ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP MÔN: NGỮ VĂN- LỚP 8 HKII
Năm học: 2013- 2014
I.Phần Tiếng Việt.
A. Đặc điểm hình thức và chức năng của các kiểu câu.
1. Câu nghi vấn.
- Có những từ nghi vấn( ai, gì, nào, tại sao, đâu, bao giờ, bao nhiêu, à, ư, hả, chứ…) Hoặc có từ hay ( nối các vế câu có quan hệ lựa chọn)
- Có chức năng chính là dùng để hỏi.
- Khi viết, thường kết thúc bằng dấu chấm hỏi.
- Chức năng khác: dùng để cầu khiến, khẳng định, phủ định,đe dọa, bộc lộ tình cảm, cảm xúc,…và không yêu cầu người đối thoại trả lời.
- Kết thúc bằng dấu chấm, dấu chấm than hoặc dấu chấm lửng.
VD. Bạn đã học thuộc đề cương chưa? ( Hỏi)
VD. Sao số phận của chị Dậu lại đáng thương như thế!( Bộc lộ cảm xúc)
2. Câu cầu khiến.
- Là câu có những từ cầu khiến: hãy, đừng, chớ, đi t. thôi, nào…hay ngữ điệu cầu khiến, dùng để ra lệnh, đề nghị, hay khuyên bảo,
- Kết thúc bằng dấu chấm than, nhưng khi ý cầu khiến không được nhấn mạnh thì có thể kết thúc bằng dấu chấm.
VD. Bạn học bài đi.
3. Câu cảm thán.
- Là câu có những từ ngữ cảm thán như: ôi, than ôi, hỡi ơi, chao ơi, trời ơi, thay, biết bao, xiết bao, biết chừng nào..dùng để bbojc lộ trực tiếp cảm xúc của người nói, xuất hiện chủ yếu trong ngôn ngữ nói hằng ngày hay ngôn ngữ văn chương.
- Thường kết thúc bằng dấu chấm than.
VD. Con thương mẹ biết bao!
4. Câu trần thuật.
- Không có đặc điểm hình thức,
- Chức năng chính dùng để kể, thông báo, nhận định, miêu tả..
- Chức năng khác: yêu cầu, đề nghj hay bộc lộ cảm xúc.
- Thường kết thúc bằng dấu chấm nhưng đôi khi lết thúc bawfnmg dấu chấm than hoặc dấu chấm lửng.
VD. Bạn Lan có mái tóc đen và mềm mại.
5. Câu phủ định.
- Có những từ ngữ phủ định: không, chẳng, chả, chưa, không phải, chẳng phải, đâu có phải, …
- Thông báo, xác nhận không có sự vật sự việc, tính chất, quan hệ nào,đó( câu phủ định miêu tả)
- Phản bác một ý kiến, một nhận định( Câu phủ định bác bỏ)
* Có hai loại câu phủ định:
- câu phủ định miêu tả: VD. Tôi không đi tham quan vào dịp lễ.
- Câu phủ định bác bỏ: VD. Lan làm bài tập môn Văn rồi. Đâu có, Lan làm bài tập môn toán chứ.
B. Hoạt động giao tiếp.
1. Hành đọng nói.
Là hành động được thực hiện bằng lời nói có mục đích nhất định.
VD. Tôi học bài. => Trình bày.
2. Một số kiểu hành động nói thường gặp.
- Hỏi
- Tình bày( báo tin, kể, tả, nêu ý kiến, dự đoán,…)
- Điều khiển( cầu khiến, đe dọa, thách thức)
- Hứa hẹn
- Bộc lộ cảm xúc.
3. Cách thực hiện hành động nói,
- Cách dùng trực tiếp
- Cách dùng gián tiếp
VD. Tôi học bài.( trực tiếp)
Con nhớ mẹ quá! ( gián tiếp)
4. Hội thoại.
- Vai xã hội là vị trí của người tham giam hội thoại đối với người khác trong cuộc thoại. Vai xã hội được xc đọnh bằng các quan hệ.
+ Quan hệ trên- dưới hay ngang hàng.
+ quan hệ thân- sơ
- Lượt lời trong hội thoại.
Trong hội thoại ai cãng được nói. Mỗi lần có một người tham gia hội thoại nói được gọi là một lượt lời.
II. Phần văn bản.
Thơ VN ( 1930- 1945)
Yêu cầu HS học thuộc các bài thơ: Khi con thu hú, Quê hương, Tức cảnh Pác Bó, Ngắm trăng( Vọng nguyệt)
Nhớ rừng – Thế Lữ.
Ý nghĩa của bài thơ.
Mượn lời con hổ trong vườn bách thú, tác giả kín đáo bộc lộ tình cảm yêu nước, niềm khát khao thoát khỏi kiếp đời nô lệ
* Nghệ thuật:
- Sử dụng bút pháp lãng mạn, các biện pháp nghệ thuật: nhân hóa, đối lập, phóng đại, dùng từ ngữ gợi hình giàu biểu cảm.
- Xây dựng hình tượng nghệ thuật nhiều tầng ý nghĩa,
b.Quê hương- Tế Hanh
Ý nghĩa.
Bài