PHÒNG GIÁO DỤC &ĐÀO TẠO
TRƯỜNG THCS YÊN CÁT

KÌ THI HỌC SINH GIỎI LỚP 7 –KHẢO SÁT LÂN I
NĂM HỌC 2020-2021
Môn thi: Ngữ văn
Ngày thi: 22 tháng 01 năm 2021
Thời gian: 150 phút (không kể thời gian giao đề)

I. PHẦN ĐỌC-HIỂU (6 điểm)
Đọc các đoạn thơ sau và thực hiện các yêu cầu bên dưới:
Lũ chúng tôi từ tay mẹ lớn lên
Còn những bí và bầu thì lớn xuống
Chúng mang dáng giọt mồ hôi mặn
Rỏ xuống lòng thầm lặng mẹ tôi.
(Mẹ và quả, Nguyễn Khoa Điềm)
(2) Thời gian chạy qua tóc mẹ
Một màu trắng đến nôn nao
Lưng mẹ cứ còng dần xuống
Cho con ngày một thêm cao.
(Trong lời mẹ hát, Trương Nam Hương)
Câu 1(1đ): Xác định phương thức biểu đạt chính trong hai đoạn thơ trên?
Câu 2 (1đ): Chỉ ra nghệ thuật tương phản được sử dụng ở hai đoạn thơ trên?
Câu 3 (2đ): Tìm và chỉ ra tác dụng của biện pháp tu từ trong câu thơ “Thời gian chạy qua tóc mẹ”?
Câu 4 (2đ): Những nét tương đồng giữa hai đoạn thơ trên?
II. TẬP LÀM VĂN ( 14,0 điểm)
Câu 1 (4,0 điểm): Từ văn bản ở phần đọc- hiểu, em hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) bàn về tình mẫu tử.
Câu 2 (10,0 điểm): Có ý kiến cho rằng: “Thơ ca bắt rễ từ lòng người, nở hoa nơi từ ngữ”
Em hiểu như thế nào về ý kiến trên? Hãy làm sáng tỏ nhận định trên qua bài thơ Qua Đèo Ngang của Bà Huyện Thanh Quan./.
----------------------------Hết------------------------------------------















HƯỚNG DẪN CHẤM ĐỀ THI HSG MÔN NGỮ VĂN LỚP 7-LẦN I
(Thời gian:150 phút)

Phần
Câu
Nội dung
Điểm









Đọc- hiểu
1
Phương thức biểu đạt chính của văn bản: biểu cảm
1


2
Nghệ thuật tương phản:Lũ chúng tôi từ tay mẹ lớn lên/Còn những bí và bầu thì lớn xuống; Lưng mẹ cứ còng dần xuống/ Cho con ngày một thêm cao.
1


3
- Biện pháp tu từ: nhân hóa.
- Hiệu quả: Câu thơ trở nên gợi hình, gợi cảm, sinh động, diễn tả sự trôi chảy của thời gian khiến mẹ già đi vì năm tháng gian khó, nhọc nhằn, nuôi dạy các con.
0.5

1.5


4
-Về nội dung: diễn tả đức hi sinh, công lao trời biển của mẹ trong việc nuôi dạy các con khôn lớn;tấm lòng của người con với mẹ trong sự yêu thương, xót xa khi thấy “thời gian chạy qua tóc mẹ”
-Về nghệ thuật: hai đoạn thơ sử dụng phép tương phản, nhân hóa, ẩn dụ để làm nổi bật công lao, đức hi sinh của mẹ và tình cảm của con dành cho mẹ.
2.0





Phần TLV




















1
* Yêu cầu về kĩ năng: Đảm bảo cấu trúc đoạn văn khoảng 200 chữ, có đủ các phần mở đoạn, phát triển đoạn; lập luận thuyết phục, có lí lẽ và dẫn chứng cụ thể, đảm bảo quy tắc chính tả, dung từ, đặt câu.
* Yêu cầu về kiến thức:
1. Khái niệm: Tình mẫu tử là tình thương yêu, là sự hi sinh , chở che , bao dung của người mẹ đối với con. Đó là thứ tình cảm vừa tự nhiên, vừa cao cả, theo mỗi người suốt cuộc đời.
2. Bàn luận, nâng cao vấn đề
- Biểu hiện của tình mẫu tử
+ Ngay từ những ngày đầu chập chững, mẹ luôn là người nâng đỡ, chở che.
+ Khi lớn lên, mẹ cũng luôn sát cánh cùng ta trên đường đời đầy gian lao, thử thách
+ Dành cả cuộc đời lo lắng cho các con mà không mong một sự đáp đền, bởi niềm hạnh phúc lớn nhất của mẹ là được nhìn thấy các con hạnh phúc, trưởng thành ( lấy dẫn chứng trong thực tế đời sống và trong văn học )
+ Con là sức mạnh của mẹ, niềm hi vọng, động lực của mẹ…
+ Tình mẫu tử là sức mạnh kì diệu giúp con người vượt lên những khó khăn của cuộc sống.
+ Làm cuộc đời ấm áp hơn…
- Phê phán:
+ Những người mẹ nhẫn tâm vứt bỏ cốt nhục của mình , hành hạ , ngược đãi