ta lại nung nóng chậm khí để pittông trở về độ cao ban đầu. Biết rằng
6

giữa pittông và thành bình có ma sát, độ lớn lực ma sát trượt bằng lực ma sát nghỉ cực đại
và bằng F. áp suất khí quyển bằng p0 .
1. Trong quá trình nung nóng, nhiệt dung của khối khí biến đổi như thế nào?
2. Xác định nhiệt dung trung bình của khí trong quá trình nung nóng.
Bài 5. (2 điểm) thí nghiệm thực hành
Xác định khối lượng chiếc thước
Cho các đồ dùng :
1 Thước nhựa dẹt có vạch chia chính xác đến 0,5 mm.
1 bút chì gỗ tròn.
1 quả cân nhỏ.
Yêu cầu :
+ Nêu phương án thí nghiệm xác định khối lượng của thước nhựa đó.
+ Nêu cách tính sai số của phép đo
.....................Hết...................

7

SỞ GD&ĐT NINH BÌNH

ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI KHU VỰC

TRƯỜNG THPT CHUYÊN

DUYÊN HẢI & ĐỒNG BẰNG BẮC BỘ
Năm 2016 - Môn:Vật lí 10

LƯƠNG VĂN TỤY

Thời gian làm bài: 180 phút

ĐỀ GIỚI THIỆU

ĐÁP ÁN
Bài

Nội dung

Điểm
A

O
α

Ký hiệu F là lực mà trục
quay tác dụng lên hệ, có các
thành phần Fx và Fy như
hình vẽ.

P
G

α

x

Fy

αα

a tG
y

Fx

B

P

Coi hai vật là hai chất điểm có khối tâm tại G. . Dễ dàng thấy rằng:

(2l )

AB = OA 2 + OB 2 =

2

0,5

0,5

+ l 2 = 5l

Dễ dàng tính được: OG =

5
l
2

Mô men quán tính của hệ đối với trục quay qua O là 0,5
2
I = m(2l ) + ml 2 = 5ml 2 ( l là chiều dài thanh ngắn)
Xét chuyển động quay đối với trục đi qua O với γ là gia tốc góc , ta có:
I ⋅ γ = M P ⇔ 5ml 2 ⋅ γ = mg 2l ⇔ γ =

=> at = γ ⋅ R =
G

Bài 1
5
điểm

2g
.
5l

2g 5
g
⋅
l=
5l 2
5

0,75

Ngay sau khi thả thì vG = 0 ⇒ a n = 0 , tức gia tốc của khối tâm G chỉ có 0,5
thành phần tiếp tuyến (vuông góc với OG).
Theo phương Gx , ta có:
G

OB
g
=
⋅
5 AB
5
g
2mg
.
Fx = a x ⋅ 2m = ⋅ 2m =
5
5
Theo phương Gy , ta có:
g OA
g
a y = a tG ⋅ cos α =
⋅
=
⋅
5 AB
5
6mg
Fy + 2mg = a y ⋅ 2m ⇒ Fy = −
5
a x = a tG ⋅ sin α =

g

⋅

l
5 ⋅l

2l
5 ⋅l

=

g
5

0,5

=

2g
,
5

0,5

.
8

0,5

Như vậy, thành phần Fy hướng lên trên. Suy ra:
2

2

2
 2mg   6mg 
F = F +F = 
 + −
 = 2 mg .
5 
5
 5  
2
x

2
y

Fy

Gọi β là góc hợp bởi lực F và phương Ox, ta có: tgβ =

Fx

0,25
=3

⇒ β = 71,5 0

Vậy thanh tác dụng lên trục quay một lực Q = − F có độ lớn
Q=F =2

2
mg và có phương lập với trục Ox một góc ⇒ β = 71,5 0 .
5

0,5

1) Độ cao khi rời mặt cầu và góc chạm bàn khi qủa cầu cố định
A
R

α

°

α
• X
O mg

N

h.v

V

0,25
° β

V1

* Xác định góc α và vận tốc V của vật khi rời khỏi mặt quả cầu từ đó suy ra
độ cao tương ứng
Lực như hv. Chiếu lên trục bán kính
mg cos α − N = ma n với a n =

V2
R

0,5

+ vật rời khỏi mặt quả cầu : N=0
=> V 2 = gR cos α (1).
Bài 2
5
điểm

mV 2
= mg( R − R cos α )
2
⇒ V 2 = 2gR (1 − cos α ) (2)

+ ĐLBTCN:

Giải hệ (1) ((2)

0,5

cos α = 2 / 3; V = 2gR / 3 .

Độ cao khi rời mặt cầu: h = R + Rcosα = 5R/3

0,5

* Vật khi chạm vào mặt bàn vận tốc V1 dưới góc β
mV
ĐLBTCN 2mgR = 1
2

2

=>

V1 = 2 gR .

0,25

+ Theo phương ngang vận tốc không đổi
9

0,25

=> V cos α = V1 cos β .
Thay các biểu thức của V, V1 và cos α
β = ar cos

6
≈ 74 0 .
9

0,25
A

2) Quả cầu đặt tự do
v2

* Phân tích:

°
•

N
V

O

+M chỉ chuyển động trượt không ma sát
do tương tác với m

0,25

+m bắt đầu rời M : aM = 0 , M có vận tốc v2, m có vận tốc v đối với M
trong HQC gắn M: vào thời điểm rời Fqt = 0, N = 0, pt cho m:
mg.cosα = mv2/R => v2 =gRcosα

(1)

0,25

Trong HQC bàn: Xét hệ hai vât
ĐLBTDL theo phương ngang

(M + m )v2 (*)

0 = Mv2 + m(v2 – v.cosα) => v =
ĐLBTCN : mgR(1- cosα) =

=>

0,5

Mv2
m(v2 + v )
+
(**)
2
2
2

(*)&(**) => v2 = 2gR(1 - cosα ).
+ (1) &(2)

m cosα

2

M +m
M + m sin 2 α

(2)

m
3 cos α − 2
=
3
M cos α − 3 cos α + 2

+ hình vẽ => cosα = ( 7R/4- R)/R = 3/4

0,25

(3)

(4)

0,5
0,25

m 16
=
M 11

0,5

1) Xác định k và khối tâm C
Xét một phần tử nhỏ dx cách đầu ở toạ độ x có khối lượng dm = kx.dx

0,25

(3)(4) được

Xác định k:
l

M = ∫ dm = ∫ kx.dx =
0

kl 2
2

=> k =

2M
l2
10

0,25
Xác định khối tâm C
xC =

1
M

∫ xdm =

l

kl 3
1
2l
2
kx
dx
=>
x
=
, thay k => xC =
c
∫
M0
3M
3

0,5

2) Xác định mômen quán tính I0.
l

2

l

dI0 = x dm => I0 = ∫ x dm = ∫ kx 3 dx . Thay k => I0 =
2

0

Bài 3
4
điểm

0

3)
a) Xác định vận tốc góc ω sau va chạm mềm:
• ĐLBT mômen động lượng

Ml 2
2

0,5

* 0

mvl
(1)
I he

Mvl = Ihệ .ω => ω =

(M + 2m)l 2
Ml 2
+ ml 2 =
2
2
2mv
ω=
( M + 2m ) l
Với Ihệ =

*

C
B

b) Tìm tỉ số m/M
• Động năng quay ngay sau va chạm
K=

0,5

0,25

I heω
m v
⇒K=
(3)
2
M + 2m
2

2

2

* Khối tâm G của hệ cách 0: xG
XG =

2l
+ ml
(2M + 3m )l (4)
3
=
M +m
3(M + m )

M

0,25

• Độ tăng thế năng khi hệ tới vị trí cao nhất của vòng quay
∆Wt = 2(M+m)g.xG. Thay (4) => ∆Wt =

2l
(2M + 3m)g (5)
3

* Điều kiện quay trọn vòng: K ≥ ∆Wt
2

0,25

2

m v
2l
≥ (2M + 3m)g
M + 2m 3
M 2 7M
Rút gọn dược: 3v2 ≥ 2lg. (2 2 +
+6)
m
m
3v 2
M
Đặt x =
=> 2x2 + 7x + 6 ≤0
m
2 lg

Từ (3) &(5) =>

0,25

Xét dấu với điều kiẹn x>0 được

M
≤
m

0,25

− 7 + 1+

12v 2
lg

4

11

m≥

0,5

4M
− 7 + 1+

12v
lg

2

Điều kiện về v: mẫu số > 0 => v > 2 lg

0,25

* Trong quá trình làm lạnh chậm khí, pittông chuyển động thẳng đều
xuống, áp suất của khí không đổi bằng p1 , ta có:
0,25
p1 S = p 0 S + Mg − F
(1)
Đến khi quá trình làm lạnh kết thúc khí có nhiệt độ T1 , áp suất khí vẫn
bằng p1 thể tích khí là V1 = S.h , lực ma sát tác dụng lên pittông là ma 0,25
sát nghỉ và hướng lên trên.
1) Trong quá trình nung nóng, nhiệt dung thay đổi theo hai giai đoạn:
* Giai đoạn nung nóng đẳng tích: nâng nhiệt độ của khí từ T1 đến
T1 + ∆T1 (kết thúc giai đoạn này lực ma sát nghỉ đã đổi chiều và pittông 0,5
bắt đầu chuyển động lên trên). Nhiệt dung đẳng tích Cv= 3R/2
* giai đoạn thứ hai là nung nóng đẳng áp: đưa pittông trở về độ cao
0,5
ban đầu. Nhiệt dung đẳng áp CP = 5R/2
2) Xác định nhiệt dung trung bình trong quá trình nung nóng

Bài 4
4
điểm

* Giai đoạn nung nóng đẳng tích: kết thúc giai đoạn này áp suất của
khí bằng p2 xác định từ phương trình:
0,5
p 2 S = p0 S + Mg + F
(2)
p1
T1
=
ta có
p 2 T1 + ∆T1
T ( p S + Mg + F )
2 FT1
− T1 =
(1)&(2) => ∆T1 = 1 0
p0 S + Mg − F
p 0 S + Mg − F

áp dụng phương trình trạng thái

0,5

Nhiệt lượng cần truyền cho khí trong giai đoạn này bằng:
Q1 = CV .∆T1

0.25

* Giai đoạn nung nóng đẳng áp: kết thúc giai đoạn này pittông trở về
độ cao ban đầu, nhiệt độ của khí đã tăng gấp hai lần do thể tích tăng
gấp đôi, hay nhiệt độ trong giai đoạn này đã tăng thêm một lượng
∆T2 = T1 + ∆T1 =

T1 ( p0 S + Mg + F )
.
p0 S + Mg − F

0,5

Nhiệt lượng cần cung cấp cho khí trong giai đoạn này bằng
Q2 = C p .∆T2

0,25
Do vậy nhiệt dung trung bình trong giai đoạn nung nóng bằng:

12

0,5

11F
+5
Q1 + Q 2
R p 0S + Mg
R 11F + 5 ( POS + Mg )
C=
= .
= .
3F
∆T1 + ∆T2 2
+ 1 2 3F + POS + Mg
p 0S + Mg

Bài 5 Cơ sở lý thuyết (1 điểm)
0,2
Xét một cơ hệ gồm một thước, một quả cân đặt tựa trên một chiếc bút
chì
tròn
(được
giữ
cố
định)
như
hình
vẽ
l

l1

A

B

l2

O

Điều kiện cân bằng của thước có dạng :
m1gl1 = m2gl2 + mgl

0,2 đ

trong đó :
m1 là khối lượng phần thước OA ;
m2 là khối lượng phần thước OB. ;
m là khối lượng quả cân ;
l1 =

1
1
OA ; l2 = OB
2
2

l là khoảng cách từ tâm vị trí đặt quả cân đến O.
Gọi ρ là khối lượng riêng của thước, mt, lt là khối lượng và chiều dài
thước, thì :
ρ=

mt m1 m2
=
=
lt
2l1 2l2

0,2

Điều kiện cân bằng có dạng :
2 ρ l12 = 2 ρ l22 + ml

⇒ ρ=

ml
2 ( l1 + l2 )( l1 − l2 )

0,2

Vì mt = ρlt trong đó lt = 2(l1 + l2) nên cuối cùng ta có
mt =

ml
l1 − l2

0,2

2. Tiến trình thí nghiệm (0,4 điểm)
bước 1 : bố trí dụng cụ như hình vẽ
bước 2 : lăn bút chì đến vị trí sao cho thước thăng bằng
bước 3 : đọc các giá trị l, l1, l2.
13

lặp lại nhiều lần (ví dụ 5 lần) để lập bảng số liệu.
Lần l (cm)
l1 (cm)
1
2
3
4
5
3. Xử lí số liệu (0,6 điểm)
Sai số của phép đo :
- Tính l ; ∆l ; l1 ; ∆l1 ; l2 ; ∆l2
- Tính mt =

l2 (cm)

0,2

ml
l1 − l2

- Tính ∆mt =

0,2

m

(l − l )
1

0,4

2

∆l +

ml

(l − l )
1

2

2

∆l1 +

ml

(l − l )
1

2

∆l 2

2

0,2

--------------------HẾT------------------

14

SỞ GD&ĐT NAM ĐỊNH

ĐỀ THI HỌC SINH GIỎI KHU VỰC

TRƯỜNG THPT CHUYÊN

DUYÊN HẢI & ĐỒNG BẰNG BẮC BỘ
Năm 2016 - Môn:Vật lí 10

LÊ HỒNG PHONG
ĐỀ GIỚI THIỆU

Thời gian làm bài: 180 phút

Câu 1 (5đ): Động học, động lực học
Một hạt cườm khối lượng m được xỏ qua một sợi dây nhẹ, không giãn chiều dài L.
Một đầu dây buộc cố định tại điểm A, đầu kia buộc
m

vào một cái vòng rất nhẹ, vòng lại có thể trượt không
ma sát trên một thanh ngang. Ở thời điểm ban đầu,

g

h
L

vật được giữ ở cạnh vòng và dây thẳng, không căng.
Thả cho hạt cườm chuyển động.

A

a. Lập phương trình quỹ đạo của hạt cườm nếu
dây không đứt.
b. Biết rằng dây chịu sức căng lớn nhất là T0. Tìm vận tốc của nó ở thời điểm dây bị
đứt
Cho khoảng cách từ A đến thanh là h. Bỏ qua mọi ma sát.
Câu 2 (5đ): Các định luật bảo toàn
Trên một mặt phẳng nằm ngang, nhẵn người ta đặt một quả tạ đôi thẳng đứng gồm
một thanh cứng nhẹ, chiều dài l hai đầu gắn hai vật khối

(2)

lượng m như nhau. Người ta dùng quả cầu nhỏ thứ ba
khối lượng m/2 chuyển động trên mặt phẳng ngang với
tốc độ v0 đến va chạm tuyệt đối đàn hồi và xuyên tâm với
quả cầu ở dưới (quả cầu 1). Sau khi va chạm quả cầu (1)

(3)

v0

(1)

trượt mà không rời mặt phẳng ngang.
a. Tìm điều kiện của v0.
b. Xác định hướng và độ lớn của lực mà thanh tác dụng lên quả cầu phía trên ngay
sau va chạm. Biện luận các trường hợp có thể xảy ra.
c. Xác định hướng và tốc độ của quả cầu nằm ở trên ( quả cầu 2) ngay trước khi nó
chạm mặt phẳng ngang
15

Câu 3 (2đ): Nhiệt học
Một máy nhiệt lí tưởng hoạt động theo các chu trình tuần hoàn với nguồn nóng là
một khối nước có khối lượng m1 = 10 kg ở nhiệt độ ban đầu t1 = 100oC, nguồn lạnh là một
khối nước có khối lượng m2 = 5 kg và ban đầu là nước đá ở nhiệt độ t2 = 0oC. Giả sử trong
mỗi chu trình, nhiệt độ nguồn nóng và nguồn lạnh thay đổi không đáng kể. Các chu trình
đều cho hiệu suất cực đại. Bỏ qua tương tác nhiệt với môi trường bên ngoài. Biết ẩn nhiệt
nóng chảy của nước đá là λ = 334 kJ.kg-1 và nhiệt dung riêng của nước là c = 4,18 kJ.kg-1.K1
.
a. Xác định nhiệt độ t3 của nguồn nóng khi khối nước đá đã tan được một nửa.
b. Xác định công lớn nhất Amax có thể nhận được và nhiệt độ cuối cùng tc của nguồn
nóng.
Câu 4 (2đ): Cơ học vật rắn
Một hình trụ rỗng bán kính R, mặt trong nhám, được giữ thẳng đứng. Một đĩa mỏng
đồng chất khối lượng m, bán kính r (r < R), lăn không trượt ở mặt trong của hình trụ sao
cho tiếp điểm của nó với hình trụ luôn nằm trên một mặt phẳng nằm ngang. Gọi µ là hệ số
ma sát nghỉ giữa đĩa và hình trụ, θ là góc nghiêng của đĩa so với phương thẳng đứng. Cho
gia tốc trọng trường là g, bỏ qua ma sát lăn và lực cản môi trường. Giả sử đĩa lăn đều,
không trượt và luôn nghiêng một góc θ = θ0 không đổi.
a. Tính vận tốc góc của khối tâm đĩa trong chuyển động quay quanh trục hình trụ.
b. Hỏi θ0 phải nằm trong khoảng giá trị [ θmin , θmax ] nào thì điều giả sử trên (đĩa lăn
không trượt với góc nghiêng không đổi) thỏa mãn?
c. Gọi momen quán tính của đĩa đối với trục quay tiếp tuyến với đĩa và nằm trong
mặt phẳng của đĩa là I = γmr 2 . Tìm giá trị của γ.
Câu 5 (2đ): Thực nghiệm xác định hệ số ma sát trượt và hệ số cản
Xét chuyển động của một tấm nhựa phẳng trên một mặt bàn phẳng nằm ngang, người
ta nhận thấy trong quá trình chuyển động, tấm chịu tác dụng của lực ma sát trượt (hệ số ma
sát trượt α) và chịu lực cản của môi trường tỉ lệ thuận với vận tốc ( fc = −βv, β là hệ số cản).
Quãng đường mà tấm nhựa trượt được trên mặt phẳng ngang được tính gần đúng là:
s=

v2
βv3
− 2 2 với v là vận tốc ban đầu của tấm nhựa, M là khối lượng của tấm nhựa, g là
2αg 3α Mg

gia tốc trọng trường.
a. Trình bày cơ sở lý thuyết và xây dựng các công thức cần thiết xác định α và β.
b. Coi các va chạm trong quá trình làm thí nghiệm (nếu có) là hoàn toàn đàn hồi.
Cho các dụng cụ sau:
- Vật nhỏ có khối lượng m đã biết;
- Thước đo có vạch chia đến milimét;
- Các sợi dây mềm, mảnh, nhẹ;
- Tấm nhựa phẳng hình chữ nhật;
- Bàn thí nghiệm, giá đỡ, giá treo cần thiết.
Trình bày cách bố trí thí nghiệm, thu thập và xử lí số liệu để xác định α và β.

16

SỞ GD&ĐT NAM ĐỊNH

ĐỀ THI...