BỘ ĐỀ LUYỆN THI VÀO LỚP 10 THPT – THEO CẤU TRÚC MỚI
STT
ĐỀ 1
Đề 2
ĐỀ 3
ĐỀ 4
ĐỀ 5
ĐỀ 6
ĐỀ 7

ĐỀ 8
ĐỀ 9
ĐỀ 10
ĐỀ 11

ĐỀ 12
ĐỀ 13
ĐỀ 14

ĐỀ 15
ĐỀ 16
ĐỀ 17

NỘI DUNG
- Đọc hiểu: Truyện ngắn Củ Khoai nướng
- Viết: bài văn bàn về lòng tự trọng của con người
- Đọc hiểu: Truyện ngắn Con thú lớn nhất
- Viết: bài văn bàn về tác hại từ lối sống tham vọng của con người
- Đọc hiểu: Truyện ngắn Đá gà
- Viết: bài văn bàn về giá trị của các hoạt động văn hóa cộng đồng nơi làng
quê.
- Đọc hiểu: Truyện ngắn Nhện và người
- Viết: bài văn bàn về tính kiêu ngạo được đặt ra trong truyện
- Đọc hiểu: Tuỳ bút Phở
- Viết: bài văn phân tích truyện Cái kén và con bướm
- Đọc hiểu: Truyện ngắn Vực không đáy
- Viết: bài văn nghị luận về lòng trắc ẩn của con người trong cuộc sống được
gợi ta từ đoạn trích trong truyện ngắn
- Đọc hiểu: Truyện ngắn Anh béo và anh gầy
- Viết: Đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích ngắn gọn chủ đề của
bài thơ sau: Ngông nghênh tuổi trẻ + Viết bài văn nghị luận về câu nói: Hãy
sống như lửa cháy.
- Đọc hiểu: Truyện ngắn Một cơn giận
-Viết bài văn nghị luận trình bày ý kiến về vấn đề: nên sử dụng thời gian
rảnh rỗi như thế nào cho hợp lí?
- Đọc hiểu: Bài thơ Những tấm ảnh ở Trường Sa
-Viết đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) phân tích ngắn gọn giá trị tư
tưởng của truyện ngắn: Con ngựa trắng của ba tôi
- Đọc hiểu: Truyện ngắn Gọi con
-Viết bài văn phân tích truyện ngắn Gọi con (có bài viết tham khảo)
-Đọc hiểu: Truyện ngắn Ngọn đèn không tắt
-Viết: + Đoạn văn ngắnphân tích thông điệp trong truyện ngắn Ngọn đèn
không tắt 
+ Bài văn thuyết phục người khác từ bỏ thói quen đổ lỗi.
-Đọc hiểu: đoạn trích truyện ngắn “Bóng của thành phố”
-Viết: Bài văn Phân tích đặc sắc nội dung và nghệ thuật qua đoạn trích
“Bóng của thành phố”
-Đọc hiểu: Con trai và má
-Viết bài văn phân tích và đánh giá nhân vật người mẹ trong văn bản trên. 
-Đọc hiểu: Truyện ngắn Quà muộn
-Viết: + Đoạn văn cảm nhận về bài thơ: Lá xanh
+ Bài văn nghị luận (khoảng 600 chữ) bày tỏ ý kiến của em về vấn đề
con người cần dũng cảm để làm chủ tương lai.
-Đọc hiểu truyện ngắn: Làm mẹ
-Viết bài văn bàn về tình mẫu tử
-Đọc hiểu: Truyện ngắn Đêm đợi lũ
-Viết: Bài văn bàn về việc khai thác rừng trái phép ở Việt Nam hiện nay.
-Đọc hiểu: Bài thơ Tấc đất thành cổ (Phạm Đình Lân)
1

TRANG
4-10
11-14
14-16
16-21
21-26
26-30
30-35

35-41
41-46
47-54
54-58

58-61
61-64
64-71

72-76
76-80
80-85

ĐỀ 18
ĐỀ 19
ĐỀ 20

ĐỀ 21
ĐỀ 22
ĐỀ 23

ĐỀ 24
ĐỀ 25
ĐỀ 26

ĐỀ 27
ĐỀ 28

ĐỀ 29

ĐỀ 30
ĐỀ 31

-Viết: + Đoạn văn nghị luận (khoảng 200 chữ) làm rõ đặc điểm của nhân vật
truyện ngắn trong văn bản Bài học quét nhà
+Bài văn nghị luận trình bày ý nghĩa của lối sống biết trân trọng
những giá trị truyền thống tốt đẹp của thế hệ trẻ ngày nay.
-Đọc hiểu: Truỵện ngắn Cha tôi
-Viết: Bài văn bày tỏ ý kiến của em về lối sống giản dị trong giới trẻ ngày
nay
Đọc hiểu: Truyện ngắn Lang rận
-Viết: bài văn phân tích, đánh giá một số nét đặc sắc về nghệ thuật tự sự của
Nam Cao thể hiện qua tác phẩm trên
-Đọc hiểu: Truyện ngắn Giận ông Giời
-Viết: + Đoạn văn nghị luận (khoảng 100 đến 150 chữ) trình bày suy nghĩ của
em về nhân vật ông Quải qua câu nói “Cái sống …thua vậy”.
+ Bài văn nghị luận trình bày ý kiến của em về câu nói: “Đời phải trải
qua giông tố nhưng không được cúi đầu trước giông tố”. .
-Đọc hiểu: truyện ngắn Một ly sữa .
-Viết: phân tích những nét đặc sắc của truyện ngắn Một ly sữa ở phần Đọc.
-Đọc hiểu: Truyện ngắn Tiếng chim kêu
-Viết: bài văn nghị luận bàn về ý nghĩa của sự đồng cảm trong cuộc sống.
-Đọc hiểu: Truyện ngắn Cỏ lau (Nguyễn Minh Châu)
-Viết: + Đoạn văn trình bày suy nghĩ về những điều cần làm để bản thân tìm
thấy hạnh phúc trong cuộc đời.
+ Bai văn phân tích truyện ngắn Cỏ lau của Nguyễn Minh Châu
-Đọc hiểu: Truyện ngắn “Rơi xuống biển cả” 
-Viết: bài nghị luận trình bày suy nghĩ về ý nghĩa của nghịch cảnh trong cuộc
sống từ câu chuyện trên
-Đọc hiểu: Truyện ngắn Cổ tích Ấm sứt vòi
-Viết: Bài văn với chủ đề: nuôi dưỡng đam mê trên hành trình đi theo bóng
mặt trời
-Đọc hiểu: Truyện ngắn Tình người
-Viết: Từ những việc mà nhân vật bà lão trong truyện “ Tình người” viết một
bài văn nghị luận bàn về văn hóa xin lỗi và cảm ơn của con người trong xã
hội hiện nay.
-Đọc hiểu: Truyện ngắn Bài học tuổi thơ (Nguyễn Quang Sáng)
-Viết: Từ truyện ngắn Bài học tuổi thơ viết bài văn trình bày suy nghĩ
về ý nghĩa của lối sống trung thực.
- Đọc hiểu: Truyện ngắn Hà Nội trong mắt tôi (Nguyễn Khải)
-Viết: + Đoạn văn trình bày cảm nhận về chi tiết sau truyện: “Nghĩa nói, …
đáng sợ.
+ Bài văn trình bày suy nghĩ của em về ý nghĩa của sự chủ động trong
cuộc sống của mỗi người.
-Đọc hiểu: Truyện ngắn Người gánh nước thuê (Võ Thị Hảo)
-Viết: + Đoạn văn làm nổi bật những đặc sắc về nghệ thuật trong đoạn thơ
Những con đường (Lưu Quang Vũ)
+ Bài văn: Tôn trọng sự khác biệt
-Đọc hiểu: Truyện ngắn Đêm làng (Trọng Nhân)
-Viết: + Đoạn văn phân tích ,đánh giá nhân vật Tường trong Đêm làng
+ Bài văn suy nghĩ về lối sống hết mình của tuổi trẻ.
-Đọc hiểu: Đoạn thơ “Bóng đa làng” (Hoàng Trần Cương)
2

85-9
89-96
96-100

100-103
103-108
108-115

115-118
118-123
123-127

128-131
131-136

136-142

142-147
148-154

ĐỀ 32
ĐỀ 33

ĐỀ 34

ĐỀ 35

ĐỀ 36
ĐỀ 37
ĐỀ 38

ĐỀ 39

ĐỀ 40

ĐỀ 41

ĐỀ 42

ĐỀ 43
ĐỀ 44
ĐỀ 45

-Viết: + Đoạn văn phân tích đặc sắc trong nghệ thuật trần thuật của đoạn
truyện : Bức tranh (Nguyễn Minh Châu)
+ Bài văn bày tỏ ý kiến về sự cần thiết phải biết trân trọng quá khứ.
-Đọc hiểu: Truyện ngắn “Cha chở con đi học” (Nguyễn Kim Châu)
154-158
-Viết bài văn giới thiệu về bản thân để ứng tuyển làm thành viên của Ban tổ
chức sự kiện “Ngày của cha”
-Đọc hiểu: Truyện ngắn: Người đầm (Thạch Lam)
-Viết: + Đoạn văn bàn về hậu quả của việc học mà không nghĩ.
+ Bài văn phân tích vẻ đẹp của nhân vật người phụ nữ Pháp trong đoạn
trích Người đầm (Thạch Lam)
-Đọc hiểu: đoạn trích trong truyện dài Làm bạn với bầu trời – Nguyễn Nhật
159-168
Ánh
-Viết: Bài văn phân tích, đánh giá về nội dung và một số nét đặc sắc nghệ
thuật của đoạn trích trong truyện dài Làm bạn với bầu trời – Nguyễn Nhật
Ánh
-Đọc hiểu: Đoạn trích truyện: Chuyện con mèo dạy hải âu bay– Luis
169- 172
Sepulveda
-Viết bài văn thuyết phục người khác từ bỏ thói quen: làm việc riêng trong
giờ học.
-Đọc hiểu: Truyện ngắn Bố tôi (Nguyễn Ngọ Thuần)
172-175
-Viết bài văn phân tích truyện ngắn Bố tôi (Nguyễn Ngọc Thuần)
-Đọc hiểu: Truyện ngắn Ăn trôm táo (Nguyễn Nhật Ánh)
175-179
-Viết bài văn nghị luận về lòng khoan dung
-Đọc hiểu: Truyện ngắn Giấy chứng nhận người (Tác giả: Ức Thanh - Trung 180- 187
Quốc ; người dịch: Vũ Công Hoan)
-Viết bài văn nghị luận với chủ đề “ sức hấp dẫn của truyện ngắn Giấy chứng
nhận người” 
-Đọc hiểu: Truyện ngắn Anh béo và anh gầy (An-tôn Sê-khốp)
187- 193
-Viết: + Đoạn văn phân tích ngắn gọn chủ đề của bài thơ Bản nháp (Vân
Anh)
+ Bài văn trình bày suy nghĩ của em về câu nói: Hãy sống như lửa cháy.
-Đọc hiểu: Truyện ngắn Cây sa mộc chết đứng (Tống Ngọc Hân)
193-198
-Viết: + Đoạn văn trình bày những suy nghĩ về số phận của những người phụ
nữ trong truyện “Cây sa mộc chết đứng” của Tống Ngọc Hân.
+ Bài văn bàn về mối quan hệ giữa nhận thức và khát vọng.
-Đọc hiểu: Truyện ngắn Khắc dấu mạn thuyền (Bảo Ninh).
199-204
-Viết: + Đoạn văn về ý nghĩa sự hi sinh thầm lặng trong cuộc sống.
+ Bài văn phân tích và đánh giá nội dung đoạn trích ở phần đọc hiểu
(trích Khắc dấu mạn thuyền, Bảo Ninh).
-Đọc hiểu: Truyện ngắn Bến thời gian (Tạ Duy Anh)
204-209
-Viết: + Đoạn văn bàn về tầm quan trọng của việc sử dụng thời gian hợp lý
+Bài văn nghị luận phân tích, đánh giá chủ đề và nhân vật trong đoạn trích
phần đọc hiểu.
-Đọc hiểu: Truyện ngắn Bức tượng (S. Antov)
-Viết: bài văn nghị luận bàn về ý nghĩa của việc sống biết cho đi.
-Đọc hiểu: Truyện ngắn Cậu bé làm xiếc ( Edmodo De Amicis)
-Viết: + Đoạn văn về ý nghĩa của sự tế nhị khi giúp đỡ người khác
+ Bài văn phân tích nhân vật cậu bé làm xiếc trong văn bản trên.
-Đọc hiểu: truyện ngắn “Chiếc lông chim màu đỏ” của Nguyễn Quang Thiều
3

210-214
214-219
219-223

ĐỀ 46

ĐỀ 47
ĐỀ 48
ĐỀ 49

ĐỀ 50
ĐỀ 51
ĐỀ 52
ĐỀ 53

ĐỀ 54
ĐỀ 55

ĐỀ 56
ĐỀ 57

ĐỀ 58

-Viết: + Đoạn văn cảm nhận về hình ảnh “chiếc lông chim màu đỏ” trong
truyện
+ Bài văn bàn về mối quan hệ giữa niềm tin và sự thành công.
-Đọc hiểu: truyện ngắn Con chó xấu xí (Kim Lân)
-Viết: + Đoạn văn về tác hại của thói vô cảm trong cuộc sống.
+ Bài văn phân tích, đánh giá chủ đề và những nét đặc sắc về nghệ
thuật của truyện ngắn đã cho ở phần Đọc hiểu.
-Đọc hiểu: tác phẩm “Đất quên” của Nguyễn Huy Thiệp
-Viết bài văn phân tích và đánh giá tác phẩm “Đất quên” của Nguyễn Huy
Thiệp
-Đọc hiểu: Truyện ngắn Ga tàu tuổi thơ (Vũ Thị Huyền Trang)
-Viết: + Đoạn văn trình bày cảm nhận về nhân vật người anh trong truyện
+ Bài văn thuyết phục từ bỏ thói quen này Lạm dụng mạng xã hội
-Đọc hiểu: Truyện ngắn “Gió xanh” của Phạm Duy Nghĩa.
-Viết: + Đoạn văn suy nghĩ về nghệ thuật kể chuyện trong đoạn trích “Gió
xanh” của Phạm Duy Nghĩa.
+ Bài văn bàn về mối quan hệ giữa “thời cơ” và “thách thức” trong
cuộc sống hiện nay.
-Đọc hiểu: truyện ngắn “Hoa đào nở trên vai” (Vũ Thị Huyền Trang)
-Viết: + Đoạn văn về vai trò của sự sẻ chia trong cuộc sống
+ Bài văn Phân tích đoạn trích truyện “Hoa đào nở trên vai”
-Đọc hiểu: Truyện ngắn “Mây trắng còn bay” của Bảo Ninh.
-Viết bài văn phân tính, đánh giá nhân vật bà cụ trong tác phẩm “Mây trắng
còn bay”
-Đọc hiểu: truyện ngắn“Ông ngoại”( Nguyễn Ngọc Tư)
-Viết: +Đoạn văn về giá trị của tình yêu thương con người trong cuộc sống.
+ Bài văn cảm nhận về nhân vật Dung và chủ đề của truyện trên
-Đọc hiểu: Truyện ngắn Miền thương thăm thẳm (Khánh Phượng Vũ)
-Viết: + Đoạn văn cảm nhận về số phận và vẻ đẹp tâm hồn của nhân vật Mụ
trong tác phẩm.
+ Bài văn bàn về “hội chứng teen cuồng thần tượng” hiện nay.
-Đọc hiểu: truyện ngắn Quê mẹ (Thanh Tịnh)
-Viết: + Đoạn văn về ý nghĩa của việc biết trân quý tình thân
+ Bài văn phân tích, đánh giá nhân vật cô Thảo trong truyện trên
-Đọc hiểu: truyện ngắn “Giàn bầu trước ngõ” (Nguyễn Ngọc Tư.)
-Viết: + Đoạn văn cảm nhận về nhân vật người bà trong truyện ngắn trên
+ Bài văn bàn về giải pháp xóa nhòa” sự chênh lệch khác biệt về quan
điểm, tư tưởng, thói quen giữa các thế hệ.

-Đọc hiểu bài thơ Đò Lèn của Nguyễn Duy.
-Viết : + Đoạn văn trả lời của em cho câu hỏi về hạnh phúc…
+ Bài văn phân tích tác phẩm Đò Lèn của Nguyễn Duy
-Đọc hiểu: đoạn văn nghị luận
-Viết: + Đoạn văn về sự cần thiết phải biết nắm bắt cơ hội trong cuộc sống.
+ Bài phân tích hình tượng người mẹ được thể hiện trong bài thơ Mẹ
(Huy Cận)
-Đọc hiểu: Bài thơ Tôi muốn mình là một cái cây (Thanh Thảo)
-Viết: + Đoạn văn cảm nhận nhân vật người cha trong Cha tôi (Sương Nguyệt
4

223-228

228-236
237-242
242-247

247-256
257-263
263-268
269- 275

275-279
280-290

291-296
296-301

301305

ĐỀ 59

ĐỀ 60
ĐỀ 61
ĐỀ 62
ĐỀ 63

ĐỀ 64

ĐỀ 65
ĐỀ 66

ĐỀ 67

ĐỀ 68

ĐỀ 69

ĐỀ 70

Minh)
+ Bài văn về vai trò của lí tưởng sống đối với tuổi trẻ
-Đọc hiểu: bài thơ Hôn trên mảnh đất quê hương (Thu Bồn)
-Viết: + Đoạn văn ý nghĩa của quê hương đối với mỗi người
+ Bài văn phân tích vẻ đẹp độc đáo về nội dung và hình thức của đoạn
thơ : Đường về quê mẹ (Đoàn Văn Cừ

305-310

-Đọc hiểu: bài thơ Ngày xuân của nhà thơ Anh Thơ
-Viết: bài văn phân tích, đánh giá nội dung và nghệ thuật bài thơ trên 
-Đọc hiểu: bài thơ Áo cũ (Lưu Quang Vũ)
-Viết bài vawn bàn về chủ đề: Các bạn trẻ phản biện ý kiến của lớp người đi
trước.
-Đọc hiểu: bài thơ Ba mét cách mặt đường (Vũ Hoàng Sơn)
-Viết bài văn trình bày cảm nhận của em về bài thơ trên.
-Đọc hiểu: văn bản thông tin Lễ hội Sòng Sơn – Ba Dội
-Viết: + Đoạn văn bàn về ý nghĩa của việc phát huy sức mạnh của bản sắc văn
hoá truyền thống trong đời sống hiện đại.
+ Bài văn phân tích nội dung và nghệ thuật của bài thơ: Một phía làng
tôi (Nguyễn Văn Song)
-Đọc hiểu: Bài thơ Quê hương (Nguyễn Bính)
-Viết: + Đoạn văn về trách nhiệm của bản thân đối với quê hương, đất nước.
+ Bài văn nghị luận phân tích, đánh giá nét đặc sắc về nội dung và
hình thức nghệ thuật của đoạn thơ trong bài thơ trên

310313
313-315

-Đọc hiểu: Bài thơ “Không có gì tự đến đâu con”(Nguyễn Đăng Tấn)
-Viết bài văn phân tích tác phẩm trên
-Đọc hiểu: Bài thơ “Chiếc áo của cha (Ngô Bá Hoà)
-Viết: + Đoạn văn bàn về ”về ý nghĩa của sự thấu hiểu người thân.
+ Bài văn phân tích, đánh giá chủ đề và một số nét đặc sắc về hình
thức nghệ thuật của bài thơ Chiếc áo của cha -Đọc hiểu: Bài thơ “Rồi ngày mai em đi” của Lò Cao Nhum.
-Viết: + Đoạn văn trình bày suy nghĩ về lời nhắn nhủ của nhân vật trữ tình
dành cho “con” trong bài thơ
+ Bài văn bàn về vấn đề: bên cạnh tri thức, cần các yếu tố nào để đưa
Việt Nam “sánh vai với các cường quốc năm châu” như điều của Chủ tịch Hồ
Chí Minh hằng mong mỏi?

327-331

-Đọc hiểu: thơ ”Tổ quốc ở Trường Sa”(Nguyễn Việt Chiến)
-Viết: + Đoạn văn về tình yêu quê hương, đất nước.
+ Bài văn ghi lại cảm xúc của em về đoạn thơ trên.
-Đọc hiểu: đoạn văn nghị luận
-Viết: + Đoạn văn về vấn đề bình đẳng về quyền lợi giữa người với người mà
tác giả đặt ra trong văn bản
+ Bài văn phân tích nghệ thuật sử dụng hình ảnh trong bài thơ “Thu
đến” (Mai văn Phấn)
-Đọc hiểu: Truyện “Chuyện con chó có nghĩa của một nhà nghèo (Phạm Quý
Thích)
-Viết: + Đoạn văn phân tích ngắn gọn thông điệp của bài thơ Khát vọng
(Đặng Hồng Thiệp) 

340-345

5

315-318
319-324

324-327

331-335

335-339

345-349

350-354

+ Bài văn thể hiện quan niệm Gió chiều nào theo chiều ấy.

6

7

ĐỀ 1
8

I.ĐỌC HIỂU (6.0 điểm)
Đọc đoạn trích sau:
Sau trận mưa rào vòm trời như được rửa sạch, trở nên xanh và cao hơn. Đã
chớm hè nhưng trời vẫn lành lạnh, cái lạnh làm người ta hưng phấn và chóng đói.
Thường Mạnh đi học về là đi thả trâu. Tối mịt cậu rong trâu về, đầu tưởng tượng đến
một nồi cơm bốc khói nghi ngút.
[…] Chợt Mạnh phát hiện ra một đám mầm khoai đỏ au, mập mạp, tua tủa hướng
lên trời. Kinh nghiệm đủ cho cậu biết bên dưới những chiếc mầm là củ khoai lang sót.
Với bất cứ đứa trẻ trâu nào thì điều đó cũng tương đương với một kho báu. Nó bị sót
lại từ trước Tết và bây giờ nó sẽ rất ngọt. Để xem, anh bạn to cỡ nào? Không ít trường
hợp bên dưới chỉ là một mẩu khoai. Nước miếng đã kịp tứa khắp chân răng khi cậu
tưởng tượng đến món khoai nướng. Ruột nó trong như thạch. Những giọt mật trào ra,
gặp lửa tạo một thứ hương thơm chết người, nhất là khi trời lại lành lạnh thế này. Thật
may là mình đem theo lửa – cậu lẩm bẩm. […].
Mạnh đã có việc để làm, mà lại là một việc làm người ta háo hức. Trong chốc lát
đống cành khô bén lửa và đợi đến khi nó chỉ còn lớp than hồng rực Mạnh mới vùi củ
khoai vào. Cậu ngồi im lắng nghe một sự dịch chuyển vô cùng tinh tế dưới lớp than,
cùi trắng muốt đang bị sức nóng ủ cho thành mật. Từng khoảnh khắc với Mạnh lúc
này trở nên vô cùng huyền diệu. Rồi có một mùi thơm cứ đậm dần, cứ quánh lại, lan
tỏa, xoắn xuýt. Cậu nhớ lại có lần bà kể, nhờ đúng một củ khoai nướng mà ông cậu
thoát chết đói và sau đó làm nên sự nghiệp. Chuyện như cổ tích nhưng lại có thật.
Nào, để xem sau đây cậu sẽ làm nên công trạng gì.
Chợt cậu thấy có hai người, một lớn, một bé đang đi tới. Ông già ôm theo bọc tay
nải còn cậu bé thì cứ ngoái cổ lại phía làng. Cậu nhận ra hai ông cháu lão ăn mày ở
xóm bên. Hôm nay, chẳng có phiên chợ sao ông cháu lão cũng ra khỏi nhà nhỉ. Vài
lần giáp mặt cậu bé và thấy mặt mũi nó khá sáng sủa. Bố mẹ nó chết trong một trận lũ
quét nên nó chỉ trông cậy vào người ông mù lòa.
Mạnh lén trút ra tiếng thở dài khi ông cháu lão ăn mày đã đến rất gần. Có thể
thấy rõ cánh mũi lão phập phồng như hà hít tìm thứ mùi vị gì đó. Cậu bé vẫn câm
lặng, thỉnh thoảng lén nhìn Mạnh.
– Mùi gì mà thơm thế – ông cậu bé lên tiếng – Hẳn ai đang nướng khoai. Ngồi
nghỉ một lát để ông xin lửa hút điếu thuốc đã cháu.
Ông lão lần túi lấy gói thuốc lào. Thằng bé giúp ông tháo khỏi lưng chiếc điếu
nhỏ xíu. Mùi khoai nướng vẫn ngào ngạt và Mạnh đành ngồi chết gí, không dám động
cựa. Chỉ khi ông lão nhờ, cậu mới cúi xuống thổi lửa. Chà, ông cháu lão mà ngồi dai
là củ khoai cháy mất. Đã có mùi vỏ cháy. Lửa sẽ lấn dần vào cho đến khi biến củ
khoai thành đen thui mới thôi. Dường như đoán được nỗi khó xử của Mạnh, ông lão
bảo:
– Tôi chỉ xin lửa thôi…
Mạnh như bị bắt quả tang đang làm chuyện vụng trộm, mặt đỏ lên. Nhưng ông
lão mắt lòa không thể nhìn thấy còn cậu bé ý tứ nhìn đi chỗ khác.
– Thôi, chào cậu nhé. Ta đi tiếp đi cháu!
Ông lật đật đứng dậy, bám vào vai cậu bé, vội vã bước. Cậu bé lặng lẽ nhìn
Mạnh như muốn xin lỗi vì đã làm khó cho cậu. Cái nhìn đĩnh đạc của một người tự
trọng, không muốn bị thương hại khiến Mạnh vội cúi gằm xuống. Ôi, giá như có ba củ
9

khoai, chí ít cũng là hai củ. Đằng này chỉ có một… Mạnh thấy rõ tiếng chân hai ông
cháu xa dần. Nhưng chính khi ấy, khi củ khoai nóng hổi, lớp vỏ răn lại như từng gợn
sóng nằm phơi ra trước mắt Mạnh, thì nỗi chờ đón háo hức lúc trước cũng tiêu tan
mất. Giờ đây củ khoai như là nhân chứng cho một việc làm đáng hổ thẹn nào đó. Dù
Mạnh có dối lòng rằng mình chẳng có lỗi gì sất nhưng cậu vẫn không dám chạm vào
củ khoai… Hình như đã có người phải quay mặt đi vì không dám ước có được nó. Có
thể ông nội cậu đã từng nhìn củ khoai nướng cho ông làm nên sự nghiệp bằng cái
cách đau đớn như vậy.
Mặc dù rong trâu về từ chiều nhưng mãi tối mịt Mạnh mới vào nhà. Giờ đây mới
là lúc cậu sống trọn vẹn với cảm giác ngây ngất của người vừa được ban tặng một
món quà vô giá. Cậu nhắm mắt lại mường tượng giây phút cậu bé kia mở gói giấy báo
ra. Nửa củ khoai khi đó sẽ khiến cậu ta liên tưởng đến phép lạ, có thể lắm chứ! Và rồi
cậu thấy lâng lâng đến mức chính mình tự hỏi liệu đây có phải là giấc mơ?
(Trích “Củ khoai nướng” – Truyện ngắn chọn lọc Tạ Duy Anh- xuất bản 2002)
*Chú thích: Tác giả: Tạ Duy Anh có tên khai sinh là Tạ Việt Dũng, sinh ngày
9/9/1959 quê ở Chương Mĩ, tỉnh Hà Tây (nay thuộc Hà Nội). Ông là cây bút trẻ trong
thời kì đổi mới. Qua hơn 20 năm cầm bút, Tạ Duy Anh vẫn luôn luôn trăn trở tìm cách
đổi mới từ duy, quan niệm nghệ thuật, làm mới tác phẩm từ nội dung tới hình thức, từ
ngôn ngữ tới cấu trúc. Tạ Duy Anh tiếp nối những dòng văn đầy trăn trở nhưng cũng
đầy tính nhân văn. Tác phẩm: Củ khoai nướng nằm trong tập “Truyện ngắn chọn lọc”
– Tạ Duy Anh.
Thực hiện các yêu cầu sau:
Câu 1(0,5đ). Xác định ngôi kể trong đoạn trích?
Câu 2.(0,5đ) Nêu chủ đề của đoạn trích?
Câu 3.(0,5đ) Nhân vật chính trong đoạn trích là ai?
Câu 4. (0,5đ) Vì sao cậu bé Mạnh lại có “cảm giác ngây ngất của người vừa được
ban tặng một món quà vô giá”?
Câu 5.(1,0đ) Chi tiết nào trong đoạn trích để lại ấn tượng sâu sắc nhất với
anh/chị?
Câu 6.(1,0đ) Em hãy lý giải hành động của ông lão ăn mày trong câu văn
sau:“Ông lật đật đứng dậy, bám vào vai cậu bé, vội vã bước.”
Câu 7.(1,0đ) Đánh giá tình cảm và thái độ của tác giả với nhân vật Mạnh?
Câu 8. (1,0đ) Qua đoạn trích trên, em hãy rút ra thông điệp có ý nghĩa nhất với
bản thân.
PHẦN II. VIẾT (4.0 điểm). Từ đoạn trích truyện Củ khoai nướng ở phần Đọc
hiểu, em hãy viết bài văn nghị luận (khoảng 400 đến 500 chữ) bàn về lòng tự trọng của
con người trong cuộc sống.
HƯỚNG DẪN CHẤM
Phần

Câu

Nội dung

Điểm

I

 

ĐỌC HIỂU

6.0

 

1

Ngôi Kể: Ngôi thứ ba

0,5

10

2

Chủ đề: Lòng yêu thương con người.

0,5

3

Nhân vật chính trong đoạn trích là cậu bé Mạnh

0,5

4

Cậu bé Mạnh lại có “cảm giác ngây ngất của người vừa được
ban tặng một món quà vô giá”vì đã chia sẻ một phần khoai
nướng cho chú bé ăn mày.

0,5

5

Chi tiết trong đoạn trích để lại ấn tượng sâu sắc nhất:
– Cậu bé Mạnh tìm được một củ khoai lang còn sót lại trên
ruộng khi đi chăn trâu.
1.0
– Cậu  bé Mạnh đã chia sẻ một phần khoai nướng với cậu bé ăn
mày.

6

Lý giải hành động của ông lão ăn mày trong câu văn sau:“Ông
lật đật đứng dậy, bám vào vai cậu bé, vội vã bước.”
– Hai ông cháu vội vã rời đi để tránh cho Mạnh cảm thấy khó
xử. Hai ông cháu ăn xin đói khổ mà đầy sự tự trọng, ý tứ. …

1,0
 

7

 Đánh giá tình cảm và thái độ của tác giả với nhân vật Mạnh:
Đồng cảm, yêu mến

1,0

    8

Thông điệp ý nghĩa qua đoạn trích:
HS có thể rút ra nhiều bài học khác nhau (phù hợp chuẩn mực
đạo đức và pháp luật), GV linh hoạt cho điểm, dưới đây là gợi ý
tham khảo:
– Trong cuộc sống cần có lòng yêu thương, sự sẻ chia giữa con
người và con người.
1.0
– Không nên phân biệt đối xử, luôn có sự tôn trọng với mọi
người xung quanh mình dù có thể họ là những người bất hạnh,
kém may mắn.
– Bài học về lòng tự trọng, ứng xử trước khó khăn thử thách
của cuộc sống
…

 

LÀM VĂN

 

II

4.0

Từ đoạn trích truyện Củ khoai nướng ở phần Đọc hiểu, anh/chị
hãy viết bài văn nghị luận bàn về lòng tự trọng của con người
 
trong cuộc sống.
a. Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận
Mở bài nêu được vấn đề, Thân bài triển khai được vấn đề, Kết
bài khái quát được vấn đề.

0,25

b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận
Nghị luận về lòng Tự trọng của con người thể hiện trong ngữ
liệu ở phần đọc hiểu, trong cuộc sống.

0.25

c. Triển khai vấn đề nghị luận thành các luận điểm
Học sinh có thể triển khai theo nhiều cách nhưng cần vận dụng
tốt các thao tác lập luận, kết hợp chặt chẽ giữa lí lẽ và dẫn
11

 

chứng; đảm bảo các yêu cầu sau:
*Giới thiệu khái quát vấn đề nghị luận.

0.5

*Phân tích và đánh giá:
Lần lượt trình bày các luận điểm. Sử dụng lí lẽ và dẫn chứng để
làm rõ luận điểm:
* Lòng tự trọng của con người được thể hiện trong đoạn
trích truyện Củ khoai nướng
– Câu chuyện nói về diễn biến tâm trạng của cậu bé Mạnh xoay
quanh hình ảnh củ khoai nướng. Từ tâm trạng nôn nao, háo hức
đến tâm trạng tủi hổ khi cậu đối mặt với hai ông cháu ăn xin đói
khổ, chính sự tự trọng, ý tứ của hai ông cháu khiến cho Mạnh
phải cúi gằm xuống, tâm trạng cậu trở nên bối rối, xấu hổ.
– Cậu áy náy, ân hận vì không thể chia sẻ củ khoai cho hai ông
cháu, cậu trách mình, dằn vặt bởi suy nghĩ: “Có thể ông nội cậu
đã từng nhìn củ khoai nướng bằng cách đau đớn như vậy”. Cuối
cùng cậu cả thấy vui vẻ, thoải mái khi đã chia sẻ củ khoai
nướng với hai ông cháu ăn xin.
– Nhân vật Mạnh là một cậu bé có lòng tự trọng, có tấm lòng
lương thiện, vị tha, biết yêu thương và quan tâm đến những
người gặp khó khăn.
– Hai ông cháu ăn xin đói khổ nhưng mọi hành động của họ đều
thể hiện sự tự trọng, ý tứ.
* Lòng tự trọng của con người trong cuộc sống:
– Biểu hiện của lòng Tự trọng:
+ Lòng tự trọng là một trong những đức tính cao quý của con
người, mà mỗi chúng ta đều cần phải có phẩm chất đó. Lòng tự
trọng là coi trọng danh dự, phẩm chất, nhân cách của bản thân
và những người xung quanh ta. Người có lòng tự trọng sẽ biết
bảo vệ lòng tự trọng của mình.
+ Hằng ngày khi chúng ta giao tiếp với người khác, khi chúng
ta làm việc, một người có lòng tự trọng được thể hiện qua việc
được