TRƯỜNG THCS NGHI MỸ
TỔ KHOA HỌC XÃ HỘI
MA TRẬN ĐỀ KIỂM TRA HỌC KÌ I - NĂM HỌC 2024-2025
KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG CUỐI KÌ I
MÔN: NGỮ VĂN 6 – ( THỜI GIAN: 90 phút)
I. Mục tiêu cần đạt
1. Kiến thức
- Kiểm tra, đánh giá mức độ chuẩn kiến thức, kĩ năng được quy định trong chương
trình Ngữ văn THCS với mục đích đánh giá năng lực đọc hiểu và tạo lập văn bản
của học sinh.
2. Kĩ năng và năng lực
- Đọc hiểu văn bản
- Tạo lập văn bản ( văn bản tự sự)
3. Thái độ
- Chủ động, tích cực trong việc lựa chọn hướng giải quyết vấn đề một cách hợp lý
nhất.
- Tự nhận thức được các giá trị chân chính trong cuộc sống mà mỗi người cần
hướng tới.
II. Hình thức đề : Tự luận
III. Ma trận
Mức
Vận
Nhận biết
Thông hiểu Vận dụng
dụng
Cộng
độ
cao
NLĐG
I. Đọc hiểu
- Nhận diện - Hiểu được
Ngữ liệu: Văn được
nội dung câu
bản biểu cảm
phương
văn
- Tiêu chí chọn thức
biểu - Hiểu sự
ngữ liệu:
đạt, thể thơ1 việc chính
01 đoạn thơ/ của
đoạn trong đoạn
bài thơ hoàn thơ, bài thơ. văn.
chỉnh,
dài - Nhận diện
khoảng
150- được nhân
200 chữ; tương vật, sự việc
đương với một trong văn
đoạn thơ, bài bản tự sự.
thơ được học
chính
thức
trong văn bản
- Số câu
2
4
2
- Số điểm
2,0 điểm
3.0 điểm
1,0 điểm
20 %
30 %
10 %
- Tỉ lệ %
II. Tạo lập
Viết một

văn bản

bài văn
tự sự kể
về một
sự việc
1
1
7.0 điểm 7 .0 đ
70 %
70 %

- Số câu
- Số điểm
- Tỉ lệ %
Tổng số câu
2
Số điểm toàn 1.0 điểm
bài
10%
Tỉ lệ % điểm
toàn bài

2
1.0 điểm
20 %

1
7.0 điểm
70 %

6
10 điểm
100 %

IV. BIÊN SOẠN ĐỀ
*ĐỀ A
A. ĐỌC HIỂU (3 điểm)
Đọc kĩ đoạn thơ sau và thực hiện các yêu cầu :
Cho bài thơ sau:
Bóng mây
Hôm nay trời nắng như nung
Mẹ em đi cấy phơi lưng cả ngày
Ước gì em hoá thành mây
Em che cho mẹ suốt ngày bóng râm.
Thanh Hào
Câu 1: Bài thơ trên được viết theo thể thơ nào
Câu 2. Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn thơ trên?
Câu 3: Xác định biện pháp tu từ trong đoạn thơ trên và nêu tác dụng?
Câu 4. Thông điệp tác giả gửi gắm trong bài thơ trên là gì?
PHẦN II. . TẬP LÀM VĂN ( 7,0 điểm)
Câu 1:
Qua bài thơ ở phần đọc- hiểu cho em hãy viết đoạn văn nghị luận về tình mẫu tử?
Câu 2: (5 điểm): Em hãy đóng vai một nhân vật trong truyện “ Gió lạnh đầu
mùa” để kể lại câu chuyện cảm động ấm áp tình người ở một vùng quê..!
*ĐỀ B
A. ĐỌC HIỂU (3 điểm)
Đọc phần thơ sau và trả lời câu hỏi.
Những ngôi sao thức ngoài kia
Chẳng bằng mẹ đã thức vì chúng con
Đêm nay con ngủ giấc tròn
Mẹ là ngọn gió của con suốt đời.
(Trần Quốc Minh – Mẹ)
Câu 1. ( 0,5 điểm. Đoạn thơ trên thuộc thể thơ gì?
Câu 2. ( 0,5 điểm). Xác định phương thức biểu đạt chính của đoạn thơ?

Câu 3. (1.0 điểm) . Tìm và phận tích biện pháp tu từ được tác giả sử dụng trong
đoạn thơ?
Câu 4: (1điểm) Nội dung chính của đoạn thơ trên là gì?
B. TẠO LẬP VĂN BẢN. (7 điểm):
Câu 1 (2 điểm): Từ nội dung của phần đọc hiểu đoạn thơ trên, em hãy nêu những
việc làm của bản thân để bày tỏ lòng biết ơn đối với cha mẹ bằng một đoạn văn
khoảng 15 dòng.
Câu 2: (5 điểm): Em hãy đóng vai một nhân vật trong truyện “ Gió lạnh đầu
mùa” để kể lại câu chuyện cảm động ấm áp tình người ở một vùng quê..!
* ĐỀ A:

C HƯỚNG DẪN CHẤM

Phần Câu Nội dung
Phần 1
Đoạn thơ trên thuộc thể thơ : Lục bát
I
2
PTBĐ chính: Biểu cảm
3
- Biện pháp tu từ So sánh: trời nắng như nung
- Tác dụng: Nhấn mạnh sự hy sinh, tình cảm lớn lao của mẹ
dành cho con
4
- Thông điệp: Mỗi người cần làm tròn đạo hiếu của một
người con.
Phần
TẠO LẬP VĂN BẢN
II
- Câu 1, câu 2: Giống đề B
* ĐỀ B:
Phần Câu
Phần 1
I
2
3

4
Phần
II

1

Điểm
0,5
0,5
1,0
1,0

Nội dung
Đoạn thơ trên thuộc thể thơ : Lục bát
PTBĐ chính: Biểu cảm
- Biện pháp tu từ so sánh: Những ngôi sao thức - chẳng
bằng mẹ thức; Mẹ là ngọn gió.
- Tác dụng: Nhấn mạnh sự hy sinh, tình cảm lớn lao của mẹ
dành cho con
Đoạn thơ đã thể hiện được tấm lòng yêu thương, hi sinh
thầm lặng của mẹ đối với con và lòng biết ơn sâu sắc của
người con đối với mẹ.
TẠO LẬP VĂN BẢN

Điểm
0,5
0,5
1,0

Từ nội dung của phần đọc hiểu, em hãy nêu những việc
làm của bản thân để bày tỏ lòng biết ơn đối với cha mẹ
bằng một đoạn văn khoảng 15 dòng.
a. Đảm bảo thể thức của đoạn văn

2,0

b. Xác định đúng vấn đề cần trình bày: Những việc làm thể
hiện lòng biết ơn.

0,25

1,0

0,25

2

c. Nội dung cần trình bày:
1,5
HS có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau, dưới đây là
một số gợi ý.
+ Hiểu và cảm nhận được sự vất vả, tần tảo của người bố
trong đoạn trích.
+ Từ đó bày tỏ lòng biết ơn đối với cha mẹ bằng những
hành động , việc làm cụ thể.
Kể lại câu chuyện “ Gió lạnh đầu mùa”
5,0
1. Bài làm bố cục 3 phần trình bày sạch đẹp
0,5
a. Mở bài

0.5

Giới thiệu không gian ,thời gian diễn ra câu chuyện
 b. Thân bài
- Dẫn dắt câu chuyện.. ( Đóng vai Hiên)
1,5
 Vào một buổi sáng, mùa đông đột ngột về không báo
trước ...
 Sau khi chị em Sơn được mặc quần áo ấm xuất hiện ..
 Trên khuôn mặt của đám trẻ nghèo như chúng tôi tấy tật
ấm áp, và thích thú.,,rồi mặc cảm
 - Cảnh chị Lan hỏi về việc không có áo ấm.. thái dodoj
của tôi lúc này....
2,0
 Các bạn như thế nào..
 Thái độ của tôi... khép nép, không dám lại gần, mặc dầu
hai chị em Sơn và Lan đã gọi mời ríu rít
 Cử chỉ quan tâm , vỗ về, động viên của chị em Sơn..
 Tôi thấy thật cảm động và ấm áp tình người
 Sự việc hai chị em bàn tán và quyết định chạy về nhà,
tôi đứng chờ ngoài cảnh chợ ..., hồi hộp và mừng rỡ
 Nhận được áo bông ấm , tôi cảm ơn và vội về
nhà...khoe với mẹ mình..
* Cảnh mẹ tôi lo lắng, hốt hoảng, vội vàng đưa tôi sang
nhà Bác Lan trả áo..., thái độ, tâm trạng ..
c. Kết bài
 Những ý nghĩa, vai trò của sự chia sẻ, động viên, cảm
thông..trong cuộc sống
 Những suy nghĩ, cảm xúc của em qua câu chuyện là gì?
0,5


Nghi Mỹ, ngày 22 tháng 12 năm 2024
GV: NGUYỄN QUỲNH HƯƠNG