MỤC LỤC
STT

NỘI DUNG

Trang Ghi chú

CHƯƠNG I: TỔNG QUAN

3

1

Cơ sở lý luận.

3

2

Phương pháp tiếp cận sáng kiến

4

3

Mục tiêu sáng kiến

4

CHƯƠNG II: MÔ TẢ SÁNG KIẾN

5

1

Vấn đề của sáng kiến

5

2

Giải pháp thực hiện sáng kiến

5
6

2.2

Tìm hiểu kỹ khái niệm của việc dạy kĩ năng
nghe.
Nghiên cứu về các hoạt động nghe

2.3

Tiến hành các kỹ thuật dạy nghe

7

2.4

Tổ chức các hoạt động nghe khác nhau

7

Thực hành nhiều dạng bài tập nghe hiểu

8

2.1

2.5
2.6
2.7

Nắm chắc một số nguyên tắc cơ bản khi
tiến hành các hoạt động nghe
Luôn áp dụng các thủ thuật đặt câu hỏi khi
dạy kỹ năng nghe Tiếng Anh

6

8
11

CHƯƠNG III: ĐÁNH GIÁ SÁNG KIẾN

11

Kết quả thực hiện

11

CHƯƠNG IV: KẾT LUẬN

12

1

LỜI CẢM ƠN
Có được sáng kiến kinh nghiệm này trước hết là sự hỗ trợ đắc lực của phụ
huynh học sinh, sự cộng tác của tập thể cán bộ, giáo viên, công nhân viên trường
TH&THCS Hào Lý, sự đóng góp chân thành của đồng nghiệp, bên cạnh đó, là
tinh thần vượt khó, cùng với sự nỗ lực của bản thân, để hoàn thành được sáng
kiến và từng bước áp dụng hiệu quả.
Xin chân thành cảm ơn lãnh đạo các cấp, phòng GD&ĐT Đà Bắc cùng
đội ngũ cán bộ, giáo viên, nhân viên đặc biệt là đội ngũ giáo viên chủ nhiệm các
lớp, phụ huynh học sinh  trường TH&THCS Hào Lý, đồng nghiệp đã giúp đỡ tôi
hoàn thành sáng kiến này. Trong sáng kiến, không thể tránh khỏi những thiếu
sót, rất mong nhận được sự đóng góp của quý cấp lãnh đạo, quí thầy cô, anh chị
và bạn bè đồng nghiệp để sáng kiến kinh nghiệm được hoàn chỉnh hơn.
Xin chân thành cảm ơn.
Hào Lý, ngày 12 tháng 4 năm 2019.
Người viết sáng kiến

Vũ Minh Huệ

I. Cơ sở lí luận

Chương I
TỔNG QUAN
2

Ngày nay, trong xu thế hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng, ngoại ngữ
đóng một vai trò rất quan trọng. Trong đó tiếng Anh được sử dụng như một
ngôn ngữ quốc tế trong mọi lĩnh vực của cuộc sống. Để đáp ứng yêu cầu hội
nhập quốc tế, Việt Nam đã đưa Tiếng Anh vào giảng dạy là một môn học chính
thức trong các trường từ cấp trung học cơ sở và như môn học tự chọn từ cấp tiểu
học.
Tuy nhiên, do cách tiếp cận dạy Tiếng Anh ban đầu là dạy Tiếng Anh như
một ngoại ngữ, một môn học trong chương trình. Trọng tâm của việc tiếp cận
này là chú trọng việc học về văn hoá, đất nước, con người mà tiếng Anh là bản
ngữ, và trọng tâm của việc dạy tiếng Anh khi đó là ngữ pháp. Mặc dù có nhiều
cải tiến, song phương pháp tiếp cận và dạy học tiếng Anh theo cách truyền
thống không còn phù hợp với xu thế hiện nay, đặc biệt là khi Việt Nam áp dụng
khung tham chiếu năng lực ngoại ngữ chung châu Âu để làm cơ sở đánh giá
chuẩn đầu ra theo các mức độ tương ứng với từng cấp học. Việc này, đòi hỏi cần
có sự thay đổi mạnh mẽ trong việc tiếp cận và dạy - học tiếng Anh trong các nhà
trường, cụ thể là việc thay đổi phương pháp dạy học từ trọng tâm dạy học là ngữ
pháp sang dạy học chú trọng phát triển năng lực ngôn ngữ thông qua các kỹ
năng giáo tiếp như: nghe – nói – đọc – nghe. Chính vì vậy, vài năm gần đây,
chương trình sách giáo khoa tiếng Anh đã được Bộ Giáo dục và Đào tạo chỉnh
lý và thay đổi cho phù hợp với yêu cầu dạy học tiếng Anh hiện nay. Điều này
đồng nghĩa với việc giáo viên tiếng Anh phải thường xuyên tiếp cận với các
phương pháp dạy học mới, đặc biệt là các phương pháp rèn luyện các kỹ năng
ngôn ngữ (nghe, nói, đọc, viết) cho học sinh.
Chúng ta đều biết các kỹ năng nghe, nói, đọc, viết là bốn kĩ năng có liên
quan mật thiết với nhau và bổ trợ cho nhau. Trong đó, kĩ năng nghe, đọc là các
kỹ năng thu nhận (receive), còn kỹ năng nói, viết là kỹ năng sản sinh (produce).
Những gì học sinh thu nhận được thông qua kĩ năng nghe, đọc sẽ được các em
tái hiện lại thông qua kỹ năng nói và viết. Vậy muốn học sinh có thể giao tiếp tốt
bằng tiếng anh đòi hỏi học sinh cần phải phát triển cả các kỹ năng thu nhận và
các kỹ năng sản sinh một cách đồng đều trong đó vai trò của các kỹ năng thu
nhận là khá quan trọng, nó cung cấp kiến thức để học sinh phát triển được các
kỹ năng sản sinh. Cũng là kỹ năng thu nhận nhưng trong kỹ đọc học sinh còn có
văn bản để đọc, giúp học sinh thu nhận kiến thức dễ dàng hơn, trong khi đó ở kỹ
năng nghe học sinh không được nhìn vào văn bản mà phải nghe thông tin dựa
trên cơ sở kiến thức đã có vì vậy học sinh còn gặp nhiều khó khăn khi học kỹ
năng nghe.
Từ thực tế đó, bản thân tôi đã gặp không ít khó khăn trong quá trình dạy kỹ
năng cho các em, đặc biệt là kỹ năng nghe. Điều này đã thúc đẩy tôi không
ngừng tìm tòi, học hỏi, áp dụng các phương pháp, kỹ thuật dạy kỹ năng nghe
tiếng Anh khác nhau nhằm nâng cao hiệu quả trong giờ dạy học kỹ năng nghe.
Đây cũng là lí do tôi nghe sáng kiến “Một số biện pháp nâng cao hiệu quả dạy
học kỹ năng nghe” để giúp bản thân hiểu sâu hơn về mục đích, yêu cầu cũng
như các phương pháp, kỹ năng, thủ thuật dạy nghe để nâng cao hiệu quả giảng
dạy nhằm giúp học sinh chủ động tích cực phát huy kỹ năng nghe tiếng anh. Tuy
nhiên, trong quá trình thực hiện nghe sáng kiến này bản thân tôi không tránh
3

được những thiếu xót, vì vật rất mong muốn được đóng góp của đồng nghiệp để
sáng kiến của tôi được hoàn thiện hơn và có thể được áp dụng và nhân rộng ở
đơn vị nhà trường.
II. Phương pháp nghiên cứu
Trong quá trình thực hiện nghe sáng kiến này tôi đã tiến hành một số
phương pháp nghiên cứu thực tiễn như sau:
1. Phương pháp khảo sát
Để so sánh tính hiệu quả của việc áp dụng sáng kiến trong quá trình
giảng dạy, tôi đã tiến hành phương pháp khảo sát chất lượng trước và sau khi áp
dụng phương pháp mới ở lớp 7 trường TH&THCS Hào Lý
2. Phương pháp thực nghiệm
Với mong muốn giúp học sinh có thể phát triển kỹ năng nghe, nghe và
hoàn thành các bài tập theo đúng yêu cầu, đảm bảo nội dung theo từng chủ đề
bài học, tôi đã áp dụng và thử nghiệm một số phương pháp dạy kỹ năng nghe
vào các tiết dạy cụ thể để tìm ra phương pháp tốt nhất phù hợp với đối tượng
học sinh của lớp mình phụ trách.
III. Mục tiêu của sáng kiến
Đổi mới phương pháp dạy kỹ năng nghe tiếng Anh nhằm hình thành và
phát triển kỹ năng nghe cho học sinh, cụ thể:
- Có thể nghe hoàn thành một bài tập nghe về một chủ đề quen thuộc mà
các em học trong chương trình.

4

Chương II
MÔ TẢ SÁNG KIẾN

I. Vấn đề của sáng kiến
Trường trường TH&THCS Hào Lý nằm ở gần trung tâm thị trấn. Hầu hết
các em học sinh được làm quen tiếng Anh từ lớp 3. Đây là điểm thuận lợi cho
việc dạy tiếng Anh cấp THCS. Tuy nhiên, tiếng Anh là môn học năng khiếu, nên
số học sinh yêu thích bộ môn không nhiều. Số còn lại trình độ nhận thức đối với
bộ môn không đồng đều, vì vậy chất lượng bộ môn tiếng Anh nhìn chung chưa
cao. Thêm vào đó, học tiếng Anh học sinh phải luyện tập 4 kỹ năng cơ bản của
ngôn ngữ là: nghe, nói, đọc, viết. Trong đó kỹ năng nghe phản ánh kiến thức
ngữ pháp, từ vựng, phát âm của học sinh. Qua thực tế dạy học, bản thân tôi nhận
thấy quá trình dạy kỹ năng này bộc lộ những khó khăn và hạn chế từ cả hai phía
giáo viên và học sinh:
Về phía giáo viên
- Không có sự đồng đều về năng lực, trình độ giữa các học sinh trong một
lớp học, giữa lớp này với lớp khác. Vì vậy, giáo viên không thể giúp đỡ được tất
cả học sinh trong quá trình học nghe.
Về phía học sinh
Tuy rằng các em đã làm quen Tiếng Anh từ tiểu học nhưng kiến thức Tiếng
Anh của các em còn hạn chế như:
- Không có đủ từ vựng hoặc cấu trúc câu để hiểu được bài nghe.
- Gặp khó khăn khi gặp hiện lượng luyến, nối âm...
- Học sinh thường ít hứng thú với giờ học nghe.
Từ thực trạng của vấn đề này ngay từ đầu năm học 2017-2018, tôi đã tiến
hành một khảo sát nhỏ để nắm được năng lực về kỹ năng nghe của học sinh lớp
7A1 và thu được kết quả như sau.
* Kết quả bài kiểm tra nghe trước khi áp dụng:
Điểm kiểm tra kỹ năng nghe
Lớp Sĩ số
0–3
3,5 – 4,5
5-6
6,5 – 7,5
8 – 10
SL
%
SL
%
SL
%
SL
%
SL
%
7
28
4
14,3 12 42,9
9
32,1
3
10,7
0
Căn cứ vào kết quả chất lượng bài nghe trên, tôi nhận thấy rằng khả năng
nghe của học sinh còn nhiều hạn chế. Vì vậy, với tôi việc tìm ra các giải pháp để
nâng cao kết quả dạy kỹ năng nghe là một yêu cầu cấp thiết cần làm ngay.
II. Giải pháp thực hiện sáng kiến
Nghe là một kỹ năng và kết quả bài tập nghe của học sinh chính là sản
phẩm được dùng để đánh giá hiệu quả của giờ dạy. Vì vậy, để giúp cho học sinh
hình thành và phát triển kỹ năng nghe, bản thân ngưới dạy phải hiểu rõ phương
pháp dạy kỹ năng nghe là một quá trình gồm các bước: chuẩn bị nghe, thực hiện
nghe và đánh giá. Trong đó bước đầu tiên là rất quan trọng vì ở bước này học
sinh được cung cấp ngữ liệu cần thiết trước khi nghe, được tạo nhiều cơ hội
tương tác trong lớp học hơn, các em được yêu cầu thảo luận, dự đoán nội dung
nghe trước khi nghe chính thức. Bước đánh giá cũng không kém phần quan
trọng bởi ở bước này các em có cơ hội tự đánh giá chính sản phẩm của mình với
5

sự giúp đỡ của giáo viên để có được kết quả bài nghe chính xác. Để đạt được
một giờ dạy nghe thành công như vậy thì giáo viên phải giải quyêt được những
vấn đề cơ bản sau:
1. Tìm hiểu kỹ khái niệm của việc dạy kĩ năng nghe.
Nghe là một hoạt động ngôn ngữ phức tạp nhất, nó hợp nhất những yếu tố
hợp thành của sự tiếp thu các nhận thức và kiến thức ngôn ngữ. Nghe hiểu là
một trong những mục đích chính của dạy ngoại ngữ. Khi nói, các ý thường
không được sắp xếp có trình tự chặt chẽ như khi viết; ý hay thường được lặp đi
lặp lại, có nhiều từ thừa, từ đệm, không đúng ngữ pháp. Có thể nói láy, nói tắt,
ngập ngừng… Khi đọc có thể đọc đi đọc lại nhiều lần văn bản còn khi nghe
người khác nói ta chỉ nghe được một lần.Với đặc điểm khác nhau trên, khi dạy
nghe, ngoài những thủ thuật chung có thể áp dụng cho các kỹ năng nghe tiếp
thu, giáo viên còn cần có những thủ thuật đặc thù cho các hoạt động nghe của
học sinh.
Nghe bao gồm hai cấp độ:
1.1. Cấp độ 1: (Nhận biết hoặc phân biệt): Sự nhận biết các âm thanh, từ, nhóm
từ trong mối quan hệ cấu trúc của chúng. Chỉ khi khả năng này trở thành tự động
hóa, người nghe mới có thể tái tạo, ứng xử và đáp lại những gì nghe được trong
cả chuỗi âm thanh đó.
1.2. Cấp độ 2: (Chọn lựa): Người nghe rút ra được những thành tố hữu ích để
hiều được người nói. Lúc đầu nghe hiểu câu, lời nói ngắn, đơn giản, về sau hiểu
các câu dài hơn.
2. Nghiên cứu về các hoạt động nghe:
2.1. Nghe trong cuộc sống hàng ngày: có hai cách nghe chính:
- Nghe không tập trung: là các hoạt động nghe mang tính chất giải trí, như
khi ta nghe đài, xem truyền hình…mà vẫn có thể tiến hành đồng thời một công
việc khác.
- Nghe có tập trung: là các hoạt động nghe có chủ ý, muốn nắm bắt một
nội dung thông tin nào đấy.Ví dụ như nghe tin trên đài, truyền hình, nghe các
chỉ dẫn, hướng dẫn, giải thích, nghe giảng bài v.v...Trong trường hợp này, người
nghe chủ yếu tập trung vào những điểm quan trọng, cần thiết cho chủ ý của
mình. Người nghe thường biết rõ mình muốn nghe gì. Điều này giúp người nghe
hướng được sự chú ý vào đúng nội dung cần biết, do vậy thường nắm bắt được
vấn đề một cách có hiệu quả hơn.
2.2. Nghe trong môi trường học tiếng:
Trong môi trường học tiếng, các hoạt động nghe chủ yếu là nghe có tập
trung, và nhằm phát triển các kỹ năng nghe khác nhau.
Có những loại nghe chính trong việc học ngoại ngữ như sau:
- Nghe ý chính.
- Nghe để tìm những thông tin cần thiết.
- Nghe để khẳng định những phỏng đoán trước đó.
- Nghe để thực hiện các nhiệm vụ giao tiếp được đặt ra.
- Nghe chi tiết (Cả nội dung lẫn cấu trúc ngôn ngữ).
* Lưu ý: Học sinh có thể xác lập lại lượng thông tin dựa trên các cơ sở sau:
- Kiến thức về ngôn ngữ (từ ngữ, ngữ pháp, ngữ nghĩa, văn phong...)
6

đó.

- Sự quen thuộc với chủ đề đang được đề cập tới.
- Sự quan sát, diễn giải, ngữ cảnh giao tiếp, kể cả những gì xảy ra trước

- Kiến thức, tri thức mà các em cùng nắm được với người nói.
- Sự hiểu biết, thừa nhận về thái độ, sở thích cá nhân người nói.
- Sự hiểu biết về ngữ cảnh, văn hóa trong giao tiếp.
- Sự hiểu biết về những tín hiệu ngoài ngôn ngữ như: tốc độ nói, ngừng
đoạn, cử chỉ, điệu bộ, vẻ mặt
3. Tiến hành các kỹ thuật dạy nghe:
3.1. Xây dựng lòng tin (Confidence building)
3.2. Nhận diện trọng âm câu (Sentence stress reception)
3.3. Giải quyết chủ đề (Topic interpretation)
3.4. Nghe hiểu ý chính (Listening for gist)
3.5. Nhận diện chi tiết (Recognising details)
3.6. Nghe nắm bắt thông tin cần thiết (Listening for wanted information)
3.7. Chép chính tả (Dictations)
3.8. Sơ đồ chuỗi sự kiện (Sequencing chart)
3.9. Ngữ pháp chính tả (Dictogloss)
3.10. Nghe- ghi (Listening and note- taking)
4. Tổ chức các hoạt động nghe khác nhau:
4.1. Giúp học sinh nghe có hiệu quả
Trong thực tế, nghe vẫn là một kỹ năng khó đối với học sinh.
Để khắc phục những khó khăn trong khi nghe, giáo viên có thể sử dụng
những biện pháp sau:
- Giới thiệu chủ đề, các nội dung có liên quan đến bài nghe; giải thích các
khái niệm nếu cần thiết.
- Ra các câu hỏi giúp học sinh đoán trước nội dung sẽ nghe.
- Giới thiệu từ mới nếu có hoặc ôn, củng cố lại từ vựng cần thiết cho bài
nghe.
- Ra câu hỏi hướng dẫn khi nghe.
- Chia quá trình nghe thành từng bước, ví dụ:
+ Lần nghe thứ nhất: nghe ý chính, trả lời các câu hỏi đại ý.
+ Lần nghe thứ hai: nghe chi tiết hơn ...
- Nếu bài dài, chia bài nghe thành từng đoạn ngắn để cho học sinh nghe,
có những yêu cầu nghe cụ thể khác nhau.
4.2. Đoán trước điều sắp nghe (predicting)
Một trong những kỹ năng cần thiết khi nghe là khả năng đoán được điều
sắp được nghe. Vì vậy, khi cho học sinh luyện nghe, giáo viên nên cho học sinh
đoán những điều sắp nghe trong một ngữ cảnh nhất định. Có thể tiến hành hoạt
động này với các bài nghe có cốt truyện hoặc một bài hội thoại. Ví dụ, khi nghe
một bài hội thoại, giáo viên có thể dừng lại sau một câu nói của một nhân vật
trong bài hội thoại và hỏi học sinh xem nhân vật kia sẽ đáp lại như thế nào? Sẽ
ứng xử ra sao? Có đồng ý hay không? v.v...
4.3. Nghe để khẳng định những phỏng đoán của mình về nội dung bài nghe:
7

Đây là thủ thật tương tự áp dụng cho kỹ năng đọc hiểu: Trước khi nghe/
đọc, giáo viên khai thác gợi ý những gì học sinh đã biết về nội dung vấn đề sẽ
nghe/ đọc, những gì chưa rõ, những gì không biết. Sau đó nghe và liên hệ những
kiến thức đã biết với những nội dung cần nghe.
4.4. Nghe lấy thông tin cần thiết:
Như đã đề cập, khi tiến hành hoạt động nghe, giáo viên nhất thiết phải
soạn ra các yêu cầu, nhiệm vụ nghe, tập trung vào những nội dung chủ yếu,
quan trọng để cho việc nghe có mục đích cụ thể.
Các hình thức nhiệm vụ, yêu cầu rất đa dạng, có thể là dạng trả lời câu hỏi hay
dạng điền vào bảng biểu.
4.5. Nghe để nắm bắt ý chính: (Listen for gist / for main ideas)
Trong nhiều trường hợp học sinh cần được luyện nghe để hiểu những ý
chính, khái quát của bài mà không cần quan tâm đến chi tiết.
5. Thực hành nhiều dạng bài tập nghe hiểu:
Các bài tập nghe hiểu có nhiều dạng. Những bài tập phổ biến là:
- Defining true – false questions
- Checking the correct answer / information
- Matching
- Filling in the chart
- Filling in the gap
- Answering comprehensive questions
6. Nắm chắc một số nguyên tắc cơ bản khi tiến hành các hoạt động nghe:
Để cho hoạt động nghe đạt được mục đích như mong muốn, giáo viên cần
thực hiện một số nguyên tắc cơ bản khi tiến hành một bài nghe như sau:
6.1. Dẫn dắt trước khi nghe (Lead – in)
Như đã đề cập ở trên, khi nghe có tập trung, người nghe thường đã có chủ
định, hướng sự tập trung vào phần muốn nghe, sẽ biết phải chú ý vào nội dung
nào khi nghe.
Vì vậy khi dạy nghe giáo viên cũng cần tạo ra những “chủ định” để học
sinh có được sự chuẩn bị cho phần nghe sắp tới qua các hoạt động trước khi
nghe như:
- Giới thiệu ngữ cảnh, tình huống
- Những câu hỏi gợi ý, đoán về nội dung sắp nghe
- Những câu hỏi tạo trí tò mò, tạo hứng thú về nội dung bài sắp nghe.
- Những câu hỏi hướng dẫn, yêu cầu đối với những nội dung cần thiết
phải nghe hiểu …
6.2. Ra các yêu cầu, nhiệm vụ cho bài nghe (Listening tasks)
Các hoạt động nghe nhất thiết phải có định hướng qua các yêu cầu, nhiệm
vụ do giáo viên soạn ra cho học sinh thực hiện. Các yêu cầu, nhiệm vụ này có
thể là một hay nhiều trong số những dạng bài tập nghe như đã liệt kê phần trên.
6.3. Tiến hành nghe theo ba giai đoạn: trước khi nghe, trong khi nghe và sau khi
nghe
a/ Trước khi nghe (Pre – listening)
- Gây hứng thú (Arouse interest)
8

- Thiết lập ngữ cảnh (Set up the context)
- Tạo nhu cầu, lý do nghe (Create reasons for listening)
- Dạy những cấu trúc, từ mới cần thiết cho nghe hiểu (Pre-teach
structures, newwords)
- Giới thiệu tóm tắt nội dung bài nghe (Introduce briefly the topic,
content)
- Gợi ý, hướng sự chú ý vào những điểm chính của bài nghe (Eliciting,
guiding questions)
- Cho học sinh đoán trước nội dung bài đọc (Predict the text)
- Nêu những điều muốn biết về bài đọc (Giving expectation)
Giáo viên tạo tâm thế chuẩn bị làm bài nghe cho học sinh bằng cách dẫn
dắt gợi hỏi nói về chủ đề của bài nghe, yêu cầu học sinh quan sát tranh, đọc từ
và đoán xem các em chuẩn bị nghe về chủ đề gì? Ai sắp nói? Nói với ai? Hội
thoại diễn ra ở đâu?
Giáo viên có thể yêu cầu học sinh làm việc theo nhóm đoán sơ bộ về nội
dung điều nội dung sắp nghe thông qua các tranh hay tình huống của bài nghe.
Có thể có những điều học sinh nói không chính xác với những gì các em sắp
nghe nhưng vấn đề đặt ra là các em có hứng thú trước khi nghe, hiểu tình huống
và chủ đề sắp nghe. Giáo viên củng có thể giúp học sinh lường trước những khó
khăn có thể gặp phải về phát âm, từ hay cấu trúc mới, các kiến thức nền hay kiến
thức về văn hóa, đất nước học.
Cuối cùng giáo viên cần nói rõ cho học sinh biết các em sẽ được nghe bao
nhiêu lần (từ 2 đến 3 lần) và hướng dẫn yêu cầu, nhiệm vụ khi nghe (trả lời câu
hỏi, chọn tranh hay ghép tranh) thời gian nghe và làm bài tập (3 hay 5 phút).
b/ Trong khi nghe (While – listening )
Các hoạt động luyện tập trong khi nghe là những bài tập được thực hiện
ngay trong khi học sinh đang nghe bài, có thể nghe đi nghe lại để thực hiện bài
tập. Các hình thức luyện tập ở giai đoạn này là để tìm hiểu, khai thác nội dung
bài nghe. Tùy theo mục đích và nội dung cụ thể của từng bài, sẽ có những dạng
câu hỏi và yêu cầu khai thác khác nhau, có thể vừa về nội dung, vừa về ngôn
ngữ. Các bài tập và thủ thuật phổ biến ở giai đoạn này thường có những dạng
như sau:
Find the word / sentence that says...; Check / tick the correct answer; True –
false; Complete the table; Fill in the chart; Make up charts / diagrams; Make a
list of...; Matching; Answer the questions
Giáo viên bật băng hay đọc bài nghe 2 hay 3 lần. Lần đầu giúp học sinh
làm quen với bài nghe hiểu bao quát nội dung bài nghe, lần thứ hai nghe thông
tin chính xác để hoàn thành bài tập, lần thứ ba nghe và kiểm tra lại bài tập đã
làm
Mục tiêu chính của nghe hiểu là học sinh nghe lấy nội dung chính hay lấy
thông tin chi tiết đồng thời hiểu được thái độ, quan điểm của tác giả. Do đó giáo
viên cần cho học sinh nghe cả bài để các em nắm được ý chung cũng như bố cục
cả bài và làm bài tập, sau đó có thể cho nghe lại từng đoạn để kiểm tra kết quả,
hoặc nghe lại những chỗ khó để khẳng định đáp án.
9

c/ Sau khi nghe (Post – listening)
Sau khi học sinh nghe và làm các bài tập nghe hiểu, giáo viên có thể tiếp
tục cho tiến hành các bài tập đòi hỏi có sự thông hiểu tổng quát của toàn bài;
liên hệ thực tế; chuyển hóa vốn kiến thức, nhận thức hoặc thông tin, dữ liệu vừa
nhận được qua bài nghe, luyện tập củng cố các cấu trúc ngữ pháp chủ chốt.
Các hình thức bài tập có thể là:
Arrange the events in order; Find the sentence that summarizes the
content of the tape; Give the title of the listening text; Disscussion questions;
Gap filling; Guess the consequenses / results of the story.....
Học sinh báo cáo trước lớp hay trong nhóm kết quả mình nghe được,
những học sinh khác nghe và cho ý kiến nhận xét hoặc chữa bài cho bạn. Kể lại,
ghi lại nội dung cơ bản của bài nghe hoặc tiến hành các hoạt động phát triển, mở
rộng thêm bài nghe cũng là một dạng hoạt động giúp khắc sâu kiến thức.
6.4. Sử dụng giáo cụ trực quan:
Trong giảng dạy nói chung và trong việc dạy ngoại ngữ nói riêng, giáo cụ
trực quan vẫn thường đóng vai trò hỗ trợ rất tích cực. Với môn ngoại ngữ, trực
quan được sử dụng trong mọi hoạt động của quá trình dạy học từ khâu giới thiệu
ngữ liệu đến khâu thực hành, chúng làm đa dạng và phong phú thêm rất nhiều
các thủ thuật và hoạt động dạy học khác nhau.
Khi tiến hành các hoạt động nghe, việc dùng tranh ảnh minh họa kèm theo
sẽ có tác dụng hỗ trợ rất tốt trong việc làm rõ ngữ cảnh, gợi ý nội dung sắp nghe.
Ngoài ra tranh ảnh còn là phương tiện để kiểm tra mức độ nghe hiểu của học
sinh (Ví dụ: nghe và xác định tranh có liên quan; nghe và xắp xếp tranh theo
trình tự ...).
Trong dạy nghe cho học sinh, tôi thường giới thiệu chủ đề, tình huống,
nội dung trước khi nghe sau đó dùng tranh hình minh họa. Ngoài ra việc sử dụng
các đồ vật thật, tự tạo hoặc sẵn có xung quanh cũng gây hứng thú làm cho bài
học trở nên thú vị và gần với cuộc sống thật hơn.
Bên cạnh đó, tôi còn kết hợp những trò chơi luyện nghe giúp học sinh trở
nên thích thú với môn học hơn, các em có thể hiểu được ý nghĩa của những câu
nói ngắn, nắm bắt được ý chính trong chuỗi thông tin, nhận biết những mẫu lời
nói riêng biệt và các tập hợp trong chuỗi lời nói, phát triển trí nhớ nghe (nghe và
ghi nhớ), đồng thời còn phát triển được phản ứng nghe, tạo sức bật.
Cụ thể một số trò chơi như sau:
+ SIMON SAYS
+ WHICH OF THE PICTURES IS IT?
+ INTRODUCTIONS
+ RIGHT – LEFT
+ GUESSING
+ I KNOW HIS TRADE
+ SOLVE LOGICAL PROBLEMS
+ INFORMATION

10

6.5. Đảm bảo chất lượng bài nghe:
Cần chuẩn bị máy tốt, băng rõ, và pin dự trữ khi mất điện.
Nếu giáo viên đọc cho học sinh nghe, cần đọc với tốc độ trung bình,
không chậm quá kể cả với đối tượng học sinh mới học ở giai đoạn đầu để tránh
làm ảnh hưởng đến nội dung ngữ nghĩa của bài.
7. Luôn áp dụng các thủ thuật đặt câu hỏi khi dạy kỹ năng nghe Tiếng Anh:
Trong quá trình dạy học, câu hỏi luôn luôn được sử dụng như một công cụ
phổ biến và gần như không thể thiếu trong mỗi giờ học.
Đối với một giờ dạy nghe tôi thường dùng nhiều loại câu hỏi khác nhau
như: Yes-No questions; Alternative questions; Wh-questions; Multiple choice;
True-False…
Các dạng câu hỏi được trả lời bằng cách lấy trực tiếp các câu nghe được
trong bài, hoặc bằng các hàm ý có trong bài thì thường dễ hơn nhưng với các
câu đòi hỏi sự suy luận, đánh giá để trả lời thì rất khó nên sự lựa chọn loại câu
hỏi nào để học sinh nghe, đoán và trả lời được đòi hỏi giáo viên phải thực hiện
linh hoạt.
CHƯƠNG III: ĐÁNH GIÁ SÁNG KIẾN
Sau một thời gian vận dụng sáng kiến kinh nghiệm này vào các tiết dạy có
kỹ năng nghe ở lớp 7 tôi nhận thấy học sinh tiếp thu bài dễ dàng hơn, tham gia
xây dựng và phát biểu bài hăng hái hơn. Đặc biệt là có nhiều em đã tích cực chủ
động, sáng tạo để mở rộng vốn hiểu biết, đồng thời cũng rất linh hoạt trong việc
lĩnh hội kiến thức và phát triển kỹ năng. Không khí học tập sôi nổi nhẹ nhàng đã
giúp học sinh có cơ hội để khẳng định chính mình. Kết quả kiểm tra phần kỹ
năng nghe trong bài kiểm tra gần nhất đạt kết quả tiến bộ rõ rệt.
* Kết quả bài kiểm tra nghe sau khi đã áp dụng:
Lớp

Sĩ số

7

28

0–3
SL
%
4
14,4

Điểm kiểm tra kỹ năng nghe
3,5 – 4,5
5-6
6,5 – 7,5
SL
%
SL
%
SL
%
9
32,1
9
32,1
3
10,7

11

8 – 10
SL
%
3
10,7

Chương III
KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ VÀ ĐỀ XUẤT
I. Kết luận
Nghe là một trong những kỹ năng ngôn ngữ quan trọng với người học Tiếng
Anh nên hoàn thiện kỹ năng này đòi hỏi rất nhiều thời gian và nỗ lực. Để có một
tiết học đạt hiệu quả cao thì việc đổi mới phương pháp dạy học cho phù hợp với
trình độ học sinh là rất cần thiết. Để có một phương pháp dạy học phù hợp, khâu
chuẩn bị bài là rất quan trọng, việc chuẩn bị câu hỏi, các hoạt động nhằm thu
hút, lôi cuốn học sinh vào các hoạt động luyện tập, phải kích thích được tính chủ
động sáng tạo và năng lực tự học của học sinh. Chính vì điều này bản thân tôi đã
cố gắng tự học, tự bồi dưỡng, học hỏi đồng nghiệp nhất là phải tìm tòi những
phương pháp dạy học phù hợp với từng đơn vị kiến thức, từng dạng bài nghe.
Với việc tiến hành nghiên cứu đổi mới phương pháp dạy học như vậy, tôi nghĩ
phương pháp của mình phần nào đó đã đáp ứng được mục tiêu giáo dục hiện
nay.
II. Kiến nghị - Đề xuất
Trong quá trình dạy Tiếng Anh nói chung và dạy kỹ năng nghe nói riêng,
bản thân tôi và các đồng nghiệp dù đã cố gắng, tích cực trong việc đổi mới
phương pháp dạy học, song vẫn gặp một số khó khăn nhất định về phương pháp
giảng dạy cũng như cách thức tổ chức các hoạt động học tập nhằm tạo hứng thú,
tích cực chủ động trong học tập của học sinh với bộ môn. Vì vậy, tôi rất mong
các cơ quan quản lý giáo dục tổ chức các lớp tập huấn, các buổi sinh hoạt
chuyên đề về phương pháp dạy các kỹ năng tiếng Anh để bản thân tôi và các
đồng nghiệp có cơ hội học tập, trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm'
Tôi xin chân thành cảm ơn!
XÁC NHẬN
CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN VỊ

Hào Lý, ngày 12 tháng 4 năm 2019
NGƯỜI VIẾT

Vũ Minh Huệ

12