LỜI GIỚI THIỆU
Trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, khoa học Hóa học có một vai
trò rất quan trọng. Do đó, việc dạy tốt, học tốt Hóa học trong nhà trường THCS là ước muốn
chung của toàn xã hội.
Môn Hóa học ở trường THCS là môn học khá mới mẻ đối với học sinh. Vì vậy, để học
tốt, cũng như để trở thành học sinh giỏi môn học này là vấn đề đáng được quan tâm từ nhiều
phía, nhất là phụ huynh và giáo viên. Nắm bắt được tình hình đó, tôi biên soạn bộ tài liệu
“Các chuyên đề Bồi dưỡng Học sinh giỏi Hóa học Trung học cơ sở”, nhằm giúp quý Thầy
Cô giáo có thêm tài liệu để giảng dạy, giúp học sinh rèn luyện kỹ năng giải toán hóa học; củng
cố và nâng cao kiến thức để thi HSG, thi vào lớp 10 chuyên Hóa.
Bộ tài liệu gồm 25 chuyên đề: bao trọn chương trình Hóa học THCS, thích hợp với học
sinh học lớp nâng cao, bồi dưỡng HSG Hóa, ôn thi khối chuyên Hóa.
Chuyên đề 1. Sơ đồ phản ứng hóa vô cơ
Chuyên đề 2. Viết phương trình hóa học hóa vô cơ
Chuyên đề 3. Phân biệt, nhận biết chất vô cơ
Chuyên đề 4. Tách, tinh chế, điều chế hợp chất vô cơ
Chuyên đề 5. Dung dịch và nồng độ
Chuyên đề 6. Lập công thức hóa học
Chuyên đề 7. CO2 (SO2) tác dụng với dung dịch kiềm
Chuyên đề 8. Cân bằng phương trình và phản ứng oxi hóa khử
Chuyên đề 9. Kim loại
Chuyên đề 10. Kim loại tác dụng với dung dịch muối
Chuyên đề 11. CO, H2,..khử oxit kim loại
Chuyên đề 12. Nhôm và hợp chất của nhôm
Chuyên đề 13. Điện phân nóng chảy nhôm oxit
Chuyên đề 14. Phản ứng nhiệt nhôm
Chuyên đề 15. Nguyên tử - bảng tuần hoàn hóa học
Chuyên đề 16. Phản ứng hạt nhân
Chuyên đề 17. Phi kim và thực hành hóa học
Chuyên đề 18. Bài toán 1 mol
Chuyên đề 19. Bài toán quy về 100
Chuyên đề 20. Bài tập hóa có bảng biểu
Chuyên đề 21. Bài tập hóa thực tế
Chuyên đề 22. Tổng hợp hóa vô cơ
Chuyên đề 23. Đại cương hữu cơ và hiđrocacbon
Chuyên đề 24. Dẫn xuất hiđrocacbon và tổng hợp hữu cơ
Chuyên đề 25. Tổng hợp lý thuyết hóa hữu cơ
Để sử dụng bộ tài liệu này cho tốt quý Thầy cô giáo lưu ý:
+ Đối tượng áp dụng học sinh khá giỏi, có đam mê, yêu thích môn hóa.
-1-

+ Sau khi học HKI lớp 8 xong, lựa chọn những em học sinh trội về môn hóa, chúng ta dạy
riêng thành lớp nâng cao; có thể chọn làm đội tuyển bồi dưỡng ở trường. Dạy nâng cao từ
HKII lớp 8 với các kiến thức như: toán dư hết, chuyên đề lập CTHH, tính theo PTHH, cân
bằng PTHH theo phương pháp thăng bằng electron, dung dịch thì dạy các em quy tắc đường
chéo,…
+ Tập trung cao độ vào mùa hè (lớp 8 lên 9); dạy kiến thức cơ bản trong SGK Hóa 9; lồng
ghép bài tập từ các chuyên đề ở trên theo thứ tự tôi sắp xếp (có thể thay đổi tùy tình hình
Trường cũng như khả năng tiếp thu của học sinh). Đến khoảng đầu tháng 12 thì hoàn thành tới
chuyên đề 22. Sau đó ôn tập, giải đề,….; đầu tháng 1 thì bắt đầu học hóa hữu cơ.
Trên đây là kế hoạch giảng dạy của cá nhân tôi, bởi vì ở tỉnh tôi thì đầu tháng 1 thi chọn HSG
cấp huyện (TP), đầu tháng 4 thì thi HSG cấp tỉnh.
Bộ tài liệu được biên soạn, chắt lọc, phân dạng từ các đề thi HSG các cấp trong cả nước,
đề thi tuyển sinh lớp 10 chuyên Hóa; cố gắng theo hướng tiệm cận với chương trình Hóa học
THPT. Khi sử dụng bộ tài liệu, nếu có sai sót hoặc cần trao đổi vấn đề gì, mong quý thầy cô
gửi lại thông tin qua địa chỉ mail: soonglapsp@gmail.com hoặc messenger fb Nguyễn Lập
Tháng 10/2018
Nguyễn Xuân Lập

-2-

BAØI GIAÛI AÁN TÖÔÏNG
Bài 1***. Nhiệt phân hoàn toàn 10 g hỗn hợp MgCO 3, CaCO3, BaCO3 thu được khí B. Cho khí B hấp thụ hết
vào nước vôi trong thu được 5 gam kết tủa và dung dịch C. Đun nóng dung dịch C tới phản ứng hoàn toàn thấy
tạo thành thêm 3 gam kết tủa. Hỏi % khối lượng của MgCO 3 nằm trong khoảng nào?
Hướng dẫn
- Dễ dàng tính được số mol CO2 =
- Gọi x, y, z lần lượt là số mol của muối: MgCO 3, CaCO3, BaCO3; ta lập được hệ phương trình:
Cách 1:

Do

nên

Khảo sát hàm

. Đặt
trên

cho ta: 100 <

< 197

Cách 2:

Bài 2***. Hỗn hợp A gồm MO và R 2O3 có tỉ lệ khối lượng tương ứng là 1 : 16. Hỗn hợp 34 gam A có số mol là
0,25 mol. Hỗn hợp B gồm kim loại M và R có tỉ lệ mol tương ứng là 1 : 2 (có khối lượng không quá 13,6 gam)
tác dụng với dung dịch HCl dư thu được 6,72 lít khí (đktc). Xác định A.
Hướng dẫn
- Trong 34 gam A thì khối lượng MO là 2g và khối lượng R2O3 là 32g.
Theo đề, ta có:
- Hỗn hợp B: ta dễ dàng suy ra nM = 0,1 mol, nR = 0,2 mol.
Ta có:
- Áp dụng BĐT B.C.S ta có:
Dấu “=” xảy ra khi:
- Giải ra ta được M = 24, R = 56.
Vậy A: (MgO, Fe2O3).

và M + 2R = 136

-3-

Bổ đề:

-4-