Phần 1: Mở đầu
1. Lí do chọn đề tài.
Như ta đã biết, mục tiêu giáo dục và đào tạo là “nâng cao mặt bằng dân trí, đảm bảo những tri thức cần thiết để mọi người gia nhập cuộc sống xã hội và kinh tế, theo kịp tiến trình đổi mới của đất nước, đào tạo bồi dưỡng và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực để đáp ứng yêu cầu công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước”.
Số học là một môn khoa học nó có vai trò khá quan trọng trong việc rèn luyện tư duy sáng tạo cho học sinh. Số học giúp chúng ta có cái nhìn tổng quát hơn, suy luận chặt chẽ lôgíc hơn. Thế giới những con số cũng thật gần gũi nhưng cũng đầy bí ẩn.
Ở trường THCS phân môn số học tuy chỉ được học ở lớp 6 nhưng nó xuyên suốt quá trình học toán ở các cấp. Đối với học sinh THCS, Số học là một mảng khó trong chương trình toán THCS. Phần lớn học sinh chưa có phương pháp giải bài tập. Nguyên nhân cơ bản của những khó khăn mà học sinh gặp phải khi giải bài tập số học chính là ở chỗ: lúc giải bài tập mới học sinh không biết bắt đầu từ đâu? giải như thế nào? áp dụng kiến thức nào để giải bài tập?…. Bởi vậy vấn đề đặt ra là chúng ta cần làm cho học sinh lớp 6 nắm chắc được kiến thức nền tảng này. Muốn vậy, bên cạnh việc dạy nội dung kiến thức, ta phải dạy cho học sinh tri thức phương pháp hay thuật giải các bài tập trong chương. Mà muốn làm được điều đó tốt thì phải kết hợp với rèn kĩ năng giải bài tập. Điều này tuy không mới nhưng không dễ để thực hiện ở cả hai phía giáo viên và học sinh.
Tuy nhiên không thể suy rằng mọi học sinh đều học tập dễ dàng như nhau, có học sinh tiếp thu tri thức toán học rất nhanh chóng và sâu sắc mà không cần sự cố gắng đặc biệt, trong khi đó một số em khác có cố gắng nhiều nhưng không đạt được kết quả như vậy.
Nhiệm vụ của giáo viên dạy toán là tìm hiểu, nghiên cứu những mặt mạnh và khắc phục mặt yếu, có như vậy mới giúp được tất cả học sinh phát triển và làm cho mọi học sinh nắm được những kiến thức cơ bản, đồng thời góp phần phát hiện, đào tạo nhân tài ngay từ những năm đầu ở bậc THCS.
Trong quá trình giảng dạy môn số học 6, tôi nhận thấy ở học sinh kỹ năng xác định “một số có chia hết hay không chia hết cho một số nào đó mà không cần thực hiện phép chia” thì đa số học sinh không vận dụng được các dấu hiệu chia hết, hoặc dẫu học sinh có làm được thì đa số là thực hiện phép tính, thậm chí nhiều học sinh không biết bắt đầu giải toán chia hết như thế nào?.... Do vậy kết quả môn toán lớp 6 qua các kỳ thi thường không cao chủ yếu do học sinh yếu về kỹ năng làm bài.
Nhằm đáp ứng yêu cầu về đổi mới phương pháp giảng dạy, giúp học sinh tháo gỡ và giải quyết những khó khăn, vướng mắc trong học tập, nên bản thân tôi đã luôn trăn trở và tìm hiểu nguyên nhân. Từ đó đã thúc đẩy tôi suy nghĩ chọn đề tài: “Một số phương pháp giúp học sinh lớp 6 giải toán chia hết ở trường trung học cơ sở Lạc Hòa”.
2. Phạm vi đề tài:
Đề tài này được áp dụng trong khi dạy chương trình toán 6 THCS và cụ thể là học sinh lớp 6a3 của Trường trung học cơ sở Lạc Hòa.
3. Lịch sử đề tài:
Tôi bắt đầu nghiên cứu đề tài này từ khi tôi nhận thấy ở học sinh kỹ năng xác định “một số có chia hết hay không chia hết cho một số nào đó mà không cần thực hiện phép chia” thì đa số học sinh không vận dụng được các dấu hiệu chia hết, hoặc dẫu học sinh có làm được thì đa số là thực hiện phép tính, thậm chí nhiều học sinh không biết bắt đầu giải toán chia hết như thế nào?.... Do vậy kết quả môn toán lớp 6 qua các kỳ thi thường không cao chủ yếu do học sinh yếu về kỹ năng làm bài.
4. Mục đích nghiên cứu:
* Đối với giáo viên:
- Để nâng cao trình độ chuyên môn, phục vụ cho quá trình giảng dạy.
- Làm quen với công tác nghiên cứu khoa học để ngày càng phục vụ cho việc giảng dạy hiệu quả hơn.
* Đối với học sinh:
- Giúp học sinh hệ thống kiến thức về một số phương pháp giải bài toán về phép chia hết.
- Nhằm rèn luyện tư duy, óc sáng tạo của học sinh trung học cơ sở.
5. Tính mới mẻ của đề tài:
- Hệ thống hóa kiến thức về phương pháp giải toán chia hết.
- Đối với mỗi tiết học “Tính chất chia