OÂN TAÄP HOÏC KYØ I
MOÂN: VAÄT LYÙ 9

Chöông I: ÑIEÄN HOÏC
A- HEÄ THOÁNG KIEÁN THÖÙC BAØI HOÏC
I- ÑÒNH LUAÄT OÂM – ÑIEÄN TRÔÛ CUÛA DAÂY DAÃN
1- Ñònh luaät OÂm:
“Cöôøng ñoä doøng ñieän qua daây daãn tyû leä thuaän vôùi hieäu ñieän theá ñaët vaøo hai ñaàu daây vaø tyû leä nghòch vôùi ñieän trôû cuûa daây”

Coâng thöùc:


Chuù yù:
Ñoà thò bieåu dieãn söï phuï thuoäc cuûa cöôøng ñoä doøng ñieän vaøo hieäu ñieän theá giöõa hai daàu daây daãn laø ñöôøng thaúng ñi qua goác toïa ñoä (U = 0; I = 0)
2- Ñieän trôû daây daãn:
Trò soá
khoâng ñoåi vôùi moät daây daãn ñöôïc goïi laø ñieän trôû cuûa daây daãn ñoù.
Chuù yù:
- Ñieän trôû cuûa moät daây daãn laø ñaïi löôïng ñaëc tröng cho tính caûn trôû doøng ñieän cuûa daây daãn ñoù.
- Ñieän trôû cuûa daây daãn chæ phuï thuoäc vaøo baûn thaân daây daãn.
II- ÑÒNH LUAÄT OÂM CHO ÑOAÏN MAÏCH COÙ CAÙC ÑIEÄN TRÔÛ MAÉC NOÁI TIEÁP



1/ Cöôøng ñoä doøng ñieän vaø hieäu ñieän theá trong ñoaïn maïch maéc noái tieáp
Cöôøng ñoä doøng ñieän coù giaù trò nhö nhau taïi moïi ñieåm.


Hieäu ñieän theá giöõa hai ñaàu ñoaïn maïch baèng toång hieäu ñieän theá giöõa hai ñaàu moãi ñieän trôû thaønh phaàn


2/ Ñieän trôû töông ñöông cuûa ñoaïn maïch noái tieáp
a- Ñieän trôû töông ñöông laø gì?
Ñieän trôû töông ñöông (Rtñ) cuûa moät ñoaïn maïch laø ñieän trôû coù theå thay theá cho caùc ñieän trôû trong maïch, sao cho giaù trò cuûa hieäu ñieän theá vaø cöôøng ñoä doøng ñieän trong maïch khoâng thay ñoåi.
b- Ñieän trôû töông ñöông cuûa ñoaïn maïch noái tieáp baèng toång caùc ñieän trôû hôïp thaønh.


3/ Heä quaû
Trong ñoaïn maïch maéc noái tieáp hieäu ñieän theá giöõa hai ñaàu moãi ñieän trôû tyû leä thuaän vôùi ñieän trôû ñieän trôû ñoù

III- ÑÒNH LUAÄT OÂM CHO ÑOAÏN MAÏCH COÙ CAÙC ÑIEÄN TRÔÛ MAÉC SONG SONG






1/ Cöôøng ñoä doøng ñieän vaø hieäu ñieän theá trong ñoaïn maïch maéc song song
Cöôøng ñoä doøng ñieän trong maïch chính baèng toång cöôøng ñoä doøng ñieän trong caùc maïch reõ.


Hieäu ñieän theá hai ñaàu ñoaïn maïch song song baèng hieäu ñieän theá hai ñaàu moãi ñoaïn maïch reõ.


2/ Ñieän trôû töông ñöông cuûa ñoaïn maïch song song
Nghòch ñaûo ñieän trôû töông ñöông cuûa ñoaïn maïch song song baèng toång caùc nghòch ñaûo ñieän trôû caùc ñoaïn maïch reõ.


3/ Heä quaû
Maïch ñieän goàm hai ñieän trôû maéc song thì:

Cöôøng ñoä doøng ñieän chaïy qua moãi ñieän trôû tyû leä nghòch vôùi ñieän trôû ñoù:

IV- ÑIEÄN TRÔÛ DAÂY DAÃN PHUÏ THUOÄC VAØO CAÙC YEÁU TOÁ CUÛA DAÂY
“Ñieän trôû daây daãn tyû leä thuaän vôùi chieàu daøi cuûa daây, tæ leä nghcòh vôùi tieát dieän cuûa daây vaø phuï thuoäc vaøo vaät lieäu laøm daây daãn”
Coâng thöùc:



vôùi:


* YÙnghóa cuûa ñieän trôû suaát
Ñieän trôû suaát cuûa moät vaät lieäu (hay moät chaát lieäu) coù trò soá baèng ñieän trôû cuûa moät ñoaïn daây daãn hình truï ñöôïc laøm baèng vaät lieäu ñoù coù chieàu daøi laø 1m vaø tieát dieän laø 1m2.
Ñieän trôû suaát cuûa vaät lieäu caøng nhoû thì vaät lieäu ñoù daãn ñieän caøng toát.
V- BIEÁN TRÔÛ – ÑIEÄN TRÔÛ DUØNG TRONG KYÕ THUAÄT
1/ Bieán trôû
Bieán trôû laø ñieän trôû coù theå thay ñoåi trò soá vaø ñöôïc duøng ñeå thay ñoåi cöôøng ñoä doøng ñieän trong maïch.
Caùc loaïi bieán trôû ñöôïc söû duïng laø: bieán trôû con chaïy, bieán trôû tay quay, bieán trôû than (chieát aùp).
2/ Ñieän trôû duøng trong kyõ thuaät
Ñieän trôû duøng trong kyõ thuaät thöôøng coù trò soá raát lôùn.
Coù hai caùch ghi trò soá ñieän trôû duøng trong kyõ thuaät laø:
- Trò soá ñöôïc ghi treân ñieän trôû.
- Trò soá ñöôïc theå hieän baèng caùc voøng maøu sôn treân ñieän trôû.
VI- COÂNG SUAÁT ÑIEÄN
1/ Coâng suaát ñieän
Coâng suaát ñieän trong moät ñoïan maïch baèng tích hieäu ñieän theá giöõa hai ñaàu ñoaïn maïch vôùi cöôøng ñoä doøng ñieän qua noù.

Coâng thöùc: P = U.I

2/ Heä quaû:
Neáu ñoaïn maïch cho ñieän trôû R thì coâng suaát ñieän cuõng coù theå tính baèng coâng thöùc:
P = I2.R hoaëc P =

3/ Chuù yù
Soá oaùt ghi treân moãi duïng cuï ñieän cho bieát coâng suaát ñònh möùc cuûa duïng cuï ñoù, nghóa laø coâng suaát ñieän cuûa duïng cuï khi noù hoaït ñoäng bình thöôøng.
Treân moãi duïng cuï ñieän thöôøng coù ghi: giaù trò hieäu ñieän theá ñònh möùc vaø coâng suaát ñònh möùc.
Ví duï: Treân moät boøng ñeøn coù ghi 220V – 75W nghóa laø: boùng ñeøn saùng bình thöôøng khi ñöïôc söû duïng vôùi nguoàn ñieän coù hieäu ñieän theá