PHÒNG GD & ĐT TIÊN LÃNG
TRƯỜNG THCS ĐOÀN LẬP

ĐỀ KIỂM TRA CUỐI HỌC KỲ II
Năm học 2022 - 2023

MÔN: NGỮ VĂN LỚP 8
Thời gian làm bài 90 phút ( không kể thời gian giao đề)
Lưu ý: Đề thi gồm 1 trang
Học sinh làm bài vào tờ giấy thi
ĐỀ KIỂM TRA
PHẦN I. ĐỌC HIỂU (3.0 ĐIỂM)
Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu
MẸ VÀ QUẢ
Những mùa quả mẹ tôi hái được
Mẹ vẫn trông vào tay mẹ vun trồng
Những mùa quả lặn rồi lại mọc
Như mặt trời, khi như mặt trăng.
Lũ chúng tôi từ tay mẹ lớn lên
Còn những bí và bầu thì lớn xuống
Chúng mang dáng giọt mồ hôi mặn
Rỏ xuống lòng thầm lặng mẹ tôi
Và chúng tôi, một thứ quả trên đời
Bảy mươi tuổi mẹ đợi chờ được hái
Tôi hoảng sợ ngày bàn tay mẹ mỏi
Mình vẫn còn một thứ quả non xanh?
(Nguyễn Khoa Điềm)
Câu 1. (0,5 điểm) Xác định phương thức biểu đạt chính của văn bản trên?
Câu 2. (0,5 điểm) Nêu ngắn gọn nội dung chủ yếu của bài thơ.
Câu 3. (1,0 điểm) Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong hai câu thơ:
Và chúng tôi, một thứ quả trên đời
Bảy mươi tuổi mẹ đợi chờ được hái
Câu 4. (1,0 điểm) Thông điệp mà tác giả gửi gắm trong bài thơ là gì?
PHẦN II. LÀM VĂN (7 điểm)
Câu 1 (2.0 điểm) Từ tinh thần của bài thơ trên, hãy viết một đoạn văn (khoảng từ 8-10
câu) trình bày suy nghĩ của em về tình mẫu tử.
Câu 2 (5.0 điểm) Tuổi trẻ học đường với trò chơi điện tử.
-------------------------Hết------------------------Họ và tên thí sinh:………………………………………….SBD:………………………
Giám thị 1:…………………………………………………………………………………
Giám thị 2:……………………………........................................................................
C. ĐÁP ÁN VÀ THANG ĐIỂM

Câu
1
2
3

4

Yêu cầu cần đạt
Phương thức biểu đạt chính: Biểu cảm
Nội dung: Cảm xúc, suy nghĩ về những vất vả, hi sinh thầm lặng
của mẹ, đồng thời bày tỏ tình yêu thương, lòng biết ơn đối với mẹ
BPTT: so sánh: chúng tôi – một thứ quả
Tác dụng:
- Giúp cho câu thơ cụ thể, gợi hình, gợi cảm, giàu nhạc điệu, gây
ấn tượng, hấp dẫn người đọc
- Khắc họa rõ nét, làm nổi bật thành quả của mẹ (con khôn lớn
trưởng thành). Từ đó ca ngợi công lao to lớn, sự chăm chút, hi
sinh thầm lặng của người mẹ.
- Thể hiện tình yêu thương, lòng biết ơn đối với mẹ và nhắc nhở
mọi người phải sống sao cho xứng đáng với công lao trời biển đó.
Học sinh có thể trình bày các thông điệp sau: (cho điểm tối đa
nếu học sinh nêu được 2 ý)
Thông điệp:
- Cần nhận thức được công lao và vai trò, ý nghĩa to lớn của tình
mẹ đối với cuộc đời mỗi con người.
- Cần biết yêu thương, trân trọng và cảm thông với những khó
khăn vất vả của người mẹ, biết ơn và tự hào về mẹ.
- Cần phải hiếu thảo với cha mẹ, sống có trách nhiệm với gia
đình.

PHẦN II. LÀM VĂN (7 điểm)
Câu 1 (2.0 điểm)
Phần
Yêu cầu cần đạt
2
Câu 1 * Hình thức – kĩ năng
- Đúng hình thức đoạn văn nghị luận, không mắc lỗi diễn đạt,
chính tả, diễn đạt trôi chảy, mạch lạc
* Nội dung:
a. Giới thiệu xuất xứ - vấn đề nghị luận: tình mẫu tử
b. Bàn luận vấn đề:
*Giải thích: nêu ý hiểu về tình mẫu tử
*Biểu hiện:
- Tình cảm của mẹ dành cho con: sinh thành, nâng đỡ, chở
che, luôn bên con trên đường đời đầy gian lao, thử thách…
- Tình cảm của con dành cho mẹ: yêu thương, kính trọng,
hiếu thảo, biết ơn mẹ…
*Vai trò, ý nghĩa
+ Là tình cảm tự nhiên, ngọt ngào, êm dịu, có vị trí đặc biệt và
thiêng liêng trong trái tim mỗi người.
+ Là điểm tựa vững chắc tiếp thêm sức mạnh, giúp ta thực hiện
được những ước mơ, hoài bão, giúp ta vượt qua những khó khăn

Điểm
0,5
0,5
0,25
0,25
0,25
0,25

1,0

Điểm
0,25

0.25
0.25

0.5

trong cuộc sống.
+ Tình mẹ là chốn bình yên để ta trở về khi ta mệt mỏi, vấp ngã,
thất bại trong đường đời.
*Phê phán những kẻ bất hiếu, bỏ mặc, ngược đãi cha mẹ; những
người mẹ quá nuông chiều hoặc bỏ rơi con cái…
*Bài học nhận thức và hành động:
+ Trân trọng tình mẫu tử.
+ Con cái phải yêu thương, hiếu thảo với mẹ, không được có
hành động trái với đạo làm con.
+ Không ngừng nỗ lực học tập, tu dưỡng đạo đức trở thành người
có ích để đền đáp tình cảm cao đẹp mà mẹ đã dành cho ta…
+Liên hệ bản thân...............
Câu 2( 5 điểm)
YÊU CẦU CẦN ĐẠT
1. Về hình thức
Đảm bảo cấu trúc của bài văn nghị luận:
+ Trình bày đầy đủ phần mở bài, thân bài, kết luận.
+ Có nhiều cách diễn đạt độc đáo và sáng tạo ( viết câu,sử dụng từ
ngữ, …)
+ Diễn đạt lưu loát, trôi chảy.
+ Không sai chính tả, dùng từ, câu không sai ngữ pháp.
2. Về nội dung:
Bài làm đảm bảo các nội dung cơ bản theo đáp án sau:
- Giới thiệu vấn đề Mở bài:
a.Mở
bài

b.Thân
bài

0.5

0.25

THANG
ĐIỂM

1 điểm

Thế kỉ 21 là thời đại của khoa học công nghệ. Hiện nay, mạng
Internet đã phủ sóng toàn cầu tạo điều kiện cho những người trẻ
được tiếp cận với những tiến bộ của nhân loại. Công nghệ càng phát 0,5 điểm
triển kéo theo những trò chơi điện tử cũng ngày càng tràn lan, đa
dạng phong phú về thể loại, độ tuổi. Trò chơi điện tử cũng là một vấn
đề nhận được sự quan tâm rất lớn của mọi người hiện nay.
Phần thân bài biết tổ chức, xây dựng hệ thống luận điểm, luận cứ và 3
lập luận để làm sáng tỏ các nội dung sau:
1. Giải thích: trò chơi điện tử là những trò chơi giải trí trên mạng.
Đó là một thú vui tiêu khiển rất phổ biến của người trẻ hiện nay, chỉ
cần có một máy tính có kết nối mạng là có thể chơi bất cứ trò gì
mình thích.
2. Thực trạng: Ham chơi trò chơi điện tử là một hiện tượng phổ biến
trong giới học sinh hiện giờ, do sức cuốn hút của trò chơi mà các bạn
học sinh lơ đãng trong việc học tập  và có thể dẫn đến các hành vi vi
phạm khác, thậm trí có người còn bị ảo giác vì chơi game quá nhiều
gây ảnh hưởng đến trật tự, an toàn xã hội.

Kết bài

3. Nguyên nhân: Có nhiều nguyên nhân dẫn đến hiện tượng đó: do
bố mẹ không quan tâm, do buồn, do bạn bè rủ rê, do không tự chủ
được bản thân …
Không chỉ vậy, các nhà sản xuất thường đánh vào tâm lí trẻ con
thích tìm tòi, khám phá những cái mới nên các trò chơi vô cùng
phong phú, đa dạng
4.Tác hại: - Sức khỏe: thị lực suy giảm trầm trọng, mệt mỏi sinh ra
bệnh tật …
- Học tập : sao nhãng nhiệm vụ học tập của mình, chán học, kết quả
học tập sa sút...
- Thời gian: Tốn nhiều thời gian cho việc làm vô ích…
- Nhân cách: Bị ảnh hưởng bởi những thứ có hại trên trò chơi điện tử
với những lời bình luận thô tục , khiếm nhã…
5. Giải pháp:
-Xđịnh nhiệm vụ của mình là học tập và rèn luyện tu dưỡng,
-Nhận thức rõ trò chơi điện tử chỉ là công cụ giải trí , đừng bao giờ
lệ thuộc vào nó…
- Có bản lĩnh và lập trường vững …
- Lên án ,phê phán ,nhắc nhở nghiêm khắc những người nghiện trò
chơi điện tử…
-Tham gia vào các hđộng tập thể, thể dục thể thao lành mạnh - Nhà
trường cũng nên tổ chức những sân chơi bổ ích cho học sinh...
Khẳng định lại vấn đề nghị luận: Tiếp xúc với máy tính, với công
nghệ thông tin là tốt nhưng cần học những điều tốt, tránh sa vào
0,5 điểm
nghiện ngập trò chơi điện tử mới trở thành người tốt, có ích cho gia
đình và xã hội