TÀI LIỆU LỊCH SỬ 11
Câu 1: Trình bày nội dung cuộc Duy tân Minh Trị ?Tại sao nói cuộc Duy tân Minh trị mang tính chất của một cuộc cách mạng tư sản ?
Trả lời: Nội dung cuộc Duy tân là:
Về chính trị: thủ tiêu chế độ Mạc phủ, lập chính phủ mới, thực hiện bình đẳng ban bố quyền tự do
Về kinh tế: xóa bỏ độc quyền RĐPK thực hiện cải cách theo hướng TBCN
Về quân sự: được tổ chức huấn luyện theo kiểu phương Tây, chú trọng đóng tàu chiến SX vũ khí đạn dược
Giáo dục: chú trọng nội dung KHKT. Cử HS giỏi đi du học phương Tây
Nói vậy là vì: Bởi cuộc cải cách Minh Trị (Mâygi) đã làm được những điều sau: - Về kinh tế: xoá bỏ sự độc quyền về ruộng đất của giai cấp phong kiến, thống nhất tiền tệ, phát triển kinh tế TBCN ở nông thôn, xây dựng cơ sở hạ tầng, giao thông, liên lạc - Về chính trị: Chính phủ được tổ chức lại theo kiểu châu Âu gồm 12 bộ, Toà án mới cũng được thành lập theo kiểu tư sản Tóm lại là cuộc cải cách Minh Trị đã đưa Nhật Bản phát triển theo mô hình của các nước tư bản, tuy nhiên nó không do giai cấp tư sản lãnh đạo, không triệt để xoá bỏ sự thống trị của giai cấp địa chủ phong kiến, nên có thể gọi đây là một cuộc cách mạng tư sản không triệt để. Nó chưa phải là một cuộc cách mạng tư sản mà chỉ có ý nghĩa như một cuộc cách mạng tư sản mà thôi
Câu 2: Nêu những nét chính các phong trào yêu nước của nhân dân Trung Quốc từ giữa TK XIX đến đầu TK XX. Em có nhận xét gì về phong trào đấu tranh của nhân dân Trung Quốc từ giữa TK XIX đến đầu TK XX?
Trả lời: Những nét chính là:
Nội dung
khởi nghĩa Thái bình Thiên Quốc
Phong trào Duy Tân
Phong trào Nghĩa Hòa đoàn

Diễn biến chính
Bùng nổ ngày 1/1/1851 tại kim Điền (Quảng Tây) ( lan rộng khắp cả nước ( bị phong kiến đàn áp ( năm 1864 thất bại
Năm 1898 diễn ra cuộc vận động Duy Tân, tiến hành cải cách cứu vãn tình thế
Năm 1899 bùng nổ ở Sơn Đông lan sang Trực Lệ, Sơn Tây, tấn cong sứ quán nước ngoài ở Bắc Kinh, bị liên quân 8 nước đế quốc tấn công ( thất bại

Lãnh đạo
Hồng Tú Toàn
Khang Hữu Vi, Lương Khải Siêu


Lực lượng
Nông dân
Quan lại, sỹ phu tiến bộ, vua Quang Tự
Nông dân

Tính chất - ý thức
Là cuộc khởi nghĩa nông dân vĩ đại chống phong kiến làm lung lay triều đình phong kiến Mãn Thanh
Cải cách dân chủ, tư sản, khởi xướng khuynh hướng dân chủ tư sản ở Trung Quốc
Phong trào yêu nước chống đế quốc. Giáng một đòn mạnh vào đế quốc.

Nhận xét: Cuộc đấu tranh của ND TQ cuối XIX đầu XX diễn ra sôi nổi nhưng đều thất bại. Nguyên nhân thất bại
+ Chưa có tổ chức chính Đảng lãnh đạo
+ Sự bảo thủ hèn nhát của triều đình PK
+ Do PK và ĐQ cấu kết đàn áp
Câu 3: Nêu cuộc cách mạng Tân Hợi. Vì sao gọi đây là cuộc cách mạng không triệt để?
Trả lời: Nội dung CM Tân Hợi là: -
Nguyên nhân :
+ Nhân dân TQ > < Đế quốc, phong kiến
+ Ngòi nổ của CM là do nhà Thanh trao quyền kiểm soát đường sắt cho ĐQ ( PT “giữ đường” bùng nổ, nhân cơ hội đó ĐMHội phát động đấu tranh
- Diễn biến :
+ Khởi nghĩa bùng nổ ở Vũ Xương 10/10/1911 ( lan rộng khắp MNam, MTrung
+ 29/12/1911 TTS làm Đại Tổng thống lâm thời, tuyên bố thành lập chính phủ lâm thời Trung Hoa dân quốc
+ Trước thắng lợi của CM, TS thương lượng với nhà Thanh, ĐQ cũng can thiệp
- Kết quả : Vua Thanh thoái vị, TTS từ chức, Viên Thế Khải làm Tổng thống.
- Tính chất –ý nghĩa :
+ CM mang tính chất cuộc CMTS không triệt để
+ Lật đổ CĐPK mở đường cho CNTB phát triển. Ảnh hưởng đến PTCM ở châu Á
Là cuộc CM chưa triệt để là vì: Cách mạng Tân Hợi là cuộc cách mạng dân chủ tư sản, do những người trí thức cấp tiến trong giai cấp tư sản và tiểu tư sản lãnh đạo, đã lật đổ triều đại Mãn Thanh, chấm dứt chế độ quân chủ chuyên chế tồn tại lâu đời ở Trung Quốc, mở đường cho chủ nghĩa tư bản phát triển, có ảnh hưởng nhất định đối với cuộc đấu tranh giải phóng dân tộc ở một số nước Châu Á (trong đó có Việt Nam).
Song, cuộc cách mạng này bộc lộ một số mặt hạn chế, đó là