SỞ GD & ĐT CÀ MAU                      ĐỀ KIỂM TRA HỌC KÌ I, NĂM HỌC 2021 – 2022
TRƯỜNG THPT PHAN NGỌC HIỂN                        MÔN NGỮ VĂN KHỐI 10
         THỜI GIAN: 90 PHÚT
    (Không kể thời gian giao đề)
 
I. PHẦN ĐỌC HIỂU (3.0 điểm)
Đọc đoạn thơ sau và thực hiện các yêu cầu nêu ở dưới:
Con ong làm mật, yêu hoa Con cá bơi, yêu nước; con chim ca, yêu trời. Con người muốn sống, con ơi Phải yêu đồng chí, yêu người anh em. Một ngôi sao chẳng sáng đêm Một thân lúa chín, chẳng nên mùa vàng. Một người - đâu phải nhân gian? Sống chăng, một đốm lửa tàn mà thôi!...
                 (Trích Tiếng ru – Tố Hữu)
 
Câu 1. Xác định phương thức biểu đạt của văn bản trên?
Câu 2. Chỉ ra và nêu tác dụng của một biện pháp tu từ được nhà thơ Tố Hữu sử dụng trong câu thơ sau:
Con ong làm mật, yêu hoa Con cá bơi, yêu nước; con chim ca, yêu trời.
Câu 3. Em hiểu như thế nào về hình ảnh “một đốm lửa tàn” được nhắc đến trong câu thơ:
Một người - đâu phải nhân gian? Sống chăng, một đốm lửa tàn mà thôi!...
Câu 4.  Nêu thông điệp của tác giả gởi gắm qua đoạn thơ
II. PHẦN LÀM VĂN (7.0 điểm)
Câu 1 (2.0 điểm)
Từ nội dung đoạn thơ ở phần Đọc hiểu, hãy viết một đoạn văn ngắn (khoảng 200 chữ) bàn về tình yêu thương con người trong cuộc sống.
Câu 2 (5.0 điểm)
Phân tích bức tranh cảnh ngày hè và vẻ đẹp tâm hồn nhà thơ Nguyễn Trãi được thể hiện qua bài thơ Cảnh ngày hè (Bảo kính cảnh giới– Bài 43)
                           Cảnh ngày hè
Rồi hóng mát thuở ngày trường, Hoè lục đùn đùn tán rợp giương. Thạch lựu hiên còn phun thức đỏ, Hồng liên trì đã tiễn mùi hương. Lao xao chợ cá làng ngư phủ, Dắng dỏi cầm ve lầu tịch dương. Dẽ có Ngu cầm đàn một tiếng, Dân giàu đủ khắp đòi phương.
(Ngữ văn 10, tập 1, NXB Giáo dục Việt Nam, 2015, tr.118)
-----------HẾT----------
ĐÁP ÁN, THANG ĐIỂM ĐỀ KIỂM TRA HỌC KÌ I
MÔN: NGỮ VĂN – KHỐI 10
 
Phần
Câu
Nội dung
Điểm

I
 
ĐỌC HIỂU
3,0

 
1
Xác định phương thức biểu đạt chính được sử dụng trong đoạn trích: biểu cảm
0,5

 
2
Chỉ ra và nêu tác dụng của một biện pháp tu từ được nhà thơ Tố Hữu sử dụng trong câu thơ sau:
Con ong làm mật, yêu hoa Con cá bơi, yêu nước; con chim ca, yêu trời.
- Biện pháp tu từ: điệp, liệt kê, đối.
- Tác dụng: Nhấn mạnh mọi sự vật đều yêu, trân trọng, gắn bó với môi trường sống xung quanh mình.
0,5

 
3
Em hiểu như thế nào về hình ảnh “một đốm lửa tàn” được nhắc đến trong câu thơ:
Một người - đâu phải nhân gian? Sống chăng, một đốm lửa tàn mà thôi!...
có thể được hiểu là: Sự sống héo hắt, lụi tàn, đơn độc.
1,0

 
4
Nêu thông điệp của tác giả gởi gắm qua đoạn thơ:
- Mọi vật đều gắn bó mật thiết với môi trường sống của nó. Nhờ có môi trường sống mà sự vật mới tồn tại. Nhờ những sự vật này mà môi trường sống trở nên đẹp hơn.
- Con người muốn tồn tại, phát triển phải biết yêu thương, chia sẻ với những người xung quanh. Có như vậy thì con người cá nhân và tập thể mới phát triển, lớn mạnh.
1,0

II
 
LÀM VĂN
7,0

 
1
Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu, hãy viết 01 đoạn văn ngắn (khoảng 200 chữ) bàn về tình yêu thương con người trong cuộc sống.
2,0

 
 
a. Đảm bảo yêu cầu về hình thức đoạn văn
Học sinh có thể trình bày đoạn theo cách diễn dịch, quy nạp, tổng – phân – hợp, móc xích hoặc song hành.
0,25

 
 
b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận
Ý nghĩa của việc làm chủ chính mình.
0,25

 
 
c. Triển khai vấn đề nghị luận
1,0

 
 
Học sinh lựa chọn các thao tác lập luận phù