BÀI 1: BẦU TRỜI TUỔI THƠ
ĐỀ 1: TÓM TẮT VĂN BẢN BẦY CHIM CHÌA VÔI
Dàn ý tóm tắt

Phấn (1)
Khoảng hai giờ sáng, trời

Phần (2)

Phần (3)

Hai anh em Mên và Mên và Mon đi đò ra dải

mưa to, hai anh em Mên Mon vẫn lo rằng tổ chim cát giữa sông và xúc
và Mon không thể ngủ chìa vôi sẽ bị ngập, chìm động khi chứng kiến
được vì sợ những con trong dòng nước lớn. Hai cảnh chim bố, chim mẹ
chim chìa vôi ở bãi sông anh em nghĩ cách mang dẫn bẩy chim non bay
bị chết đuối.

tổ chim vào bờ.

lên bứt khỏi dòng nước
khổng lồ.

Bài tóm tắt hoàn chỉnh
Hai giờ sáng, trời mưa to, anh em Mon, Mê trò chuyện với nhau về trận
mưa đêm, chúng lo lắng bãi cát giữa sông sẽ ngập và bầy chim chìa vôi non ở đó
sẽ chết bởi mùa mưa năm nay về sớm hơn, mưa liên miên và nước sông dâng
lên rất nhanh, hai anh em sợ chúng không bay kịp vào bờ. Mon, Mên quyết định
dùng đò của ông Hảo đi ra bãi cát giữa sông để cứu tổ chim sắp bị ngập, lòng lo
lắng cho những con chim non ướt cánh không biết có kịp bay không. Khi bình
minh đủ sáng, nước ngập toàn bộ bãi đất cũng là lúc những đứa trẻ thấy cảnh
tượng kì vĩ, chim bố, chim mẹ dẫn đàn chim bé bỏng “bứt khỏi dòng nước
khổng lồ bay lên”. Bầy chim đã bay lên, bỗng một chú chim chợt như đuối sức
rơi xuống, nhưng khi đôi chân bé nhỏ chạm mặt sông thì đôi cánh của chú bỗng
vụt bay lên. Chứng kiến cảnh ấy, hai sứa trẻ im lặng, chúng xúc động, không
biết đã khóc từ lúc nào…rồi chạy về phía ngôi nhà của chúng
ĐỀ 2: TÓM TẮT VĂN BẢN THẠCH SANH
Dàn ý tóm tắt

TT

Các sự việc, nhân vật tiêu biểu

1

Lai lịch nguồn gốc Thạch Sanh.

2

Thạch Sanh kết nghĩa anh em với Lý Thông.
1

3
4

Thạch Sanh diệt Chăn tinh, bị Lý Thông cướp công.
Thạch Sanh diệt Đại bàng cứu công chúa lại bị Lý Thông cướp công,
cứu Thái tử con vua Thủy Tề

5

Thạch Sanh bị hồn chằn tinh và đại bàng hãm hại, TS bị vu oan, vào tù.

6

Thạch Sanh được giải oan, Lý Thông bị trừng trị

7

Thạch Sanh cứu công chúa khỏi câm, được vua gả công chúa

8
9

Thạch Sanh chiến thắng quân 18 nước chư hầu, mời cơm quân sĩ 18
nước chư hầu, niêu cơm tí xíu mà ăn mãi không hết
Về sau vua nhường ngôi cho TS

Bài tóm tắt hoàn chỉnh
Ngày xưa ở quận Cao Bình có hai vợ chồng đã nhiều tuổi mà chưa có
con. Thấy họ tốt bụng, Ngọc Hoàng sai thái tử xuống đầu thai làm con. Cậu bé
sinh ra đã mồ côi cha mẹ, sống lủi thủi trong gốc đa, cả gia tài chỉ có lưỡi búa
cha để lại, người ta gọi cậu là Thạch Sanh. Thấy Thạch Sanh có sức khỏe, Lí
Thông mới lân la gợi chuyện để hai người kết nghĩa anh em. Bấy giờ, trong
vùng có một con chằn tinh hung dữ, nó bắt dân làng mỗi năm phải nộp cho nó
một mạng người. Năm ấy, đến lượt nhà Lý Thông, hắn bèn nghĩ kế lừa Thạch
Sanh đi nộp mạng thay mình. Thạch Sanh giết chết chằn tinh nhưng khi trở về
lại bị Lí Thông cướp công. Trong ngày kén rể, công chúa bị đại bàng khổng lồ
quắp đi. Thạch Sanh cứu được công chúa, nhưng lại bị Lí Thông nhốt dưới hang
đại bàng. Ở đây, Thạch Sanh đã cứu con vua Thủy Tề, được đối đãi rất hậu và
đưa về quê nhà. Khi trở về, chàng bị hồn của chằn tinh và đại bàng mưu hại nên
bi bắt giam. Trong ngục, chàng lấy cây đàn được vua Thủy Tề tặng ra đánh để
bày tỏ nỗi oan khuất. Tiếng đàn giúp TS giải oan, Lí Thông bị trừng trị còn
Thạch Sanh được gả công chúa cho. Thạch Sanh còn chiến thắng quân 18 nước
chư hầu, chàng mời cơm quân sĩ 18 nước chư hầu, niêu cơm tí xíu mà ăn mãi
không hết. Về sau, vua không có con trai nên đã truyền ngôi cho Thạch Sanh.
ĐỀ 3: TÓM TẮT VĂN BẢN THÁNH GIÓNG
Dàn ý tóm tắt
TT

Các sự việc, nhân vật tiêu biểu
2

1

Sự ra đời của Thánh Gióng

2

Thánh Gióng biết nói và nhận trách nhiệm đánh giặc.

3

Thánh Gióng lớn nhanh như thổi.

4

Thánh Gióng trở thành tráng sĩ, đi đánh giặc.

5

Thánh Gióng đánh tan giặc

6

Thánh Gióng lên núi cởi áo giáp sắt bay về Trời

7

Vua lập đền thờ, phong danh hiệu

8

Những dấu tích còn lại của Thánh Gióng.

Bài tóm tắt hoàn chỉnh
Đời Hùng Vương thứ sáu, làng Gióng có hai vợ chồng ông lão chăm chỉ,
phúc đức nhưng không có con. Một hôm bà vợ ra đồng ướm vào vết chân to, về
nhà thụ thai. Mười hai tháng sau sinh cậu con trai khôi ngô. Lên ba tuổi mà
chẳng biết đi, không biết nói cười. Giặc xâm lược, nhà vua chiêu mộ người tài,
cậu bé cất tiếng nói yêu cầu vua rèn roi sắt, áo giáp sắt, ngựa sắt để đánh giặc.
Cậu ăn khỏe, lớn nhanh như thổi. Cả làng phải góp gạo nuôi. Giặc đến, chú bé
vùng dậy, vươn vai biến thành tráng sĩ, giáp sắt, ngựa sắt, roi sắt xông ra đánh
tan giặc, roi sắt gãy tráng sĩ nhổ những cụm tre quật giặc. Tráng sĩ một mình
một ngựa, lên đỉnh núi cởi bỏ giáp sắt cùng ngựa bay lên trời. Nhân dân nhớ ơn
lập đền thờ, giờ vẫn còn hội làng Gióng và các dấu tích ao hồ.
ĐỀ 4: TÓM TẮT VĂN BẢN CÂY KHẾ
Các sự việc, nhân vật tiêu biểu
1. Cha mẹ chết, người anh chia gia tài, người em chỉ được cây khế.
2. Cây khế có quả, chim đến ăn, người em phàn nàn và chim hẹn trả ơn bằng
vàng.
3. Chim chở người em bay ra đảo lấy vàng, nhờ thế người em trở nên giàu có.
4. Người anh biết chuyện, đổi gia tài mình lấy cây khế, người em bằng lòng.
5. Chim lại đến ăn, mọi chuyện diễn ra như cũ nhưng người anh may túi quá to
và lấy quá nhiều vàng.
6. Người anh bị rơi xuống biển và chết.
3

Bài tóm tắt hoàn chỉnh
Ngày xưa, ở một làng nọ, có hai anh em, người anh thì vô cùng tham lam,
người em thì hiền lành chịu khó. Cha mẹ mất sớm để lại cho hai anh em một
khối gia tài. Vợ chồng người anh tham lam giành hết của cải chỉ chừa lại cho
người em một gian nhà lụp xụp và trước cửa có một cây khế ngọt. Vợ chồng
người em chăm chỉ làm ăn và chăm sóc cây khế tươi tốt. Đến mùa khế ra rất
nhiều quả. Bỗng một hôm có con chim lạ đến ăn khế.Vợ chồng người em than
thở với chim lạ thì bỗng chim lạ liền bảo người em may túi ba gang để chim trả
ơn. Hôm sau, chim đưa người em ra đảo lấy vàng và trở về. Từ đó, người em trở
nên giàu có. Người anh hay tin, liền lân la đến dò hỏi và đổi cả gia tài của mình
để lấy túp lều cùng cây khế. Đến mùa khế chín, chim lạ lại đến và cũng ngỏ ý sẽ
trả ơn. Người anh vì tham lam nên đã may túi to để dựng được nhiều vàng. Trên
đường đi lấy vàng về vì quá nặng nên người anh đã bị rơi xuống biển và chết.
ĐỀ 5: TÓM TẮT VĂN BẢN ĐI LẤY MẬT
Dàn ý tóm tắt

Phấn (1)
An theo tía nuôi và thằng

Phần (2)

Phần (3)

Ba cha con nghỉ dọc Cuộc hành trình tiếp tục,

Cò đi “ăn ong”, tâm đường, An trò chuyện với thấy kèo ong, An hiểu
trạng háo hức, tò mò

Cò về ong mật

thêm về cách gác kèo lấy
mật

Bài tóm tắt hoàn chỉnh
Buổi sáng, ánh nắng trong vắt, An theo tía nuôi và thằng Cò đi “ăn ong”
trong tâm trạng háo hức, tò mò về cách lấy mật ong bằng gác kèo. Đi giữa
đường, nhận ra An mệt, tía nuôi ra lệnh dừng lại nghỉ, An và Cò trò chuyện với
nhau về ong mật, thứ ong phải thính tai, tinh mắt mới thấy. Dưới sự chỉ dẫn của
thằng Cò và ba, An cũng nhìn thấy được ong mật, chúng nối nhau lướt qua. Ăn
xong, nắng bắt đầu lên, cuộc hành trình lại tiếp tục, An cảm nhận vẻ đẹp của
cánh rừng. Gặp một trảng rộng, gặp tổ ong trên một gác kèo, An nhớ lại lời má
nói, muốn gác kèo chính xác phải xem hướng gió, đường bay. Nhìn kèo ong, An
4

hiểu rằng không phải ngẫu nhiên mà ong về đó làm tổ, tía cậu đã định sẵn cho
nó một cái tổ để làm, An nhớ lại những bài học về cách nuôi ong trong lời thầy
dạy,…Những con ong vẫn lướt đi lướt lại về tổ, ba ba con ngồi ăn cơm dưới một
rừng tràm trong không gian sinh động của cánh rừng.
NÓI VÀ NGHE: TRAO ĐỔI VỀ MỘT VẤN ĐỀ MÀ EM QUAN TÂM
ĐỀ 6: TRẺ EM VÀ VIỆC SỬ DỤNG THIẾT BỊ CÔNG NGHỆ (LỢI ÍCH
TÁC HẠI CỦA THIẾT BỊ CÔNG NGHỆ VỚI TRẺ EM)
Dàn ý chi tiết

MB: Giới thiệu về vấn đề:
+ XH hiện đại phát triển kéo theo sự phát triển của các thiết bị công nghệ
+ Thiết bị công nghệ vừa mang lại lợi ích nhưng bên cạnh đó cũng có nhiều tác
hại
TB:
1. Giải thích thiết bị công nghệ là gì?
- Thiết bị công nghệ là những sản phẩm có khả năng xử lí dữ liệu và truyền tải
thông tin dữ liệu tới những người sử dụng
- Được cài đặt rất nhiều tiện ích hiện đại như cho phép người sử dụng có thể nhắn
tin, nói chuyện online mà không cần gặp mặt trực tiếp
- Có rất nhiều các thiết bị công nghệ hiện như điện thoại smartphone, máy tính,
máy tính bảng, tivi,…
- Hình ảnh hấp dẫn, sống động, nhiều ứng dụng thú vị
2. Thực trạng trẻ em sử dụng thiết bị công nghệ hiện nay như thế nào?
- Số trẻ em được tiếp cận với các thiết bị công nghệ ngày càng nhiều
+ Cả trẻ vị thành niên và trẻ em đang học mẫu giáo và tiểu học
- Nhiều phụ huynh chưa ý thức được những tác hại mà các thiết bị điện tử có thể
gây ra nên họ cho trẻ em sử dụng với tần suất thường xuyên và thiếu kiểm soát
- Sử dụng quá nhiều có thể dẫn đến tình trạng “nghiện”: trẻ em không thể rời mắt
khỏi màn hình điện thoại cũng như tivi
- Khi trẻ em được nghỉ học, phụ huynh thường cho trẻ em sử dụng để giải trí và
5

đây như là một cách giữ trẻ vô cùng hiệu quả.
3. Thiết bị công nghệ đem đến những lợi ích gì cho trẻ em?
- Trẻ em có thể được học hỏi và dễ dàng hình dung được những sự vật, sự việc
xung quanh mình bằng những video clip mà không cần phải thực tế trải nghiệm
- Một nguồn tài liệu học tập hữu ích cho trẻ em
- Đối với trẻ lớn hơn, dễ dàng kết nối với bạn bè, dễ dàng chia sẻ những câu
chuyện
- Trên mạng có rất nhiều nguồn tài liệu hay giúp các em có thể tham khảo và học
tập tốt hơn.
4. Thiết bị công nghệ để lại những tác hại như thế nào cho trẻ em nếu lạm
dụng quá mức?
- Ảnh hưởng tới não bộ của trẻ, khiến não bộ kém phát triển và gây ra tình trạng
lười vận động
- Ảnh hưởng đến thị lực, việc sử dụng điện thoại hay máy tính với khoảng cách
quá gần khiến trẻ em dễ mắc các bệnh về mắt như cận thị, loạn thị,…
- Quá phụ thuộc vào các thiết bị khiến trẻ em trở nên thụ động, không còn hứng
thú với việc giao tiếp với thế giới bên ngoài
- Từ đó các em sẽ hình thành suy nghĩ ỷ lại và lười nhác
- Các thiện bị điện tử có nhiều trò chơi bạo lực, những trang web đen có thể khiến
trẻ em hình thành những hành động, suy nghĩ tiêu cực, suy đồi đạo đức…
5. Bài học rút ra: Làm thế nào để thiết bị công nghệ được sử dụng một cách
hợp lí để phát huy tính tích cực của nó với trẻ em?
- Phụ huynh và nhà trường cần có những biện pháp để kiểm soát việc sử dụng của
trẻ em
+ Chỉ cho trẻ em sử dụng trong thời gian quy định và hạn chế nội dung được
phép xem.
+ Có thể cho trẻ tham gia các hoạt động vui chơi thiết thực như: bơi lội, đạp xe,
… vào thời gian rảnh thay vì cho trẻ sử dụng điện các thiết bị điện tử
+ Đối với trẻ lớn hơn cần quan tâm, chia sẻ với chúng nhiều hơn và giúp chúng
hiểu được tác hại của việc lạm dụng các thiết bị điện tử.
6

KB:
- Khẳng định lại vấn đề: Thiết bị điện tử có nhiều lợi ích nhưng bên cạnh đó
cũng mang đến nhiều tác hại.
- Liên hệ bản thân: Sẽ sử dụng các thiết bị điện tử một cách thông minh, khoa
học và có hiệu quả .
ĐỀ 7: TRẺ EM VỚI NGUYỆN VỌNG ĐƯỢC NGƯỜI LỚN LẮNG
NGHE, THẤU HIỂU (VAI TRÒ CỦA LẮNG NGHE, THẤU HIỂU TRẺ
EM)
Dàn ý chi tiết

MB:
- Nêu vấn đề:
+ Trong xã hội ngày nay, mọi người đang dần quên đi việc phải lắng nghe người
khác
+ Người lớn quên đi việc chia sẻ, thấu hiểu đứa con của mình trong khi chúng rất
cần sự quan tâm của người lớn
TB:
1. Lắng nghe là gì?
+ Nghe là tiếp nhận âm thanh một cách thụ động
+ Lắng nghe là một quá trình chủ động
+ Lắng nghe là sự tập trung vào nội dung, câu chuyện của người nói
+ Khi lắng nghe, người nghe phải hiểu và có thể đưa ra lời khuyên, lời đáp lại cho
người đối diện. Đó mới thực sự là lắng nghe
- Tuy nhiên, việc đó đang dần bị lãng quên trong xã hội ngày nay.
2. Vai trò của việc lắng nghe với trẻ em.
- Lắng nghe thể hiện sự chân thành và mong muốn thấu hiểu, đồng cảm với trẻ
em.
- Việc lắng nghe giúp người lớn dễ dàng nắm bắt được những suy nghĩ, cảm xúc,
tình cảm và nhu cầu của trẻ nhỏ.
+ Trẻ em cũng có rất nhiều vấn đề xoay quanh cuộc sống, chúng chưa đủ trưởng
thành để có thể hiểu và đối mặt, khi đó chúng rất cần sự thấu hiểu của người lớn
7

để có thể đưa ra được cách giải quyết tốt nhất
- Trẻ em sẽ cảm thấy mình được thấu hiểu, chia sẻ và cảm thông và có được một
chỗ dựa tinh thần vững chắc
-

Đây chính là sợi dây liên kết tinh thần, tình cảm giữa người lớn và con trẻ,
khoảng cách thế hệ sẽ được rút ngắn lại

- Nếu không biết lắng nghe, hậu quả sẽ vô cùng nghiêm trọng tuỳ vào mức độ của
từng vấn đề
- Nếu tình trạng này kéo dài sẽ để lại nhiều hệ luỵ về sau: trẻ em sẽ sống khép
mình và ngại chia sẻ với mọi người xung quanh.
3. Làm thế nào để hiểu được trẻ em?
- Trước tiên người lớn hãy dành nhiều thời gian bên con, thay vì những lời trách
mắng thì hãy ngồi lại nói chuyện nhẹ nhàng và nói với chúng những lời động
viên, khích lệ
- Người lớn cần lắng nghe đúng những tâm tư của trẻ với một thái độ muốn thấu
hiểu và đưa ra những lời khuyên hữu ích nhất dành cho chúng
4. Dẫn chứng
- Vụ việc em học sinh lớp 10 của một trường chuyên đã nhảy từ tầng 28 của một
căn chung cư xuống chỉ vì thiếu sự thấu hiểu của cha mẹ và áp lực học hành
- VTV có xây dựng chương trình “Thiếu niên nói” để trẻ em, thanh thiếu niên có
thể bày tỏ tâm tư nguyện vọng.
5. Bài học rút ra
- Người lớn hãy quan tâm và chia sẻ với trẻ em nhiều hơn
- Mỗi cá nhân cần nâng cao nhận thức của bản thân về tầm quan trọng của sự lắng
nghe: đừng vì quá bận bịu với công việc mà quên đi những điều nhỏ bé trong
cuộc sống.
- Gia đình và nhà trường cần có những biện pháp đúng đắn để có thể giúp các em
dễ dàng bày tỏ những mong muốn cá nhân.
KB
- Khái quát lại vấn đề
+ Vai trò của việc lắng nghe trẻ em
8

+ Cần biến lời nói thành hành động cụ thể
ĐỀ 8: TRẺ EM VỚI VIỆC HỌC TẬP (VAI TRÒ CỦA VIỆC HỌC TẬP
VỚI TRẺ EM)
Dàn ý chi tiết
MB:
- Dẫn dắt, giới thiệu vấn đề về vai trò của việc học tập trong đời sống mỗi người,
….
- Trẻ em là thế hệ tương lai của đất nước, cần được trang bị đầy đủ nền tảng kiến
thức để đưa đất nước phát triển bền vững.
TB:
1. Giải thích: Học tập là gì?
- Học tập là một quá trình tích luỹ, trau dồi kiến thức, kĩ năng, kinh nghiệm
- Đó là quá trình dài đòi hỏi người học phải kiên trì, bền bỉ
- Học tập có thể qua sách vở hoặc học tập ở ngoài cuộc sống hoặc bằng nhiều
cách khác nhau
- Học tập có thể nói là một khả năng bẩm sinh, ai cũng phải học tập
- Ngày nay, việc học tập là bắt buộc bởi nó giữ một vai trò vô cùng quan trọng
đến sự phát triển của loài người
2. Vai trò của học tập với trẻ em (liệt kê các vai trò của việc học tập).
- Học tập giúp trẻ em tự tin hơn vào khả năng của mình.
+ Trước những thử thách của cuộc sống có thể đặt ra, học tập và giáo dục sớm là
một biện pháp tốt nhất để trẻ em không bị bỡ ngỡ và sợ hãi trước những tình
huống bất chợt xảy đến
+ Các em sẽ tự tin hơn mỗi khi phải tiếp xúc với những thứ mới mẻ mà các em
chưa từng thấy trước đó, biết cách để bộc lộ khả năng của bản thân.
- Học tập còn là cách để phụ huynh hiểu được những điểm mạnh của con mình.
+ Thông qua học tập, các em thể hiện được niềm yêu thích của mình với một
lĩnh vực nào đó
- Học tập là một quá trình dài và khó khăn, cần mất thời gian và công sức, chính
vì thế học tập từ khi còn nhỏ sẽ giúp các em dễ dàng tiếp cận được những kiến
9

thức từ cơ bản đến nâng cao.
3. Bằng chứng về vai trò của việc học tập với trẻ em (lấy bằng chứng những
tấm gương thành công trong thực tế nhờ vào việc học tập)
- Chủ tịch Hồ Chí Minh
+ Bác đã rời bến cảng Nhà Rồng, ra đi tìm đường cứu nước với hai bàn tay
trắng, nhờ có tinh thần ham học hỏi, luôn tìm tòi khám phá những kiến thức mới
từ các nước phát triển hơn mà từ đó Bác đã tìm được Chủ nghĩa Mác – Lênin,
trên cơ sở đó Bác tìm được con đường cứu nước
- Thần đồng Đỗ Nhật Nam
+ Tuy còn nhỏ tuổi nhưng nhờ việc chăm chỉ đọc sách và chủ động tìm tòi kiến
thức, mà em đã đạt được nhiều thành tích đáng nể như: giải nhất thuyết trình tại
Mỹ; thần đồng Tiếng anh; giải Ba hạng mục quản trị kinh doanh
4. Thực trạng học tập của học sinh hiện nay và nguyên nhân
- Trẻ em đang ngày càng có xu hướng lười học bởi
+ Việc học đôi lúc còn khá khô khan và khó hiểu, các em cũng chưa được tiếp
cận với những phương pháp học tập đúng đắn.
+ Sự phát triển của các thiết bị công nghệ điện tử khiến trẻ em bị thu hút và sao
nhãng việc học hành.
+ Gia đình chưa có những biện pháp phù hợp để giáo dục, kiểm soát, quan tâm
đến việc học hành của con trẻ
5. Bài học rút ra: Làm thế nào để trẻ em hứng thú với việc học tập?
- Bản thân trẻ em: cần phải nhận thức đúng đắn về vai trò của việc học tập đối
với tương lai của các em.
- Gia đình: cần quan tâm nhiều hơn tới việc học hành của các con, luôn tạo hứng
thú cho việc học bằng nhiều cách khác nhau
- Nhà trường: luôn đổi mới phương pháp dạy học như học qua video clip, học
qua hình ảnh hay đi trải nghiệm thực tế,…
KB:
- Khẳng định lại vấn đề: Học tập có một vai trò to lớn đối với trẻ em
10

- Liên hệ bản thân: Em sẽ cố gắng chăm chỉ học tập trau dồi kiến thức để đưa
đất nước sánh vai với các cường quốc năm châu
ĐỀ 9: BẠO HÀNH TRẺ EM (HIỆN TRẠNG BẠO HÀNH TRẺ EM)
Dàn ý chi tiết

MB: Giới thiệu, dẫn dắt vấn đề:
- Khái quát vai trò của trẻ em: Trẻ em là mầm non của đất nước- thế hệ măng
non sau này cần được bảo vệ và phát triển về mọi mặt
- Đưa ra vấn đề: Thực trạng bạo hành trẻ em vẫn còn diễn ra ,….
TB:
1. Giải thích: Bạo hành trẻ em là gì?
- Hành vi đối xử tệ bạc với trẻ em cả về vật chất lẫn tinh thần như sử dụng vũ
lực để đánh đập, xâm hại thân thể, xâm hại tình dục trẻ em, lợi dụng sức lao
động hay bỏ bê trẻ em,...
- Bất cứ ai cũng đều có thể có khả năng bạo hành trẻ em như những người trong
gia đình cha mẹ, ông bà hay những người lớn hoàn toàn xa lạ.
- Những người có hành vi bạo hành trẻ em thực sự là những người bị suy thoái
về nhân phẩm, không có tình yêu thương
2. Thực trạng bạo hành trẻ em hiện nay
- Tình trạng bạo hành trẻ em trong gia đình ngày càng tăng cả về số lượng lẫn
mức độ.
+ Cha mẹ vì những áp lực và vấn đề của riêng bản thân họ mà họ đã trút giận lên
đầu những đứa trẻ còn chưa hiểu chuyện gì đang xảy ra.
+ Các em còn quá nhỏ để nhận thức được mức độ nghiêm trọng của việc đó và
khó để tự lên tiếng bảo vệ mình.
- Lúc đầu, có thể các em phải chịu những lời mắng chửi nhưng lâu dần mức độ sẽ
ngày càng tăng như đánh đập hay sử dụng nhiều cách bạo hành thân thể khác
nhau.
- Dẫn chứng: Em bé bị người tình của mẹ đóng 9 chiếc đinh vào đầu và cuối cùng
em đã không thể qua khỏi
- Trẻ em ngày nay còn bị bạo hành bằng việc lợi dụng sức lao động: bị người lớn
11

lợi dụng phải làm việc, những công việc không phù hợp với lứa tuổi các em.
- Dẫn chứng: Hình ảnh những em bé nhỏ tuổi phải đi làm thuê, bán hàng rong trên
những con phố,…
3. Tác hại của việc bạo hành trẻ em? (Ảnh hưởng đến trẻ như thế nào về sức k
hỏe, tinh thần, danh dự, tương lai, ảnh hưởng đến danh dự người bạo hành như t
hế nào?…)
- Hậu quả vô cùng nghiêm trọng ảnh hưởng đến sức khoẻ thể chất lẫn tinh thần
của trẻ em
+ Trên người trẻ em là những vết thương, vết bầm tím, đó là những vết thương
để lại sau những trận bạo hành.
+ Theo thời gian các em có thể mắc các bệnh lí về thể chất như còi cọc, chậm
lớn, rối loạn tiêu hoá,…
- Tâm lí và tính cách của trẻ em bị ảnh hưởng nặng nề
+ Trẻ em trở nên rụt rè, sợ hãi, luôn trong trạng thái lo lắng
+ Khi bị bạo hành quá thường xuyên, trẻ em sẽ mắc các căn bệnh tâm lí như rối
loạn nhân cách, rối loạn hành vi và ứng xử
- Trẻ em bị bạo hành có xu hướng dễ bị kích động và thành người hay sử dụng
bạo lực
- Người có hành vi bạo hành sẽ bị xử phạt hành chính hoặc nặng nề hơn là bị truy
cứu trách nhiệm hình sự
4. Nguyên nhân thực trạng này vẫn còn tiếp diễn?
- Nguyên nhân của bạo hành trong gia đình:
+ Cha mẹ chịu những áp lực từ công việc, cuộc sống và có xu hướng bạo lực
con của mình
+ Họ coi đó là điều đương nhiên, họ nguỵ biện rằng đó là cách dạy con, đó là
quyền của cha mẹ dạy con nên người
- Thiếu hiểu biết về pháp luật nói chung và pháp luật về quyền trẻ em nói riêng
bởi nhà nước và các ngành chưa thực sự quan tâm đến việc tuyên truyền, phổ
biến rộng rãi đến mọi người
12

- Những chất xúc tác khiến cho mức độ của hành vi bạo hành càng trở nên dã man
hơn, có thể là những chất kích thích hay bị xúi giục.
- Việc bạo hành, ngược đãi, xâm hại trẻ em chưa được cộng đồng chủ động phát
hiện và báo cho các cơ quan chức năng có thẩm quyền giải quyết nên tình trạng
đó vẫn tiếp tục tiếp diễn.
5. Bài học, giải pháp để hạn chế tình trạng này
- Bài học rút ra: Mỗi chúng ta cần nâng cao ý thức bảo vệ trẻ em và có những biện
pháp để hạn chế tình trạng bạo hành.
- Giải pháp
+ Cần có việc tuyên truyền để nâng cao nhận thức của xã hội, nâng cao trách
nhiệm của bản thân, gia đình về vấn đề bảo vệ trẻ em khỏi hành vi ngược đãi,
đánh đập
+ Nhà trường cần xây dựng nhiều phòng tư vấn tâm lí học đường để sớm phát
hiện ra những lo lắng và vấn đề mà học sinh gặp phải
+ Nhà nước cần chú trọng công tác bảo vệ, chăm sóc trẻ em, hoàn thiện hơn luật
pháp về quyền trẻ em, có những hình thức xử phạt nghiêm minh các hành vi bạo
hành trẻ em
KB:
- Khẳng định lại vấn đề: Bạo hành trẻ em là một vấn nạn nhức nhối cần toàn xã
hội chung tay lên án, xóa bỏ.
- Liên hệ bản thân: Em sẽ tích cực tham gia các hoạt động bảo vệ trẻ em, tuyên
truyền để góp phần giảm thiểu tình trạng bạo hành trẻ em sau này.
BÀI 2: KHÚC NHẠC TÂM HỒN
VIẾT: TẬP LÀM THƠ BỐN CHỮ - NĂM CHỮ
ĐỀ 10: TẬP LÀM THƠ BỐN CHỮ, NĂM CHỮ VỀ CHỦ ĐỀ NHÀ TRƯỜNG

Thơ bốn chữ
Trường em bé xinh

Thơ năm chữ
Bên hàng phượng đỏ rực
13

Cạnh hàng phượng đỏ

Là mái trường của em

Hàng me lấp ló

Màu sơn tuy đã ngả

Cạnh bụi cọ già

Mà vẫn luôn rạng ngời

Màu sơn vàng ngả

Hành lang rộn tiếng cười

Mái ngói đỏ tươi

Sân trường xen màu nắng

Trường xây lâu rồi

Cây bàng xanh đứng thẳng

Mà sao vẫn đẹp

Bên cột cờ trang nghiêm

Cửa sổ xanh biếc

Ngôi trường giúp cho em

Sàn lát gạch hoa

Thêm nhiều điều mới mẻ

Bàn làm bằng gỗ

Trong lòng em hứa sẽ

Bảng đen sờn màu

Học hành thật chăm ngoan

Dù có đi đâu
Lòng em vẫn nhớ
Mái trường muôn thuở
Nhắc nhớ tuổi thơ
ĐỀ 11: TẬP LÀM THƠ BỐN CHỮ, NĂM CHỮ VỀ CHỦ ĐỀ GIA ĐÌNH

Thơ bốn chữ

Thơ năm chữ

Bố là công nhân

Mẹ là gió mùa hạ

Ngày ngày vất vả

Tưới mát cuộc đời con

Chẳng được ở nhà

Mẹ là vầng trăng tròn

Đi làm ăn xa

Ban cho con ánh sáng

Cuối tuần mới nghỉ

Có đôi khi quá đáng:

Bố hay thủ thỉ:

Con làm mẹ không vui

"Bố phải đi làm

Nhưng mẹ vẫn tươi cười:

Chỉ cần em ngoan

Dạy dỗ con lẽ phải

Thích gì cũng có"

Con hứa sẽ mãi mãi

Nhưng em biết rõ

Học hành thật chăm ngoan

Bố vất vả nhiều

Con sẽ thật vững vàng

Chỉ mong một điều:

Vì con luôn có mẹ
14

Em ngoan, học giỏi
Em luôn mong mỏi:
Bố thật tươi vui
Vì khi bố cười
Là em hạnh phúc.
ĐỀ 12: CHỦ ĐỀ THIÊN NHIÊN, QUÊ HƯƠNG, ĐẤT NƯỚC

Thơ bốn chữ

Thơ năm chữ

Mỗi sáng thức dậy

Nắng vàng một góc sân

Mặt trời lên cao

Gió nhẹ lay phơi phới

Nắng vàng rọi chiếu

Ve dạo nhạc một hồi

Giọt sương ngọt ngào

Cau xanh ngời trước cửa

Chị ong lấy mật,

Đàn trâu hăng gặm cỏ

Chim chích tìm mồi

Lúa chín ngả vàng tươi

Bầu trời sáng tươi

Cây trái đã chín muồi

Chào mừng ngày mới.

Chào ngày hè đương tới

ĐỀ 13: TẬP LÀM THƠ BỐN CHỮ, NĂM CHỮ VỀ CHỦ ĐỀ BẠN BÈ

Thơ bốn chữ

Thơ năm chữ

Bạn thân của tôi

Nắng vàng một góc sân

Tên là Minh Thắng

Gió nhẹ lay phơi phới

Tính tình ngay thẳng

Ve dạo nhạc một hồi

Hay chọc tôi cười

Cau xanh ngời trước cửa

Thắng luôn rất vui

Đàn trâu hăng gặm cỏ

Và luôn học giỏi

Lúa chín ngả vàng tươi

Bạn hay học hỏi

Cây trái đã chín muồi

Rất nhiều điều hay

Chào ngày hè đương tới

Khó khăn hằng ngày
Tôi luôn nhờ Thắng
Có hôm thức trắng
15

Cùng nhau học bài
Suốt những ngày dài
Miệt mài rèn luyện
Thắng đỗ trường chuyên
Và tôi cũng vậy
Tôi luôn tin cậy
Tình bạn đẹp này
Sẽ luôn tung bay
Đến chân trời mới.
VIẾT: VIẾT ĐOẠN VĂN GHI LẠI CẢM XÚC, SUY NGHĨ VỀ BÀI THƠ
BỐN CHỮ - NĂM CHỮ
ĐỀ 14: VIẾT ĐOẠN VĂN GHI LẠI CẢM XÚC SAU KHI ĐỌC BÀI THƠ
GẶP LÁ CƠM NẾP
Dàn ý chi tiết

I. MỞ ĐOẠN
- Nêu tên bài thơ, tác giả, cảm nghĩ chung
+ Cảm hứng về người mẹ thân thương, về đất nước trong lòng mỗi người lính
vẫn luôn là đề tài quen thuộc trong thơ ca.
+ Gặp lá cơm nếp (Thanh Thảo) đã ghi lại đảm xúc của người con trên đường
hành quân ra mặt trận nhớ về mẹ nơi quê nhà khi gặp lá cơm nếp khơi gợi trong
em nhiều suy nghĩ và cảm xúc sâu sắc.
II. THÂN ĐOẠN
1. Cảm xúc về nội dung:
- Bài thơ là tình cảm nhớ thương của người con dành cho mẹ và đất nước. Đó là
tình cảm thiêng liêng của người con dành cho cội nguồn, cho dân tộc, cho người
mẹ kính yêu đã sinh ra và yêu thương mình.
- Cảm xúc về khổ thơ 1:
+ Khung cảnh bộc lộ tình cảm mở ra với hoàn cảnh và tâm trạng, suy nghĩ gợi
16

nhắc người con nhớ về mẹ với niềm nhớ mong về “bát xôi mùa gặt”.
+ Hương vị của lá cơm nếp đã gợi cho anh nhớ làn khói xôi bay ngang tầm
mắt, thèm bát xôi mùa gặt có hương thơm lạ lùng, từ đó nhớ đến hình ảnh ảnh
thân thương của người mẹ bên bếp lửa nấu xôi.
+ Khổ thơ đem đến cho em cảm xúc bồi hồi, lắng đọng hòa cùng nỗi nhớ của
người chiến sĩ
- Cảm xúc về khổ thơ 2:
+ Câu hỏi tu từ mở ra, người chiến sĩ băn khoăn nghĩ về mẹ trong tâm tưởng:
“Mẹ ở đâu chiều nay” và lời phỏng đoán “Phải mẹ thổi cơm nếp - Mà thơm suốt
đường con”.
+ Trong băn khoăn của người con, ,mẹ hiện lên tảo tần mà giản dị: “nhặt lá về
đun bếp”, “thổi cơm nếp”.
+ Dòng hồi tưởng của con về người mẹ tảo tần làm cảm xúc trong em như lắng
đọng lại, thiết tha, chân thành.
- Cảm xúc về khổ thơ thứ ba:
+ Những lời cảm thán chân thành hiện lên, “cơm nếp” - hương vị mang hồn quê
hương trong gian khó làm sao con quên được, cảm xúc bộc lộ trực tiếp hơn.
+ Trong hoàn cảnh chiến đấu, con rất yêu thương mẹ, thấu hiểu những vất vả,
nhọc nhằn, hi sinh của mẹ nhưng bởi vì “Mẹ già và đất nước - Chia đều nỗi nhớ
thương”, bởi thế, con chỉ có thể gửi gắm những tình cảm về mẹ trong trái tim để
tiếp tục hành trình vì đất nước.
+ Qua khổ thơ, em cũng cảm nhận được được nỗi xót xa của người con khi đi
xa không thể đỡ đần chia sẻ nỗi vất vả, nhọc nhằn cùng mẹ
- Hai câu thơ cuối:
+ Biện pháp tu từ nhân hóa làm cho “lá cơm nếp” bỗng nhiên gần gũi, thân
thương như quê nhà ruột thịt, biết “hiểu” lòng mong nhớ của con mà thơm mãi,
trở thành một nguồn an ủi động viên
2. Cảm xúc về nghệ thuật:
- Bài thơ sử dụng thành công thể thơ năm chữ với lời thơ giản dị mà hết sức
chân thành, thiết tha, những câu hỏi tu từ được xuất hiện cùng biện pháp nghệ
17

thuật nhân hóa càng làm tăng thêm sức truyền tải tình cảm mãnh liệt cho bài thơ
3. Lí do em yêu thích nội dung:
- Nội dung cho ta được tình yêu thương chân thành của con - một người chiến sĩ
trên hành trình hành quân bỗng nhiên nhớ về mẹ, nhớ về những hương vị thân
quen, gần gũi của mẹ, của quê hương
+ Trong lòng em hiện lên tình cảm biết ơn, nhớ thương người mẹ của mình, em
cũng biết ơn và cảm phục những người chiến sĩ đã hi sinh “tình nhà” vì nghĩa
lớn, bảo vệ bình yên cho đất nước, nhân dân.
III. KẾT ĐOẠN
- Khái quát lại cảm xúc, suy nghĩ của bản thân: Đọc xong bài thơ, tâm hồn em
ngập tràn tình cảm thiêng liêng, là tình cảm mẹ con, tình yêu quê hương đất
nước và niềm biết ơn người lính.
- Lời hứa
ĐỀ 15: VIẾT ĐOẠN VĂN GHI LẠI CẢM XÚC SAU KHI ĐỌC BÀI THƠ
YÊU THÍCH
16.1: LƯỢM
Dàn ý chi tiết

I. MỞ ĐOẠN
- Nêu tên bài thơ, tác giả, cảm nghĩ chung
+ Hình ảnh chú bé Lượm với “đôi chân thoăn thoắt” có lẽ vẫn mãi in đậm trong
tâm trí của mỗi chúng ta.
+ Mỗi khi nghe lại tác phẩm “Lượm” do nhà thơ Tố Hữu sáng tác, ta lại vừa
thương xót, vừa hãnh diện cho một cậu bé mạnh mẽ, gan dạ đã dũng cảm hy
sinh khi làm nhiệm vụ.
THÂN ĐOẠN
- Cảm xúc về nội dung:
+ Về nội dung, bài thơ kể về chú bé liên lạc Lượm. Trong cuộc gặp gỡ tình cờ
với người “chú”, Lượm hiện lên là một chú bé hồn nhiên, nhanh nhẹn, yêu đời
và say mê kháng chiến. Trong chuyến liên lạc cuối cùng nguy hiểm, Lượm vẫn
dũng cảm “vụt qua mặt trận” để đưa thư. Em hi sinh nhưng hình ảnh em còn
18

sống mãi với quê hương, đất nước và trong lòng mọi người.
- Cảm xúc về nghệ thuật mà em thích
+ Về hình thức, bài thơ đã sử dụng lối thơ 4 chữ ngắn gọn nhưng đầy tinh tế, đủ để
lột tả câu chuyện của chú bé Lượm.
+ Việc sử dụng khéo léo những từ láy có tính gợi hình, gợi cảm như “loắt choắt”,
“xinh xinh” “'thoăn thoắt”, “nghênh nghênh” cộng với điệp từ “cái” đã gợi cho
người đọc hình dung cụ thể về ngoài hình của Lượm. Đó có lẽ là một chú bé
nhanh nhẹn và đầy hồn nhiên.
+ Tác giả sử dụng một số lời thoại để khẳng định sự yêu thích khi làm công việc
liên lạc của Lượm “Cháu đi liên lạc, vui lắm chú à”.
+ Ngoài phương thức biểu đạt tự sự và miêu tả, bài thơ còn vận dụng cả phương
thức biểu cảm. Cảm xúc được thể hiện rõ nét và mang nhiều ý nghĩa nhất có lẽ
là cảm xúc khi tác giả hay tin về cái chết của Lượm.
+ Cách ngắt dòng của câu thơ như làm chậm lại một nhịp, bởi tác giả sửng sốt,
bàng hoàng và thương xót trước hy sinh cao cả của em.
- Lý do em thích nghệ thuật ấy
+ Việc tác giả sử dụng từ ngữ, hình ảnh sinh động, có tính gợi hình ấy đã thể hiện
một cách chân thực hình tượng cậu bé Lượm tuy nhỏ nhắn nhưng vô cùng gan
dạ.
+ Những cảm xúc được thể hiện trong bài thơ tuy ngắn gọn, đơn giản nhưng lắng
đọng, khiến người đọc mãi ám ảnh không nguôi về Lượm.
+ Các biện pháp nghệ thuật ấy góp phần không nhỏ giúp truyền tải nội dung, để
người đọc thêm yêu quý, cảm mến, khâm phục Lượm - một chú bé dũng cảm vô
cùng.
KẾT ĐOẠN
- Khái quát lại cảm nghĩ của bản thân:
+ Bài thơ này đã để lại cho người đọc một ấn tượng sâu sắc về hình ảnh một cậu
bé dũng cảm.
+ Lượm được xem như là một hình tượng cao cả mà mọi người cần phải học hỏi
theo em.
19

+ Tác giả viết bài thơ này như để cảm phục một thế hệ thanh niên đã hy sinh thanh
xuân của mình cho đất nước, điển hình là chú bé liên lạc mang tên Lượm.
ĐỀ 16.2: ĐÊM NAY BÁC KHÔNG NGỦ
Dàn ý chi tiết

MỞ ĐOẠN
- Nêu tên bài thơ, tác giả, cảm nghĩ chung của em về bài thơ:
+ Nhân dân Việt Nam ta ai cũng biết Bác Hồ là một người yêu nước, thương
dân.
+ Bác luôn lo lắng cho từng chiến dịch, đặc biệt là lo cho các anh chiến sĩ, bộ
đội chịu cực khổ, sương gió ngoài chiến trường.
+ Hình ảnh ấy của Bác đã được khắc họa một cách rõ nét thông qua bài thơ
“Đêm nay Bác không ngủ” do nhà thơ Minh Huệ sáng tác vào năm 1951.
THÂN ĐOẠN
- Nêu cảm xúc về nội dung, nghệ thuật bài thơ
+ Qua tâm hồn của anh đội viên, hình ảnh Bác hiện lên là một người ân cần, chỉ
lo lắng và quan tâm đến mọi người xung quanh, không nề hà gì đến bản thân
mình.
+ Tấm lòng yêu thương của Bác đối với các anh bộ đội được thể hiện những
hành động đầy thân tình như “đốt lửa cho anh năm”, “dém chăn cho từng
người”, “đi nhón chân nhẹ nhàng”.
+ Bác không ngủ vì thương các anh phải chịu cảnh mưa rét ở trong rừng, Bác lo
các anh không ngủ...