TIẾT 55, 56


MỤC ĐÍCH – YÊU CẦU
Kiến thức:
Học sinh biết:
Định nghĩa, phân loại ancol.
Công thức chung, đặc điểm cấu tạo phân tử, đồng phân, danh pháp (gốc ( chức và thay thế).
Tính chất vật lí: nhiệt độ sôi, độ tan trong nước, liên kết hiđro.
Tính chất hoá học: phản ứng của nhóm (OH (thế H, thế (OH), phản ứng tách nước tạo thành anken hoặc ete; phản ứng oxi hoá ancol bậc I, bậc II thành anđehit, xeton; phản ứng cháy.
Phương pháp điều chế ancol từ anken, điều chế etanol từ tinh bột.
Ứng dụng của etanol.
Công thức phân tử, cấu tạo, tính chất riêng của glixerol (phản ứng với Cu(OH)2).
Kĩ năng:
Viết được công thức cấu tạo các đồng phân ancol.
Đọc được tên khi biết công thức cấu tạo của các ancol (có 4C ( 5C).
Dự đoán được tính chất hoá học của một số ancol đơn chức cụ thể.
Viết được phương trình hoá học minh hoạ tính chất hoá học của ancol và glixerol.
Phân biệt được ancol no đơn chức với glixerol bằng phương pháp hoá học.
Xác định công thức phân tử, công thức cấu tạo của ancol.
Trọng tâm:
Đặc điểm cấu tạo của ancol
Quan hệ giữa đặc điểm cấu tao với tính chất vật lí (nhiệt độ sôi, tính tan)
Tính chất hoá học
Phương pháp điều chế ancol
Tình cảm, thái độ:
Bên cạnh những lợi ích đem lại, ancol còn có tính độc hại đối với con người và môi trường sống. Thông qua bài này, học sinh nhận thức rõ lợi ích và tác hại của chúng để phục vụ con người một cách hiệu quả.
CHUẨN BỊ
GV: Ống nghiệm, giá ống nghiệm, kẹp gỗ, Na, C2H5OH, dung dịch NaOH, dung dịch CuSO4, glixerol, video thí nghiệm, máy tính, máy chiếu, phiếu học tập, bảng nhiệt độ sôi của một số chất (ankan, dẫn xuất halogen và ancol có phân tử khối bằng hoặc gần bằng nhau).
HS: Chuẩn bị trước bài ở nhà, phát phiếu học tập cho học sinh.
PHƯƠNG PHÁP
Dùng phương pháp vấn đáp, đàm thoại gợi mở, nêu vấn đề, diễn giảng, thảo luận nhóm, …
TIẾN TRÌNH GIẢNG DẠY
Ổn định lớp:
Kiểm tra bài cũ:
Câu 1: Dùng công thức cấu tạo, viết phương trình hóa học của các phản ứng thực hiện sơ đồ chuyển hóa sau:


Sau khi học xong bài ancol tiết 1:
Câu 2: Ancol no, đơn chức, mạch hở có công thức chung là?
A. CnH2n+2-x(OH)x (n ( x ( 1)
B. CnH2n-1OH (n ( 3)
C. CnH2n-7OH (n ( 6)
D. CnH2n+1OH (n ( 1)
Câu 3: Xác định bậc của ancol trong các trườn hợp sau:


Tiến trình:
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN (GV)
HOẠT ĐỘNG CỦA HỌC SINH (HS)
TRÌNH BÀY BẢNG

ANCOL (TIẾT 1)

Hoạt động 1: Tìm hiểu các định nghĩa ancol
GV: cho HS viết công thức một vài ancol đã biết và giới thiệu thêm các chất trong bảng (1) sau đây:






GV: dẫn dắt HS xây dựng định nghĩa về ancol.


HS: CH3-CH2-OH
I. ĐỊNH NGHĨA, PHÂN LOẠI
1. Định nghĩa:
Ancol là những hợp chất hữu cơ trong phân tử có nhóm hiđroxyl –OH liên kết trực tiếp với nguyên tử cacbon no.
Nhóm –OH này được gọi là nhóm –OH ancol.

Hoạt động 2: Tìm hiểu phân loại ancol
GV: yêu cầu HS nghiên cứu SGK, từ đó giải thích sự phân loại đối với các thí dụ đã cho.



GV: yêu cầu HS nhắc lại bậc của cacbon và xác định bậc của ancol trong các trường hợp sau:


GV: yêu cầu HS phân loại ancol đối với một vài ancol đơn giản và lấy ví dụ các chất trong bảng (1).
GV: sau đây chỉ xét các ancol no, mạch hở.

HS:
- Phân loại dựa theo gốc hiđrocacbon (ancol no, ancol không no (mạch hở, mạch vòng) và ancol thơm (phân tử có vòng benzen).
- Phân loại dựa theo số nhóm –OH trong phân tử: ancol đa chức và ancol đơn chức.
- Phân loại dựa theo bậc cacbon: bậc của ancol được tính bằng bậc của nguyên tử cacbon liên kết với nhóm –OH.
HS: bậc của ancol trong cấu tạo (1), (2), (3), lần lượt là (II), (