UBND QUẬN HOÀNG MAI
TRƯỜNG THCS YÊN SỞ

ĐỀ CƯƠNG ÔN TẬP GIỮA KÌ II MÔN LỊCH SỬ 7
NĂM HỌC 2021 - 2022
PHẦN I. TỰ LUẬN
Câu 1. Trình bày nguyên nhân thắng lợi, ý nghĩa lịch sử của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn (1418 – 1427).
*Nguyên nhân:
 - Do nhân dân ta có lòng nồng nàn yêu nước, lòng căm thù giặc, ý chí bất khuất giành lại độc lập, tự do cho đất nước, toàn dân đoàn kết chiến đấu.
- Do đường lối chiến thuật đúng đắn, sáng tạo và nhờ sự lãnh đạo tài tình của bộ tham mưu đứng đầu là Lê Lợi, Nguyễn Trãi.
*Ý nghĩa: Kết thúc 20 năm đô hộ quân Minh, mở ra thời kì phát triển mới của đất nước, đập tan âm mưu xâm lược Minh.
Câu 2. Trình bày tình hình chính trị, xã hội, văn hóa, giáo dục, những danh nhân văn hóa nước ta thời Lê sơ.
* Chính trị + Tổ chức bộ máy chính quyền thời Lê sơ :
-Lê Lợi lên ngôi Hòang đế khôi phục lại nước Đại Việt .
-Vua nắm mọi quyền hành , giúp vua có 6 bộ (là Lại, Hộ, lễ, Binh, Hình, Công), đứng đầu mỗi bộ có quan Thượng thư , bên cạnh bộ có Hàn Lâm Viện(côngvăn), Quốc sử viện (biênsoạn lịch sử),Ngự sử đài (kiểm tra ).
-Vua Lê Thánh Tông bỏ chức tướng quốc ,đại tổng quản ,hành khiển ; trực tiếp làm tổng chỉ huy quân đội , cấm các quan lập quân đội riêng .
-Vua Lê Thánh Tông chia cả nước ra làm 13 đạo thừa tuyên do 3 ty cai quản là Đô ty ( quân sự ), Hiến ty (xử án ), Thừa ty ( hành chánh ); dưới cóphủ , huyện, châu ( miền núi ), xã .
*TÌNH HÌNH KINH TẾ - XÃ HỘI .
1. Kinh tế :
Nông nghiệp :
-Cho 25 vạn lính về quê làm ruộng .Kêu gọi nhân dân phiêu tánvề quê làm ruộng .
-Đặt cơ quan chuyên trách nông nghiệp như Khuyến nông sứ , Hà đê sứ , Đồn điền sứ .Chia ruộng đất theo phép quân điền .
-Cấm giết trâu bò , cấm điều phu vào lúc gặt , cấy .
=> Nông nghiệp nhanh chóng phục hồi và phát triển .
Công thương nghiệp :
-Nghề thủ công truyền thống phát triển như kéo tơ, dệt lụa , làm đồ gốm, rèn sắt , nhiều làng thủ công ra đời . Thăng Long có 36 phường thủ công .
Các làng thủ công chuyên nghiệp , và phường thủ công chuyên nghiệpra đời như đồgốm Bát Tràng ;đúc đồngở Đại Bái ; rèn sắtở Văn Chàng ; dệt vải lụaở Nghi Tâm ; làm giấy ởYên Thái; phường Hàng Đào nhuộm điều .
-Xưởng thủ công nhà nước gọi là Bách tácsản xuất đồ dùng cho nhà vua , vũ khí . đóng thuyền , đúc tiền đồng .
-Buôn bán: khuyến khíchlập chợ mới, buôn bán với người nước ngòai ở Vân Đồn , Vạn Ninh ( Quảng Ninh ), Hội Thống ( Nghệ An), Lạng Sơn , Tuyên Quang
-Với chính sách và biện pháp tích cực của nhà nước , nhân dân cần cù lao động , nên kinh tế phục hồi và phát triển. 2. Xã hội:
Thời Lê sơ có 2 giai cấp chính là :
+ Phong kiếngồm vua, quan , địa chủ .
+ Giai cấp nông dân chiếm đại đa sốcó rất ít hoặc không có ruông đất .
+ Các tầng lớp khác như thương nhân ,thợthủ công , nô tì …, nhà nước hạn chế nuôi nô tì , nên nô tì trong xã hội giảm dần và bị xóa bỏ .
* TÌNH HÌNH VĂN HÓA , GIÁODỤC THỜI LÊ SƠ .
1. Giáo dục và khoa cử .
Nhà Lê rất quan tâm đến giáo dục , đào tạo nhân tài thể hiện ở :
- Dựng lại Quốc Tử Giám ở Thăng Long ; mở trường các lộ ; mọi người đều có thể học và đi thi .
- Tuyển chọn người có tài , có đạođức để làm thày giáo
- Học đạo nho, Nho giáo chiếm địa vị độc tôn.
- Mở khoa thi để chọn người tàiralàm quan .
- Đỗ tiếnsĩ được vua ban mũ , áo , phẩm tước , vinh quy bái tổ , khắc tên vào bia tiến sĩ ở Văn Miếu – Quốc Tử Giám .)
- Cách lấy rộng rãi, cách chọn người công bằng .
2.Văn học , khoa học , nghệ thuật :
a. Văn học:có nội dung yêunước, thể hiên niềm tự hào dântộc, khí phách anh hùng
*Vănthơ chữ Hán:
+Nguyễn Trãi có QuânTrung Từ Mệnh Tập ;Bình Ngô Đại Cáo
+Lê Thánh Tông vớiQuỳnh Uyển cửu ca.
*Văn thơ chữ Nôm :
+ Quốc Âm thi tập của Nguyễn Trãi .
+ Hồng Đức Quốc Am thi tập của Lê Thánh Tông .
b. Khoa học :
-