áp dụng định luật Ôm vào giải bài tập Vật lý nâng cao
Định luật Ôm là một vấn đề khó và đặc biệt nó càng khó khi áp dụng vào dạy đội tuyển học sinh giỏi, ở đây tôi chỉ trao đổi cùng các bạn về cách đưa ra các bài tập vận dụng định luật Ôm và cách mở rộng, có chiều sâu các bài tập đó để vận dụng.
Dạy đội tuyển học sinh giỏi nhiều năm và ở nhiều đối tượng, tôi thấy đối với học sinh khá và giỏi các em thường rất khó khăn khi làm các bài tập nâng cao có áp dụng định luật Ôm, trong đó các bài tập nâng cao có vận dụng định luật Ôm các em thường mắc sai lầm cơ bản thuộc những dạng bài tập có các nội dung kiến thức cơ bản sau:

*/ Với các đoạn mạch sau:
a. Đoạn mạch hỗn tạp không tường minh.
b. Đoạn mạch đối xứng.
c. Đoạn mạch tuần hoàn.

*/ Với các dụng cụ đo:
a. Mắc dụng cụ đo không lí tưởng.
b. Mắc dụng cụ đo không theo nguyên tắc thông thường.
*/ Với vật tiêu thụ:
Trong mạch có mắc biến trở.


Sau đây tôi cùng các bạn trao đổi bốn dạng bài tập vận dụng định luật Ôm để giải các bài tập Vật lí nâng cao (các bài tập được sưu tầm từ các tài liệuvà của đồng nghiệp)
Một số dạng bài tập khi áp dụng định luật Ôm
Dạng 1: Mạch điện phức tạp, trong mạch điện mắc các dụng cụ đo không tường minh.
Bài tập 1:
Cho hai vôn kế V1, V2 giống hệt nhau, hai điện trở có giá trị mỗi cái bằng R hai điện trở kia giá trị mỗi cái bằng 3R (hình vẽ ) Số chỉ của các máy đo là 6 mA, 6 V và 2 V.Tính R ?
*Hướng dẫn:
* Hướng dẫn học sinh xác định cách mắc :
* Hướng dẫn học sinh xác định được số chỉ các máy đo:
V1 chỉ 2V , V2chỉ 6V , A chỉ 6mA
*Tìm được điện trở của vôn kế:
RV= 1000








* Xác định IV1 = = 0,002(A).
* Xác định được chiều dòng điện đi từ P đến Q và do mạch đối xứng nên I2 = I4 ; I1 = I3
* I1= IV1+I2I1 - I2 = 0,002A, I1 + I2= 0,006. Tính I2, I1
* Ta có UPQ=UPC + UCQ=UV1 thay vào tính được: - I1R + I23R = 1 R.
*Mở rộng:
- Nếu thay đổi số chỉ của V1 là 1V thì bài toán sẽ đi đến một điều vô lí.


Bài tập 2:
Có một ampekế, hai vôn kế giống nhau và bốn điện trở gồm hai loại mà giá trị của chúng gấp bốnlần nhau được mắc với nhau như hình vẽ. Sốchỉ của các máy đo là 1V, 10V và 20mA.
a) CMR cường độ dòng điện chạy qua bốn điện trở trên chỉ có hai giá trị