CHUYÊN ĐỀ: PHẢN ỨNG OXI HÓA KHỬ

I. LÍ DO XÂY DỰNG CHUYÊN ĐỀ
Các phản ứng oxi hóa khử luôn luôn xảy ra xung quanh ta: Sự cháy, sự hô hấp, sự han gỉ,…; chúng đóng một vai trò rất quan trọng đối với đời sống con người, đối với rất nhiều quá trình kĩ thuật công nghiệp. Những quy luật rút ra từ việc nghiên cứu phản ứng oxi hóa khử không những giúp cho việc điều khiển các quá trình hóa học trong sản xuất công, nông nghiệp mà còn được vận dụng vào lĩnh vực y học, sinh học, môi trường nhằm bảo vệ và tăng cường sức khỏe của con người. Phản ứng oxi hóa khử là một nội dung không thể thiếu trong chương trình Hóa học phổ thông, ngay từ THCS học sinh đã được tìm hiểu về khái niệm phản ứng oxi hóa khử. Ở bậc THPT học sinh tiếp tục nghiên cứu sâu hơn về phản ứng oxi hóa khử, đặc biệt là bản chất của phản ứng. Từ vai trò quan trọng của phản ứng oxi hóa khử đối với cuộc sống, trong nghiên cứu khoa học, nên những kiến thức về phản ứng oxi hóa khử là một phần không thể thiếu trong nội dung của các kì thi chọn học sinh giỏi Hóa học các cấp. Trong đề tài này, tôi lựa chọn nghiên cứu chuyên đề : “Phản ứng oxi hóa khử”

II. MỤC TIÊU CỦA CHUYÊN ĐỀ
1. Kiến thức :
Học sinh biết: - Các khái niệm: số oxi hóa, chất oxi hóa, chất khử, sự oxi hóa, sự khử, phản ứng oxi hóa - khử.
- Lập phương trình phản ứng oxi hóa – khử bằng phương pháp thăng bằng electron.
Học sinh hiểu: - Thế nào là phản ứng oxi hóa – trên quan điểm nhường, nhận electron hoặc sự thay đổi số oxi hóa.
- Phân biệt phản ứng oxi hóa – khử với các phản ứng không phải oxi hóa – khử.


2. Thái độ: - Giáo dục đức tính cẩn thận, chính xác.
- Hiểu được vai trò của phản ứng oxi hóa – khử và nhiệt của phản ứng hóa học trong đời sống và trong kỹ thuật để có ‎ thức giữ gìn và bảo vệ tài nguyên và môi trường.
3. Kỹ năng và năng lực cần hướng tới
Kỹ năng:
- Kỹ năng xác định số oxi hóa.
- So sánh quan niệm về phản ứng oxi hóa – khử d ựa trên sự kết hợp và sự nhường oxi, dựa trên sự nhường và nhận electron, dựa trên sự thay đổi số oxi hóa, từ đó hiểu được bản chất phản ứng oxi hóa - khử.
- Lập phương trình phản ứng oxi hóa – khử bằng phương pháp thăng bằng electron.
Năng lực cần hướng tới:
- Năng lực giải quyết vấn đề
- Năng lực hợp tác
- Năng lực làm việc độc lập
- Năng lực sử dụng ngôn ngữ hóa học
- Năng lực thực hành hóa học
- Năng lực tính toán hóa học
- Năng lực vận dụng kiến thức hóa học vào cuộc sống
- Năng lực sử dụng công nghệ thông tin và truyền thông

III. NỘI DUNG CỦA CHUYÊN ĐỀ
A . Số oxi hoá
1. Khái niêm về số oxi hóa
2. Quy tắc xác định số oxi hóa
B. Phản ứng oxi hóa – khử
1. Định nghĩa: chất oxi hóa, chất khử, sự oxi hóa, sự khử, phản ứng oxi hóa – khử
2. Lập phương trình hóa học của phản ứng oxi hóa – khử
3. Ý nghĩa của phản ứng oxi hóa khử


IV. BẢNG MÔ TẢ CÁC CẤP ĐỘ TƯ DUY


Loại câu hỏi/bài tập
Nhận biết
Thông hiểu
Vận dụng
Vận dụng cao

Câu hỏi/bài tập định tính
- Phản ứng oxi hoá - khử là phản ứng hoá học trong đó có sự thay đổi số oxi hoá của nguyên tố.
- Chất oxi hoá là chất nhận electron, chất khử là chất nhường electron.

- Xác định được số oxi hoá của nguyên tố trong một số phân tử đơn chất và hợp chất cụ thể.
- Phân biệt được chất oxi hoá và chất khử, sự oxi hoá và sự khử trong phản ứng oxi hoá - khử cụ thể
- Lập được phương trình hoá học của phản ứng oxi hoá - khử đơn giản
- Lập được phương trình hoá học của phản ứng oxi hoá - khử đơn giản

Bài tập định lượng



- Tính toán các bài toán số electron cho, nhận.
- Tính toán hệ số của phản ứng oxi hóa – khử
- Giải các bài toán vận dụng định luật bảo toàn electron phức tạp.


V. CÂU HỎI VÀ BÀI TẬP
1. Bài tập nhận biết
Câu 1: Có các phát biểu sau: Quá trình oxi hoá là
(