TUYỂN CHỌN 100 ĐỀ LUYỆN THI VÀO LỚP 10

MÔN: NGỮ VĂN

CHUYÊN ĐỀ 4: TUYỂN CHỌN 100 ĐỀ LUYỆN THI VÀO LỚP 10
ĐỀ SỐ 1:
I. ĐỌC – HIỂU ( 4,0 điểm)
Đọc đoạn trích sau:
Một năm một nhạt mùi son phấn,
Trượng phu còn thơ thẩn miền khơi.
Xưa sao hình ảnh chẳng rời?
Giờ sao nỡ để cách vời Sâm, Thương? [78]
Chàng ruổi ngựa, dặm trường mây phủ,
Thiếp dạo hài, lối cũ rêu in.
Gió Xuân ngày một vắng tin,
Khá thương lỡ hết mấy phen lương thì [79]
Sợi nhớ khi cành đào đóa mận,
Trước gió xuân vàng tía sánh nhau; 
Nọ thì ả Chức, chàng Ngưu
Đến trăng thu lại bắc cầu sang sông.
Thiếp một thân phòng không luống giữ,
Thời tiết lành nhầm nhỡ đòi nau;
Thoi đưa ngày tháng ruổi mau, 
Người đời thấm thoắt qua màu xuân xanh.
(Trích Chinh phụ ngâm khúc, Đặng Trần Côn, "Chinh phụ ngâm khúc" và hai bản dịch
Nôm, NXB Văn học, 2011, tr. 68)
Chú thích: [78] Sâm, Thương: Tên hai chòm sao trong Nhị thập bát tú. Chòm Sâm thuộc
phương Tây, chòm Thương thuộc phương Đông. Hai chòm này ở vào hai vị trí đối nhau
trên vòm trời, thường được nhắc tới trong văn thơ cổ, chỉ sự vĩnh viễn cách xa. [79] Lương
thì: thời tươi đẹp
Trả lời các câu hỏi:
Câu 1. Xác định thể thơ và nhân vật trữ tình trong đoạn trích.
Câu 2. Chỉ ra những từ ngữ diễn tả không gian gắn liền với hình ảnh người chinh phu
trong đoạn trích.
Câu 3. Chỉ ra và phân tích tác dụng của biện pháp nghệ thuật đối trong hai câu thơ sau:
Xưa sao hình ảnh chẳng rời?
Giờ sao nỡ để cách vời Sâm, Thương?
Câu 4. Tâm trạng của nhân vật trữ tình trong đoạn trích trên.

TRỊNH THỊ TÚ - NGUYỄN PHƯƠNG ANH - 0383902079

Page 1

TUYỂN CHỌN 100 ĐỀ LUYỆN THI VÀO LỚP 10

MÔN: NGỮ VĂN

Câu 5. Qua tâm trạng của người chinh phụ trong đoạn trích, em hiểu gì thêm về giá trị của
cuộc sống.
II. PHẦN VIẾT ( 6,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm). Em hãy viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) phân tích tâm trạng của
người chinh phụ trong đoạn trích trên.
Câu 2 (4,0 điểm).
Trong cuộc sống, ai cũng từng tổn thương – vì thất bại, vì bị hiểu lầm, vì bị từ
chối… Nhưng không phải ai cũng vượt qua tổn thương để trưởng thành. Hãy viết bài
văn nghị luận ( khoảng 600 chữ) trình bày suy nghĩ của em về cách người trẻ nên ứng
xử với tổn thương để trở nên mạnh mẽ hơn.
------------------------ Hết----------------------HƯỚNG DẪN LÀM BÀI
NỘI DUNG

Điểm

I. ĐỌC – HIỂU:

4,0

1. Thể thơ: Song thất lục bát
- Nhân vật trữ tình: Người chinh phụ ( thiếp)
2. Các từ ngữ: miền khơi, Sâm, Thương, dặm trường…
3. Biện pháp nghệ thuật: Phép đối: Xưa - giờ; chẳng rời - cách vời
- Tác dụng:
+ Nhấn mạnh sự đối lập giữa quá khứ hạnh phúc với hiện tại cô đơn, cách trở; thể
hiện sự cô đơn, nhớ nhung của người chinh phụ;
+ Tạo sự sinh động, hấp dẫn, tăng hiệu quả diễn đạt, tạo sự cân đối hài hòa.
+ Qua đó thể hiện thái độ đồng cảm, xót thương của nhà thơ đối với cảnh ngộ của
người phụ nữ trong chiến tranh.
4. Tâm trạng: Nỗi cô đơn, sầu muộn, nhớ thương chồng da diết, mong ước tái hợp.
Tâm trạng ấy xuất phát từ khát khao hạnh phúc lứa đôi mãnh liệt của người chinh
phụ khi có chồng đi chinh chiến không biết ngày trở về. Từ tâm trạng ấy, người đọc
còn cảm nhận được tư tưởng nhân đạo của tác phẩm: Tấm lòng đồng cảm của nhà
thơ với cảnh ngộ, khát khao của nhân vật..
5. Học sinh có thể trình bày những bức thông điệp theo ý kiến cá nhân nhưng phải
phù hợp. Ví dụ học sinh có thể chọn:
- Trân quý những tình cảm của con người, trong đó có tình cảm vợ chồng gắn bó tha
TRỊNH THỊ TÚ - NGUYỄN PHƯƠNG ANH - 0383902079

Page 2

TUYỂN CHỌN 100 ĐỀ LUYỆN THI VÀO LỚP 10

MÔN: NGỮ VĂN

thiết, bởi đó là điểm tựa để chúng ta vượt qua những khó khăn và có được cuộc
sống hạnh phúc.
- Thấy được những đau thương, mất mát… mà con người phải trải qua trong chiến
tranh, trân trọng cuộc sống hòa bình.
II. PHẦN VIẾT

6,0

Câu 1. Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) phân tích tâm trạng của người chinh
2,0
phụ trong đoạn trích trên.
* Giới thiệu chung: “Chinh phụ ngâm khúc” là một áng thơ đặc sắc, phản ánh
sâu sắc bi kịch cá nhân trong bối cảnh chiến tranh phong kiến. Nhà nghiên cứu
Đỗ Lai Thúy từng nhận định: “Người phụ nữ trong văn học trung đại không chỉ
là nạn nhân của lễ giáo mà còn là nạn nhân của thời cuộc, chiến tranh.” Từ góc
nhìn đó, đoạn trích trên đã khắc họa một cách tinh tế và xót xa tâm trạng người
chinh phụ - người vợ cô đơn, mòn mỏi trong cảnh phòng khuê đợi chờ chồng
chinh chiến nơi xa. Chinh phụ ngâm ra đời vào đầu thế kỉ XVIII, cái thời mà chiến
tranh loạn lạc kéo dài dẫn đến bao cảnh chia li bi thương sầu thiết. Chinh phụ ngâm
có nhiều câu thơ hay, xúc động lòng người, song đoạn thơ trên chính là khúc
nhạc thê lương nhất của người chinh phụ trong hoàn cảnh chiến tranh li biệt.
* Phân tích tâm trạng của người chinh phụ qua đoạn thơ:
- Về nội dung:
+ Đoạn thơ song thất lục bát với giọng điệu lâm li, vừa bùi ngùi xót xa cho chính
mình của người chinh phụ, vừa vời vợi nỗi sầu nhớ thương, đọc xong rồi cứ ám ảnh
mãi. Người chinh phụ ở nhà đợi chồng, cứ mỗi năm trôi qua, những lớp trang
điểm, phấn son ấy cũng ít đi vì sự nhớ nhung, lo lắng; hay tuổi xuân, nhan sắc
của người phụ nữ ấy đã trôi dần theo năm tháng. Còn người chinh phu vẫn còn
chinh chiến ở tận phương trời nào, chưa hẹn ngày trở về: Trượng phu còn thơ
thẩn miền khơi.
+ Nỗi nhớ nhung, day dứt, lo lắng của người chinh phụ được thể hiện qua sự
đối lập khi những ngày tháng vui vẻ, đầm ấm khi xưa, giờ đây chỉ để lại sự xót xa,
cô quạnh. Lối cũ ngày xưa rêu đã phủ, cho thấy sự cô đơn, hiu quạnh trong cuộc
sống và sự vò võ chờ ngày người chồng trở về: Xưa sao hình ảnh chẳng rời?/ Giờ
sao nỡ để cách vời Sâm, Thương?
+ Tâm trạng cô đơn, sầu muộn, nhớ thương chồng, mong ước tái hợp, tâm
trạng đó không phải ngày một, ngày hai, mà da diết, triền miên. Tâm trạng ấy
xuất phát từ khát khao hạnh phúc lứa đôi mãnh liệt của người chinh phụ. Từ tâm
trạng ấy, người đọc còn cảm nhận được tư tưởng nhân đạo của tác phẩm: Tấm lòng
đồng cảm của nhà thơ với cảnh ngộ, khát khao của nhân vật..
- Về nghệ thuật: Tâm trạng của người chinh phụ được thể hiện tài tình qua:
TRỊNH THỊ TÚ - NGUYỄN PHƯƠNG ANH - 0383902079

Page 3

TUYỂN CHỌN 100 ĐỀ LUYỆN THI VÀO LỚP 10

MÔN: NGỮ VĂN

Thể thơ song thất lục bát - thể thơ do người Việt sáng tạo, rất giàu nhạc tính phù hợp
với việc bộc bạch, thổ lộ cảm xúc của con người đã tạo ra âm hưởng buồn thương
như dòng tâm trạng của người phụ nữ trong suốt cả đoạn trích. Đồng thời, sự kết hợp
giữa nghệ thuật đối, câu hỏi tu từ, điển cố… càng làm cho những câu thơ trở nên
nặng trĩu tâm trạng của nhân vật, mở ra một nỗi buồn thương bao trùm lên cảnh vật.
* Đánh giá - Khẳng định: Có thể nói, đoạn trích là một bức tranh đầy cảm xúc về
tâm trạng của người phụ nữ trong cảnh chiến tranh, vừa xót xa vừa đầy nhân văn.
Như nhà thơ Xuân Diệu từng nói: “Chinh phụ ngâm là tiếng khóc của tình yêu
trong thời loạn, là bi kịch không lời của người ở lại.” Đoạn thơ không chỉ phản
ánh nỗi đau riêng tư mà còn thể hiện tiếng nói nhân đạo sâu sắc của văn học trung
đại. Tâm trạng của người chinh phụ cũng là nỗi lòng của những người phụ nữ trong
xã hội phong kiến khi các cuộc chiến tranh xảy ra. Đoạn trích nói riêng và tác
phẩm nói chung đã bộc lộ rõ tiếng nói tố cáo chiến tranh phi nghĩa và đề cao
khát vọng về hạnh phúc lứa đôi của con người…
Câu 2…. Hãy viết bài văn nghị luận xã hội ( khoảng 600 chữ) trình bày suy
nghĩ của em về cách người trẻ nên ứng xử với tổn thương để trở nên mạnh mẽ 4,0
hơn.
DÀN BÀI CHI TIẾT
a. Mở bài:
“ Điều không giết được ta sẽ làm ta mạnh mẽ hơn.” Câu nói bất hủ của
triết gia Friedrich Nietzsche không chỉ là một tuyên ngôn về ý chí sinh tồn, mà còn
là kim chỉ nam cho những ai từng trải qua tổn thương trong cuộc sống. Ai cũng từng
đau - vì thất bại, vì bị từ chối, bị phản bội hay bị hiểu lầm. Nhưng giữa vô vàn
những nỗi đau đó, người ta lại phân hóa thành hai hướng: có người gục ngã, mãi
sống trong nỗi u uất; nhưng cũng có người biến tổn thương thành động lực để trưởng
thành, mạnh mẽ và vững vàng hơn. Vậy người trẻ, những tâm hồn đang học cách
va vấp và sống thật với cuộc đời, nên ứng xử ra sao với tổn thương để có thể
trưởng thành hơn từng ngày?
b. Thân bài:
* Giải thích: Tổn thương - theo nghĩa rộng nhất - là cảm giác đau đớn, hụt
hẫng, bị tổn hại về mặt tinh thần khi kỳ vọng không được đáp lại, khi bị phán
xét, bị phản bội hoặc không được thấu hiểu. Ở lứa tuổi thanh thiếu niên, khi tâm
hồn còn non nớt và nhạy cảm, những tổn thương dù nhỏ nhất cũng dễ dàng để lại
dấu ấn sâu sắc. Tuy nhiên, chính những trải nghiệm đau đớn ấy lại là một phần tất
yếu của quá trình lớn lên, là “người thầy” nghiêm khắc nhưng chân thành nhất trên
hành trình trưởng thành.
* Bàn luận:
- Nhận thức: Người trẻ nên hiểu rằng, tổn thương không phải là một điều gì đó
cần phải né tránh hay chối bỏ. Ngược lại, đó là điều rất đỗi tự nhiên. Ai cũng từng
TRỊNH THỊ TÚ - NGUYỄN PHƯƠNG ANH - 0383902079

Page 4

TUYỂN CHỌN 100 ĐỀ LUYỆN THI VÀO LỚP 10

MÔN: NGỮ VĂN

thất bại – một bài kiểm tra điểm thấp, một cuộc thi không như ý; ai cũng từng bị từ
chối – một lời tỏ tình không được đáp lại, một cơ hội việc làm bị đánh rơi... Điều
quan trọng là thay vì để nỗi buồn nhấn chìm, người trẻ cần học cách chấp nhận tổn
thương như một phần của cuộc sống, từ đó rút ra bài học quý giá để điều chỉnh suy
nghĩ và hành động.
- Cách ứng xử với tổn thương để trở nên mạnh mẽ:
+ Thay vì trốn chạy tổn thương, người trẻ cần học cách đối mặt. Nhiều người,
khi gặp thất bại, lập tức thu mình, tự ti, thậm chí mất niềm tin vào bản thân và cuộc
đời. Đó là phản ứng tự nhiên, nhưng nếu kéo dài, nó sẽ là cái bẫy khiến bạn không
thể bước ra khỏi quá khứ. Người trẻ cần học cách nhìn nhận nỗi đau như một bài
học, một cơ hội để hiểu mình và rèn luyện bản lĩnh. Khi bị từ chối, đừng nghĩ mình
vô giá trị - hãy nghĩ mình chưa phù hợp. Khi bị hiểu lầm, thay vì oán giận, hãy rút
kinh nghiệm để giao tiếp và cư xử tốt hơn.
+ Bên cạnh đó, chúng ta cũng cần học cách thấu hiểu chính mình. Khi bị tổn
thương, ta dễ bị cảm xúc tiêu cực dẫn dắt – tức giận, ghen tị, tự ti. Nhưng nếu biết
lắng nghe bản thân, tự hỏi: “Tại sao mình đau lòng?”, “Mình kỳ vọng điều gì?”,
“Điều đó có thật sự cần thiết không?”, thì ta sẽ hiểu rõ nguyên nhân của nỗi đau ấy
và dần dần hóa giải nó. Việc này giúp người trẻ rèn luyện khả năng tự nhận thức –
một kỹ năng cốt lõi trong trí tuệ cảm xúc và sự trưởng thành.
+ Mặt khác, chúng ta cũng cần học cách chia sẻ tổn thương với người khác những người bạn tin tưởng, gia đình hoặc thậm chí là chuyên gia tâm lý. Nhiều
người trẻ ngày nay vì sợ bị phán xét mà chọn cách im lặng, giấu kín cảm xúc, dẫn
đến tình trạng căng thẳng kéo dài, thậm chí trầm cảm. Nhưng khi chia sẻ, bạn không
chỉ giải tỏa tâm lý mà còn mở ra cơ hội được đồng cảm và nhận lời khuyên đúng
đắn. Một lời động viên đúng lúc có thể trở thành nguồn sức mạnh giúp ai đó bước
qua giai đoạn khó khăn nhất.
+ Hơn nữa, để vượt qua tổn thương và trở nên mạnh mẽ hơn, người trẻ cần xây
dựng cho mình một tinh thần tích cực. Cuộc đời không hoàn hảo và con người
cũng vậy. Mỗi thất bại không phải là dấu chấm hết mà là cơ hội để ta học cách làm
lại từ đầu. Một người trưởng thành thực sự là người biết đứng dậy sau khi ngã, biết
mỉm cười sau nước mắt và tiếp tục bước đi dù đôi chân mỏi mệt. Những người thành
công không phải là người chưa từng tổn thương mà là người biết biến tổn thương
thành động lực.
* Dẫn chứng: Trong thực tế, có rất nhiều người nổi tiếng từng chịu tổn thương
nhưng đã biết cách vượt qua và vươn lên. Oprah Winfrey, từng bị lạm dụng và
sống trong nghèo khó thời thơ ấu, nhưng nhờ nghị lực phi thường, bà đã trở thành
một trong những người phụ nữ ảnh hưởng nhất thế giới. Hay như J.K. Rowling, mẹ
đẻ của bộ truyện Harry Potter, từng bị từ chối hàng chục lần trước khi thành công.
Những ví dụ ấy chính là minh chứng rằng: tổn thương không cản trở được ai, trừ khi
họ để nó kiểm soát mình.
* Phản đề: Tuy nhiên, không phải tổn thương nào cũng là nền tảng để con
TRỊNH THỊ TÚ - NGUYỄN PHƯƠNG ANH - 0383902079

Page 5

TUYỂN CHỌN 100 ĐỀ LUYỆN THI VÀO LỚP 10

MÔN: NGỮ VĂN

người trưởng thành. Có những nỗi đau quá lớn, quá sâu khiến con người rơi
vào trạng thái mất phương hướng, thu mình hoặc mất niềm tin vào cuộc sống.
Nhiều người trẻ, thay vì học cách vượt qua tổn thương, lại để chúng hằn sâu trong
tâm trí, khiến bản thân ngày càng thu hẹp cơ hội phát triển. Việc thần thánh hóa tổn
thương như một "bài học quý giá" đôi khi khiến xã hội bỏ qua sự cần thiết của việc
chữa lành và hỗ trợ tâm lý. Do đó, thay vì chỉ đề cao sức mạnh vượt qua, ta cũng
cần nhìn nhận rằng có những tổn thương nếu không được thấu hiểu và đồng
hành đúng cách sẽ trở thành rào cản lớn trong hành trình trưởng thành của
mỗi người.
* Bài học: Với học sinh -lứa tuổi nhiều kỳ vọng và áp lực- tổn thương có thể đến
từ điểm số thấp, áp lực từ cha mẹ, bạn bè, thậm chí là mạng xã hội. Nhưng thay
vì để nỗi đau ngấm ngầm hủy hoại, các bạn trẻ cần tập đối thoại với chính mình, xác
định lại giá trị bản thân, từ đó điều chỉnh cách nhìn và tìm ra hướng đi đúng đắn.
Việc thất bại trong kỳ thi không đồng nghĩa với thất bại cuộc đời. Bị chê cười không
có nghĩa bạn không đáng được yêu thương. Học cách buông bỏ những kỳ vọng độc
hại cũng là một cách trưởng thành.
* Liên hệ: Bản thân em cũng từng trải qua những tổn thương tưởng chừng nhỏ
bé nhưng lại in dấu sâu sắc trong tâm hồn. Có lần em bị điểm kém trong một bài
thuyết trình nhóm, dù đã cố gắng rất nhiều. Lúc đó, em cảm thấy mình vô dụng, bị
các bạn nhìn bằng ánh mắt nghi ngờ, thậm chí có người còn buông lời chê bai khiến
em tổn thương thật sự. Em từng muốn im lặng, né tránh các hoạt động tập thể để
không phải đối mặt với sự soi xét. Nhưng rồi em nhận ra: nếu mãi đắm chìm trong
cảm xúc tiêu cực, em sẽ không bao giờ tiến bộ. Em bắt đầu học cách nhìn lại sai sót,
lắng nghe góp ý chân thành và không đồng nhất giá trị bản thân với một thất bại nhất
thời. Chính từ tổn thương ấy, em học được cách rèn luyện sự vững vàng trong tinh
thần và niềm tin vào chính mình. Nhờ vậy, em trưởng thành hơn, biết cảm thông hơn
với những ai đang chật vật vượt qua nỗi đau riêng mình.
c. Kết bài: Sưu tầm - biên soạn: Trịnh Thị Tú - Nguyễn Phương Anh 0383902079
Không ai sinh ra đã mạnh mẽ. Mạnh mẽ là kết quả của những lần yếu
đuối nhưng không từ bỏ. Là người trẻ- trên hành trình tìm kiếm giá trị bản thân và
khẳng định mình- ta nên coi tổn thương như chiếc gương phản chiếu tâm hồn mình,
từ đó học cách yêu mình đúng cách, đối xử với người khác bằng lòng bao dung và
sống với đời bằng tinh thần tích cực. Bởi lẽ, tổn thương là điều không thể chọn
lựa, nhưng cách vượt qua nó - lại là lựa chọn của mỗi người. Và đôi khi, chúng
ta cần cảm ơn những tổn thương đã từng làm bạn bật khóc, bởi chính chúng đã dạy
ta cách đứng vững giữa giông bão. “Trong mỗi vết thương đều có một bài học. Khi
bạn học được bài học đó, vết thương sẽ lành.” - Paulo Coelho từng viết như thế.
Để trưởng thành, người trẻ không cần trốn tránh nỗi đau mà cần học cách đối thoại
với nó, chuyển hóa nó thành nghị lực sống. Đó mới là cách đi qua tổn thương để
mạnh mẽ hơn, nhân ái hơn và bản lĩnh hơn với cuộc đời này.
ĐỀ SỐ 2: Sưu tầm - biên soạn: Trịnh Thị Tú - Nguyễn Phương Anh - 0383902079
TRỊNH THỊ TÚ - NGUYỄN PHƯƠNG ANH - 0383902079

Page 6

MÔN: NGỮ VĂN

TUYỂN CHỌN 100 ĐỀ LUYỆN THI VÀO LỚP 10

I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)
Đọc văn bản sau:
THAN NỖI OAN
Đuôi con mắt châu sa thấm giấy
Đầu ngón tay máu chảy pha son
Người đau phong cảnh cũng buồn
Thông gầy như trúc, cúc mòn như mai

Mối tâm sự rối mười phần thảm
Gánh gia tình nặng tám năm dư
Khi ngày mong bức xá thư
Khi đêm than bóng, khi trưa hỏi lòng

Hương thề nguyện khói nồng trước gió
Tờ tố oan mở ngỏ giữa trời
Tờ oan kể hết bao lời
Hương thề sao chửa thấu nơi cửu trùng
(Trích “Tự tình khúc” – Cao Bá Nhạ)
* CHÚ THÍCH:
- “Tự tình khúc” gồm 608 câu thơ song thất lục bát, được viết bằng chữ Nôm.
- Tác giả làm ra làm khúc ngâm này chủ ý thanh minh cho mình trước "tội lỗi" (theo quan
điểm nhà Nguyễn) cầm đầu cuộc khởi nghĩa Mỹ Lương mà chú ông là Cao Bá Quát đã gây
ra và xin triều đình ân xá.
Câu 1. Xác định nhân vật trữ tình trong đoạn trích.
Câu 2. Bút pháp tả cảnh ngụ tình được sử dụng trong những câu thơ nào?
Câu 3. Phân tích sự thay đổi trong giọng điệu của đoạn trích từ đầu đến cuối. Sự thay đổi
đó cho thấy điều gì về diễn biến tâm trạng của nhân vật trữ tình?
Câu 4. Chỉ ra và nêu tác dụng của 01 biện pháp tu từ được sử dụng trong hai câu thơ:
TRỊNH THỊ TÚ - NGUYỄN PHƯƠNG ANH - 0383902079

Page 7

TUYỂN CHỌN 100 ĐỀ LUYỆN THI VÀO LỚP 10

MÔN: NGỮ VĂN

“Đuôi con mắt châu sa thấm giấy
Đầu ngón tay máu chảy pha son”
Câu 5. Nếu ở trong hoàn cảnh của nhân vật trữ tình trong bài thơ, em sẽ làm gì để giải oan
cho mình?
II. PHẦN VIẾT ( 6,0 điểm)
Câu 1 ( 2,0 điểm). Em hãy viết đoạn văn ( khoảng 200 chữ) phân tích đoạn trích
“Than nỗi oan” của tác giả Cao Bá Nhạ.
Câu 2 ( 4,0 điểm).
Trong bài báo: “Bạo lực mạng: Vấn nạn không hồi kết và những hậu quả nặng
nề” đăng trên tạp chí điện tử Luật sư Việt Nam số ra ngày 24/10/2022 có viết: “Ngày
nay, khi mạng Internet ngày càng phát triển, bên cạnh những lợi ích mà nó đem lại cho
cuộc sống con người, cũng không thể phủ nhận những hậu quả tiêu cực, nặng nề mà mạng
xã hội đem đến. Trong đó, bạo lực mạng thường xuyên xuất hiện, trở thành một vấn nạn
không hồi kết với những hệ lụy vô cùng lớn.”
Hãy viết bài văn trình bày suy nghĩ của em về hiện tượng bạo lực mạng và giải
pháp phòng tránh hiện tượng này.
------------------------ Hết----------------------ĐỀ SỐ 3:
I. ĐỌC- HIỂU (4,0 điểm)
Đọc đoạn trích sau và thực hiện các yêu cầu:

Đầu lòng hai ả tố nga (1),
Thúy Kiều là chị em là Thúy Vân.
Mai cốt cách, tuyết tinh thần,(2)
Mỗi người một vẻ mười phân vẹn mười.
Vân xem trang trọng khác vời,
Khuôn trăng đầy đặn nét ngài nở nang (3)
Hoa cười ngọc thốt đoan trang(4),
Mây thua nước tóc tuyết nhường màu da.
TRỊNH THỊ TÚ - NGUYỄN PHƯƠNG ANH - 0383902079

Page 8

TUYỂN CHỌN 100 ĐỀ LUYỆN THI VÀO LỚP 10

MÔN: NGỮ VĂN

Kiều càng sắc sảo mặn mà,
So bề tài sắc lại là phần hơn:
Làn thu thủy nét xuân sơn(5),
Hoa ghen thua thắm liễu hờn kém xanh.
Một hai nghiêng nước nghiêng thành(6)
Sắc đành đòi một tài đành họa hai
Thông minh vốn sẵn tính trời,
Pha nghề thi họa đủ mùi ca ngâm.
Cung thương làu bậc ngũ âm(7),
Nghề riêng ăn đứt hồ cầm(8) một trương(9)
Khúc nhà tay lựa nên chương(10),
Một thiên Bạc mệnh lại càng não nhân(11)
Phong lưu rất mực hồng quần(12),
Xuân xanh xấp xỉ tới tuần cập kê.
Êm đềm trướng rủ màn che,
Tường đông ong bướm(13) đi về mặc ai.
(Nguyễn Du, Truyện Kiều, trong Đào Duy Anh, Từ điển Truyện Kiều, NXB Khoa học xã
hội, Hà Nội,1974.)
Chú thích
Vị trí đoạn trích: Đoạn trích nằm ở phần đầu tác phẩm “Truyện Kiều” của Nguyễn Du,
giới thiệu gia cảnh của Kiều. Khi giới thiệu những người trong gia đình Kiều, tác giả tập
trung tả tài sắc của Thúy Vân và Thúy Kiều.
(1)Tố nga: chỉ người con gái đẹp.
(2) Mai cốt cách: cốt cách của cây mai mảnh dẻ, thanh cao. Tuyết tinh thần: tinh thần của
tuyết trắng và trong sạch. Câu này ý nói cả hai chị em đều duyên dáng, thanh cao, trong
trắng.
(3) Khuôn trăng đầy đặn: gương mặt đầy đặn như mặt trăng tròn; nét ngài nở nang( nét
ngài: nét lông mày): ý nói lông mày hơi đậm, cốt tả đôi mắt đẹp.Cả câu thơ nhằm gợi tả vẻ
đẹp phúc hậu của Thúy Vân.Thành ngữ Việt có câu “ mắt phượng mày ngài”.
TRỊNH THỊ TÚ - NGUYỄN PHƯƠNG ANH - 0383902079

Page 9

TUYỂN CHỌN 100 ĐỀ LUYỆN THI VÀO LỚP 10

MÔN: NGỮ VĂN

(4) Đoan trang:nghiêm trang, đứng đắn( chỉ nói về người phụ nữ).
(5) Làn thu thủy:làn nước mùa thu; nét xuân sơn: nét núi mùa xuân.Cả câu thơ ý nói mắt
đẹp, trong sáng như nước mùa thu, lông mày đẹp, thanh thoát như nét núi mùa xuân.
(6) Nghiêng nước nghiêng thành: lấy ý ở một câu chữ Hán, có nghĩa là: ngoảnh lại nhìn một
cái thì thành người ta bị xiêu, ngoảnh lại nhìn cái nữa thì làm cho nước người ta bị nghiêng
ngả.Ý nói sắc đẹp tuyệt vời của người phụ nữ có thể làm cho người ta say mê đến nỗi mất
thành, mất nước.
(7) Làu bậc:thuộc lòng các cung bậc.Ngũ âm: năm nốt trong âm giai của nhạc cổ (cung,
thương, dốc, chủy, vũ).
(8) Hồ cầm:đàn của người Hồ, một thứ đàn giống đàn nhị của Việt Nam, người Trung Quốc
thấy xuất hiện ở phương Bắc nên gọi là đàn của người Hồ.Ở ta thường hiểu hồ cầm là đàn tì
bà.
(9) Một trương: một cây.Sách có câu: “ Cầm nhất trương, kì nhất cục”( Đàn một cây, cờ
một cuộc).
(10) Nên chương: thành bài.
(11)Một thiên Bạc mệnh: một bản nhạc có tên là Bạc mệnh (bạc mệnh: phận mỏng, ý nói
xấu số); não nhân: làm cho lòng người sầu não, đau khổ.
(12) Hồng quần: quần đỏ, chỉ phụ nữ( ngày xưa phụ nữ nhà quyền quý ở Trung Quốc
thường mặc quần đỏ).
(13) Ong bướm:chỉ tình yêu nhưng có phần không đững đắn.
Thực hiện các yêu cầu sau:
Câu 1( 0,5 điểm). Xác định thể thơ được sử dụng trong đoạn trích trên .
Câu 2(0,5 điểm). Tìm trong đoạn thơ sau những từ ngữ gợi tả đặc điểm của nhân vật Thuý
Vân.
Vân xem trang trọng khác vời
Khuôn trăng đầy đặn nét ngài nở nang
Hoa cười ngọc thốt đoan trang
Mây thua nước tóc tuyết nhường màu da
Câu 3 (1,0 điểm). Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ nhân hóa được sử dụng trong câu
thơ sau:
Làn thu thủy nét xuân sơn
TRỊNH THỊ TÚ - NGUYỄN PHƯƠNG ANH - 0383902079

Page 10

MÔN: NGỮ VĂN

TUYỂN CHỌN 100 ĐỀ LUYỆN THI VÀO LỚP 10

Hoa ghen thua thắm liễu hờn kém xanh
Câu 4 (1,0 điểm). Nêu cách hiểu của em về vẻ đẹp của Thuý Kiều qua câu thơ: “Sắc đành
đòi một tài đành họa hai”
Câu 5 (1,0 điểm). Nhận xét về vẻ đẹp của hai nàng Kiều, có ý kiến cho rằng: “Khác với
Thúy Vân, Thúy Kiều mang vẻ đẹp sắc sảo, mặn mà cả về tài lẫn sắc”.
Em có đồng ý với ý kiến đó không? Vì sao?
II. PHẦN VIẾT (6,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm). Em haỹ viết đoạn văn ( khoảng 200 chữ) cảm nhận vẻ đẹp của nhân
vật Thúy Kiều trong đoạn thơ sau:
Kiều càng sắc sảo mặn mà,
So bề tài sắc lại là phần hơn:
Làn thu thủy nét xuân sơn(5),
Hoa ghen thua thắm liễu hờn kém xanh.
Một hai nghiêng nước nghiêng thành(6)
Sắc đành đòi một tài đành họa hai(7)
(Trích “Truyện Kiều”- Nguyễn Du )
Câu 2 (4,0 điểm).
Giữa nhịp sống hiện đại hối hả, con người càng cần học cách sống chậm để cảm nhận,
thấu hiểu và yêu thương nhiều hơn.
Từ góc nhìn của người trẻ, hãy viết một bài văn nghị luận xã hội (khoảng 600 chữ)
trình bày suy nghĩ của em về lối sống chậm trong cuộc sống ngày nay.
------------------------ Hết----------------------ĐỀ SỐ 4:
I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)
Đọc đoạn trích sau và thực hiện yêu cầu bên dưới:
Lầu thâu gió mát trăng thanh
Bỗng đâu có khách biên đình sang chơi
Râu hùm, hàm én, mày ngài
Vai năm tấc rộng, thân mười thước cao
Đường đường một đấng anh hào
TRỊNH THỊ TÚ - NGUYỄN PHƯƠNG ANH - 0383902079

Page 11

TUYỂN CHỌN 100 ĐỀ LUYỆN THI VÀO LỚP 10

MÔN: NGỮ VĂN

Côn quyền hơn sức, lược thao gồm tài
Đội trời đạp đất ở đời
Họ Từ tên Hải, vốn người Việt Đông
Giang hồ quen thói vẫy vùng
Gươm đàn nửa gánh, non sông một chèo
Qua chơi thấy tiếng nàng Kiều
Tấm lòng nhi nữ cũng xiêu anh hùng
Thiếp danh đưa đến lầu hồng
Hai bên cùng liếc, hai lòng cùng ưa
Từ rằng: Tâm phúc tương cờ
Phải người trăng gió vật vờ hay sao?
Bấy lâu nghe ti