CHỦ ĐỀ 5: TRÁCH NHIỆM VỚI GIA ĐÌNH
Tiết 74
I. MỤC TIÊU
1. Về kiến thức
Học sinh nhận diện được những việc làm thể hiện trách nhiệm của bản thân đối với các
thành viên trong gia đình.
Xác định được các cách thức chăm sóc, hỗ trợ và gắn kết tình cảm giữa các thế hệ trong
gia đình.
2. Về năng lực
Năng lực đặc thù (Năng lực thích ứng với cuộc sống): Thực hiện được các hành vi, việc làm
cụ thể thể hiện trách nhiệm với gia đình và các thành viên (ông bà, cha mẹ, anh chị em).
Năng lực chung: Năng lực giao tiếp và hợp tác thông qua thảo luận nhóm và giải quyết tình
huống.
Năng lực số:
1.1.NC1b: Áp dụng được kỹ thuật tìm kiếm để lấy được dữ liệu, thông tin về các hoạt động
gắn kết gia đình trên môi trường số.
3.1.NC1b: Chỉ ra được những cách thể hiện bản thân (trách nhiệm với gia đình) thông qua việc
tạo ra các nội dung số (hình ảnh, video ngắn).
3. Về phẩm chất
 Nhân ái: Yêu thương, quan tâm và sẵn sàng giúp đỡ các thành viên trong gia đình.
 Trách nhiệm: Có ý thức tự giác thực hiện các công việc nhà và nghĩa vụ đối với gia
đình mà không cần nhắc nhở.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
1. Đối với giáo viên
- SGK, SGV, Giáo án.
- Máy tính, máy chiếu, VIdeo bài hát.
2. Đối với học sinh
- SGK, SBT.
- Giấy A4, bút (sử dụng cho các hoạt động ở phần Rèn luyện).
- Nhớ lại các hoạt động lao động trong gia đình em đã tham gia.
- Nhớ lại những hành động, hành vi, của bản thân thể hiện trách nhiệm đối với gia đình.
- Nhớ lại các tình huống thể hiện trách nhiệm đới vơi gia đình hoặc thiếu trách nhiệm
đối với gia đình trong thực tiễn để chia sẽ.

- Suy nghĩ, các biện pháp, nội dung cần tuyên truyền... xung quanh vấn đề bài học
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG (3 phút)
1.

Mục tiêu: Tạo tâm thế thoải mái, hứng thú, từng bước bước vào nội dung hoạt động.

2.

Nội dung: GV cho HS nghe đoạn nhạc, đặt câu hỏi và hướng dẫn vào nội dung

3.

Sản phẩm học tập: HS lắng nghe và trả lời câu hỏi

4.

Tổ chức thực hiện:

- GV cho HS nghe nhạc
- HS tiếp nhận, thực hiện nhiệm vụ. Xem và nhận xét sự cần thiết của vấn đề.
- GV dẫn dắt vào hoạt động: Mỗi chúng ta đây ai cũng có cội nguồn nơi mình sinh ra lớn lên
và đặc biệt là mỗi người ai cũng có một gia đình có ông bà, cha mẹ, anh chị em,…. Gia đình là
trường học đầu tiên của mỗi chúng ta và trong suốt cuộc đời gia đình mãi là nơi nương tựa
vững chắc cho ta dù là lúc ta thành công hay thất bại. Vậy nên mỗi người chúng ta đều phải có
trách nhiệm với gia đình, với người thân của chúng ta, và bài bài học hôm nay chúng ta sẽ
cùng tìm hiểu về trách nhiệm của mình đối với gia đình.

Hình thành kiến thức – Nhận diện trách nhiệm
GV chia HS thành 4 nhóm (Các nhóm phân công trưởng nhóm và thư ký để ghi nội dung
Hoạt động 1: Tìm hiểu về trách nhiệm với gia đình (15 phút)
Mục tiêu: HS nhận biết được các việc cần làm thể hiện trách nhiệm đối với gia đình trong ứng
xử, lao động giúp gia đình và góp phần phát triển kinh tế gia đình.
Nội dung: GV đặt câu hỏi, hs lắng nghe và trả lời
1.

Sản phẩm học tập: HS làm việc cá nhân, làm việc theo nhóm và trả lời câu hỏi.

2.

Tổ chức hoạt động:

HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN - HỌC

DỰ KIẾN SẢN PHẨM

SINH
Trách nhiệm với gia đình

Nhóm 1:

Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập - Tự nguyện chăm sóc khi người thân bị
Các nhóm Sử dụng phương pháp vẽ dạng ốm.
bảng, sơ đồ…. ra giấy A4 rồi chụp ảnh gửi - Nói lời yêu thương, biết ơn đối với bố
lên nhóm Zalo của lớp về các nhiệm vụ của mẹ, người thân trong gia đình.
mình:

- Chủ động giải quyết các vấn đề nảy sinh

- Nhóm 1: Liệt kê những việc cần làm để thể trong gia đình.
hiện trách nhiệm với bố mẹ, người thân.

- Thực hiện tốt các nhiệm vụ được gia

- Nhóm 2: Chia sẻ cách hoạt động lao động đình giao cho.
thể hiện trách nhiệm đối với gia đình.
- Nhóm 3: Chia sẻ các biện pháp để phát Nhóm 2:
triển kinh tế gia đình.

- Giúp mẹ kinh doanh hang tạp hóa

- Nhóm 4: Từ thực tế lớp học của mình hãy - Trồng rau, nuôi cá,…
chỉ ra những việc làm thiếu trách nhiệm của
bản thân mình và các bạn trong lớp.

Nhóm 3:

(Thời gian chuẩn bị mỗi nhóm 5 phút)

- Biện pháp: Kinh doanh hàng tạp hóa

Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập

- Tham gia: Bán hàng, nhận hàng, giao

- HS thảo luận liệt kê và chọn lựa hoàn thiện hàng,…
- GV hướng dẫn, theo dõi, hỗ trợ HS nếu cần Nhóm 4:
thiết.

- Vi phạm nội quy của trường, lớp.

Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và - Ý thức kém trong học tập và hoạt động
thảo luận

tập thể

- GV mời đại diện HS, đại diện các nhóm
trình bày.

GV chốt lại kiến thức về các nhóm trách
nhiệm: Chăm sóc sức khỏe, hỗ trợ công
- GV mời HS khác nhận xét, bổ sung.
việc, tiết kiệm chi phí và gắn kết tình
Bước 4: Đánh giá kết quả, thực hiện
cảm.
nhiệm vụ học tập
GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức,
chuyển sang nội dung mới.
Hoạt động 2 : Thể hiện trách nhiệm với gia đình (20 phút)
1. Mục tiêu: HS đưa ra được những cách ứng xử phù hợp thể hiện trách nhiệm với gia đình.
2. Nội dung: GV trình bày vấn đề; HS lắng nghe, đọc SGK, thảo luận và trả lời câu hỏi.
- GV yêu cầu HS chia sẻ về: trách nhiệm đối với gia đình
3.Sản phẩm học tập: HS làm việc cá nhân, làm việc theo nhóm và trả lời câu hỏi.
4.Tổ chức hoạt động:
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN - HỌC DỰ KIẾN SẢN PHẨM
SINH
Bước 1: GV chuyển giao nhiệm vụ học tập

- GV yêu cầu học sinh nghiên cứu 4 tình
huống trong SGK và thảo luận theo nhóm để
lựa chọn những cách ứng xử phù hợp (như báo
cáo, đóng kịch, tạo video AI…) thể hiện trách
nhiệm với gia đình.
(Thời gian chuẩn bị mỗi nhóm 5 phút)
Bước 2: HS thực hiện nhiệm vụ học tập
- Học sinh đọc tình huống và thảo luận
Bước 3: Báo cáo kết quả hoạt động và thảo
luận
- HS các nhóm đại diện trình bày

- Chúng ta nên trân trọng những giá trị
gia đình
- Quan tâm, chia sẽ khó khăn với ông
bà.
-Chủ động giúp đỡ anh chị, em và chủ
động giải quyết những mâu thuẩn nảy
sinh trong gia đình.

Bước 4: GV đánh giá kết quả, thực hiện
nhiệm vụ học tập
GV đánh giá, nhận xét, chuẩn kiến thức.
Hoạt động 3. Củng cố - Tổng kết (7 phút)
1. Mục tiêu: HS được củng cố kiến thức dựa trên việc trả lời câu hỏi
2. Nội dung: GV chiếu câu hỏi và tính điểm thi đua theo nhóm
3. Sản phẩm học tập: HS làm việc cá nhân, làm việc theo nhóm và trả lời câu hỏi.
Câu 1: Hành động nào sau đây thể hiện trách nhiệm của bản thân với gia đình?
A. Chỉ tập trung học tập, không cần làm việc nhà.
B. Chủ động dọn dẹp nhà cửa và giúp đỡ bố mẹ.
C. Đợi bố mẹ nhắc nhở mới làm việc nhà.
D. Ỉ lại việc nhà cho các anh chị em khác. 
Câu 2: Theo quy định, con cái có bổn phận gì đối với ông bà, cha mẹ?
A. Kính trọng, lễ phép, hiếu thảo và phụng dưỡng.
B. Chỉ cần vâng lời khi được cho quà.
C. Có thể thờ ơ nếu bố mẹ quá khắt khe.
D. Chỉ cần giúp đỡ khi đã đi làm có thu nhập. 
Câu 3: Khi người thân trong gia đình gặp khó khăn, mâu thuẫn, chúng ta nên ứng xử
như thế nào?
A. Giữ im lặng và bỏ đi nơi khác.
B. Chủ động nói chuyện, chia sẻ và hóa giải mâu thuẫn.
C. Đứng về phía người có lợi cho mình.
D. Bỏ mặc vì đó là chuyện của người lớn. 
Câu 4: Việc làm nào thể hiện sự "giữ gìn truyền thống tốt đẹp của gia đình"?
A. Thờ ơ với các ngày lễ, giỗ trong dòng họ.

B. Tìm hiểu, tôn trọng và tiếp nối các nếp sống, phong tục tốt.
C. Phủ nhận hoàn toàn các quan điểm của thế hệ trước.
D. Chỉ quan tâm đến truyền thống của gia đình khác. 
Câu 5: Ý nghĩa chính của việc thể hiện trách nhiệm đối với gia đình là gì?
A. Được mọi người khen ngợi và thưởng tiền.
B. Xây dựng gia đình hạnh phúc, bền vững và rèn luyện nhân cách.
C. Để chứng tỏ bản thân giỏi giang hơn người khác.
D. Tránh bị bố mẹ mắng mỏ. 
Câu 6: Thanh niên từ đủ 15 tuổi trở lên sống chung với cha mẹ có nghĩa vụ gì?
A. Không cần làm gì vì vẫn đang đi học.
B. Đóng góp vào việc đáp ứng nhu cầu thiết yếu của gia đình nếu có thu nhập.
C. Chỉ cần giữ sạch phòng riêng của mình.
D. Chỉ giúp đỡ khi có thời gian rảnh. 
Đáp án gợi ý:
1-B, 2-A, 3-B, 4-B, 5-B, 6-B

Câu 1: Những hành động nào dưới đây thể hiện trách nhiệm của cá nhân đối với
gia đình? (Điền Đ hoặc S)
A. Chỉ tập trung học tập, không cần quan tâm đến công việc nhà. (S) - Trách nhiệm bao
gồm cả chia sẻ công việc.
B. Chủ động giúp đỡ cha mẹ chăm sóc em nhỏ và dọn dẹp nhà cửa. (Đ) - Là biểu hiện
tự giác.
C. Tôn trọng và lắng nghe ý kiến của các thành viên khác trong gia đình. (Đ) - Thể hiện
sự kính trọng.
D. Đóng góp sức lao động hoặc tài chính phù hợp để chăm lo đời sống chung. (Đ)
- Trách nhiệm của con cái. 
Câu 2: Nhận định nào sau đây là SAI về trách nhiệm với gia đình? (Điền Đ hoặc S)
A. Trách nhiệm với gia đình là cơ hội để rèn luyện nhân cách. (S - Nhận định đúng)
B. Việc nhà là trách nhiệm của người lớn, trẻ em chỉ cần học. (Đ - Nhận định sai, trẻ em
cần chia sẻ phù hợp)
C. Giữ gìn danh dự và truyền thống gia đình là nghĩa vụ của con cái. (S - Nhận định
đúng)
D. Thanh niên từ đủ 15 tuổi trở lên không có nghĩa vụ đóng góp kinh tế. (Đ - Nhận định
sai, luật quy định có nghĩa vụ nếu có thu nhập) 
Câu 3: Đâu là biểu hiện của người có trách nhiệm trong các tình huống sau? (Điền
Đ hoặc S)

A. Khi bà bị ốm, tự giác chăm sóc và nhờ người lớn hỗ trợ khi cần thiết. (Đ) - Cách xử
lý trách nhiệm.
B. Nhờ người thân làm hộ phần công việc nhà được giao. (S) - Biểu hiện thiếu tự giác.
C. Tìm cách tiết kiệm chi tiêu, không đòi hỏi mua sắm những thứ không cần thiết. (Đ)
- Trách nhiệm tài chính.
D. Mặc kệ người thân gặp khó khăn vì đó là chuyện của họ. (S) - Thiếu trách nhiệm. 
Bắc Lý, ngày 03 tháng 3 năm 2026
Giáo viên

Nguyễn Văn Hà

ĐÁNH GIÁ
1. Cá nhân tự đánh giá
Phiếu đánh giá
Họ và tên…………………………….Lớp……………………..
Tiêu chí

Kết quả đạt được

1.
Thể hiện được sự quan
tâm, chăm sóc người thân hằng
ngày.

-

2.
Chủ động tham gia giải
quyết các vấn đề nảy sinh trong
gia đình

-

Tắm rửa cho em út
Đút cơm cho em
Làm nước cho cả nhà uống
Nhổ tóc bạc, đấm lưng, giặt quần
áo…
Lần 1:
Lần 2:

3.
Làm tốt các công việc
được gia đình phân công

-

Nấu ăn cho gia đình
Lau chùi, quét dọn vệ sinh nhà cửa
Tưới rau, làm cỏ…..
Trồng trọt
Chăn nuôi
Buôn bán

4.
Đề xuất các biện pháp
phát triển kinh tế gia đình và
lựa chọn các việc làm phù hợp
góp phần phát triển kinh tế gia
đình
Đánh giá chung của GV
Đạt: Đạt ít nhất 3 trong 4 tiêu
chí
Chưa đạt: Chỉ đạt ít nhất 2 tiêu
chí
2. Đánh giá theo nhóm

GV HD tổ trưởng/nhóm trưởng điều hành việc đánh giá lẫn nhau dựa vào:
1. Sự chuẩn bị cho hoạt động của bài học
3. Sản phẩm báo cáo của các nhóm (Sản phẩm, thuyết trình).
2. Thái độ khi tham gia hoạt động: tự giác, lắng nghe, tích cực…

HS tự đánh giá
(Đạt/
Chưa
Đạt)