CHƯƠNG I
Nội dung định luật và CÁC DẠNG TOÁN CƠ BẢN
( ( (

Dạng 1:
Bài toán: Cho một kim loại (hoặc hỗn hợp các kim loại) tác dụng với dung dịch acid không có tính oxy hóa mạnh như dung dịch acid HCl, HBr, H2SO4 loãng, ...
Gặp dạng này các em cần lưu ý những vấn đề sau đây:
Khi cho một Kim loại hoặc hỗn hợp Kim loại tác dụng với hỗn hợp axit HCl, H2SO4 loãng hoặc hỗn hợp các a xit loãng (H+ đóng vai trò là chất oxy hóa) thì tạo ra muối có số oxy hóa thấp và giải phóng H2.

- Chỉ những kim loại đứng trước H2 trong dãy hoạt động hóa học mới tác dụng với ion H+.
Như vậy ta thấy kim loại nhường đi n.e và Hiđrô thu về 2 .e

Công thức 1: Liên hệ giữa số mol kim loại và số mol khí H2


Hoặc 2.
= n1.nM1 +n2.nM2 +.....
(đối với hỗn hợp kim loại)
Trong đó n :hoá trị kim loại
Công thức 2: Tính khối lượng muối trong dung dịch
mmuối = mkim loại + mgốc acid (
,
,
... )
Trong đó, số mol gốc acid được cho bởi công thức:
ngốc acid = ∑etrao đổi : điện tích của gốc acid
Với H2SO4: mmuối = mkim loại + 96.

Với HCl: mmuối = mkim loại + 71.

Với HBr: mmuối = mkim loại + 160.

Ví dụ 1: Hoà tan 7,8g hỗn hợp bột Al và Mg trong dung dịch HCl dư. Sau phản ứng khối lượng dung dịch axit tăng thêm 7,0g. Khối lượng nhôm và magie trong hỗn hợp đầu là:
A. 2,7g và 1,2g B. 5,4g và 2,4g C. 5,8g và 3,6g D. 1,2g và 2,4g
Áp dụng định luật bảo toàn khối lượng ta có :mH2 = 7,8-7,0 =0,8 gam
Mặt khác theo công thức 1 và theo đề ta có hệ phương trình:
(Khi tham gia phản ứng nhôm nhường 3 e, magie nhường 2 e và H2 thu về 2 e)
3.nAl + 2.nMg =2.nH2=2.0.8/2 (1)
27.nAl +24.nMg =7,8 (2)
Giải phương trình (1), (2) ta có nAl =0.2 mol và nMg = 0.1 mol
Từ đó ta tính được mAl =27.0,2 =5,4 gam và mMg =24.0,1 =2,4 gam chọn đáp án B
. Ví dụ 2: Cho 15,8 gam KMnO4 tác dụng với dung dịch HCl đậm đặc. Thể tích khí clo thu được ở điều kiện tiêu chuẩn là:
A. 5,6 lít. B. 0,56 lít. C. 0,28 lít. D. 2,8 lít.
Theo công thức 1 ta có :Mn+7 nhường 5 e (Mn+2),Cl- thu 2.e áp dụng định luật bảo toàn e ta có :5.nKmnO4 =2.ncl2 từ đó suy ra số mol clo bằng 5/2 số mol KMnO4 =0.25 mol từ đó suy ra thể tích clo thu được ở đktc là:0,25 . 22,4 =0,56 lít
Ví dụ 3. Hòa tan hoàn toàn 20g hỗn hợp Mg và Fe vào dung dịch axit HCl dư thấy có 11,2 lít khí thoát ra ở đktc và dung dịch X. Cô cạn dung dịch X thì thu được bao nhiêu gam muối khan?
A. 55,5g. B. 91,0g. C. 90,0g. D. 71,0g.
Áp dụng công thức 2 ta có: mmuối = m kim loại + mion tạo muối
= 20 + 71.0,5=55.5g
Chọn đáp án A.
Ví dụ 4. Hòa tan 9,14g hợp kim Cu, Mg, Al bằng một lượng vừa đủ dung dịch HCl thu được 7,84 lít khí X (đktc) và 2,54g chất rắn Y và dung dịch Z. Cô cạn dung dịch Z thu được m(g) muối, m có giá trị là
A. 31,45g. B. 33,25g. C. 3,99g. D. 35,58g.
Áp dụng công thức 2 ta có: mmuối = m kim loại + mion tạo muối
= (9,14-2,54)+ 71.7,84