Kế hoạch dạy học môn KHTN7-ST

Năm học 2022 – 2023

BÀI 1: PHƯƠNG PHÁP VÀ KĨ NĂNG HỌC TẬP
MÔN KHOA HỌC TỰ NHIÊN
Môn học: KHTN - Lớp: 7
Thời gian thực hiện: 05 tiết
I. Mục tiêu
1. Năng lực
a. Năng lực khoa học tự nhiên
- Nhận thức khoa học tự nhiên: Trình bày và vận dụng được một số phương pháp
và kĩ năng trong học tập môn Khoa học tự nhiên:
+ Phương pháp tìm hiểu tự nhiên
+ Thực hiện được các kĩ năng tiến trình: quan sát, phân loại, liên kết, đo, dự báo
- Tìm hiểu tự nhiên:
+ Sử dụng được một số dụng cụ đo (trong nội dung môn Khoa học tự nhiên 7)
+ Làm được báo cáo, thuyết trình
b. Năng lực chung
+ Tự chủ và tự học: Chủ động, tích cực tìm hiểu các phương pháp và kĩ thuật học
tập môn Khoa học tự nhiên
+ Giao tiếp và hợp tác: Hoạt động nhóm một cách hiệu quả theo đúng yêu cẩu của
GV đảm bảo các thành viên trong nhóm đều được tham gia và trình bày báo cáo.
+ Giải quyết vấn đề và sáng tạo: Thảo luận với các thành viên trong nhóm nhằm
giải quyết các vấn đề trong bài học để hoàn thành nhiệm vụ học tập.
2. Phẩm chất
- Hứng thú, tự giác, chủ động, sáng tạo trong tiếp cận kiến thức mới qua sách vở và
thực tiễn.
- Trung thực, cẩn thận trong thực hành, ghi chép kết quả thực hành, thí nghiệm
- Có ý thức sử dụng hợp lý và bảo vệ nguồn tài nguyên thiên nhiên
II. Thiết bị dạy học và học liệu
- Phiếu học tập
- Hình ảnh, video minh họa: https://youtu.be/j-bFATgyn70
- Dụng cụ: Cân điện tử, đồng hồ đo thời gian hiện số
III. Tiến trình dạy học
1. Khởi động
Hoạt động 1: Mở đầu
a. Mục tiêu: Khơi gợi kiến thức cũ, tạo tâm thế hứng thú cho học sinh và từng
bước làm quen bài mới.
b. Nội dung: HS dưới sự hướng dẫn của GV trả lời các câu hỏi theo yêu cầu của
giáo viên
c. Sản phẩm: HS liệt kê được một số phương pháp và kĩ năng học tập môn Khoa
học tự nhiên (KHTN)
d. Tổ chức thực hiện:
Nhóm soạn giáo án Hóa học THCS -ST.

Trang 1

Kế hoạch dạy học môn KHTN7-ST

Hoạt động của giáo viên và học sinh
B1. Chuyển giao nhiệm vụ học tập
GV đặt vấn đề: Môn KHTN là môn học về
các sự vật và hiện tượng trong thế giới tự
nhiên nhằm hình thành và phát triển các
năng lực KHTN: nhận thức KHTN, tìm hiểu
tự nhiên và vận dụng kiến thức, kĩ năng đã
học vào cuộc sống. Để học tốt môn KHTN
các em cần sử dụng những phương pháp và
kĩ năng nào?
B2. Thực hiện nhiệm vụ học tập
- Sử dụng phương pháp vấn đáp hướng dẫn
học sinh thực hiện nhiệm vụ.
- HS liệt kê các phương pháp và kĩ năng mà
em biết để học tốt môn KHTN qua kinh
nghiệm hay các phương tiện.
B3. Báo cáo kết quả hoạt động và thảo
luận
- Cá nhân HS báo cáo
- GV ghi nhận các kết quả của HS (ở một
góc bảng). GV dẫn dắt vào bài: Để kiểm
chứng kết quả các bạn đưa ra đã chính xác
chưa, cùng tìm hiểu nội dung cụ thể của bài
học hôm nay.

Năm học 2022 – 2023

Nội dung

2. Hoạt động 2: Hình thành kiến thức mới
a) Mục tiêu:
- Trình bày được phương pháp tìm hiểu tự nhiên, các bước trong phương pháp tìm
hiểu tự nhiên.
- Thực hiện được các kĩ năng tiến trình: quan sát- phân loại, liên kết, đo, dự báo.
+ Sử dụng được một số dụng cụ đo (trong nội dung môn Khoa học tự nhiên 7)
+ Làm được báo cáo, thuyết trình.
b) Nội dung:
- GV sử dụng phương pháp vấn đáp và thảo luận nhóm hướng dẫn HS thực hiện
nhiệm vụ
- Học sinh làm việc nhóm, cặp đôi nghiên cứu thông tin trong SGK, quan sát hình
vẽ 1.1 đến 1.6 hoàn thành phiếu học tập.
c) Sản phẩm: Kết quả phiếu học tập.
d) Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của giáo viên và học sinh
Nhóm soạn giáo án Hóa học THCS -ST.

Nội dung
Trang 2

Kế hoạch dạy học môn KHTN7-ST

Năm học 2022 – 2023

Tiết 1
Hoạt động 2.1: Phương pháp tìm hiểu tự nhiên
B1. Chuyển giao nhiệm vụ học tập

I. Phương pháp tìm hiểu tự nhiên

GV: - Yêu cầu HS nghiên cứu thông tin
SGK, thảo luận nhóm đôi trả lời câu hỏi:
Phương pháp tìm hiểu tự nhiên
? Thế nào là phương pháp tìm hiểu tự gồm 5 bước:
- Đề xuất vấn đề cùng tìm hiểu
nhiên?
- Đưa ra dự đoán khoa học để giải
? Phương pháp tìm hiểu tự nhiên gồm mấy quyết vấn đề
bước? Hãy sắp xếp theo trình tự đúng các - Lập kế hoạch kiểm tra dự án
bước trong phương pháp tìm hiểu tự nhiên - Thực hiện kế hoạch kiểm tra dự
án
(chiếu sile chưa đúng trình tự)
- Yêu cầu HS hoạt động nhóm (5 nhóm) - Viết báo cáo, thảo luận và trình
phân tích ví dụ SGK: Tìm hiểu mối quan bày báo cáo khi được yêu cầu.
hệ giữa độ lớn của lực ma sát trượt và
diện tích tiếp xúc của vật với mặt phẳng
trên đó vật chuyển động. Mô tả 5 bước
trong ví dụ.
- Yêu cầu HS thảo luận nhóm trả lời câu
hỏi SGK theo nội dung phiếu học tập số 1
Tên các bước

Nội dung

Bước 1
…..
B2. Thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS thảo luận nhóm đôi trả lời câu hỏi
- HS trong nhóm 4-6 em thảo luận nhóm
và thống nhất câu trả lời, thư kí ghi đáp án
lại vào phiếu học tập.
B3. Báo cáo kết quả hoạt động và thảo
luận
- Hết thời gian thảo luận, GV gọi đại diện
nhóm HS trình bày sản phẩm của mình.
- HS: Trình bày sản phẩm.
GV: gọi học sinh nhóm khác nhận xét, bổ
sung, đánh giá.
B4. Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm
vụ
- GV: nhận xét câu trả lời các nhóm, giáo
Nhóm soạn giáo án Hóa học THCS -ST.

Trang 3

Kế hoạch dạy học môn KHTN7-ST

Năm học 2022 – 2023

viên chốt lại câu trả lời đúng. (Chiếu slie
phiếu học tập)
HS: Lắng nghe, rút kinh nghiệm
Tiết 2+3
Hoạt động 2.2: Một số kĩ năng tiến trình học tập môn KHTN
B1. Chuyển giao nhiệm vụ học tập
- GV phân tích khái niệm kĩ năng tiến trình
- GV hướng dẫn HS sử dụng kĩ thuật mảnh
ghép để thực hiện nhiệm vụ. Chia HS làm 4
nhóm, mỗi nhóm nghiên cứu 1 kĩ năng. Đối
với mỗi kĩ năng cần làm rõ đặc điểm, hoàn
thành câu hỏi (bài tập) yêu cầu trong mỗi kĩ
năng:
Nhóm 1: Quan sát, phân loại
Nhóm 2: Liên kết
Nhóm 3: Đo
Nhóm 4: Dự báo
B2. Thực hiện nhiệm vụ học tập
- HS lập 4 nhóm chuyên gia (đánh số thứ tự
cho các thành viên), thực hiện nhiệm vụ GV
yêu cầu
- Sau khi nhóm chuyên gia hoàn thành nhiệm
vụ, các thành viên rời nhóm và chuyển thành
nhóm mảnh ghép, các thành viên trao đổi
kiến thức cho nhau để cùng nắm được mục
tiêu của nội dung.
B3. Báo cáo kết quả
GV: Gọi HS báo cáo kết quả theo từng nội
dung (gọi bất kì theo số) gọi học sinh khác
nhận xét, bổ sung
HS: Báo cáo kết quả, nhận xét, bổ sung
B4. Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
GV Chiếu đáp án và phân tích cho học sinh
hiểu rõ một số nội dung quan trọng
GV đánh giá nhận xét câu trả lời của học sinh
và chốt đáp án.
HS: Lắng nghe, rút kinh nghiệm
1. Kĩ năng quan sát, phân loại:
Câu hỏi 1 trang 8 SGK: Quan sát Hình 1.2
và cho biết hiện tượng nào là hiện tượng tự
nhiên thông thường trên Trái Đất? Hiện
tượng nào là thảm họa thiên nhiên gây tác
động xấu đến con người và môi trường?
Nhóm soạn giáo án Hóa học THCS -ST.

II. Một số kĩ năng tiến trình
học tập môn KHTN
Gồm 4 kĩ năng cơ bản:
- Kĩ năng quan sát, phân loại
- Kĩ năng liên kết
- Kĩ năng đo
- Kĩ năng dự báo

Trang 4

Kế hoạch dạy học môn KHTN7-ST

Năm học 2022 – 2023

Trả lời:
- Hiện tượng tự nhiên thông thường trên Trái
Đất: mưa to kèm theo sấm, sét.
- Hiện tượng là thảm họa thiên nhiên gây tác
động xấu đến con người và môi trường: Cháy
rừng, hạn hán.
Câu hỏi 2 trang 8 SGK: Em hãy tìm hiểu và
cho biết cách phòng chống và ứng phó của
con người trước thảm họa thiên nhiên ở Hình
1.2
2. Kĩ năng liên kết:
Câu hỏi trang 9 SGK: Hãy kết nối thông tin
giữa cột (A) và cột (B) tạo thành câu hoàn
chỉnh, thể hiện sự liên kết trong tìm hiểu,
khám phá tự nhiên.
Trả lời:
1–c
2–a
3–b
3. Kĩ năng đo: Hoạt động trang 9 SGK: Đo
và xác định khối lượng.
Chuẩn bị: cân điện tử.
Tiến hành: đo khối lượng cuốn sách Khoa
học tự nhiên 7 bằng cân điện tử.
Thảo luận nhóm, hoàn thành bảng mẫu
Trả lời: Học sinh tự cân, hoàn thiện bảng.
Nhận xét: Kết quả trung bình thu được có độ
chính xác cao hơn so với các kết quả đo trong
các lần đo.
4. Kĩ năng dự báo:
Câu hỏi 1 trang 10 SGK: Khí carbon
dioxide là nguyên nhân chính gây ra sự ấm
lên của Trái Đất do hiệu ứng nhà kính. Quan
sát Hình 1.3 và cho biết nguyên nhân nào làm
phát thải khí nhà kính nhiều nhất. Hãy tìm
hiểu và đề xuất biện pháp giảm sự phát thải
khí carbon dioxide từ nguồn này.
Trả lời:
- Nguyên nhân làm phát thải khí nhà kính
nhiều nhất: Sản xuất điện và nhiệt (chiếm tới
25%)
- Biện pháp để giảm sự phát thải khí nhà kính
do quá trình sản xuất điện và nhiệt là:
+ Tăng cường sử dụng các nguồn năng lượng
xanh, thân thiện mới môi trường như năng
lượng mặt trời, năng lượng gió, năng lượng
Nhóm soạn giáo án Hóa học THCS -ST.

Trang 5

Kế hoạch dạy học môn KHTN7-ST

Năm học 2022 – 2023

thủy triều, …
+ Sử dụng tiết kiệm điện, tắt các thiết bị điện
khi không cần thiết…
+ Sử dụng các thiết bị điện có nhãn mác
chứng nhận tiết kiệm năng lượng của Bộ
Công thương…
Câu hỏi 2 trang 10 SGK: Tìm hiểu thông tin
trên Internet về nhiệt độ trung bình toàn cầu
của Trái Đất trong khoảng 100 năm qua và
suy luận về nhiệt độ của Trái Đất tăng hay
giảm trong vòng 10 năm tới.
Trả lời: Nhiệt độ trung bình toàn cầu của
Trái Đất trong khoảng 100 năm qua có xu
hướng tăng, tính từ 1920 – 2020 thì nhiệt độ
trung bình của Trái Đất tăng khoảng 1,60C. ⇒
Theo các chuyên gia dự đoán thì nhiệt độ của
Trái Đất tăng trong vòng 10 năm tới.
Tiết 4
Hoạt động 2.3: Sử dụng các dụng cụ đo trong nội dung môn KHTN
1. Cổng quang điện (gọi tắt là
cổng quang)
- GV yêu cầu HS nghiên cứu thông tin mục - Cổng quang là thiết bị có vai
trò như công tắc điều khiển
1.III, quan sát hình 1.4 SGK – 10.
mở/đóng
- HS nghiên cứu thông tin, quan sát hình vẽ.
- Cấu tạo:
- GV giới thiệu cổng quang điện, gọi đại diện
HS xác định cấu tạo của cổng quang trên vật + D1-Bộ phận phát tia hồng
ngoại
mẫu.
+ D2-Bộ phận thu tia hồng ngoại
- HS khác nhận xét, bổ sung.
- GV nhận xét, bổ sung chuẩn kiến thức.

+ Dây nối vừa cung cấp điện cho
cổng quang, vừa gửi tín hiệu từ
cổng quang tới đồng hồ.
2. Đồng hồ đo thời gian hiện số

- GV yêu cầu HS nghiên cứu thông tin mục - Đồng hồ đo thời gian hiện số
2.III, quan sát hình 1.5,6 SGK – 11.
hoạt động như đồng hồ bấm giây
nhưng được điều khiển bằng
- HS nghiên cứu thông tin, quan sát hình vẽ.
cổng quang.
- GV giới thiệu cấu tạo đồng hồ đo thời gian
- Cấu tạo
hiện số.
Nhóm soạn giáo án Hóa học THCS -ST.

Trang 6

Kế hoạch dạy học môn KHTN7-ST

Năm học 2022 – 2023

GV gọi đại diện HS xác định cấu tạo của (1) THANG ĐO: Có ghi giới hạn
đồng hồ đo thời gian hiện số trên vật mẫu.
đo và độ chia nhỏ nhất của đồng
hồ
- HS khác nhận xét, bổ sug.
- GV nhận xét, bổ sung chuẩn kiến thức.

9,999s - 0,001s và 99,99s - 0,01s

- GV làm thí nghiệm minh họa cách sử dụng (2) MODE: Chọn chế độ làm
cổng quan và đồng hồ đo thời gian hiển thị việc của đồng hồ
số, yêu cầu HS quan sát thì nghiệm.
(3) RESET: Cho đồng hồ quay
về trạng thái ban đầu
- HS quan sát thí nghiệm
- GV yêu cầu HS trao đổi nhóm 5 phút theo Mặt sau của đồng hồ có các nút:
cặp trả lời các câu hỏi sau:
(4) Công tắc điện

?1. Đồng hồ đo thời gian hiện số được điều (5) Ba ổ cắm cổng quang A, B, C
khiển bởi cổng quang như thế nào?
(6) Ổ cắm điện
? 2. Khi ước lượng thời gian chuyển động của - Cách sử dụng: phiếu học tập
vật lớn hơn 10s, cần lựa chọn thang đo nào
của đồng hồ hiện số? Vì sao?
- HS trao đổi nhóm trả lời câu hỏi, đại diện
các nhóm báo cáo, nhóm khác nhận xét bổ
sung.
1. Đồng hồ đo thời gian hiện số được điều
khiển bởi cổng quang thông qua dây cáp nối.
Dây nối này vừa có tác dụng cung cấp điện
cho cổng quang, vừa có tác dụng gửi tín hiệu
điện từ cổng quang tới đồng hồ.
- Cổng quang được dùng để bật và tắt đồng
hồ đo thời gian hiện số bằng cách:
+ Xoay núm MODE chọn chế độ làm
việc A↔B;
+ Chọn thang đo 9,999s – 0,001s để đo
khoảng thời gian giữa hai điểm A và B;
+ Tại thời điểm A, đồng hồ được cổng quang
bật, tại thời điểm B, đồng hồ được cổng
quang tắt;
+ Trên mặt đồng hồ xuất hiện số đo thời
gian ∆t giữa hai thời điểm trên.
2. Khi ước lượng thời gian chuyển động của
vật lớn hơn 10s, cần lựa chọn thang đo 99,99s
– 0,01s để đo. Vì ở thang đo 99,99s – 0,01s
có GHĐ và ĐCNN phù hợp với thời gian vật
Nhóm soạn giáo án Hóa học THCS -ST.

Trang 7

Kế hoạch dạy học môn KHTN7-ST

Năm học 2022 – 2023

chuyển động.
- GV nhận xét, bổ sung chuẩn kiến thức.
Tiết 5
Hoạt động 2.4: Báo cáo thực hành
1. Viết báo cáo thực hành
- GV hướng dẫn HS nắm được các mục nội Mẫu viết báo cáo:
dung cần có để viết một bài báo cáo thực
hành.
Họ và tên...
Ngày... tháng... năm...
- GV giới thiệu mẫu viết báo cáo, hướng dẫn Lớp
HS cách vẽ bảng, cách ghi kết quả, cách tính
BÁO CÁO THỰC HÀNH
và đánh giá kết quả thí nghiệm thực hành.
- HS chú ý lắng nghe.
- GV yêu cầu HS hoạt động nhóm 10 phút
viết báo cáo thực hành: Quan sát và phân biệt
một số loại tế bào đã học (tế bào trứng cá, tế
bào vẩy hành, tế bào quả cà chua…) trong
môn KHTN ở lớp 6 theo mẫu trên.

1.

Mục dích thí nghiệm

2.

Chuẩn bị

3.

Các bước tiến hành

4.

Két quà
-

Bảng số liệu (nếu cỏ)

- HS hoạt động nhóm viết báo cáo

-

Tính toán (nếu có)

- GV giới thiệu một số mẫu báo cáo của
nhóm làm tốt.

-

Nhận xét, kết luận

5.

Trả lời các câu hòi (nếu có)

2. Viết và trình bày báo cáo,
- GV hướng dẫn HS làm quen và thuyết trình thuyết trình (SGK – 13)
về một số vấn đề được đề cập đến trong môn
KHTN
- GV yêu cầu đại diện nhóm báo cáo kết quả
đã được GV phân công chuẩn bị trước ở nhà,
thời gian báo cáo không quá 2 phút.
Nhóm 1: Nêu các biện pháp học tập tốt môn
KHTN 7.
Nhóm 2: sự lớn lên và phân chia của tế bào
(đã học KHTN lớp 6)
- Qua nội dung báo cáo của các nhóm, GV
hướng dẫn HS cách xây dựng đề cương và
cách tìm tài liệu báo cáo, từ đó rút ra cách
Nhóm soạn giáo án Hóa học THCS -ST.

Trang 8

Kế hoạch dạy học môn KHTN7-ST

Năm học 2022 – 2023

làm chung.
- GV yêu cầu HS lập dàn ý chi tiết cho báo
cáo thuyết trình về vai trò của đa dạng sinh
học đã học trong KHTN 6.
3. Hoạt động 3: Luyện tập
a) Mục tiêu:
- Hệ thống được một số kiến thức đã học.
b) Nội dung:
- HS thực hiện cá nhân phần “Con đã học được trong giờ học” trên phiếu
học tập KWL.
- HS tóm tắt nội dung bài học bằng sơ đồ tư duy.
c) Sản phẩm:
- HS trình bày quan điểm cá nhân về đáp án trên phiếu học tập KWL.
d) Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của giáo viên và học sinh

Nội dung

*Chuyển giao nhiệm vụ học tập
GV yêu cầu HS thực hiện cá nhân phần “Con đã
học được trong giờ học” trên phiếu học tập KWL và
tóm tắt nội dung bài học dưới dạng sơ đồ tư duy vào
vở ghi.
*Thực hiện nhiệm vụ học tập
HS thực hiện theo yêu cầu của giáo viên.
*Báo cáo kết quả và thảo luận
GV gọi ngẫu nhiên 3 HS lần lượt trình bày ý kiến cá
nhân.
*Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
GV nhấn mạnh nội dung bài học bằng sơ đồ tư duy
trên bảng.
4. Hoạt động 4: Vận dụng
a) Mục tiêu:
- Phát triển năng lực tự học và năng lực tìm hiểu đời sống.
b) Nội dung:
Nhóm soạn giáo án Hóa học THCS -ST.

Trang 9

Kế hoạch dạy học môn KHTN7-ST

Năm học 2022 – 2023

- Tập viết và trình bày bản cáo, thuyết trinh về một số sự vật hoặc hiện
tượng tự nhiên.
c) Sản phẩm:
- Bản báo cáo, thuyết trình của HS.
d) Tổ chức thực hiện:
Hoạt động của giáo viên và học sinh

Nội dung

*Chuyển giao nhiệm vụ học tập
- Yêu cầu HS tìm hiểu một số sự vật hoặc hiện
tượng tự nhiên theo phương pháp nghiên cứu
khoa học.
*Thực hiện nhiệm vụ học tập
Các nhóm HS thực hiện theo nhóm làm ra sản
phẩm.
*Báo cáo kết quả và thảo luận
Sản phẩm của các nhóm
*Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ
Giao cho học sinh thực hiện ngoài giờ học trên
lớp và nộp sản phẩm vào tiết sau.
PHIẾU HỌC TẬP
BÀI 1: PHƯƠNG PHÁP VÀ KĨ NĂNG HỌC TẬP
MÔN KHOA HỌC TỰ NHIÊN
Họ và tên: ………………………………………………………………
Lớp: ……………………………. Nhóm: ……
Phiếu học tập số 1
Tên các bước

Nội dung

Bước 1
Bước 2
Bước 3

Nhóm soạn giáo án Hóa học THCS -ST.

Trang 10

Kế hoạch dạy học môn KHTN7-ST

Năm học 2022 – 2023

Bước 4
Bước 5
Phiếu học tập số 2
2.1.Đặc điểm của kĩ năng…………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
2.2. Câu hỏi cuối nội dung
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
Phiếu học tập số 3
?1. Đồng hồ đo thời gian hiện số được điều khiển bởi cổng quang như thế nào?
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
? 2. Khi ước lượng thời gian chuyển động của vật lớn hơn 10s, cần lựa chọn thang
đo nào của đồng hồ hiện số? Vì sao?
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
Phiếu học tập số 4
Nhóm 1: Nêu các biện pháp học tập tốt môn KHTN 7.
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
Nhóm soạn giáo án Hóa học THCS -ST.

Trang 11

Kế hoạch dạy học môn KHTN7-ST

Năm học 2022 – 2023

………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
Nhóm 2: Sự lớn lên và phân chia của tế bào (đã học KHTN lớp 6)
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………
………………………………………………………………………………………

Nhóm soạn giáo án Hóa học THCS -ST.

Trang 12