Lịch sử và ý nghĩa của “Ngày hội đọc sách” và “Ngày
sách Việt Nam”
Trong đời sống tinh thần của mỗi người, mỗi quốc gia, dân tộc,
sách là sản phẩm văn hóa tinh thần, là kho tàng tri thức đóng
vai trò quan trọng, là “người thầy” vĩ đại thắp sáng trong mỗi
chúng ta nguồn  tri thức vô tận. Sách dạy cho chúng ta cách
sống, cách làm người, hướng tới những giá trị nhân văn cao cả.
Cũng có thể nói, sách là “người bạn” gần gũi chia sẻ mọi niềm
vui, nỗi buồn của mỗi người. Đọc sách, đã, đang và sẽ là nhu
cầu thiết yếu không thể thiếu đối với mỗi chúng ta. Ở thời đại
nào, kể từ khi biết đến chữ viết, con người luôn coi việc đọc
sách là một trong những phương cách để hoàn thiện nhân cách
của mình, để tiến bộ trong cuộc sống cá nhân và đóng góp cho
sự phát triển chung của nhân loại. Văn hóa đọc là một trong
những nguồn năng lượng, là cơ sở quan trọng thúc đẩy sự phát
triển bền vững của xã hội.
“Ngày hội đọc sách” được ra đời từ hơn 80 năm trước ở Tây Ban
Nha, vào ngày lễ Thánh Giooc-giơ 23/4, người ta yêu mến tặng
nhau những cuốn sách kèm theo những đóa hoa hồng và bất cứ
ai mua sách sẽ được tặng kèm theo một bông hồng đẹp. Từ đó
hàng năm, truyền thống tốt đẹp này được người Tây Ban Nha
phát triển thành “Ngày hội đọc sách” trên các đường phố. Sau
đó hoạt động văn hóa này lan rộng ra nhiều nước ở châu Âu,
châu Mỹ, châu Phi, châu Á dưới nhiều hình thức như: Tuần lễ
đọc sách, Ngày sách…
Đánh giá cao tầm quan trọng của sách và việc đọc sách, trong
kỳ họp lần thứ 28 của Đại hội đồng Liên hợp quốc tại Paris (từ
ngày 25/10 - 16/11/1995), Tổ chức văn hóa, giáo dục, khoa học
Liên hợp quốc (UNESCO) đã quyết định chọn ngày 23/4 hàng
năm là “Ngày sách và bản quyền thế giới” (World Book and
Copyright Day). Kể từ đó đến nay, ngày hội đọc sách đã và
đang mang lại những giá trị đích thực và hiệu quả to lớn. Hàng
năm, hoạt động này đã thu hút sự chú ý quan tâm của hàng
triệu người đọc. Hiện nay, trên thế giới đã có trên 150 quốc gia
tổ chức kỷ niệm: “Ngày sách và bản quyền thế giới” với nhiều
hoạt động thiết thực và chủ đề phong phú khác nhau, thu hút
sự quan tâm ngày càng lớn của toàn xã hội.
Tại châu Phi, nhiều bạn trẻ tham gia ngày hội sách, tình nguyện
đem sách tới tận nơi người bệnh, người cao tuổi, cả những
người mù lòa, người không biết chữ, đọc thành tiếng cho họ
nghe. Tại châu Âu và Bắc Mỹ, trong ngày này, logo của ngày
hội đọc sách được dán trên các phương tiện vận chuyển công
cộng và người dân có thể gửi đi những bức thư dán những con

tem mang biểu tượng ngày đọc sách. Tại Trung Quốc, nước này
đã quyết định thực hiện chương trình thúc đẩy đọc sách, trong
đó tiêu biểu là ngày “Ngày đọc sách cùng con trẻ”, dành cho
các bậc phụ huynh khắp cả nước. Đồng thời Trung Quốc cũng
tiến hành một chiến dịch triển khai sâu rộng trong giới trẻ, phụ
nữ và nông dân. Chương trình gồm việc giảm giá bán sách, tổ
chức các cuộc thi viết về sách, khai trương thư viện mới ở nông
thôn, quyên tặng sách cho vùng sâu, vùng xa. Ở Nhật Bản và
một số nước, chính phủ đã ban hành nhiều chương trình nhằm
khuyến khích và nâng cao văn hóa đọc trong nhân dân, nhiều
nước đã ban hành cả Luật khuyến đọc.
Tại Việt Nam, “Ngày sách và bản quyền thế giới” được tổ chức
hằng năm bắt đầu từ năm 1996. Việt Nam đã tích cực hưởng
ứng và hiện thực hóa ngày này thông qua nhiều hoạt động ý
nghĩa như: Triển lãm, trưng bày sách, hội thảo, giao lưu tọa
đàm giữa tác giả - bạn đọc, quyên góp sách ủng hộ vùng sâu,
vùng xa, vùng có điều kiện kinh tế khó khăn. Nhận thấy ý nghĩa
và tầm quan trọng ngày càng lớn của sách, của việc nâng cao
văn hóa đọc trong nhân dân, đặc biệt là giới trẻ trong điều kiện
bùng nổ công nghệ thông tin, ngày 21/4/2014, Thủ tướng Chính
phủ đã ký Quyết định số 284/QĐ-TTg lấy ngày 21/4 hàng năm
là “Ngày sách Việt Nam”. Nhằm khuyến khích và phát triển
phong trào đọc sách trong cộng đồng, nâng cao nhận thức của
nhân dân về ý nghĩa to lớn và tầm quan trọng của việc đọc
sách đối với sự phát triển kiến thức, kỹ năng và phát triển tư
duy, giáo dục và rèn luyện nâng cáo nhân cách con người, góp
phần xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến đậm đà bản sắc
dân tộc.
Việc lấy ngày 21/4 là “Ngày sách Việt Nam” có ý nghĩa rất quan
trọng bởi đây là thời điểm ra đời cuốn sách đầu tiên của Việt
Nam, cuốn “Đường Kách mệnh” của Chủ tịch Hồ Chí Minh - tác
phẩm đầu tiên bằng tiếng Việt, được in bởi người thợ in Việt
Nam. Chủ tịch Hồ Chí Minh là một tác giả lớn, Anh hùng giải
phóng dân tộc, Danh nhân văn hóa thế giới, các tác phẩm của
Người có giá trị không chỉ với người dân Việt Nam mà còn được
đông đảo bạn bè quốc tế đón nhận. Việc chọn “Ngày sách Việt
Nam” gắn với một tác phẩm nổi tiếng của Người sẽ có ý nghĩa
lịch sử - văn hóa sâu sắc. Chắc chắn, “Ngày sách Việt Nam” đã,
đang và sẽ là một trong những sự kiện văn hóa lớn của đất
nước trong mỗi dịp tháng 4 về!