1. më ®Çu
Ngµy nay khi khoa häc, kü thuËt vµ c«ng nghÖ ph¸t triÓn m¹nh mÏ, cïng víi sù ph¸t triÓn m¹nh mÏ cña c«ng nghiÖp, c¸c nguån n­íc sinh ho¹t cña chóng ta ®·, ®ang vµ sÏ cã thÓ bÞ « nhiÔm tõ nhiÒu h­íng kh¸c nhau. Trong ®ã cã sù « nhiÔm s¾t, nªn viÖc x¸c ®Þnh hµm l­îng nhá s¾t trong n­íc ®· vµ ®ang ®­îc sù quan t©m nghiªn cøu cña nhiÒu nhµ khoa häc trong vµ ngoµi n­íc, víi môc ®Ých cã thÓ kiÓm so¸t vµ xö lý hµm l­îng s¾t trong n­íc sinh ho¹t. Tuy nhiªn còng cã rÊt nhiÒu ph­¬ng ph¸p x¸c ®Þnh hµm l­îng s¾t trong n­íc, tuú thuéc vµo tõng lo¹i mÉu, hµm l­îng cao hay thÊp mµ ng­êi ta sö dông ph­¬ng ph¸p ph©n tÝch thÝch hîp. Cã thÓ kÓ ®Õn c¸c ph­¬ng ph¸p nh­: ph­¬ng ph¸p ph©n tÝch thÓ tÝch, ph­¬ng ph¸p phæ hÊp thô nguyªn tö AAS, ph­¬ng ph¸p phæ UV-VIS, ph­¬ng ph¸p ®Þªn ho¸ vµ mét sè ph­¬ng ph¸p kh¸c. VÊn ®Ò ®­îc ®Æt ra lµ khi ph©n tÝch hµm l­îng nhá s¾t trong nø¬c sinh ho¹t th× ph­¬ng ph¸p nµo lµ ­u viÖt vµ cã nhiÒu ®iÓm næi bËt nh­: §é lÆp l¹i cao, ®é chÝnh x¸c vµ ®é nh¹y ®¹t yªu cÇu ph©n tÝch ...
HiÖn nay ng­êi ta thõ¬ng sö dông ph­¬ng ph¸p tr¾c quang vµ ph­¬ng ph¸p phæ hÊp thô nguyªn tö AAS ®Ó x¸c ®Þnh vi l­îng s¾t trong n­íc. Víi kÕt qu¶ ph©n tÝch hµm l­îng s¾t trong n­íc giÕng ,ë mét sè vïng ven thµnh phè HuÕ b»ng ph­¬ng ph¸p tr¾c quang vµ ph­¬ng ph¸p AAS. Chóng t«i dïng ph­¬ng ph¸p thèng kª vµ xö lý sè liÖu thùc nghiÖm ®Ó so s¸nh ®é lÆp l¹i cña 2 ph­¬ng ph¸p lµm ®Ò tµi nghiªn cøu cña m×nh



2. bè trÝ thÝ nghiÖm
- lÊy mÉu:
mÉu ®­îc lÊy t¹i 10 ®Þa ®iÓm kh¸c nhau ë mét sè vïng ven cña thµnh phè huÕ, sau khi lÊy, mÉu ®­îc ®ùng trong c¸c b×nh polietylen vµ ®­îc xö lý b»ng HNO3 (5mlHNO3/1l n­íc). C¸c kÕt qu¶ lÊy mÉu ®­îc tr×nh bµy ë b¶ng 1.
• ph­¬ng ph¸p ®o:
a. ph­¬ng ph¸p tr¾c quang
chóng t«i tiÕn hµnh cho mÉu t¹o phøc víi xylen da cam råi tiÕn hµnh ®o mËt ®é quang cña dung dÞch phøc t¹i b­íc sãng thÝch hîp sau khi ®· kh¶o s¸t c¸c ®iÒu kiÖn tèi ­u(λ, pH, thêi gian,......), thµnh phÇn cña phøc, c¬ chÕ ph¶n øng cña phøc, x¸c ®Þnh s¾t trong mÉu gi¶. mÉu ®­îc ®o trªn m¸y ®o quang 300 UV-Visible Spectrophotometer víi cuvet cã chiÒu dµy 1,0 cm. X©y dùng ph­¬ng tr×nh ®­êng chuÈn ®Ó x¸c ®Þnh hµm l­îng s¾t trong n­íc
b. ph­¬ng ph¸p AAS.
chóng t«i tiÕn hµnh nguyªn tö ho¸ mÉu, råi ®o mËt ®é quang cña ®¸m h¬i nguyªn tö, sau ®ã x©y dùng ph­¬ng tr×nh ®­êng chuÈn ®Ó x¸c ®Þnh hµm l­îng s¾t trong n­íc.
kÕt qu¶ ®o cña hai ph­¬ng ph¸p ®­îc tr×nh bµy ë b¶ng 2
















B¶ng 1. §Þa ®iÓm vµ ®Æc ®iÓm c¸c giÕng lÊy mÉu n­íc ë thµnh phè HuÕ


KÝ hiÖu mÉu

Tªn chñ hé

®Þa chØ
§é s©u giÕng
Mùc n­íc (m)
Ngµy lÊy mÉu
2
NguyÔn v¨n Di
28/87- LÞch §îi Ph­êng §óc
15
5
15/10/07
3
GiÕng c«ng céng
64- LÞch §îi - Ph­êng §óc
10
3
15/10/07
4
Chïa T­êng V©n
Th«n h¹ 1- X· Thuû Xu©n
20
8
15/10/07
6
GiÒng c«ng céng
Th«n h¹ 1- X· Thuû Xu©n
10
5
15/10/07
7
NguyÔn V¨n H¶i
18- Lª Ng« C¸t ph­êng Tr­êng An
8
4
15/10/07
9
Vâ Hoµng
Th«n C­ Ch¸nh – X· Thuû b»ng
9
4
15/10/07
11
Lª V¨n Phó
19/84-NguyÔn Khoa Chiªm-ph­êng An T©y
10
7
15/10/07
13
GiÕng c«ng céng
12- Hoµng ThÞ Loan- ph­êng An T©y
3
1
15/10/07
20
Lª ThÞ ThuyÒn
16/85-An D­¬ng V­¬ng ph­êng An §«ng
7
3
15/10/07
21
GiÕng c«ng céng
18/9/131- TrÇn Phó- Ph­êng Ph­íc VÜnh
3
1
15/10/07










b¶ng 2. hµm l­îng s¾t trong n­íc giÕng ë thµnh phè HuÕ


sst
kÝ hiÖu mÉu
Sè lÇn ®o
Ph­¬ng ph¸p tr¾c quang
Ph­¬ng ph¸p Flame-AAS



mFe(mg/l)
mFe(mg/l)
1
2
4
0,07
0,084
2
3
4
0,06
0,071
3
4
4
0,14
0,14
4
6
4
0,25
0,272
5
7
4
0,11
0,11
6
9
4
0,06
0,078
7
12
4
0,09
0,088
8
13
4
0,18
0,167
9
18
4
0,90
0,94
10
21
4
0,17
0,152

(c¸c sè liÖu ®­îc trÝch tõ: Phan trung cang (2007), nghiªn cøu x¸c ®Þnh s¾t trong n­íc b»ng ph­¬ng ph¸p tr¾c quang víi thuèc thö xylen da cam, luËn v¨n th¹c sü ho¸ häc, ®¹i häc huÕ)

3. §¸nh gi¸ kÕt qu¶
tÝnh c¸c ®é lÖch:
d1 = 0,084 - 0,07 = 0,014. d2 = 0,071 - 0,06 = 0,011. d3 = 0,14 - 0,14 = 0,00.
d4 = 0,272 - 0,25 = 0,022. d5 = 0,11- 0,11 = 0,00. d6 = 0,078 - 0,06 = 0,018.
d7 = 0,088 - 0,09 =- 0,002. d8 = 0,167 - 0,18 =- 0,013. d9 = 0,94 - 0,90 = 0,04.
d10 = 0,152 - 0,17 =- 0,018.
tÝnh: = = = 0,0072.
tÝnh Sd = = = 0,0173
tÝnh: ttÝnh = . = . = 1,32
x¸c ®Þnh: t(p =0,05; f = 9) = 2,26.
nhËn xÐt: ta cã ttÝnh < t(p=0,05; f = 9) nªn kÕt qu¶ ®o cña hai ph­¬ng ph¸p : tr¾c quang vµ AAS kh«ng sai kh¸c nhau, nãi c¸ch kh¸c lµ kÕt qu¶ ®o cña hai ph­¬ng ph¸p trªn lµ nh­ nhau. Víi nh÷ng kÕt qu¶ nh­ trªn chóng t«i cã thÓ kÕt luËn r»ng: kÕt qu¶ x¸c ®Þnh vi l­îng s¾t trong n­íc sinh ho¹t ë mét sè vïng ven cña thµnh phè HuÕ lµ chÊp nhËn ®­îc.
4. kÕt luËn
nh­ vËy trong ®Ò tµi nµy chóng t«i ®· dïng ph­¬ng ph¸p thèng kª ®Ó xö lý sè liÖu kÕt qu¶ ph©n tÝch vi l­îng s¾t trong n­íc sinh ho¹t ë thµnh phè HuÕ, so s¸nh kÕt qu¶ ®o cña hai ph­¬ng ph¸p, vµ chóng t«i thÊy r»ng cã thÓ sö dông ph­¬ng ph¸p tr¾c quang hoÆc ph­¬ng ph¸p AAS ®Ó ®Þnh l­îng s¾t trong n­íc sinh ho¹t khi t×m ®­îc c¸c thuèc thö thÝch hîp vµ nghiªn cøu ®­îc c¸c ®iÒu kiÖn tèi ­u cho phÐp ph©n tÝch.