CHUYÊN ĐỀ: PHẢN ỨNG HẠT NHÂN
I. KIẾN THỨC CƠ BẢN
 Ta gọi chung sự biến đổi hạt nhân do sự tự phân rã hạt nhân (sự phóng xạ) hoặc do tương tác gi ữa
các hạt nhân với các hạt cơ bản (p , n , e ,  …) là phản ứng hạt nhân – đó là quá trình biến đổi
nguyên tố này thành nguyên tố khác .
 Khi viết sự phản ứng hạt nhân cần tuân theo định luật bảo toàn điện tích và bảo toàn số khối
Vd :


Chu kì bán rã (

+

+

) là thời gian cần thiết để một nữa lượng mẫu chất nhất định bị phân rã .
(Với k là hằng số phóng xạ)
(Với t là thời gian phóng xạ , N0 là lượng chất phóng xạ ban đầu,



N là lượng chất phóng xạ sau thời gian t)
Một số hạt cơ bản dùng làm "đạn" hoặc thoát ra trong các phản ứng hạt nhân



Hạt  (Hạt nhân hêli



Hạt nơtron (

)

) , hạt proton (

) , hạt  hay electron (

) , hạt positron (

)

II. BÀI TẬP
1. Hoàn thành các phản ứng hạt nhân sau :
a.

+

?

b.

+

?+

c. ?

+

d. ?

+

2. Khi phóng ra tia  , poloni

biến thành chì

a/ Viết phương trình phản ứng biểu diễn sự phóng xạ của poloni (cho biết tia  là dòng các hạt nhân
nguyên tử

).

b/ Nếu chu kì bán rã của
3. Đồng vị phóng xạ

4.

5.
6.
7.
8.

là 140 ngày thì sau bao nhiêu ngày 1g poloni sẽ còn 0,125g.

được dùng trong các nghiên cứu và chữa bệnh bứu cổ . Một mẫu

sau 3,325

ngày phóng xạ được 25% .
a/ Xác định hằng số phóng xạ và chu kỳ bán hủy.
b/ Tính thời gian cần thiết để lượng chất ban đầu còn lại 10%.
Trong họ phóng xạ của Urani , các nguyên tố trong họ có số khối được tính theo công thức A = 4n + 2
với 51 n 59 . Trong một mẫu đá chứa 40 g đồng vị đầu và 10,71g đồng vị cuối của dãy phóng
xạ. Tính tuổi mẫu đá , biết chu kì bán rã từ X đến đồng vị cuối cùng là 4,51.10 19 năm.
Chu kì bán rã của Urani là 4,5 tỉ năm. Hỏi sau bao nhiêu tỉ năm thì 2,4g Urani giảm xuống còn 0,15g.
Chu kì bán rã của Radi (Ra) là 1620 năm. Hỏi sau bao nhiêu năm từ 3g Ra giảm còn 0,375g.
Nguyên tố Radon (Rn) có chu kì bán rã rất nhỏ. Cứ 5g Rn sau thời gian 5544 phút đã gi ảm còn 0,625g.
Tính chu kì bán rã của Rn (theo ngày).
Astatin là nguyên tố thuộc halogen và là nguyên tố phóng xạ với chu kì bán h ủy là 8,3 gi ờ. Astatin
được điều chế bằng cách bắn hạt  vào nguyên tử

.

a/ Viết phương trình phản ứng tạo thành Astatin.
b/ Nếu xuất phát từ 1,656.1023 nguyên tử Bi trên thì cuối cùng thu được bao nhiêu gam
-1-

?

c/ Lượng Astatin trên sau 168 giờ còn lại bao nhiêu?
9. Phản ứng hạt nhân là quá trình biến đổi hạt nhân nguyên tử do sự phân ró tự nhiên, hoặc do tương
tác giữa hạt nhân với các hạt cơ bản, hoặc tương tác của các hạt nhân với nhau. Trong phản ứng h ạt
nhân số khối và điện tích là các đại lượng được bảo toàn . Trên cơ sở đó, hãy hoàn thành các phản ứng
hạt nhân dưới đây:

10. Biết rằng quá trình phân rã tự nhiên phát xạ các tia

,

và

(một dạng bức xạ điện từ).

Hãy hoàn thành các phương trình phản ứng hạt nhân:

11.Hoàn chỉnh các phương trình phản ứng sau, tra bảng tuần hoàn xem X là hạt gì?

-2-