ÔN TẬP KÌ 2 GỒM:

1
Chuyên đề thơ hiện đại

2
Chuyên đề truyện hiện đại

3
Chuyên đề văn bản nhật dụng

4
Chuyên đề tiếng việt

5
Chuyên đề nghị luận xã hội

6
Chuyên đề nghị luận văn học


CHUYÊN ĐỀ: THƠ HIỆN ĐẠI

ÔN TẬP VĂN BẢN: XUÂN NHO
(Thanh Hải)
I. KIẾN THỨC CƠ BẢN
1. Tác giả

- Thanh Hải (1930 – 1980) tên thật là Phạm Bá Ngoãn, quê ở huyện Phong Điền, tỉnh Thừa Thiên -Huế. Ông sinh ra, lớn lên, sống, chiến đấu và gắn bó trọn đời với mảnh đất Thừa Thiên. Thanh Hải tham gia hoạt động văn nghệ từ cuối những năm kháng chiến chống Pháp, là người có công xây dựng nền văn học giải phóng Miền Nam từ những ngày đầu.
- Thơ Thanh Hải bình dị, trong sáng, sâu lắng và rất chân thành:
- Tác phẩm chính: Những đồng chí trung kiên (1962 ). Huế mùa xuân (tập I-1970; tập II – 1975). Dấu võng Trường Sơn (1977), Mùa xuân nho nhỏ (1980).
- Ông được tặng Giải thưởng văn học Nguyễn ĐÌnh Chiểu năm 1965.


2. Văn bản

a) Hoàn cảnh sáng tác:
Bài thơ Mùa xuân nho nhỏ ra đời tháng 11/ 1980 trong hoàn cảnh đặc biệt:
- Đất nước vừa trải qua cuộc chiến tranh biên giới phía Bắc, nên kinh tế còn trì trệ, kém phát triển.
- Thanh Hải lúc đó đang nằm trên giường bệnh, sống những ngày tháng cuối cùng của cuộc đời.
Vì vậy, bài thơ được coi là những dòng chữ cuối cùng Thanh Hải để lại cho đời vừa là lời tổng kết cuộc đời ông, là một lời tâm niệm chân thành, lời gửi gắm tha thiết của nhà thơ với cuộc sống.



b. Thể thơ: Thể thơ 5 chữ


c. Bố cục: Ba phần
- Phần 1: Cảm xúc của nhà thơ trước mùa xuân thiên nhiên (khổ 1)
- Phần 2: Cảm xúc của nhà thơ về mùa xuân đất nước (2 khổ tiếp theo)
- Phần 3: Khát vọng và lí tưởng sống cao đẹp của tác giả (3 khổ còn lại)


d. Phương thức biểu đạt chính: Biểu cảm


e. Nghệ thuật và nội dung
Đặc sắc nghệ thuật
- Thể thơ 5 chữ, nhạc điệu trong sáng, tha thiết, gần gũi với dân ca, đặc biệt là dân ca miền Trung.
- Kết hợp những hình ảnh tự nhiên giản dị (Bông hoa, tiếng chim hót, vì sao…) với các hình ảnh giàu ý nghĩa biểu trưng, khái quát.
- Cấu tứ chặt chẽ lô – gic: sự hài hòa giữa mùa xuân lớn và mùa xuân nho nhỏ, từ mùa xuân của đất trời đến mùa xuân của quê hương đất nước.
- Giọng điệu biến đổi phù hợp với mạch cảm xúc của tác giả: vui, say mê, trầm lắng, tha thiết.
Nội dung: Bài thơ là tiếng lòng tha thiết yêu mến và gắn bó với đất nước; với cuộc đời; thực hiện ước nguyện chân thành, tha thiết muốn được cống hiến thật nhiều cho đất nước góp một “mùa xuân nho nhỏ” của mình vào mùa xuân lớn của dân tộc.


3, Ý nghĩa nhan đề văn bản?
- Tính từ “nho nhỏ” ở nhan đề bài thơ đã cụ thể hóa, hữu hình hóa mùa xuân và mang đến những lớp nghĩa khác nhau:
+ Lớp nghĩa thực: Gợi về mùa xuân của đất trời, của thiên nhiên vũ trụ
+ Là hình ảnh ẩn dụ độc đáo thể hiện khát vọng lí tưởng muốn cống hiến tất cả những gì đẹp đẽ nhất tinh túy nhất cho cuộc đời, quê hương, đất nước của nhà thơ.

II, Tìm hiểu văn bản
1, Cảm xúc của nhà thơ trước mùa xuân thiên nhiên (khổ 1)
- Bài thơ mở ra một khung cảnh thiên nhiên trong trẻo và tràn đầy sức sống của mùa xuân.
- Bức tranh mùa xuân: Tác giả đã tái hiện lại khung cảnh mùa xuân của đất trời xứ Huế qua vài nét phác họa: một dòng sông xanh, một bông hoa tím biếc, một tiếng chim chiền chiện …
Mọc giữa dòng sông xanh
Một bông hoa tím biếc
Ơi con chim chiền chiện
Hót chi mà vang trời
Mùa xuân được mở ra với không gian cao rộng (với dòng sông, mặt đất, bàu trời bao la), cả màu sắc tươi thắm của mùa xuân (sông xanh, hoa tím biếc), cả âm thanh vang vọng, tươi vui của chim chiền chiện lành lót gọi xuân về (hót vang trời). Hình ảnh thơ đẹp, giàu tính tạo hình, bức tranh xuân có tầng bậc,