MA TRẬN ĐỀ KIỂM TRA CUỐI HỌC KÌ I
MÔN NGỮ VĂN, LỚP 7
NĂM HỌC 2025-2026

T
T

Kĩ
năng

Nội
dung/đơn
vị kiến
thức

Mức độ nhận thức
Nhận
biết
TN
T
K
L
Q

1

2

Đọc
hiểu

- Tản văn,
tùy bút

Viết

Phát biểu
cảm nghĩ
về con
người
hoặc sự
việc.

Tổng
Tỉ lệ %
Tỉ lệ chung

Tổng
%
điểm

Thông hiểu

Vận dụng

Vận dụng
cao

TNK
Q

T
L

TNK
Q

T
L

TNK
Q

5

0

3

0

0

2

0

0

1*

0

1*

0

1*

0

25 5
30%

15
15
30%
60%

T
L

60

1*

40

0
30
0
10
30%
10%
40%

100

BẢNG ĐẶC TẢ ĐỀ KIỂM TRA CUỐI HỌC KÌ I
MÔN: NGỮ VĂN LỚP 7 - THỜI GIAN LÀM BÀI: 90 PHÚT

TT

1

Nội
Chương/
dung/
Chủ đề
Đơn vị
kiến thức
Đọc hiểu

- Tản
văn, tùy
bút

Mức độ đánh giá

Nhận biết
- Nhận biết được các chi tiết
tiêu biểu, đề tài, cảnh vật,
con người, sự kiện được tái
hiện trong tuỳ bút, tản văn.
- Nhận biết được cái tôi, sự
kết hợp giữa chất tự sự, trữ
tình, nghị luận, đặc trưng
ngôn ngữ của tuỳ bút, tản
văn.
- Xác định được phó từ, các
thành phần chính và thành
phần trạng ngữ trong câu
(mở rộng bằng cụm từ).
Thông hiểu:
- Phân tích được nét riêng
về cảnh vật, con người được
tái hiện trong tùy bút, tản
văn.
- Hiểu và lí giải được những
trạng thái tình cảm, cảm
xúc của người viết được thể
hiện qua văn bản.
- Nêu được chủ đề, thông
điệp mà văn bản muốn gửi
đến người đọc.
- Giải thích được ý nghĩa,
tác dụng của thành ngữ, tục

Số câu hỏi theo mức độ nhận
thức
Thông
Vận
Nhận
Vận
hiểu
dụng
biết
dụng
cao
5 TN
2TL
3TN

ngữ; nghĩa của một số yếu
tố Hán Việt thông dụng;
nghĩa của từ trong ngữ
cảnh; công dụng của dấu
chấm lửng; chức năng của
liên kết và mạch lạc trong
văn bản.
Vận dụng:
- Nêu được những trải
nghiệm trong cuộc sống
giúp bản thân hiểu thêm về
nhân vật, sự việc trong tuỳ
bút, tản văn.
- Thể hiện được thái độ
đồng tình hoặc không đồng
tình với thái độ, tình cảm,
thông điệp của tác giả trong
tùy bút, tản văn.
2

Viết

Phát biểu
cảm nghĩ
về con
người
hoặc sự
việc.

Tổng
Tỉ lệ %
Tỉ lệ chung

Nhận biết:
Thông hiểu:
Vận dụng:
Vận dụng cao:
Viết được bài văn biểu cảm
(về con người hoặc sự
việc): thể hiện được thái độ,
tình cảm của người viết với
con người / sự việc; nêu
được vai trò của con người /
sự việc đối với bản thân.

1TL*

5TN
30

3TN
30
60

2 TL
30

1 TL
10
40

TRƯỜNG THCS LONG SƠN
MÃ ĐỀ 01

ĐỀ THI KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG HỌC KÌ I
NĂM HỌC 2025 - 2026
MÔN: NGỮ VĂN 7
Thời gian làm bài: 90 phút

I. ĐỌC - HIỂU. (6,0 điểm)
Đọc văn bản sau và trả lời các câu hỏi:
CÁNH DIỀU TUỔI THƠ
“Tuổi thơ của tôi được nâng lên từ những cánh diều. Chiều chiều, trên bãi thả, đám trẻ
mục đồng chúng tôi hò hét nhau thả diều thi. Cánh diều mềm mại như cánh bướm. Chúng tôi
vui sướng đến phát dại nhìn lên trời. Tiếng sáo diều vi vu trầm bổng. Sáo đơn, rồi sáo kép,
sáo bè,... như gọi thấp xuống những vì sao sớm. Ban đêm, trên bãi thả diều thật không còn gì
huyền ảo hơn. Có cảm giác điều đang trôi trên dải Ngân Hà. Bầu trời tự do đẹp như một thảm
nhung khổng lồ. Có cái gì cứ cháy lên, cháy mãi trong tâm hồn chúng tôi. Sau này tôi mới
hiểu đấy là khát vọng. Tôi đã ngửa cổ suốt một thời mới lớn để chờ đợi một nàng tiên áo
xanh bay xuống từ trời và bao giờ cũng hi vọng khi tha thiết cầu xin: “Bay đi diều ơi! Bay
đi!”. Cánh diều tuổi ngọc ngà bay đi, mang theo nỗi khát khao của tôi.
(Cánh diều tuổi thơ - Tạ Duy Anh, NXB Giáo dục Việt Nam, 2017)
Câu 1: (0,5 điểm) Cho biết đoạn ngữ liệu trên thuộc thể loại văn bản nào ?
A. Tuỳ bút
B. Hồi kí
C. Truyện
D. Tản văn
Câu 2: (0,5 điểm) Cho cột A tương ứng với cột B về đặc điểm thể loại của văn bản, em
hãy điền Đúng/Sai (Đ/S) vào các ô trống trong mỗi đáp án sau (ghi vào giấy thi)
A
B
Đ/S
C. Là thể loại thuộc loại hình kí, trong đó tác giả ghi chép lại các
1.
sự việc được quan sát và suy ngẫm về cảnh vật, con người xung
Tùy bút
quanh.
2. B. Là ghi chép lại bằng trí nhớ những sự việc đã xảy ra đối với
Tản văn bản thân trong quá khứ đã để lại ấn tượng mạnh.
3. A. Các tác phẩm tự sự nói chung có nhân vật, cốt truyện và lời
Truyện kể.
4. D. Bộc lộ trực tiếp suy nghĩ, cảm xúc của người viết qua các
Hồi kí hiện tượng, đời sống thường nhật.
Câu 3: (0,5 điểm) Tuổi thơ của tác giả gắn với hình ảnh nào?
A. Dòng sông
B. Cánh diều
C. Cánh đồng
D. Cánh cò
Câu 4: (0,5 điểm) Trong câu“Bầu trời tự do đẹp như một thảm nhung khổng lồ” có cụm
từ “một thảm nhung khổng lồ” thuộc cụm từ nào sau đây?
A. Cụm danh từ

B. Cụm động từ
C. Cụm tính từ
D. Không phải là cụm từ loại
Câu 5: (0,5 điểm) Trong các câu sau, câu nào có chứa trạng ngữ?
A. Cánh diều mềm mại như cánh bướm
B. Tiếng sáo diều vi vu trầm bổng.
C. Chiều chiều, trên bãi thả, đám trẻ mục đồng chúng tôi hò hét nhau thả diều thi.
D. Cánh diều tuổi ngọc ngà bay đi, mang theo nỗi khát khao của tôi.
Câu 6: (0,5 điểm) Chọn từ thích hợp điền vào chỗ trống:
Thông qua “Cánh diều tuổi thơ”, tác giả Tạ Duy Anh muốn nói đến
…………….. sống của con người như những cánh diều bay trên bầu trời rộng
lớn, thỏa sức mình, nỗ lực chiến đấu cho cuộc đời.
A. Khát vọng
B. Nghị lực
C. Niềm vui
D. Sức mạnh
Câu 7: (0,5 điểm) Câu "Tôi đã ngửa cổ suốt một thời mới lớn để chờ đợi một nàng tiên
xanh..." cho thấy tâm hồn đứa trẻ như thế nào?
A. Trẻ em sẽ có tâm hồn yếu đuối.
B. Trẻ em hay dễ ảo tưởng.
C. Trẻ em thấy bản thân luôn nhỏ bé.
D. Trẻ em có tâm hồn mộng mơ.
Câu 8: (0,5 điểm) Nhan đề văn bản nêu lên nội dung gì?
A. Nêu vấn đề cần phải giữ gìn trò chơi dân gian
B. Nêu lên ý nghĩa của cánh diều đối với tuổi thơ
C. Nêu hình ảnh xuyên suốt văn bản
D. Nêu lên ước mơ của con người lúc tuổi thơ.
Câu 9: (1,0 điểm) Tuổi thơ của mỗi đứa trẻ thường gắn với những trò chơi thú vị. Hãy
trình bày cảm nhận về một trò chơi đã gắn bó với tuổi thơ của em?
Câu 10: (1,0 điểm) Em có đồng ý với ý kiến sau không: “Cánh diều có thể khơi dậy
niềm vui sướng và ước mơ của tuổi thơ”? Hãy nêu vai trò của ước mơ trong đời sống con
người.
II. LÀM VĂN (4,0 điểm)
Trong cuộc sống em đã từng gặp gỡ, gắn bó và yêu thương nhiều người. Em hãy viết bài
văn biểu cảm về một người mà em yêu quý nhất.
------------ Hết--------------

TRƯỜNG THCS LONG SƠN
MÃ ĐỀ 02

ĐỀ THI KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG HỌC KỲ I
Năm học 2025 – 2026
Môn: Ngữ văn 7
Thời gian làm bài: 90 phút

I. ĐỌC - HIỂU (6,0 điểm)
Đọc đoạn trích sau và trả lời các câu hỏi:
“…Tại sao cứ đến ngày Tết chẳng ai bảo ai mà thiên hạ cứ tự động kiêng như thế?
Kiêng theo tập tục? Kiêng vì mê tín? Hay kiêng như thế thì có may mắn thực? Tôi không
biết. Chỉ thấy rằng ông bà tôi kiêng, rồi cha mẹ tôi kiêng thì đến tôi, tôi cũng cứ theo thế mà
kiêng luôn. […]
Từ mấy hôm trước, người vợ đã dặn đi dặn lại các con: ngày tết không được quét nhà,
vì sợ đuổi thần tài ra cửa, không được đánh vỡ chén bát để tránh đổ vỡ suốt năm, không được
khâu vá vì kim chỉ tượng trưng cho công việc làm ăn vất vả.[…]
Phải. Tại sao Tết lại đặt vào ngày cuối và đầu năm âm lịch, mà không đặt vào ngày
nào ấm áp như Đoan Ngọ hay Thất Tịch? Ấy là vì tổ tiên ta lúc chọn ngày để đặt Tết Nguyên
Đán đã có một ý định là đem lại cho Tết Nguyên Đán một sự phù hợp với tính chất sinh hoạt
dân tộc: các cụ chọn một ngày rảnh nhất, một ngày có ý nghĩa nhất trong một năm để tưởng
nhớ đến ông bà, rước xách thờ cúng và nghỉ ngơi cho khoẻ.[…]
Tục tiễn ông táo, tục không quét nhà, tục xông đất thoát thai từ sự tin tưởng đó. Có
người bảo rằng sự tin tưởng đó có từ lúc dân ta bắt đầu định cư và sống về nghề nông. Có từ
lúc nào cũng được, nhưng tựu trung thì cũng chẳng có hại gì, vì tin Thần Đất như thế cũng
như thờ cúng ông bà cha mẹ, ai cũng phải nhận là một tục hay mà người phương Tây không
thể cho là dị đoan, mê tín [...]
Cứ tin như thế, người ta thấy đời đẹp hơn, đáng yêu hơn. Vừa lúc đó, ở ruộng khoai lại
nở những bông hoa tím, ở vườn cải lại có những búp vàng, mưa xanh gió tím ôn hòa, người
dân vui sướng đến tận độ, sáng lên mắt biếc, hồng xuống làn môi cũng là lẽ đương nhiên,
không có chi đáng lạ.”
(Trích “Tết, Hỡi cô mặc cái yếm xanh”, “Thương nhớ mười hai” - Vũ Bằng, NXB Văn học)
Hãy lựa chọn đáp án đúng nhất từ câu 1 đến câu 8 và trình bày vào trong bài thi.
Câu 1 (0,5 điểm): Cảnh vật nào được tái hiện trong đoạn trích trên?
A. Tiễn ông công ông táo
B. Hoa đào, hoa mai
C. Mưa xuân
D. Ruộng khoai, vườn cải
Câu 2 (0,5 điểm): Việc tác giả sử dụng ngôi kể thứ nhất nhằm thể hiện yếu tố nào của
đặc điểm thể loại?
A. Cái tôi.
B. Sự sống động.
C. Kỳ ảo.
D. Chất trữ tình.
Câu 3. (0,5 điểm): Xác định trạng ngữ trong đoạn văn thứ hai.
A. ngày tết không được quét nhà
B. Từ mấy hôm trước
C. không được khâu vá
D. không được đánh vỡ chén bát
Câu 4 (0,5 điểm): Đâu là chủ đề của đoạn trích?
A. Các lễ hội.
B. Các loài hoa.
C. Các tập tục, tín ngưỡng.
D. Các việc cần làm.

Câu 5 (0,5 điểm): Hình ảnh con người trong đoạn trích hiện lên như thế nào?
A. Bận rộn, tất bật vì công việc cuối năm
B. Lo âu, dè dặt trước những kiêng kị ngày Tết
C. Bình dị, gắn bó với phong tục truyền thống và tin vào điều tốt lành
D. Thụ động, máy móc làm theo tập tục xưa
Câu 6 (0,5 điểm): Từ Hán Việt “tập tục” trong đoạn trích có nghĩa là gì?
A. Những quy định mang tính pháp luật do nhà nước ban hành.
B. Những thói quen, phong tục được lặp lại lâu đời trong cộng đồng.
C. Những hoạt động giải trí diễn ra trong các dịp lễ hội.
D. Những hành vi cá nhân mang tính tự phát, không theo khuôn mẫu.
Câu 7 (0,5 điểm): Đâu là quan điểm của tác giả trước những tập tục, tín ngưỡng ngày
Tết?
A. Tôi không biết, tôi không quan tâm.
B. Chính điều đó làm cho cuộc sống “lùi lại” phía sau.
C. Cứ tin như thế sẽ thấy đời đẹp hơn, đáng yêu hơn.
D. Tất cả chỉ là mê tín, dị đoan
Câu 8 (0,5 điểm): Đoạn trích thể hiện tình cảm gì của người viết? Em hãy điền Đúng/Sai
(Đ/S) vào ô trống trong mỗi đáp án sau (ghi vào giấy thi)
A. Yêu quê hương miền Bắc
(Đ/S)
B. Yêu quê hương miền Nam
(Đ/S)
C. Yêu gia đình, dòng họ
(Đ/S)
D. Yêu các tập tục, tín ngưỡng của dân tộc.
(Đ/S)
Câu 9 (1,0 điểm): Qua đoạn trích trên, tác giả muốn gửi gắm thông điệp gì?
Câu 10 (1,0 điểm): Từ tình cảm tác giả gửi gắm trong đoạn trích, em có cảm nhận và suy
nghĩ gì về không khí ngày Tết quê em?
II. VIẾT (4,0 điểm)
Trong cuộc sống em đã từng gặp gỡ, gắn bó và yêu thương nhiều người. Em hãy viết bài
văn biểu cảm về một người mà em yêu quý nhất.
------------ Hết--------------

HƯỚNG DẪN CHẤM NGỮ VĂN 7 – CUỐI HỌC KỲ I. NĂM HỌC 2025-2026
MÃ ĐỀ 01
Phầ Câu
Nội dung
Điểm
n
I
ĐỌC HIỂU
6,0
1 D
0,5
2 1C (Đ), 2D (S), 3A (Đ), 4B (S)
0,5
3 B
0,5
4 A
0,5
5 C
0,5
6 A
0,5
7 D
0,5
8 D
0,5
9 - HS có thể trình bày những cảm nhận về trò chơi gắn bó với 1,0
tuổi thơ em ở những ý khác nhau.
- GV linh hoạt trong quá trình chấm điểm.
Gợi ý:
- Giới thiệu được trò chơi.
- Bày tỏ được tình cảm của bản thân với những kỉ niệm gắn bó
trò chơi ấy.
10 - HS có thể trả lời đồng tình hoặc không đồng tình, nhưng phải lí 1,0
giải hợp lí. (GV linh hoạt trong quá trình chấm điểm)
- Vai trò của ước mơ: (HS trình bày ngắn gọn theo ý).
+ Ước mơ tạo cho con người niềm say mê và thích thú theo
đuổi công việc của mình.
+ Là mục tiêu phấn đấu để không bao giờ cảm thấy nhàm
chán.
+ Ước mơ khiến con người trở nên vĩ đại hơn bởi vì được xây
dựng bởi lí tưởng và tâm hồn của những con người biết khát
khao, biết cố gắng .
MÃ ĐỀ 02
Phần Câu
I
1
2
3

Nội dung
ĐỌC HIỂU
D
A
B

Điểm
6,0
0,5
0,5
0,5

4
5
6
7
8
9

10
II

C
C
B
C
A(S), B(S), C(S), D(Đ)
- Học sinh nêu thông điệp tác giả gửi gắm qua đoạn trích.
Gợi ý:
+ Đoạn văn thể hiện ý nghĩa tốt đẹp của các phong tục, tập
quán ngày Tết trong đời sống tinh thần của người Việt.
+ Tết là dịp để con người nghỉ ngơi, cân bằng tinh thần
sau một năm lao động vất vả.
+ Niềm tin và phong tục truyền thống khiến cuộc sống trở
nên ấm áp, tươi đẹp và đáng yêu hơn.
+ Tác giả khẳng định cần trân trọng và gìn giữ những giá
trị văn hóa tốt đẹp của dân tộc….
Học sinh nêu được cảm nhận và suy nghĩ về không khí
ngày Tết quê mình.
VIẾT (GIÀNH CHO 2 MÃ ĐỀ)
a. Đảm bảo cấu trúc bài văn biểu cảm (mở bài, thân bài,
kết bài)
b. Xác định đúng yêu cầu của đề: cảm nghĩ về người mà
em yêu quý nhất
c. Cảm nghĩ về người mà em quý mến nhất
HS có thể triển khai theo nhiều cách, nhưng cần đảm bảo
các yêu cầu sau:
* Mở bài: Giới thiệu chung về người mà em yêu quý nhất.
* Thân bài:
- Cảm nghĩ chung của em về người đó.
Cảm nghĩ cụ thể của em về người đó.
- Cảm nghĩ những nét ấn tượng nhất về ngoại hình... của
người đó (kết hợp miêu tả).
- Biểu cảm những nét tiêu biểu về tính cách, sở thích, lối
sống…
- Kỉ niệm gắn bó giữa em với người đó để lại trong em
nhiều xúc động (kết hợp tự sự).
- Những cảm xúc của em về người đó, biểu hiện tình cảm
của người đó đối với em và mọi người xung quanh.
* Kết bài: Tình cảm gắn bó, yêu quý của em đối với
người đó và ngược lại.

0,5
0,5
0,5
0,5
0,5
1,0

1,0
4,0
0,25
0,25

0,5
2,0

0,5

d. Chính tả, ngữ pháp
Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt.
e. Sáng tạo: Bố cục mạch lạc, lời văn sinh động, sáng tạo.

0,25
0,25