TRƯỜNG THPT LÊ HỒNG PHONG
……..…….


Môn Công Nghệ
HỌC THEO CHỦ ĐỀ

CHỦ ĐỀ
Ứng dụng công nghệ nuôi cấy mô tế bào trong nhân giống
Cây trồng nông , lâm nghiệp




Tổ : 3
Lớp : 10 A1





NĂM HỌC 2016 – 2017

Đặt vấn đề
Từ rất lâu, con người đã biêt nhân giống cây trồng bằng rất nhiều biện pháp. Từ cách gieo hạt đến cách mà người ta lấy trực tiếp một nhánh cây để trồng , gọi là giâm cành , chiết cành…Hay chắp nối những thân cây này với thân cây kia bằng cách ghép cành. Những ưu điểm vượt trội của nó rất được ứng dụng rộng rãi. Cùng một lúc chúng ta có thể nhân giống cây lên hang lọt mà không mất nhiều thời gian để gieo hạt ,chờ cho cây con lớn. Bên cạnh đó người ta lại có một công nghệ hiện đại hơn, gọi là công nghệ nuôi cấy mô tế bào. Cùng với sự phát triển của khoa hoc kỹ thuật, nền công nghệ này đã và đang ứng dụng rộng rãi trong cây trồng…Cùng một lúc nó cũng tạo ra hang vạn cây trồng mới, nhanh chống mà không nhất thiết phải là từ các hạt của cây mà có thể lấy bất kỳ mô bào nào , trừ những mô tế bào đã hoá gỗ. Tuy nhiên nền công nghệ này đòi hỏi khá tốn kém, sự kiên nhẫn và khéo léo
Nội dung
Lịch sử hình thành và phát triển công nghệ nuôi cấy mô tế bào thực vật
+) Thế Giới :
Chia làm 3 giai đoạn
Khởi đầu 1902 -1933:
Haberlandt , Đức (1902) : “ Tính toàn năng của tế bào thực vật ”. Tuy nhiên ông đã không thành công với các tế bào mô mềm , biểu bì dom chúng không thể phân chia được
- Giai đoạn 1934-1965:
+ Phát hiện các hooc môn sinh trưởng đầu tiên
+ Xây dựng được môi trường cơ bản
Giai đoạn 1965 – Nay:
Phát hiện ra các kĩ thuật nuôi cấy mô có ý nghĩa : Tạo cây đơn bội, nuôi cây tế bào trần

+) Việt Nam :
-Du nhập vào nước ta từ năm 1960 ở miền Nam và đầu những năm 1970 ở miền Bắc, nhưng thực sự phát triển từ năm 1980. Lĩnh vực áp dụng rộng rãi công nghệ nuôi cấy mô - tế bào thực vật là lĩnh vực nhân giống, bảo quản nguồn gen cây trồng.  Nhiều phòng tỉnh thành trong cả nước đã xây dựng nhiều phòng nghiên cứu công nghệ cao để phát triển lĩnh vực nuôi cấy mô này.
- Ở nước ta cây trồng chuyển gen mới chỉ được nghiên cứu ở các viện, các phòng thí nghiệm, mà chưa được sản xuất ở quy mô lớn, đại trà như viện Di truyền Nông nghiệp, viện Công nghệ sinh học, viên Lúa đông bằng sông Cửu Long…và một số chương trình từ dự án quốc gia và quốc tế và thành công trong việc chuyển một số gene diệt sâu, bệnh, kháng thuốc vào một số cây như lúa, ngô, cải bắp… - Nhìn sang các nước khác chúng ta thấy công nghệ sinh học của Việt Nam còn đi một khoảng cách khá xa: Trung Quốc, Đài Loan, Mỹ…

2. Khái niệm
-Nuôi cấy mô tế bào là phương pháp tách rời tế bào, mô đem nuôi cấy trong môi trường thích hợp để chúng tiếp tục phân bào rồi biệt hóa thành mô, cơ quan và phát triển thành cây mới

3. Cơ sở khoa học
a). Tính toàn năng của tế bào Tế bào chứa hệ gen quy định kiểu gen loài đó, mang toàn bộ lượng thông tin của loài. Có thể sinh sản vô tính khi nuôi cấy trong môi trường thích hợp.
b). Khả năng phân hoá và phản phân hoá của TB - Phân hoá TB : Là quá trình tế bào phôi sinh biến đổi thành tế bào chuyên hoá đặc hiệu cho các mô cơ quan khác nhau, để đảm nhận các chức năng khác nhau. - Phản phân hoá TB : Là quá trình chuyển tế bào chuyên hoá về một chức năng nào đó về trạng thái phôi sinh ban đầu và phân chia mạnh mẽ.
c). Môi trường dinh dưỡng : Là nhân tố quan trọng quyết định sự thành công của quá trình nuôi cấy .Hầu hết các môi trường dinh dưỡng nhân tạo được sử dụng để nuôi cấy mô và tế bào thực vật đều bao gồm các thành phần sau:
Các nguyên tố muối khoáng
+Nguyên tố đa lượng
+Nguyên tố vi lượng
Nguồn cac bon Vitamin
4. Quá trình công nghệ nuôi cấy mô tế bào

Bước 1: Chọn vật liệu nuôi cấy
Bước 2 : Khử trùng
Buồng khử trùng - Mẫu và dụng cụ được tẩy rửa khử trùng. - Cắt đỉnh sinh trưởng thành phần tử nhỏ, tẩy rửa, khử trùng ở buồng vô trùng. VD: