Sở giáo dục & đào tạo thanh hoá
 đề thi kiểm tra chất lượng học kì II

Trường thpt quảng xương II
===============
 Năm học 2007 - 2008
Môn : Văn – Khối 12
Thời gian 90 phút (Không kể thời gian giao đề)




Câu I : ( 2 điểm )

Nêu những nét chính về cuộc đời và sự nghiệp sáng tác của M. Gorky.

Câu II : ( 3 điểm )

Nêu những đặc điểm chung của Văn học Việt Nam từ Cách mạng tháng Tám 1945 đến 1975. Tại sao nói rằng lý tưởng và nội dung yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội là đặc điểm nổi bật của văn học giai đoạn này.

Câu III : ( 5 điểm )

Anh (chị) hãy trình bày những cảm nhận về đất nước của nhà thơ Nguyễn Khoa Điềm trong chương Đất Nước. ( Trích trường ca Mặt đường khát vọng )

- Hết –


Họ và tên thí sinh:………………………………………….Số báo danh:………………………






















Sở giáo dục và đào tạo thanh hoá
Trường thpt quảng xương II
-----((------
Hướng dẫn chấm Môn văn lớp 12
Kiểm tra học kì II – Năm học 2007 – 2008.

===================================
( Hướng dẫn chấm này gồm 02 trang )
Câu
ý
Nội dung
Điểm

I
1
 Những nét chính trong cuộc đời nhà văn M. Gorki.
1,25



- Măc xim Gorky (1868 – 1936) là nhà văn lớn của nước Nga Xô Viết, nhà văn hoá, xã hội lỗi lạc.
- Sinh trưởng trong một gia đình lao động nghèo. Mười tuổi đã mồ côi
cả cả cha lẫn mẹ.
- Alêchxây Pêscốp ( Tên thật của M. Gorky ) sớm phải bỏ học, tự kiếm sống bằng nhiều nghề : bới rác, đi ở, phụ bếp tàu thuỷ… Gorky nghĩa
là : cay đắng.
- Ông ham học, ham đọc. Đặc biệt những năm tháng kiếm sống đã dạy cho nhà văn bao điều đau khổ mà quý giá.
- Bước vào làng báo làng văn chuyên nghiệp từ 1892. Được bầu làm Viện sĩ danh dự Viện hàn lâm khoa học Nga nhưng bị Nga Hoàng từ chối. Gorky không những trở thành nhà văn lớn mà còn được Lê-Nin đánh giá là người “ đại diện vĩ đại nhất của nghệ thuật vô sản’’.
0,25

0,25

0,25


0,25

0,25



2
 Sự nghiệp sáng tác của Măcxim Gorky.
0,75


1
* Di sản của Gorky rất đồ sộ, đa dạng về thể loại. Ông viết tới 20 vở kịch, nhiều truyện ngắn và tiểu thuyết.
0,25


2
 Các tác phẩm tiêu biểu :
0,5



+ Kịch : Dưới đáy…
+ Tiểu thuyết : Người mẹ (1906)
Bộ ba tự truyện : Thời thơ ấu (1913), Kiếm sống (1916) và Những trường đại học của tôi (1923)
+ Truyện ngắn M. Gorky ( Tuyển tập, 2 tập )…


II
1
 Nêu các đặc điểm chung của văn học 1945-1975.
1,5



+ Lý tưởng và nội dung yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội là đặc điểm nổi bật của văn học trong giai đoạn này.
+ Nền văn học mang tính nhân dân sâu sắc.
+ Một nền văn học có nhiều thành tựu về sự phát triển thể loại và phong cách tác giả.
0,5

0,5
0,5


2
 Lý tưởng và nội dung yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội.
1,5



+ Cách mạng tháng Tám thành công đất nước có chủ quyền. Độc lập tự do đi lên chủ nghĩa xã hội là mục đích lý tưởng cao cả mà Đảng và cả dân tộc hướng tới. Văn học cũng có nhiệm vụ hướng tới lý tưởng ấy bằng cả lý trí và tình cảm.
+ Với 30 năm chiến tranh, hai cuộc kháng chiến vĩ đại thì nội dung yêu nước, yêu chủ nghĩa xã hội là điều tất yếu.
+ Văn học giai đoạn này thực sự đã trở thành một thứ vũ khí sắc bén, một món ăn tinh thần phục vụ kịp thời những nhiệm vụ cách mạng
trong từng giai đoạn phát triển.
0,5



0,5

0,5

Câu
ý
Nội dung
Điểm

III
1
 Giới thiệu tác giả, tác phẩm, trích đoạn.
1,5



+ Nguyễn Khoa Điềm : sinh năm 1943 trong một gia đình trí thức cách mạng ở huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên – Huế. Sau khi tốt nghiệp đại học sư phạm Hà Nội 1964 ông vào Nam chiến đấu. Là nhà thơ trưởng thành trong kháng chiến chống Mỹ. Từng là Bộ trưởng Bộ Văn hoá thông tin.
+ Mặt đường khát vọng là bản trường ca hùng tráng được ông sáng tác ở chiến khu Trị - Thiên năm 1971 nói về quá trình thức tỉnh của tuổi trẻ các đô thị vùng tạm chiếm Miền Nam hướng về nhân dân, đất nước chống xâm lược.
+ Đoạn trích Đất nước nằm ở phần đầu chương V của bản trường ca. Đây là chương hay nhất trình bày sự cảm nhận và lý giải của tác giả về đất nước, thể hiện tư tưởng cốt lõi của bản trường ca là tư tưởng “ Đất nước của nhân dân’’.
0,5




0,5



0,5


2
 Cảm nhận về đất nước biểu hiện trong trích đoạn Đất nước
3,5



+ Đất nước được cảm nhận từ những gì gần gũi nhất, bình dị nhất trong đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân : câu chuyện cổ tích, trầu cau với cuộc sống tần tảo mà đầy tình nghĩa : gừng cay, muối mặn…
+ Đất nước còn được cảm nhận từ phương diện địa lý, lịch sử gắn liền với những truyền thống lịch sử Lạc Long Quân và Âu Cơ về đất Tổ Hùng Vương… Tất cả gợi lên một thời gian đằng đẵng, một không gian mênh mông của lịch sử và truyền thống.
+ Đất nước còn là sự thống nhất giữa các yếu tố lịch sử, địa lí, qua các khía cạnh văn hoá, phong tục, truyền thống, giữa cái riêng và cái chung, giữa thế hệ này với thế hệ khác.
+Đỉnh cao của cảm xúc trữ tình, cũng là điểm hội tụ tư tưởng cốt lõi của đoạn trích là tư tưởng“Đất nước này là Đất nước của Nhân dân’’.
- Mỗi một địa danh của thiên nhiên đất nước đều gắn với một tâm hồn, một số phận. Số phận gửi trong danh thắng làm cho danh thắng thêm nhiều ý nghĩa.
- Đất nước gắn liền với những con người vô danh bình dị, những người “ Không ai nhớ mặt đặt tên – Nhưng họ đã làm ra Đất Nước’’.
- Cảm nhận về đất nước của Nguyễn Khoa Điềm là sự phát hiện mới mẻ góp phần làm sâu sắc thêm những ý niệm về Đất Nước của thơ ca chống Mỹ.
- Góp phần vào sự thành công của đoạn thơ còn ở giọng thơ tâm tình tha thiết “Em ơi em - Hãy nhìn rất xa - Vào bốn nghìn năm Đất Nước’’ mà cũng rất trầm lắng, trang nghiêm. ở nghệ thuật vận dụng vốn văn hoá dân gian khá phong phú để chuyển tải ý tưởng “ Đất Nước của nhân dân, Đất nước của ca dao thần thoại’’.
0,5


0,5



0,5


1,0

0,25


0,25

0,25


0,25

* Chú ý : Học sinh có thể trình bày các ý cơ bản trên đây theo mạch cảm xúc của mình,không nhất thiết phải theo thứ tự trên.