Chương VII. MẮT VÀ CÁC DỤNG CỤ QUANG HỌC
Dạng 1 : Khúc xạ ánh sáng
* Phương pháp
- Sử dụng định luật khúc xạ ánh sáng để vẽ hình và xác định đường đi của tia sáng từ đó tính toán các yêu cầu của bài dựa vào dữ kiện của bài toán .
- Coi chiết suất của không khí bằng 1 .
* Bài Tập
Bài 1 : Một tia sáng truyền từ không khí vào nước ( nước có chiết suất n = 4/3) . Một phần phản xạ và một phần khúc xạ . Hỏi tia tới phải có giá trị bằng bao nhiêu để tia phản xạ và tia khúc xạ vuông góc với nhau.
Bài 2 : Một cái bể hình chữ nhật , có đáy phẳng nằm ngang chứa đầy nước . Một người nhìn vào điểm giữa của mặt nước theo phương hợp với phương thẳng đứng một góc
và nằm trong mặt phẳng vuông góc với mặt nước . hai thành bể này cách nhau30 cm , người ấy vừa vặn nhìn thấy một điểm nằm trên giao tuyến của thành bể và đáy bể . Tính độ sâu của bể ? Biết nước có n = 4/3.
Bài 3 : Một tia sáng truyền từ môi trường A vào môi trường B dưới góc tới là
thì góc khúc xạ là
.
a. Tìm góc khúc xạ khi góc tới là

b. Tính vận tốc truyền ánh sáng trong môi trường A biết vận tốc ánh sáng trong môi trường B là 200000km/s
Bài 4 : Đặt một cái thước dài 70cm theo phương thẳng đứng vuông góc với đáy bể nước nằm ngang (đầu thước chạm bể ) Chiều cao của lớp nước là 40cm và chiết suất của nước là n = 4/3 . nếu các tia sáng mặt trời chiếu tới mặt nước với góc tới i ( sin i = 0.8 ) thì bong của thước dưới đáy bể là bao nhiêu ?
Dạng 2: Phản xạ toàn phần
Bài 1 : Một ngọn đèn nhỏ S nằm dưới đáy của một bể nước nhỏ , sâu 20cm . Hỏi phải thả trên mặt nước một tấm gỗ mỏng có vị trí , hình dạng và kích thước nhỏ nhất là bao nhiêu để không vừa vặn không có tia sáng nào của ngọn đèn lọt ra mặt thoáng của nước.
Bài 2 : Một tia sáng đi từ không khí và bản mặt song song có chiết suất 1.5 với góc tới i . Tìm điều kiện của i đề không có tia sáng nào lọt ra khỏi bản mặt song song .
Trắc nghiệm
7.1 Một lăng kính bằng thủy tinh chiết suất n, góc chiết quang A. Tia sáng tới một mặt bên có thể ló ra khỏi mặt bên thứ hai khi
A. góc chiết quang A có giá trị bất kỳ.
B. góc chiết quang A nhỏ hơn hai lần góc giới hạn của thủy tinh.
C. góc chiết quang A là góc vuông.
D. góc chiết quang A lớn hơn hai lần góc giới hạn của thủy tinh.
7.2 Khi tia sáng đi qua lăng kính có góc lệch cực tiểu thì
A. góc ló i’ có giá trị nhỏ nhất. B. góc tới i có giá trị nhỏ nhất.
C. góc ló i’ bằng góc tới i. D. góc ló i’ bằng hai lần góc tới i.
7.3 Chiếu một chùm sáng song song tới lăng kính. Tăng dần góc tới i từ giá trị nhỏ nhất thì
A. góc lệch D tăng theo i. B. góc lệch D giảm dần.
C. góc lệch D tăng đến cực đại rồi giảm. D. góc lệch D giảm đến cực tiểu rồi tăng.
7.4 Phát biểu nào SAI? Chiếu một chùm sáng vào mặt bên của một lăng kính đặt trong không khí
A. Góc khúc xạ r bé hơn góc tới i.
B. Góc tới r’ tại mặt bên thứ hai bé hơn góc ló i’.
C. Luôn luôn có chùm tia sáng ló ra khỏi mặt bên thứ hai.
D. Chùm sáng bị lệch đi khi đi qua lăng kính.
7.5 Cho một tia sáng đơn sắc đi qua lăng kính có góc chiết quang A = 60° và thu được góc lệch cực tiểu
Dm = 60°. Chiết suất của lăng kính là
A. n = 0,71 B. n = 1,41 C. n = 0,87 D. n = 1,51
7.6 Tia tới vuông góc với mặt bên của lăng kính thủy tinh có chiết suất n = 1,5 góc chiết quang A. Tia ló hợp với tia tới một góc lệch D = 30°. Góc chiết quang của lăng kính là
A. A = 41°. B. A = 38° 16’. C. A = 66°. D. A = 24°.
7.7 Một tia sáng tới vuông góc với mặt AB của một lăng kính