Bài tập cuối tuần Tiếng Việt lớp 5 Tuần 6 Chân trời sáng tạo
Đọc thầm văn bản sau và trả lời câu hỏi:
NGHĨA THẦY TRÒ

Từ sáng sớm, các môn sinh đã tề tựu trước sân nhà cụ giáo Chu để mừng thọ thầy. Cụ
giáo đội khăn ngay ngắn, mặc áo dài thâm ngồi trên sập. Mấy học trò cũ từ xa về dâng
biếu thầy những cuốn sách quý. Cụ giáo hỏi thăm công việc của từng người, bảo ban các
học trò nhỏ, rồi nói:
- Thầy cảm ơn các anh. Bây giờ, nhân có đông đủ môn sinh, thầy muốn mời tất cả các
anh theo thầy tới thăm một người mà thầy mang ơn rất nặng.
Các môn sinh đồng thanh dạ ran. Thế là cụ giáo Chu đi trước, học trò theo sau. Các anh
có tuổi đi sau thầy, người ít tuổi hơn nhường bước, cuối cùng là mấy chú tóc để trái đào.
Cụ giáo Chu dẫn học trò đi về cuối làng, sang tận thôn Đoài, đến một ngôi nhà tranh đơn
sơ mà sáng sủa, ấm cúng. Ở hiên trước, một cụ già trên tám mươi tuổi râu tóc bạc phơ
đang ngồi sưởi nắng. Cụ giáo Chu bước vào sân, chắp tay cung kính vái và nói to:
- Lạy thầy! Hôm nay con đem tất cả môn sinh đến tạ ơn thầy.
Cụ già tóc bạc ngước lên, nghiêng đầu nghe. Cụ đã nặng tai. Thầy giáo Chu lại nói to câu
nói vừa rồi một lần nữa. Thì ra đây là cụ đồ xưa kia đã dạy vỡ lòng cho thầy.
Tiếp sau cụ giáo Chu, các môn sinh của cụ lần lượt theo lứa tuổi vái tạ cụ đồ già. Ngày
mừng thọ thầy Chu năm ấy, họ được thêm một bài học thấm thía về nghĩa thầy trò.
Theo Hà Ân
Dựa vào bài đọc, khoanh vào đáp án đúng nhất hoặc làm theo yêu cầu:
Câu 1: Các môn sinh của cụ giáo Chu đến nhà thầy từ sáng sớm để làm gì?
A. Để xin học cho con cái của mình.
B. Để mời thầy tới ăn tiệc họp mặt của cả lớp.
C. Để mừng thọ thầy.
D. Để chúc thọ vợ thầy.
Câu 2: Cụ giáo Chu được miêu tả như thế nào?
A. Cụ giáo đội khăn ngay ngắn, mặc áo dài thâm ngồi trên sập.
B. Cụ giáo mặc bộ quần áo trắng giản dị, đi lang thang trong sân vườn.
C. Cụ giáo mặc áo dài đỏ, khăn xếp ngay ngắn, ngồi trong nhà chờ người tới mừng thọ.
D. Cụ giáo đội khăn ngay ngắn, mặc áo dài thâm đang say sưa dạy học trò luyện chữ.
Câu 3: Tìm những chi tiết cho thấy học trò rất tôn kính cụ giáo Chu? (Đánh dấu ü vào ô
trống)
☐ Ngay từ sáng sớm, các môn sinh đã tề tựu trước nhà thầy giáo Chu để mừng thọ thầy.
☐ Ngay từ sáng sớm, các môn sinh đã tề tựu trước nhà thầy giáo giúp việc nhà, làm cơm
cùng thầy.
☐ Họ dâng biếu thầy những cuốn sách quý.
☐ Khi nghe thầy bảo cùng với thầy tới thăm một người mà thầy mang ơn rất nặng thì tất
cả đều đồng thanh dạ ran.
☐ Họ kính cẩn đi theo thầy theo thứ tự trước sau.
☐ Học trò ngồi kín trong sân nhà thầy nghe thầy kể lại những câu chuyện của cuộc đời
mình.

...............................................................................................
III. Luyện tập
Câu 1: Trong những câu nào dưới đây, các từ mặt, xanh, chạy mang nghĩa gốc? Trong
những câu nào, chúng mang nghĩa chuyển?
a) Mặt
a1. Một buổi sáng, chúng tôi đến chỗ bác Tâm – mẹ của Thư – làm việc... Bác đội mũ,
khăn trùm gần kín mặt, chỉ để hở mỗi cái mũi và đôi mắt.
Nguyễn Thị Xuyến
a2. Tôi và Thư ngắm mãi không biết chán những miếng vá trên mặt đường.
Nguyễn Thị Xuyến
b) Xanh
b1. Hoa càng đỏ, lá càng xanh.
Xuân Diệu
b2. Chấm ước ao có một mái tóc cho thật dài, thật xanh. Nhưng tóc Chấm từ thuở bé cứ
đỏ quạch và không sao dài được.
Đào Vũ
c) Chạy
c1. Xa xa, mấy chiếc thuyền đang chạy ra khơi, cánh buồm lòng vút cong thon thả.
Bùi Hiển
c2. Sáng sớm hôm ấy, Mây dậy sớm hơn mọi ngày. Không kịp chải đầu, rửa mặt,
em chạy vội ra phía bờ sông.
Kim Viên
..........................................................................................................
..........................................................................................................
..........................................................................................................
..........................................................................................................
..........................................................................................................
..........................................................................................................
Câu 2: Các từ chỉ bộ phận cơ thể người và động vật thường là từ đa nghĩa. Hãy tìm một
số ví dụ về nghĩa chuyển của các từ sau: cổ, miệng, răng, tay, mắt
..........................................................................................................
..........................................................................................................
..........................................................................................................
..........................................................................................................
..........................................................................................................
..........................................................................................................
..........................................................................................................