UBND PHƯỜNG HÒA BÌNH
TRƯỜNG THCS HỮU NGHỊ

Câu

Vùng kiến thức

BẢNG MÔ TẢ MA TRẬN CHI TIẾT ĐỀ KIỂM TRA CUỐI HỌC KÌ II
NĂM HỌC 2025 -2026
MÔN: NGỮ VĂN - LỚP 9
Cấp độ tư duy
Nhận biết

Thông hiểu

Vận dụng

Phần I. Phần Đọc hiểu (4,0 Điểm)
(Gồm: 5 câu hỏi. Trong đó có 2 câu nhận biết, 2 câu thông hiểu, 1 câu vận dụng)
Câu 1, 2
(0,5 Điểm/ 1 câu)

h------;- Xác định ngôi kể
Truyện hiện đại - Nhận biết từ ngữ, hình
ảnh trong văn bản.

Câu 3, 4
Truyện hiện đại
(1,0 Điểm/1 câu)
Câu 5
(1,0 Điểm)

- Tác dụng của biện pháp tu từ
- Hiểu được ý nghĩa của hình
ảnh/việc làm trong văn bản.

Truyện hiện đại

Phần II. Tự luận (6,0 Điểm)
Câu 1
(2,0 Điểm)

Viết đoạn văn
nghị luận văn
học khoảng (100
chữ)

- Nhận biết được
kiểu đoạn văn nghị
luận văn học
- Xác định được
vấn đề nghị luận:
phân tích nhân vật
trong văn bản
- Đảm bảo đúng các
yêu cầu về hình
thức một đoạn văn;
- Đảm bảo dung

- Hình thành luận điểm, lí lẽ,
lấy bằng chứng từ đoạn thơ
để làm sáng tỏ vấn đề nghị
luận.

- Trình bày được suy nghĩ
về thông điệp được gợi ra
từ văn bản
- Vận dụng kiến thức
phần đọc hiểu văn bản,
kết hợp với kĩ năng viết
đoạn văn để tạo lập một
đoạn văn nghị luận văn
học có bố cục mạch lạc,
luận điểm, lí lẽ, bằng
chứng phù hợp, làm sáng
tỏ vấn đề nghị luận; trình
bày sáng tạo.

Câu 2
(4,0 Điểm)

lượng, chuẩn chữ
viết, chính tả Tiếng
Việt.
Viết bài văn nghị - Xác định được vấn - Hình thành hệ thống luận điểm - - Tạo lập được văn bản
luận xã hội về một đề nghị luận
kết hợp lí lẽ, bằng chứng làm nghị luận xã hội về một
vấn đề cần giải - Đảm bảo đúng các sáng tỏ vấn đề nghị luận.
vấn đề cần giải quyết có bố
quyết
yêu cầu về hình thức
cục mạch lạc, luận điểm, lí
một bài văn nghị
lẽ, bằng chứng rõ ràng, xác
luận
thực, phù hợp làm sáng tỏ
- Đảm bảo dung
vấn đề nghị luận; đề xuất
lượng, chuẩn chữ
được những giải pháp giải
viết, chính tả Tiếng
quyết vấn đề một cách khả
Việt.
thi và có sức thuyết phục;
sáng tạo trong cách suy
nghĩ, trình bày;

UBND PHƯỜNG HÒA BÌNH
ĐỀ KIỂM TRA CUỐI HỌC KÌ II
TRƯỜNG THCS HỮU NGHỊ
NĂM HỌC 2025 - 2026
MÔN: NGỮ VĂN - LỚP 9
ĐỀ CHÍNH THỨC
Ngày kiểm tra: ngày tháng 04 năm 2026
Thời gian làm bài: 90 phút (không kể thời gian phát đề)

(Đề thi gồm có 02 trang)

I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)
Đọc văn bản sau:

GA TÀU TUỔI THƠ
(Lược đoạn đầu: Tôi rất sợ những buổi chiều thu im ắng, bàng bạc trôi qua cuộc
đời mình. Nó gợi nhớ cho tôi về những tháng năm tuổi thơ chiều nào cũng ra ngõ ngóng
những chuyến tàu ngược chở nặng niềm mong mỏi […] Khi ấy mẹ tôi bị bệnh nặng, bố gói
ghém tất cả gia tài và tình yêu đưa mẹ lên chuyến tàu xuôi xuống Hà Nội chữa bệnh, nhà
chỉ còn ba anh em chăm nhau.)
Ở ngõ nhà tôi có một cây bạch đàn to, mỗi hôm ra ngóng bố mẹ tôi lại lấy mảnh
chai cứa lên thân cây một vạch. Cho đến một buổi chiều, anh tôi đếm trên thân cây thấy
vừa tròn mười lăm vạch. Chiều ấy khi trời đã tối hẳn, anh tôi đã dắt thằng út em vào nhà,
tôi vẫn còn đứng nán lại nhìn một lần nữa phía con đường mòn. Tôi bỗng hét lên sung
sướng vì đã nhìn thấy bóng dáng thân quen của bố mẹ đang đi về phía chúng tôi. Buổi
chiều muộn ấy là một chiều tràn ngập niềm vui, thằng út em sà vào vòng tay, dụi dụi vào
ngực mẹ như nó vẫn còn nhớ mùi hương của sữa. Anh cả vừa hát, vừa nhảy chân sáo đi
đằng sau. Bố công kênh tôi trên đôi vai đã gầy sọp đi vì vất vả. Tối ấy cả nhà trải chiếu ra
giữa sân ngập tràn ánh trăng, mẹ lại hát ru em ngủ, bố kể nốt câu chuyện cổ tích ''Cây
khế'' còn dang dở 15 ngày trước…
Rồi khi em út tôi bị ung nhọt mọc đầy người, bố mẹ lại một lần nữa gồng gánh niềm
tin xuôi tàu về Hà Nội. Nhà chỉ còn hai anh em chăm nhau nhưng vẫn không quên chiều
chiều lại ra ngõ ngóng. Mấy đứa trẻ con trong xóm chơi bắn bi với tôi bị thua nên ghét tôi
lắm, cứ chiều thấy anh em tôi ra ngõ là chúng lại xúm vào trêu rất ác: ''Đồ mồ côi! Anh
em nhà mồ côi bị bố mẹ bỏ rơi. Ê ồ! Ê ồ!'' Tôi vừa gào khóc vừa nhặt đất đá ném lũ trẻ.
Anh cả cõng tôi trên lưng đi về phía con đường mòn, chúng tôi cứ đi từ khi mặt trời bắt
đầu xuống núi đến khi tôi mỏi mắt cũng không nhìn rõ hướng đi. Lúc ấy tôi khóc khản cả
cổ còn anh trai thì luôn miệng dỗ dành:
- Em gái ngoan nào, để anh cõng em đi tìm bố mẹ đi tìm em út nhé. Rồi mai anh đi
hái quả đùm đũm chín mọng đỏ cho ăn nhé.
Đấy là lần đầu tiên chúng tôi nhìn thấy ga tàu, hai đứa trẻ con cõng nhau đứng lọt
thỏm giữa sân ga im ắng, khách xuống tàu đã về hết tự lúc nào. Anh tôi đứng lặng rất lâu,
tôi thấy có vài giọt nước ấm rơi xuống đôi bàn tay đang bá vào cổ anh. Tôi biết là anh
đang khóc, nhưng sau đó anh lại xốc tôi lên và cõng quay trở lại con đường mòn khi nãy.
Tôi không thể nhớ nổi có biết bao buổi chiều đã đi qua cuộc đời chúng tôi buồn bàng bạc
như thế. Bởi em tôi bệnh rất nặng, phải mấy năm sau em mới thật sự khỏi bệnh. Trong lúc bố
mẹ tôi gồng gánh trên đôi vai mình những gian nan, vất vả chạy chữa khắp nơi để cứu lấy sinh
mạng em tôi, thì anh trai đã phải lớn lên trước tuổi để che chở, bao bọc thứ niềm tin nhỏ bé
trong tôi. Từ tình yêu thương đó tôi lớn lên từng ngày một, tôi hiểu ra rằng những chuyến đi
của bố mẹ có ý nghĩa lớn lao như thế nào, tôi cũng hiểu rằng anh cả là một người anh thật tuyệt
vời. Lúc bố mẹ vắng nhà anh đã đứng vững, đã làm cái “nóc nhà” để che chở vỗ về và cả tha
thứ cho bầy em bé nhỏ của mình.
Cho đến mãi sau này tôi cũng không bao giờ quên những buổi chiều anh trai tôi dắt
tôi ra ngõ ngóng người thân trở về. Cây bạch đàn ở ngõ đã bao lần thay vỏ, những vết khắc

năm xưa đã không còn nữa nhưng vết khắc tuổi thơ thì vẫn luôn hằn trong tâm trí chúng
tôi.

Để sau này khi dòng xoáy cuộc đời có cuốn chúng tôi về đâu đi nữa thì những buổi
chiều ngang qua cuộc đời sẽ giúp tôi tìm về nguồn cội để biết yêu thương và được yêu
thương thật nhiều trong vòng tay ấm áp của gia đình.
(Theo Vũ Thị Huyền Trang1 Ga tàu tuổi thơ2 báo Tài hoa trẻ
Số 750 ngày 15.02.2012)
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1 (0,5 điểm). Xác định ngôi kể được sử dụng trong văn bản.
Câu 2 (0,5 điểm). Trong văn bản, hình ảnh hai đứa trẻ lần đầu tiên nhìn thấy ga tàu được
miêu tả qua những từ ngữ nào?
Câu 3 (1,0 điểm). Phân tích hiệu quả của việc sử dụng biện pháp tu từ liệt kê trong câu văn sau:
“Tối ấy cả nhà trải chiếu ra giữa sân ngập tràn ánh trăng, mẹ lại hát ru em ngủ, bố kể
nốt câu chuyện cổ tích ''Cây khế'' còn dang dở 15 ngày trước…”
Câu 4 (1,0 điểm). Em hiểu thế nào về ý nghĩa của hình ảnh “cây bạch đàn” trong việc thể
hiện chủ đề văn bản.
Câu 5 (1,0 điểm). Từ nội dung văn bản trên, hãy trình bày suy nghĩ của em về ý nghĩa của
tình cảm gia đình trong cuộc sống. (Trả lời trong khoảng 5 -7 dòng)
II. PHẦN VIẾT (6,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm).
Viết đoạn văn (khoảng 100 chữ) phân tích nhân vật người anh trong câu chuyện Ga tàu
tuổi thơ ở phần đọc - hiểu.
Câu 2 (4,0 điểm).
“Quê hương là chùm khế ngọt
Cho con trèo hái mỗi ngày.”
(Đỗ Trung Quân).
Quê hương không chỉ là nơi ta cất tiếng khóc chào đời, là cái nôi nuôi dưỡng tâm hồn,
mà còn là mạch nguồn gắn kết mỗi cá nhân với cội nguồn dân tộc. Trong dòng chảy của thời
đại hội nhập, tình yêu quê hương đất nước không còn dừng lại ở những định nghĩa trừu
tượng, mà cần được hiện thực hóa bằng những hành động, giải pháp cụ thể và thiết thực.
Từ nhận thức đó, hãy viết một bài văn nghị luận (khoảng 500 chữ) trả lời câu hỏi: Học
sinh ngày nay cần làm gì để thể hiện tình yêu sâu sắc đối với quê hương Đất Tổ (Phú Thọ).
------------ Hết ----------

Vũ Thị Huyền Trang sinh năm 1987, Tác giả trẻ, viết nhiều cho thiếu nhi, tập trung khai thác chủ đề
tình cảm gia đình, quê hương, tuổi thơ. Ngôn ngữ mộc mạc, tự nhiên, giọng văn trong sáng, nhẹ nhàng,
giàu cảm xúc. 
2
Ga tàu tuổi thơ kể về những ký ức của “tôi” về gia đình và những buổi chiều ra ngõ ngóng người thân
trở về, những năm tháng được sống trong tình yêu thương của người anh trai.
1

UBND PHƯỜNG HÒA BÌNH
TRƯỜNG THCS HỮU NGHỊ

HƯỚNG DẪN CHẤM KIỂM TRA CUỐI HỌC KÌ II

HỌC 2025 - 2026
MÔN: NGỮ VĂN - LỚP 9
(Hướng dẫn chấm gồm 03 trang)

Phần Câ Nội dung
u
I
ĐỌC - HIỂU
1
- Ngôi kể: Ngôi thứ nhất
2
3

4

5

II
1

Trong văn bản, hình ảnh hai đứa trẻ lần đầu tiên nhìn thấy
ga tàu được miêu tả qua những từ ngữ: cõng nhau; đứng lọt
thỏm giữa sân ga;
- Biện pháp tu từ liệt kê: trải chiếu ra giữa sân, mẹ hát ru,
bố kể chuyện
- Tác dụng:
+ Tạo nhịp điệu câu văn nhẹ nhàng, làm cho bức tranh
sinh hoạt gia đình trở nên cụ thể, sinh động, giàu sức gợi.
+ Khắc họa rõ nét khung cảnh gia đình sum họp giản dị,
đầm ấm, yên vui sau những ngày xa cách.
+ Thể hiện tình cảm gia đình sâu nặng, thiêng liêng, gợi
niềm xúc động, trân trọng những khoảnh khắc hạnh phúc
giản dị trong cuộc sống.
- Ý nghĩa của hình ảnh “Cây bạch đàn” trong việc thể hiện
chủ đề văn bản:
+ Là chứng nhân của thời gian, gắn với những buổi chiều
buồn ngóng đợi cha mẹ trở về
+ Gợi nhắc về tình cảm gia đình sâu sắc, bền chặt.
 Góp phần làm nổi bật chủ đề: tình yêu thương gia đình
là ký ức không thể phai mờ.
- Nội dung văn bản: kể về những năm tháng tuổi thơ của
nhân vật “tôi” trong những buổi chiều cùng anh ngóng chờ
bố mẹ trở về
- Ý nghĩa của tình cảm gia đình
+ Là nơi yêu thương, che chở, nuôi dưỡng con người.
+ Là điểm tựa tinh thần giúp vượt qua khó khăn, thử
thách.
+ Góp phần hình thành nhân cách, nuôi dưỡng tâm
hồn.
…
VIẾT
Viết đoạn văn nghị luận văn học
Viết đoạn văn (khoảng 100 chữ) trình phân tích nhân vật
người anh trong câu chuyện Ga tàu tuổi thơ (ở phần đọc hiểu)
a. Xác định yêu cầu về hình thức, dung lượng đoạn văn

Điểm
4,0
0,5
0,5
0,5
0,5

1,0

0,25

0,75

6,0
2,0

0,25

2

- Xác định đúng yêu cầu về dung lượng, hình thức (100 đến
150 chữ)
- Học sinh có thể trình bày đoạn văn theo cách diễn dịch,
quy nạp…
b. Xác định đúng vấn đề nghị luận: Phân tích nhân vật
người anh trong truyện
c. Đề xuất được hệ thống ý phù hợp để làm rõ vấn đề nghị
luận
- Giới thiệu nhân vật người anh trong câu chuyện – hình
ảnh tiêu biểu cho tình cảm gia đình.
- Nhân vật người anh
+ Yêu thương, chăm sóc em: cõng em, dỗ dành, bảo vệ
em…
+ Giàu trách nhiệm: thay cha mẹ chăm sóc các em khi
vắng nhà.
+ Giàu tình cảm, giàu hi sinh: khóc thầm nhưng vẫn mạnh
mẽ....
+ Trưởng thành sớm: trở thành “nóc nhà” che chở em.
- Nghệ thuật: miêu tả hành động, chi tiết cảm động….
(Đoạn văn có bằng chứng từ văn bản)
Diễn đạt: Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp, liên kết câu.
Sáng tạo: Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về nhân vật; Có cách
diễn đạt mới mẻ.
Viết bài văn nghị luận xã hội
“Quê hương là chùm khế ngọt
Cho con trèo hái mỗi ngày.”
(Đỗ Trung Quân).
Quê hương không chỉ là nơi ta cất tiếng khóc chào đời, là
cái nôi nuôi dưỡng tâm hồn, mà còn là mạch nguồn gắn kết mỗi
cá nhân với cội nguồn dân tộc. Trong dòng chảy của thời đại hội
nhập, tình yêu quê hương đất nước không còn dừng lại ở những
định nghĩa trừu tượng, mà cần được hiện thực hóa bằng những
hành động, giải pháp cụ thể và thiết thực.
Từ nhận thức đó, hãy viết một bài văn nghị luận
(khoảng 500 chữ) trả lời câu hỏi: Học sinh cần làm gì để thể
hiện tình yêu sâu sắc đối với quê hương Đất Tổ (Phú Thọ).
a. Đảm bảo cấu trúc bài nghị luận
Mở bài nêu được vấn đề, thân bài triển khai được vấn đề, kết
bài khái quát được vấn đề.
b. Xác định đúng vấn đề cần nghị luận: Phân tích và đề xuất
giải pháp học sinh cần thực hiện để thể hiện tình yêu đối với
quê hương Đất Tổ.
c. Viết được bài văn nghị luận đảm bảo các yêu cầu:
Lựa chọn các thao tác lập luận phù hợp; kết hợp nhuần
nhuyễn lí lẽ và dẫn chứng; trình bày được hệ thống ý phù hợp
theo bố cục 3 phần của bài nghị luận xã hội; linh hoạt khi
chấm. Có thể triển khai theo hướng:
1. Giới thiệu vấn đề nghị luận
2. Triển khai vấn đề

0,25
1,5

0,25
0,25
4,0

0,25
0,25
3,0

* Giải thích
Quê hương Đất Tổ: là nơi cội nguồn của dân tộc Việt Nam,
gắn liền với thời đại các Vua Hùng, với Đền Hùng - biểu
tượng thiêng liêng của truyền thống “uống nước nhớ nguồn”
- Tình yêu quê hương Đất Tổ: Tình yêu đối với quê hương là
tình yêu mến, gắn bó; tự hào, ý thức giữ gìn, bảo vệ và phát
triển quê hương Phú Thọ - nơi Đất Tổ - Cội nguồn của dân
tộc.
* Bàn luận
- Cơ sở để đề xuất giải pháp
+ Nêu ý kiến cá nhân: thể hiện tình yêu đối với quê hương
là điều cần thiết, quan trọng.
+ Ý nghĩa của việc thể hiện tình yêu đối với quê hương: tạo
động lực phấn đấu, cống hiến, giúp cuộc sống trở nên ý nghĩa,
…
+ Thực tế hiện nay, nhiều bạn trẻ chưa nhận thức rõ vai trò
của bản thân trong việc đóng góp vào sự phát triển chung của
quê hương.
+ Nguyên nhân: Do nhận thức chưa đầy đủ, có lối sống
hưởng thụ, chưa cố gắng lao động, học tập …
- Các giải pháp
Giải pháp 1: Học tập và rèn luyện bản thân để đóng góp cho
quê hương bằng những hành động cụ thể:
+ Nhận thức rõ trách nhiệm của bản thân đối với quê hương
xứ Lạng.
+ Xác định mục đích, lí tưởng sống; quan tâm phát triển
bản thân
+ Cố gắng học tập, trau dồi phẩm chất, rèn luyện kĩ năng để
xứng đáng là người con của quê hương Đất Tổ.
Giải pháp 2: Giữ gìn và phát huy giá trị văn hóa, truyền
thống Đất Tổ
+ Tìm hiểu lịch sử thời đại Hùng Vương, ý nghĩa của Đền
Hùng…để hiểu biết nhiều hơn về truyền thống của quê hương
Phú Thọ.
+ Hướng về Giỗ Tổ Hùng Vương với lòng tự hào, biết ơn.
+ Giữ gìn phong tục, lối sống đẹp, bản sắc địa phương
Giải pháp 3: Quảng bá, lan tỏa hình ảnh quê hương
+ Tham gia bảo vệ môi trường, giữ gìn cảnh quan, di tích.
+ Tích cực tham gia hoạt động cộng đồng, tình nguyện.
+ Ứng xử văn minh, lan tỏa hình ảnh đẹp của con người
Phú Thọ.
+ Giới thiệu quê hương với bạn bè (trực tiếp hoặc qua các
trang mạng xã hội).
* Mở rộng, trao đổi về quan điểm trái chiều hoặc ý kiến
khác
- Phê phán: Một số học sinh có lối sống ích kỉ, hưởng thụ,
lười biếng, thờ ơ với truyền thống quê hương; Thiếu ý thức
giữ gìn môi trường, di tích lịch sử, văn hóa …
(Nêu lí lẽ, có bằng chứng cụ thể để làm sáng tỏ vấn đề)

3. Khẳng định lại vấn đề và rút ra bài học
- Khẳng định tầm quan trọng của những việc làm để thể hiện
tình yêu đối với quê hương Phú Thọ hiện nay
- Tình yêu quê hương cần được thể hiện từ những việc nhỏ
nhất trong cuộc sống hằng ngày….
d. Chính tả, ngữ pháp
Đảm bảo chuẩn chính tả, ngữ pháp Tiếng Việt.
e. Sáng tạo: Thể hiện suy nghĩ sâu sắc về vấn đề nghị luận; có
cách diễn đạt mới mẻ, cuốn hút.
TỔNG I + II

0,25
0,25
10,0

* LƯU Ý
1. Giám khảo cần xem xét bài làm của thí sinh theo tổng thể tránh đếm ý cho điểm
một cách máy móc, đánh giá học sinh toàn diện về kiến thức, kĩ năng.
2. Học sinh có thể làm bài theo nhiều cách nhưng nếu đáp ứng những yêu cầu cơ
bản của đề, diễn đạt tốt vẫn cho điểm tối đa.
3. Giám khảo không quy tròn điểm của từng câu, điểm của bài thi. Điểm làm tròn
đến 0,25 điểm.
4. Khuyến khích bài làm của thí sinh: có cách nhìn nhận vấn đề theo quan điểm
riêng, tìm tòi, sáng tạo riêng, phân tích lí giải phù hợp, có tình thuyết phục
5. Giám khảo căn cứ vào tình hình và chất lượng thực tế của mỗi bài làm để chấm
điểm thích hợp.

UBND PHƯỜNG HÒA BÌNH
TRƯỜNG THCS HỮU NGHỊ
ĐỀ CHÍNH THỨC

ĐỀ KIỂM TRA CUỐI HỌC KÌ II
NĂM HỌC 2025 - 2026

MÔN: NGỮ VĂN - LỚP 9
Ngày kiểm tra: ngày tháng 04 năm 2026
Thời gian làm bài: 90 phút (không kể thời gian phát đề)
(Đề thi gồm có 02 trang)

I. ĐỌC HIỂU (4,0 điểm)
Đọc văn bản sau
QUẢ TRỨNG VÀNG
Tạ Duy Anh3
“Có những chuyện thường ngày lại y như cổ tích. Một lúc nào đó khi chợt nhớ lại,
chính bản thân ta cũng phải ngạc nhiên vì sự kì diệu của nó…”
Tú Minh loay hoay ghi lại dòng nhật ký vào cuốn sổ lưu niệm cho riêng bản thân cậu.
Cậu đã ở tuổi mười hai, có nghĩa là thời thơ ấu đang vùn vụt lao qua những "ga" cuối
cùng. Ðiều này không phải không có lúc làm cậu day dứt. Nhưng chả thể làm gì được.
Cậu chép miệng nuối tiếc và nhắm mắt lại, lẩm bẩm nói với chính mình:
... Hôm nay Tú Minh từ trường về nhà. Lúc sắp vào cổng, cậu nhìn thấy vật gì trăng
trắng trong đám lá tre khô. Cậu lại gần thì nhận ra vật trăng trắng đó là quả trứng gà.
- Ồ, một quả trứng gà. Cậu thầm kêu lên. Tại sao nó bị rơi vãi ở đây nhỉ.
Tú Minh lượm quả trứng lên ngắm nghía. Chắc chị mái nâu nào đó trở dạ quá nhanh
khi qua đây. "Thật may là mình phát hiện ra, nếu không đêm nay nó sẽ vào bụng một con
rắn nào đó cũng nên".
Minh mân mê quả trứng và cảm thấy cơn đói cứ rõ dần. Món trứng ốp-lết cũng được
lắm. Chỉ cần một chút mỡ, một chút muối tiêu. Hoặc đơn giản hơn là thả béng vào nồi nước
sôi và chỉ dăm bảy phút sau là có thể ngồi khoanh chân nhấm nháp vị béo ngậy của trứng
luộc.
Nhưng Minh chợt nghĩ: "Mình ăn chỉ một miếng là hết, sẽ chẳng còn cơ hội nào cho
mình được ngắm quả trứng đẹp đến nhường kia. Chi bằng đem đặt vào chiếc hũ sành để
xuống cạnh bếp, biết đâu chả khối điều kỳ lạ xảy ra". Minh lấy giấy bọc chặt rồi cẩn thận
đặt vào chiếc hũ, không quên chèn trấu chung quanh. Cậu bê chiếc hũ đặt cạnh bếp lò,
nơi mỗi tối và mỗi sáng cậu đều giúp mẹ nhóm lửa.
Quả trứng trở thành người bạn im lặng của Tú Minh. Sáng nào cậu cũng thì thầm nói
một điều ước gì đó. Những điều ước của cậu đều tốt đẹp. Chẳng hạn có sáng cậu ước: "Giá
như mày có thể biến thành một quả trứng vàng để tao đem chia cho các bạn nghèo trong
lớp".
Ðiều ước này bám riết theo cậu hơn cả và có lúc nó làm cho cậu chán nản, thất vọng
vì biết chắc đó là điều không bao giờ có thật.
Một buổi sáng, giống như mọi hôm. Tú Minh xuống bếp cời lò và ao ước. Chợt cậu
nghe thấy tiếng cựa rất nhỏ, rất yếu ớt, như thể tiếng vươn mình của chồi cỏ sau cơn mưa.
Thoạt đầu cậu nghĩ đến con chuột gian manh nào đó xơi tái quả trứng, đánh một giấc no
nê đang trở mình. Nhưng tiếng cựa chỉ thoảng qua và hoàn toàn khác với tiếng sột soạt
của giấy. Cậu hồi hộp mở nắp hũ ra rồi cẩn thận gỡ từng lớp giấy. Quả trứng không hề
Tạ Duy Anh (1959). Tên khai sinh là Tạ Viết Đãng, quê ở Hà Nội. Ông là một cây bút ấn tượng trên văn
đàn Việt Nam đương đại. Những trang viết cho thiếu nhi của nhà văn trong sáng, đậm chất thơ và giàu ý
nghĩa nhân văn. Các tác phẩm tiêu biểu: Võ ngựa trở về; Hiệp sĩ áo giất; Bức tranh của em gái tôi…Quả
trứng vàng là tác phẩm đạt giải thưởng của Nhà xuất bản Kim Đồng
3

xây sát trừ một lỗ thủng nhỏ và chính cái lỗ thủng đó khiến tim cậu nhảy lên. Ðiều kỳ diệu
đã xảy ra: quả trứng biến thành chú gà con.
Quãng trưa thì chú gà vàng rực đã hiện hình ngay trước mắt cậu, có thể vuốt ve được.
Tú Minh cảm động muốn khóc khi chú gà nép mình trong bàn tay che chở của cậu. Ngày
ngày cậu kiếm mồi về cho gà và chả mấy chốc nó đã có thể lẽo đẽo theo cậu đi bắt châu
chấu.
Qua thu sang đông rồi hết xuân sang hè, chú gà nhép đã lớn vổng lên thành nàng mái
nâu óng ả. Vòng cườm ở cổ nó mới sáng làm sao. Hằng ngày nó tha thẩn kiếm mồi quanh
khu vườn và thỉnh thoảng ngơ ngẩn gióng lên những tiếng gọi rất lạ.
Và điều kỳ diệu nữa đã xảy ra: con gà mái của Tú Minh đẻ quả trứng đầu tiên. Tú
Minh hả hê ngắm nghía và không ngớt nghĩ đến những điều tốt đẹp. Sau khi đẻ nốt quả
trứng thứ mười hai, con mái nâu đòi ấp. Tú Minh lót cho nó một chiếc ổ đẹp tuyệt trần, có
lưới bảo vệ rất cẩn thận. Từ đây trở đi mọi việc xem ra suôn sẻ hơn. Ðến kỳ đến hạn, cả
mười hai chú gà con đều sinh nở an toàn. Lần này Tú Minh chỉ có một việc là dựng cho
mẹ con mái nâu một nếp nhà xinh xắn và chắc chắn.
Nhiều lúc đứng xem đàn gà chạy nhảy, Tú Minh lại hơi giật mình nhớ đến đoạn cậu
nhìn thấy quả trứng lẫn trong đám tre. Chỉ cần cậu thả vào nồi nước, đun lên là mọi phép
lạ chấm dứt luôn. Sẽ chẳng bao giờ cậu có cái cảm giác sướng run người khi nhìn thấy lũ
gà, hiện thân của những điều ước. Sẽ chẳng có cả cái kết thúc mà dù cậu cam đoan không
hề bịa mảy may, lũ bạn cậu vẫn ngơ ngác nhìn nhau: "Chẳng lẽ thằng Minh đã thành nhà
văn". Bởi vì một câu chuyện như thế chỉ có thể được sáng tạo bởi chính cuộc sống.
Nào, để xem mình có bịa tí nào không nhỉ? Bắt đầu từ quả trứng và những điều ước...
Rồi sau đó cuộc sống đã kể tiếp câu chuyện bằng sự kỳ diệu do chính nó tạo nên, chẳng ai
bịa được hay đến vậy.
Cậu hoàn toàn an tâm với những dòng nhật ký.
(Theo Báo Nhân Dân, Số ra thứ Tư, ngày 30 tháng 9 năm 2009)
Thực hiện các yêu cầu:
Câu 1 (0,5 điểm.) Xác định ngôi kể của văn bản trên.
Câu 2 (0,5 điểm). Trong văn bản, điều ước nào bám riết theo nhân vật Tú Minh?
Câu 3 (1,0 điểm.) Phân tích tác dụng của biện pháp tu từ so sánh trong câu văn: Chợt cậu
nghe thấy tiếng cựa rất nhỏ, rất yếu ớt, như thể tiếng vươn mình của chồi cỏ sau cơn mưa.
Câu 4 (1,0 điểm). Tại sao nhân vật Tú Minh cảm động muốn khóc khi chú gà nép mình
trong bàn tay che chở của cậu?
Câu 5 (1,0 điểm). Thông điệp sâu sắc nhấtem nhận được từ văn bản trên là gì? Vì sao?
PHẦN II. VIẾT (6,0 điểm)
Câu 1 (2,0 điểm)
Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) phân tích nhân vật Tú Minh trong truyện Quả
trứng vàng của tác giả Tạ Duy Anh ở phần Đọc hiểu.
Câu 2 (4,0 điểm)
“Quê hương là chùm khế ngọt
Cho con trèo hái mỗi ngày.”
(Đỗ Trung Quân).
Quê hương không chỉ là nơi ta cất tiếng khóc chào đời, là cái nôi nuôi dưỡng tâm hồn,
mà còn là mạch nguồn gắn kết mỗi cá nhân với cội nguồn dân tộc. Trong dòng chảy của thời
đại hội nhập, tình yêu quê hương đất nước không còn dừng lại ở những định nghĩa trừu
tượng, mà cần được hiện thực hóa bằng những hành động, giải pháp cụ thể và thiết thực.
Từ nhận thức đó, hãy viết một bài văn nghị luận (khoảng 500 chữ) trả lời câu hỏi: Học
sinh ngày nay cần làm gì để thể hiện tình yêu sâu sắc đối với quê hương Đất Tổ (Phú Thọ).

UBND PHƯỜNG HÒA BÌNH
TRƯỜNG THCS HỮU NGHỊ

HƯỚNG DẪN CHẤM KIỂM TRA CUỐI HỌC KÌ II

NĂM HỌC 2025 - 2026
MÔN: NGỮ VĂN - LỚP 9
(Hướng dẫn chấm gồm 03 trang)

Phần Câu
Nội dung
I
ĐỌC - HIỂU
1
Ngôi kể trong văn bản: ngôi thứ ba
2
Trong văn bản, điều ước bám riết theo nhân vật Tú Minh là:
Giá như có thể biến thành một quả trứng vàng để đem chia
cho các bạn nghèo trong lớp.
3
- Biện pháp tu từ so sánh: “tiếng cựa rất nhỏ, rất yếu ớt” như
“tiếng vươn mình của chồi cỏ sau cơn mưa.”
- Tác dụng

+ Tăng sức gợi hình gợi cảm cho sự diễn đạt.
+ Diễn tả cụ thể, sinh động quá trình quả trứng nở và chú gà
con ra đời.
+ Thể hiện sự tinh tế và thái độ trân trọng, nâng niu những
điều nhỏ bé, kì diệu trong cuộc sống của tác giả.
4

II

Điểm
4,0
0,5
0,5
0,5
0,5

Nhân vật Tú Minh cảm động muốn khóc khi chú gà nép mình 1,0
trong bàn tay che chở của cậu vì:
- Xúc động, vui sướng khi phép màu đã thực sự xuất hiện: quả
trứng biến thành chú gà con xinh xắn…
- Hạnh phúc khi được ngắm nhìn, vuốt ve, che chở cho chú gà
con dễ thương
5
- Nội dung: Truyện kể về Tú Minh - cậu học trò nghèo – nhặt
0,25
được quả trứng gà, không nỡ ăn và gửi vào đó những ước mơ
trong trẻo. Nhờ tình yêu thương ấy, quả trứng nở thành gà,
lớn lên và sinh sôi, tạo nên một câu chuyện kì diệu giữa đời
thường.
0,75
- Thông điệp:
+ Hãy sống nhân hậu, biết yêu thương, sẻ chia, quan tâm tới
mọi người.
+ Nâng niu, trân trọng những điều nhỏ bé, bình dị xung quanh
mình.
+ Có lòng kiên trì và niềm tin vào những điều tốt đẹp trong
cuộc sống.
+ Dám ước mơ và theo đuổi ước mơ.
.....
VIẾT
6,0
Viết đoạn văn nghị luận văn học
2,0
1
Viết đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày cảm nhận về
nhân vật
a.