SỞ GD&ĐT
BÀI KIỂM TRA CUỐI HỌC KÌ I NĂM HỌC 2026-2027
THPT
Môn thi: NGỮ VĂN 11
ĐỀ THI CHÍNH THỨC
Thời gian làm bài: 90 phút, không kể thời gian phát đề
(Đề thi có 02 trang)
Họ và tên: ……………………………………………….
Số báo danh: …………………………………………….
I. ĐỌC HIỂU (5,0 điểm)
Đọc đoạn trích:
Tóm tắt: Nàng Nga là con của một lang cun1 rất giàu có, được cha cho phép mở hội kén chồng.
Hai Mối là con của một lang cun khác, được cha mẹ cho phép đi tìm vợ. Nghe tin đồn nàng Nga đẹp
người, đẹp nết, chàng tìm đến. Hai người gặp nhau, đem lòng yêu nhau, trao nhau của tin, hẹn sẽ thành
vợ thành chồng. Chàng Hai Mối trở về, đem binh mường đi khai hoang mở ruộng, quyết làm cho đất
mường giàu có, hẹn ngày đi cưới nàng Nga. Nhưng trong thời gian ấy, có vua nước Ao Ước giàu có,
biết tiếng nàng Nga, đã đến ngỏ ý với gia đình xin cưới nàng Nga làm vợ. Bố mẹ nàng Nga vì tham
giàu nên đã gả nàng cho vua nước Ao Ước. Nàng Nga nhắn tin cho Hai Mối đến cứu, nhưng tin nhắn
đến chậm, mãi một năm sau Hai Mối mới biết tin. Chàng bèn một mình lặn lội sang nước Ao Ước, tìm
gặp nàng Nga. Hai người quyết định cùng nhau chết đi để được sum họp ở mường ma.

Nàng Nga trong lòng cay đắng xót xa
- “Thương em, em hỡi,
Than than thở thở:
Quả em còn thương tới anh chăng?”
-“Thương quá, anh ơi,
Rồi hai người trò chuyện
Thảm quá, anh à
Những tính cùng toan
Đánh trâu, trâu chạy vào bãi
Làm sao trọn đời lại chung ăn chung ở
Đánh con, con chạy lại lòng.
Chung cửa chung nhà.
Dù chín nghìn lần trăng mọc
[…]
Chục nghìn lần trăng tròn
Hai Mối bàn trước, bàn đã hết đàng
Em vẫn chẳng khuây lời giao tiếng hẹn
Nàng Nga tính sau, tính đã hết lẽ
Cùng anh nên cửa nên nhà
Rối như canh hẹ
Như bông liền hoa
Chưa bề nào yên.
Như cây liền cội.
Nàng Nga mới khuyên:
Ai ngờ,
- “Anh ơi, ta hãy tạm dẹp lòng phiền
Bố nhà em đã vội
Để em đi mua cơm mua cá
Tham cái tiếng cun sang lang cả đường xa.
Ta ăn chợ ngồi hàng,
Em nói ra, lời tra roi đập
Rồi ta tính toán sau, anh hỡi”.
Mẹ em tham vàng tham bạc
Hai Mối bảo:
Họ hàng chú bác tham uống tham ăn.
- “Em mua cơm anh cũng không nhá,
Em chỉ còn trông còn đợi anh sang
Em mua cá anh cũng không ăn
Nhưng chỉ một thân một chiếc
Hãy mua cho anh cái tấm lụa vàng
Đầu hôm, ngó sao đầu áng
Để ngày mai trở về, anh đi thắt cổ!”.
Sáng ra, ngóng sao đầu mường
[…]
Thư gửi giấy vàng,
Nàng Nga nức nở:
Thư sang giấy trắng.
- “Em chẳng cho anh đi biến một mình
Tin nhắn đi từ mùa năm ngoái,
Em chẳng để anh đi riêng một kiếp.
Tin nhắn lại từ mùa năm xưa.
Ta sống trên đời
[…]
Yêu thật thương thiết
Bấy giờ chàng Hai Mối
Lại lắm kẻ dèm pha.
Nghe dạ đã đành
Cùng về bên ma Làm cửa làm nhà
Nghe tình đã hối
Chẳng còn lo ai rình mà hại…”.
Mới hỏi nàng Nga:
(Trích Nàng Nga – Hai Mối, truyện thơ dân tộc Mường, Minh Hiệu sưu tầm
và biên dịch, in trong Tuyển tập văn học dân gian Việt Nam, tập V: Truyện thơ – Sử thi, NXB
Giáo dục, Hà Nội, 2007, tr.862-865)
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1. Đoạn trích trên viết về đề tài gì?
Câu 2. Đoạn trích trên sử dụng người kể chuyện ở ngôi thứ mấy?
1

Lang cun: người cai trị một mường (bản).
Trang 1/2

Câu 3. Tìm trong đoạn trích những câu thơ nói về nguyên nhân khiến nàng Nga và Hai Mối
không lấy được nhau.
Câu 4. Nêu ngắn gọn nội dung của đoạn trích.
Câu 5. Chỉ ra và phân tích tác dụng của biện pháp tu từ được sử dụng trong đoạn thơ sau:
Dù chín nghìn lần trăng mọc
Chục nghìn lần trăng tròn
Em vẫn chẳng khuây lời giao tiếng hẹn
Câu 6. Anh/Chị có nhận xét gì về tình yêu của nàng Nga và chàng Hai Mối?
Câu 7. Thông qua đoạn trích trên, tác giả dân gian muốn gửi gắm đến người đọc thông điệp
gì?
Câu 8. Trong đoạn trích, nàng Nga và Hai Mối đã muốn cùng chết để được đoàn tụ ở thế giới
bên kia, anh/chị có đồng tình với cách làm này không? Lí giải vì sao?
II. VIẾT (5,0 điểm)
Anh/Chị hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) trình bày suy nghĩ về ý nghĩa của
lòng tự trọng trong cuộc sống.
-------------------- HẾT --------------------

Trang 2/2