Bài tập cuối tuần Tiếng Việt lớp 5 Tuần 5 Chân trời sáng tạo
Đọc thầm văn bản sau và trả lời câu hỏi:
TRÍ DŨNG SONG TOÀN

Mùa đông năm 1637, thám hoa Giang Văn Minh được vua Lê Thần Tông cử đi sứ Trung
Quốc. Chờ rất lâu mà vẫn không được vua nhà Minh cho tiếp kiến, ông vờ khóc lóc rất
thảm thiết. Vua liền hạ chỉ mời ông đến hỏi cho ra lẽ.
Thám hoa vừa khóc vừa than rằng:
- Hôm nay là ngày giỗ cụ tổ năm đời của thần, nhưng thần không có mặt ở nhà để cúng
giỗ. Thật là bất hiếu với tổ tiên!
Vua Minh phán:
- Không ai phải giỗ người đã chết từ năm đời. Sứ thần khóc lóc như vậy thật không phải
lẽ!
Giang Văn Minh nghe vậy, bèn tâu:
- Vậy, tướng Liễu Thăng tử trận đã mấy trăm năm, sao hàng năm nhà vua vẫn bắt nước
tôi cử người mang lễ vật sang cúng giỗ?
Biết đã mắc mưu sứ thần, vua Minh vẫn phải nói:
- Từ nay trở đi, nước ngươi không phải góp giỗ Liễu Thăng nữa.
- Đồng trụ đến giờ rêu vẫn mọc.
Biết họ ngạo mạn nhắc chuyện Mã Viện dẹp cuộc nổi dậy của Hai Bà Trưng, Giang Văn
Minh cứng cỏi đáp lại:
- Bạch Đằng thuở trước máu còn loang.
Thấy sứ thần Việt Nam dám lấy việc quân đội cả ba triều đại Nam Hán, Tống và Nguyên
đều thảm bại trên sông Bạch Đằng để đối lại, vua Minh giận quá, sai người ám hại ông.
Thi hài Giang Văn Minh được đưa về nước. Vua Lê Thần Tông đến tận linh cữu ông,
khóc rằng:
- Sứ thần không làm nhục mệnh vua, xứng đáng là anh hùng thiên cổ.
Điếu văn của vua Lê còn có câu: “Ai cũng sống, sống như ông, thật đáng sống. Ai cũng
chết, chết như ông, chết như sống”
Theo ĐINH XUÂN LÂM – TRƯƠNG HỮU QUỲNH và TRUNG LƯU
Dựa vào bài đọc, khoanh vào đáp án đúng nhất hoặc làm theo yêu cầu:
Câu 1: Giang Văn Minh đỗ tới cấp nào trong kì thi tuyển chọn người tài?
A. Tiến sĩ.
B. Thám hoa.
C. Bảng nhãn.
D. Trạng nguyên.
Câu 2: Mùa đông năm 1637, thám hoa Giang Văn Minh được vua Lê Thần Tông giao cho
trọng trách gì?
A. Cải trang vi hành, tìm hiểu đời sống nhân dân.
B. Viết cho ông một cuốn sách nói về những phong tục trong dân gian.
C. Cử đi sứ Trung Quốc.
D. Đấu trí với sứ thần nhà Trung Quốc đang có mặt ở nước ta.
Câu 3: Sứ thần Giang Văn Minh làm cách nào để vua nhà Minh bãi bỏ lệnh “góp giỗ Liễu
Thăng”?

A. Vờ than khóc vì không có mặt ở nhà giỗ cụ tổ năm đời, để vua Minh mắc mưu nói
rằng không ai lại đi giỗ cụ tổ năm đời. Sau đó ông mới nhắc chuyện phải góp giỗ Liễu
Thăng dù đã mấy trăm năm trôi qua để vua Minh dù biết bị mắc mưu vẫn phải hạ lệnh bãi
bỏ.
B. Đưa ra hàng loạt các chứng cứ cho thấy nhân dân nước ta đã tốn không biết bao nhiêu
tiền vào việc góp giỗ Liễu Thăng để vua Minh xét tình xét lí mà bãi bỏ.
C. Vờ than khóc rằng không về nhà chuẩn bị đồ lễ góp giỗ Liễu Thăng được, vua Minh
bực mình vì ông làm ồn quá nên quyết định bãi bỏ lệnh góp giỗ hàng năm.
D. Đưa ra hàng loạt những lí lẽ và dẫn chứng cho thấy Liễu Thăng là tên tướng quân độc
ác, hèn hạ, không xứng đáng được góp giỗ đời đời như thế.
................................................................................................
III. Luyện tập:
Câu 1: Nối nghĩa phù hợp với từ in đậm trong mỗi đoạn thơ, đoạn văn sau:
a) Chiếc com-pa bố vẽ
(1) Bộ phận dưới
Có chân đứng, chân quay.
cùng của cơ thể
Cái kiềng đun hằng ngày
người hoặc động
Ba chân xoè trong lửa.
vật, dùng để đi,
Chẳng bao giờ đi cả
đứng.
Là chiếc bàn bốn chân
b) Bàn chân của bé
(2) Phần dưới cùng
Đi dép đẹp thêm ra
của một số vật, tiếp
 
Dép cũng vui thích lắm
giáp và bám chặt
Theo chân đi khắp nhà.
vào mặt nền.
c) Nổi tiếng nhất trong Quần thể di tích lịch sử - văn
(3) Bộ phận dưới
hoá núi Bà Đen (Tây Ninh) là chùa Bà. Từ chân núi,
cùng của một số đồ
bạn sẽ có hơn một giờ trải nghiệm lí thú theo con
dùng, có tác dụng đỡ
đường 1500 bậc, vòng quanh những tảng đá, cây
cho các bộ phận
rừng um tùm hai bên để lên thăm ngôi chùa nằm ở
khác.
độ cao hơn 200 mét này.
Câu 2: Ba nghĩa trên của từ chân có những điểm nào giống nhau và khác nhau?
..........................................................................................................
..........................................................................................................
..........................................................................................................
..........................................................................................................
..........................................................................................................
..........................................................................................................
..........................................................................................................