SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HẢI DƯƠNG
TRƯỜNG THPT TRẦN QUANG KHẢI

ĐỀ THI KIỂM TRA CHẤT LƯỢNG HỌC KỲ I
NĂM 2018-2019
Môn thi :Ngữ Văn –Lớp 10
Thời gian:90 phút
Câu 1 (3đ)
Cho ngữ liệu sau, trả lời câu hỏi bên dưới:
Tôi kể ngày xưa chuyện Mỵ Châu Trái tim lầm chỗ để trên đầu Nỏ thần vô ý trao tay giặc Nên nỗi cơ đồ đắm biển sâu…
(Trích Bài thơ Tâm Sự -Tố Hữu)
1.Các từ ngữ: “lầm chỗ, vô ý” đạt hiệu quả nghệ thuật như thế nào khi nhắc đến nhân vật Mỵ Châu?
2.Từ văn bản trên, nêu ngắn gọn bài học rút ra qua nhân vật Mỵ Châu trong truyện “An Dương Vương, Mỵ Châu và Trọng Thuỷ”?
3.Em hãy trình bày suy nghĩ về trách nhiệm của tuổi trẻ trong công cuộc xây dựng và bảo vệ Tổ quốc hiện nay?

Câu 2: (7 điểm)
Anh/chị hãy phân tích vẻ đẹp nhân cách của tác giả Nguyễn Bỉnh Khiêm qua tác phẩm thơ sau:
Một mai, một cuốc, một cần câu
Thơ thẩn dầu ai vui thú nào?
Ta dại, ta tìm nơi vắng vẻ
Người khôn, người đến chốn lao xao.
Thu ăn măng trúc, đông ăn giá
Xuân tắm hồ sen, hạ tắm ao.
Rượu, đến cuội cây, ta sẽ uống
Nhìn xem phú quý tựa chiêm bao.
(Nhàn- tác giả Nguyễn Bỉnh Khiêm,Ngữ văn 10.Tập 1,trang 114.NXB GD.2005)



HƯỚNG DẪN CHẤM – THANG ĐIỂM
Câu 1: (3 điểm) * Về hình thức và kỹ năng: - Thí sinh bám sát vào văn bản, vận dụng những kiến thức đã học để trả lời câu hỏi
- Các câu trả lời phải thể hiện ở dạng văn bản (đoạn thơ).
Nội dung các câu hỏi được trả lời độc lập.
* Về nội dung:
1.Các từ ngữ: lầm chỗ, vô ý có hiệu quả nghệ thuật: thấy được sai lầm lớn của Mỵ Châu là vì tình yêu với Trọng Thuỷ mà quên đi trách nhiệm công dân, mất cảnh giác để gây ra thảm kịch lịch sử cho nước Âu Lạc. Đồng thời thể hiện niềm cảm thông của đời sau với hành động của nàng.(0.5 đ)

2.Qua đây có thể rút ra bài học: (1.0đ)
+trách nhiệm của cá nhân, gắn bó với trách nhiệm cộng đồng.
+giải quyết hài hòa giữa cái riêng với cái chung.
+tinh thần cảnh giác với kẻ thù.
 3.Đoạn văn đảm bảo các yêu cầu : (1.5đ)
-Nội dung: Thí sinh bày tỏ suy nghĩ :
+ Hiểu được tình hình đất nước hiện nay  là đất nước hòa bình độc lập nhưng trong sự nhăm nhe xâm chiếm của giặc ngoại xâm.
+ Trách nhiệm của tuổi trẻ trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc: bảo vệ ranh giới, lãnh thổ quốc gia , cảnh giác với kẻ thù, học tập, lao động xây dựng đất nước, luôn giữ vững lập trường tư tưởng của Đảng và Nhà nước, giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc
+ Phê phán và nêu hậu quả của một bộ phận giới trẻ thờ ơ, vô trách nhiệm với đất nước,có tư tưởng lệch lạc….





II.Tập làm Văn
I. Mở bài (0.5đ)
- Giới thiệu về tác giả Nguyễn Bỉnh Khiêm một nhà Nho có kiến thức uyên thâm, tính tình cương trực, thẳng thắn, không màng danh lợi và từ quan về ở ẩn.
Bài thơ nhà thuộc tập Bạch Vân quốc ngữ thi, thể hiện vẻ đẹp nhân cách của tác giả.
II.Thân Bài:
Vẻ đẹp qua lối sống, cách sinh hoạt (3đ)
Phân tích câu 1+2 và 5+6
Hoàn cảnh sống của Nguyễn Bỉnh Khiêm.(1+2) (1.5đ)
- Mai, quốc, cần câu: Là những dụng cụ lao động cần thiết, quen thuộc của người nông dân.
- Phép liệt kê kết hợp với số từ “một”: Gợi hình ảnh người nông dân đang điểm lại công cụ làm việc của mình và mọi thứ đã sẵn sàng.
- Nhịp thơ 2-2-3 thong thả đều đặn
→ Cuộc sống ở quê nhà của Nguyễn Bỉnh Khiêm gắn bó với công việc nặng nhọc, vất vả, lam lũ của một lão canh điền. Nhưng tác giả rất yêu và tự hào về thú vui điền viên ấy
- Trạng thái “thơ thẩn”: chăm chú vào công việc, tỉ mẩn
→ Tâm trạng hài lòng, vui vẻ cùng trạng thái ung dung, tự tại của nhà thơ.
- Cụm từ phủ định “dầu ai vui thú