Đề số 1
Đọc văn bản và thực hiện các yêu cầu sau:
Nhiều lần thức giấc trong mùi hương rạo rực của ban đêm, tôi chợt phát hiện ra
rằng Huế là một thành phố được dành cho cỏ. Tôi không hề có ý xúc phạm, chỉ muốn lưu
ý thêm về vai trò của cỏ trong quy hoạch đô thị. Thật vậy, không nơi nào trên thế giới mà
những công trình kiến trúc của con người lại mọc lên giữa cỏ hoang như ở Huế. Đà Lạt
cũng được xây dựng trên những ngọn đồi; nhưng ở đấy, hình tượng của cây anh đào và
cây thông đã khiến người ta quên mất sự có mặt của cỏ dại.
[…] Mùa xuân có thể định nghĩa là mùa mà toàn bộ cây nở thành hoa. Những
ngọn đồi phía tây nam Huế bừng lên trong hương hoa cỏ, khiến người ta không thể ngồi
yên cúi mặt lên trang sách. Hương cỏ tràn vào thành phố, như gần như xa, khiến tôi nghĩ
rằng ở đâu đấy trên những sườn đồi, cánh cửa của vườn Địa Đàng đang mở ra, hoặc
những nàng tiên đang múa hát dưới những gốc đào nở hoa, với mùi hương bát ngát như
thể mùi tóc bay trong những chiều gió. Cỏ mọc ven những con đường trong thành phố,
trên đó lưa thưa những chòm cây dại, như cây hoa ngũ sắc cười sặc sỡ dọc đường thơ ấu
của tôi. Bay theo những bước chân lang thang của tôi là những con bướm, những cánh
chuồn nghe ngày nắng lên tung tăng trong không gian, ghé cây này, vờn cây kia, trong
một thành phố lúc nào cũng cổ xưa, văng vẳng điệu nhã nhạc của cung đình đã hoang
phế. Đã nhiều năm, tôi chợt nhận ra rằng lũ chuồn chuồn, bươm bướm của tôi đã rời
thành phố này mà đi đâu biệt tăm, chắc là chúng đã tìm đến một không gian khác yên
tĩnh hơn, ít bị tiếng động làm choáng đầu hơn…
[…] Mùa hạ, trong những khu vườn Huế, khí đất xông lên hùng mạnh, cỏ mọc
xanh lạ thường. Trái cây sắp chín nằm chờ trên cành, và khắp đây đó trong vùng Kim
Long, khói đốt cỏ tỏa ra mịt mùng xanh mờ một vùng ven sông. Trên một chiếc bình
phong cổ khuất trong cây lá của một khu sân vắng vẻ còn dấu chạm lỗ chỗ của một câu
đối nói đến những bầy chim nhạn thường về đậu kêu om sòm trên bãi sông Hương trước
mặt nhà. Tôi lớn lên không hề thấy bóng chim nhạn ven sông này. Chắc cũng giống như
lũ côn trùng kia, chúng đã di trú về một vùng đất nào yên tĩnh hơn. Nhưng liệu có nơi
nào gọi là “yên tĩnh hơn” trên hành tinh này. Hình như càng ngày nó càng trở nên ồn ào
hơn xưa; và đó cũng là lỗi của chúng ta đã tước đoạt “quyền yên tĩnh” của thế hệ trẻ
ngày mai.
Mùa thu trời trở gió heo may lành lạnh làm người ta tự nhiên thấy nhớ nhung một
quê hương nào không biết. Vào mùa này, các văn nhân thường mở hội leo núi, mang theo
túi thơ bầu rượu lên các đỉnh núi cao mừng tiết “Trùng Cửu”. Núi đó có thể là núi Ngự
Bình, núi Kim Phụng hoặc những rừng thông vùng đồi Thiên An, và văn nhân có thể là
Bà Huyện Thanh Quan, Tuy Lý Vương, Hàn Mặc Tử. Những văn nhân ngồi uống rượu
trên đầu núi,nghe tiếng chuông chùa thánh thót trên thành phố dầm mình trong sương

khói; đi thăm núi trở về, băng qua sườn đồi, vó ngựa còn thơm nồng hương cỏ, gọi lũ
bướm bay theo. Thơ Tuy Lý Vương nói: “Minh triêu sất mã sơn đầu quá – Ngọa thính
tùng thanh ức ngã sầu” (Sáng mai ruổi ngựa lên đầu núi – nghe thông reo chợt nhớ ta
buồn).
Một thứ hạnh phúc kéo dài trong nhiều năm tháng thật khó có ở đời; hạnh phúc
chỉ tồn tại trong từng khoảnh khắc. Đó là khoảnh khắc mà ta nằm buông mình trên cỏ,
ngửa mặt nhìn từng áng mây chẳng biết bay về đâu. Vâng, chính đó là những áng mây
mà người đời Đường đã từng thấy: “Bạch vân vô tận thi” (Phau phau mây trắng ngàn
năm vẫn còn).
(Trích Miền cỏ thơm, Hoàng Phủ Ngọc Tường, in trong Ai đã đặt tên cho dòng sông –
Tinh
tuyển bút kí hay nhất, NXB Hôi nhà văn, Hà Nội, 2010)
Thực hiện các yêu cầu/Trả lời các câu hỏi:
Câu 1 (NB): Đoạn trích trên viết về đề tài gì?
Câu 2(NB): Theo tác giả, thành phố Huế có điều gì đặc biệt mà không nơi nào trên thế giới có được?
Câu 3(TH): Nêu tác dụng của yếu tố tự sự và trữ tình được sử dụng trong đoạn trích?
Câu 4 (TH): Nhận xét chủ đề của văn bản.
Câu 5 (VD): Anh/ chị có đồng tình với quan điểm của tác giả: chúng ta đã tước đoạt “ quyền yên tĩnh” của
thế hệ trẻ ngày mai không? Vì sao? (Viết khoảng 5 – 7 dòng).
Câu 6 (VD): Từ nội dung của văn bản, anh/ chị hãy trình bày suy nghĩ về thông điệp sâu sắc nhất mà văn bản
gửi gắm.

ĐẾ SỐ 2
Đọc đoạn trích:
10.4.72
(…)
Biết bao lần hành quân nhưng chẳng lần nào xúc động như chuyến tàu này cả - Chuyến
tàu đang đi đúng con đường dành cho nó - vào Nam. Ở đó chiến trường đang cần đến những
cánh tay khỏe mạnh đang thò ra cửa sổ toa tàu mà vẫy gọi khách qua đường. Phải lúc mà một
anh bộ đội gặp được người nhà trên sân ga hay dọc theo đường sắt thì đó không phải chỉ một
mình anh xúc động và vui sướng. Mà đó là niềm vui và nỗi xúc động của tất cả đoàn tàu. Con đi
mẹ nhé! Đi nhé! Đi nhé! Những cô gái cũng hết cả rụt rè giơ cả hai tay lên vẫy, vẫy mãi,... rồi
tinh nghịch lấy ngón tay nhỏ xíu trỏ lên đầu nhắc các anh bộ đội hãy giữ gìn cuộc sống của
mình. Ừ, chết làm sao được cơ chứ, đùa một chút cho vui. Ai cũng bị lây cái không khí rạo rực
khí thế lên đường ấy, cả những em bé vừa đứng vững giấu mặt sau hàng rào xi măng mà vẫy. Y

cứ xuýt xoa mãi vì ngồi bên cửa sổ, nó nghe rành rọt một đứa bé chỉ 5, 6 tuổi ở ga Phủ Lý: Các
chú đánh giặc xong giặc Mỹ mà về nhé! Đấy tiếng nói của trẻ thơ là ước muốn day dứt của hàng
triệu, hàng triệu người trên trái đất. 
Ta đi theo tiếng gọi của miền Nam, và cả sự thôi thúc của miền Bắc đang khôi phục. Một
nhà ga Ninh Bình vừa dựng bên núi đá, một dòng sông Đáy xanh lững lờ trôi vào bài thơ trữ
tình ngọt lịm của Tố Hữu, một chùa Non Nước còn ẩn vang chiến công của tổ ba người Giáp
Văn Chương. Tất cả đang giục giã anh chiến sĩ, hãy đi đi, hãy đi và chiến thắng.
Thật đáng tiếc biết bao, tàu chạy đêm thâu và khi qua núi Ngọc, qua cầu Hàm Rồng vĩ
đại, thì những anh lính trẻ đang ngủ mê mệt. Vả lại, có thức mà để ý nhìn cũng không thể nào
thấy được cầu vì trời tối quá. Những chuyến tàu vào Vinh đã một lố chạy được ban ngày nữa vì
máy bay địch bắn phá dữ dội.
Vào tuyến lửa, chưa gặp những cô thanh niên xung phong, nhưng đã gặp các “thím” bộ
đội nữ - ờ, rất lạ, các trạm dừng chân của bộ đội, hầu hết là bộ đội nữ - đều rất trẻ. Và điều này
thì các cô gái Thủ đô không “hài lòng” (!) các cô gái bộ đội ở đây đều xinh và có duyên. Dễ
mến, nhưng đừng hòng bắt nạt. Thí dụ như lúc lấy gạo ở binh trạm, gạo lụt nên xấu, có cậu lừa
lúc chủ nhà cân đong, chạy vào kéo một bì gạo mới, ai dè chủ biết được, vậy là nắm luôn lấy bì
gạo mà té tát: Ai cho đồng chí vào kho? Đồng chí chưa được học điều lệnh à? Cù nhầy mãi, cô
ta mới tha cho và còn đe: Lần sau mà thế thì trói và kho đấy! Ai trói mới được cơ chứ. Cậu vô
chủ rồi.
Mà cũng khó, gọi là cô, là các anh thì không được. Điều lệnh không cho nói thế. Vậy mà
cứ các cô và các anh hoài, không thể đe được. Lại thêm một cái cớ cho lính đùa.
Mới biết, những người lính trẻ cần hết sức giữ gìn khi hiện tượng buổi sáng xảy ra ở ga
tàu. Không thể coi thường được, phải giữ gìn mình ngay cả những điều nhỏ nhất.
12h5 rồi, 14h30 là “chuyển bánh”. 
2021)

(Mãi mãi tuổi hai mươi, Nguyễn Văn Thạc, tái bản lần thứ 11, NXB Thanh niên,

Chú thích
“ Mãi mãi tuổi hai mươi” là cuốn nhật ký đầy cảm xúc của chàng thanh niên trí thức quê tại làng
Bưởi- Hà Nội Nguyễn Văn Thạc. Anh nguyên là sinh viên của khoa Toán- Cơ của Đại học Tổng
hợp, cũng là một người giỏi văn nhất Miền Bắc. Với thành tích học tập xuất sắc, anh được Ban
Tuyển sinh Hà Nội sắp xếp cho đi học ở Liên Xô, nhưng Nguyễn Văn Thạc đã tạm để lại chiếc
áo sinh viên và khoác lên mình màu xanh áo lính năm 1971, chiến đấu ở chiến trường Quảng Trị.
Thực hiện các yêu cầu sau:
Câu 1. Hãy chỉ ra sự kiện chính được nói đến trong đoạn trích.
Câu 2. Tính phi hư cấu của đoạn trích được thể hiện ở những yếu tố nào?
Câu 3. Nêu tác dụng của biện pháp tu từ liệt kê trong những câu văn sau: Ta đi theo tiếng gọi
của miền Nam, và cả sự thôi thúc của miền Bắc đang khôi phục. Một nhà ga Ninh Bình vừa

dựng bên núi đá, một dòng sông Đáy xanh lững lờ trôi vào bài thơ trữ tình ngọt lịm của Tố Hữu,
một chùa Non Nước còn ẩn vang chiến công của tổ ba người Giáp Văn Khương.
văn :

Câu 4. Nhận xét hiệu quả của sự kết hợp giữa thủ pháp trần thuật và miêu tả trong đoạn

…các cô gái bộ đội ở đây đều xinh và có duyên. Dễ mến, nhưng đừng hòng bắt
nạt. Thí dụ như lúc lấy gạo ở binh trạm, gạo lụt nên xấu, có cậu lừa lúc chủ nhà cân đong, chạy
vào kéo một bì gạo mới, ai dè chủ biết được, vậy là nắm luôn lấy bì gạo mà té tát: Ai cho đồng
chí vào kho? Đồng chí chưa được học điều lệnh à? Cù nhầy mãi, cô ta mới tha cho và còn đe:
Lần sau mà thế thì trói vào kho đấy! Ai trói mới được cơ chứ.
Câu 5: Nhận xét vẻ đẹp tâm hồn tác giả thể hiện trong đoạn trích.
Câu 6: Nêu ngắn gọn suy nghĩ của em về đoạn văn sau:

Y cứ xuýt xoa mãi vì ngồi bên cửa sổ, nó nghe rành rọt một đứa bé chỉ 5, 6 tuổi ở
ga Phủ Lý: Các chú đánh giặc xong giặc Mỹ mà về nhé! Đấy tiếng nói của trẻ thơ là ước
muốn day dứt của hàng triệu, hàng triệu người trên trái đất.