UBND PHƯỜNG TRẦN HƯNG ĐẠO
TRƯỜNG THCS LƯƠNG THẾ VINH

ĐỀ KIỂM TRA GIỮA HỌC KỲ II
NĂM HỌC: 2025- 2026
MÔN: NGỮ VĂN 8
(Thời gian làm bài: 90 phút )

(Đề kiểm tra gồm 2 trang)
I. ĐỌC- HIỂU (6 điểm):
Đọc truyện ngắn sau và thực hiện các yêu cầu:
Con chim cúc cu
(Lê Văn Thiện)
Hôm từ nhà ngoại về, thằng cu Tin cứ nằng nặc đòi ba nó mua cho nó một con
chim cúc cu. Bởi tiếng gù “cúc…cu, cúc cu” nghe thật êm tai. Lại thêm bộ lông
cườm của nó thật bắt mắt. Nó cứ lên Google, Youtube tìm xem về sinh hoạt, đời
sống của loài chim này.
– Ba mua cho con một con cúc cu! – Thằng bé cứ nũng nịu như ra lệnh cho ba
nó. Hết nói với mẹ, nó lại nói với ba.
Thấy thương con quá, sẵn có ông chú nuôi chim cảnh, anh Hoàng tìm về cho
thằng bé một chiếc lồng thật xinh và một chú cúc cu thật dễ thương.
Mấy hôm nay, cu Tin cứ quanh quẩn bên chiếc lồng chim cu, mặc dù anh treo
cũng khá cao. Mấy ngày đầu còn lạ lẫm, hễ thấy ai hay có cơn gió mạnh là chú chim
cứ nhảy lên bần bật, tung cả lông lá. Rồi quen dần, nó gù hót lên thật rộn ràng, líu
lo. Hai chú bạn nhỏ trở thành đôi bạn thân.
Bỗng chiều nay, thằng bé đến bên ba nó với vẻ mặt buồn hiu:
- Ba ơi, thả con chim đi đi ba!
Anh Hoàng ngạc nhiên lắm:
- Sao lại thả? Con thích nó lắm mà? Thả nó rồi con chơi với ai?
Thằng bé thút thít:
- Thả nó đi đi ba! – Vừa nói thằng bé vừa khóc to hơn.
Chưa hiểu chuyện gì đang xảy ra, nhưng anh vẫn làm theo lời thằng bé. Anh
lấy chiếc lồng xuống rồi từ từ mở cửa chiếc lồng. Chú cúc cu ngơ ngác như cũng
chẳng hiểu điều gì, chú ngó qua ngó lại như lưu luyến, rồi vút bay cao trong khi
thằng bé thì lấy tay che mắt lại và… khóc.
- Để tay xuống đi, ba thả nó đi rồi!
- Nó bay về hướng nào vậy ba? Nó có tạm biệt con không?
- Có. Nó sà xuống chậu hoa, bay lên cây mận, tíu tít một hồi rồi mới bay đi.
À, con thích nó lắm mà, sao lại đòi thả nó đi?
Thằng bé lại thút thít:
- Con thương con cúc cu lắm nhưng con thấy cúc cu buồn nên con muốn thả nó
đi.
- Ý con là sao?
- Vì cúc cu cũng có bạn, có cha mẹ. Mình phải thả nó về với gia đình nó. Hôm
qua con thấy trên cây mận nhà mình có gia đình cúc cu, cha mẹ và hai anh em nằm

sát bên nhau, thấy thương lắm. Từ nay con sẽ chỉ ngắm cúc cu và nghe nó hót ngoài
trời cao thôi.
“Cúc... cu”. “Cúc... cu”.
- Kìa ba có nghe nó hót không? Chắc là nó vui lắm hen ba.
Ôm con vào lòng, xoa đầu con trẻ mà trong anh đong đầy một niềm hạnh phúc.
(Văn học và tuổi trẻ, số 10 năm 2025, NXBGDVN, trang 44,45)
Chọn phương án trả lời đúng cho mỗi câu hỏi từ câu 1 đến câu 6 (3,0 điểm).
Câu 1. Truyện được kể theo ngôi thứ mấy?
A. Ngôi thứ nhất
B. Ngôi thứ hai
C. Ngôi thứ ba
D. Kết hợp hai ngôi kể
Câu 2. Xác định phương thức biểu đạt chính của truyện?
A. Biểu cảm
B. Tự sự
C. Miêu tả
D. Thuyết minh
Câu 3. Dòng nào nêu đúng chủ đề của truyện?
A. Tình anh em
B. Tình thầy trò
C. Tình yêu thiên nhiên
D. Tình bạn bè
Câu 4. Từ tượng thanh thút thít trong câu “Thằng bé thút thít” mô tả tiếng khóc như
thế nào?
A. Khóc nhỏ, ngắt quãng, như cố giấu không để ai nghe thấy
B. Khóc nấc từng tiếng, khóc lâu, nghẹn ngào
C. Khóc thành tiếng, ngắt quãng, thể hiện nỗi đau buồn
D. Khóc to, liên tiếp, thể hiện sự buồn bã, thất vọng
Câu 5. Đâu không phải là lí do khiến cu Tin quyết định thả con chim cúc cu?
A. Vì thấy con chim cúc cu buồn
B. Vì muốn cúc cu có bạn, có cha mẹ
C. Vì thương chú chim cúc cu
D.Vì không còn thích chim cúc cu
Câu 6. Tìm từ toàn dân tương ứng với nghĩa của từ địa phương được in đậm
trong câu văn “Chắc nó vui lắm hen ba”?
A. A. nhưng
B. không
B. C. nhỉ
D. chưa
Câu 7. (1,0 điểm) Vì sao cuối tác phẩm, người cha lại “Ôm con vào lòng, xoa
đầu con trẻ mà trong anh đong đầy một niềm hạnh phúc.”
Câu 8. (2,0 điểm) Thông qua truyện ngắn, em hãy viết đoạn văn (khoảng 8 đến
10 câu) trình bày suy nghĩ về vai trò của thiên nhiên đối với con người.
PHẦN II. VIẾT (4,0 điểm)
Viết bài văn phân tích truyện ngắn “Con chim cúc cu” của tác giả Lê Văn Thiện
trong phần Đọc hiểu.
-----Hết----Họ và tên thí sinh…………………….……..........… Số báo danh…………….